سوالات امتحان نهایی درس فارسی کلیه رشته ها نوبت دی ماه 1398
«باسمه تعالی»
سوالات امتحان نهایی درس: فارسی ۳
رشته: کلیه رشتهها
ساعت شروع: 10 صبح
مدت امتحان: 90 دقیقه
تاریخ امتحان: 1398/10/17
پایه دوازدهم دوره دوم متوسطه
تعداد صفحه: 3
مرکز سنجش و پایش کیفیت آموزشی
دانشآموزان روزانه، بزرگسال و داوطلبان آزاد سراسر کشور در نوبت دیماه سال 1398
الف) قلمرو زبانی (7 نمره)
۱) معنی واژههاي مشخص شده را بنویسید. (۱)
الف) هر نفسی که فرو میرود ممدّ حیات است.
ب) در نفیرم مرد و زن نالیدهاند
ج) همواره عشق قدیم را موضوع صحیفه شعر خود میگرداند.
د) شیرمردي باید این ره را شگرف
الف) مددکننده، یاري رساننده (ص 12)
ب) فریاد و زاري به صداي بلند (ص 46)
ج) کتاب (ص 155)
د) نیرومند (ص 120)
۲) برای واژه «حزین» یک مترادف و یک متضاد بنویسید. (0/5)
مترادف: غمانگیز متضاد: شاد (ص 90)
۳) با توجه به معنی واژه درست را انتخاب کنید. (0/5)
الف) براي انتخاب راهبر و پیشوا قرعه زدند، …………….. را قرعه به نام هدهد افتاد. (غذا – قضا)
ب) داشتم میگفتم آن شب نیز / ………………. سرماي دي بیدادها میکرد. (سورت – صورت)
الف) قضا (ص 122)
ب) سورت (ص 109)
4) در عبارتهای زیر املای چهار واژه نادرست است. درست هر یک را بنویسید. (1)
الف) سیاوش چنین گفت کاي شهریار که دوزخ مرا زین سخن گشت خار
ب) دیروز یک دست از لباسهای نودوز خود را به انظمام مایَحتوي از خانه بیرون انداختهام
ج) آن باغ پر از گلهاي رنگین شعر و خیال و الهام، در صموم سرد این عقل بیدرد و بیدل پژمرد.
د) از بیم عقرب جرّاره دموکراسی قرن بیستم، به مار قاشیه حکومت سرهنگها پناه بردند.
الف) خوار (ص 101)
ب) انضمام (ص 140)
ج) سموم (ص 73)
د) غاشیه (ص 62)
5) کاربرد نشانه «ان» در کدام گزینه با سایر گزینهها متفاوت است؟ (0/25)
الف) بامدادان
ب) سحرگاهان
ج) خاوران
د) بهاران
ج- خاوران (ص 152)
6) با توجه به بیت زیر، به پرسشها پاسخ دهید. (0/5)
گفت: «نزدیک است والی را سرای، آنجا شویم» گفت: «والی از کجا در خانه خمار نیست؟»
الف) کارکرد «را» چیست؟
ب) با توجه به معنا، کدام فعل اسنادی است؟
الف) راي فک اضافه یا کسره اضافه
ب) است (ص 19)
7) در نوشته زیر، یک پیوند وابستهساز و یک پیوند همپایهساز مشخص کنید. (0/5)
«میخواهم بدانجا روم که خداوند آن را سرحدّ دنیای خلقت قرار داده است و دیگر در آن ذیحیاتی نفس نمیکشد.»
وابستهساز: که همپایهساز: و (ص 154)
8) در بیت زیر ترکیبهای اضافی را پیدا کنید و بنویسید. (0/5)
«زین بی خردان سفله بستان داد دلِ مــردم ِ خردمنــد»
دادِ دل/ دلِ مردم (ص 35)
9) در هر یک از نمونههای زیر، کدام واژه حذف شده است؟ نوع حذف را بنویسید. (1)
الف) چه حرف تازهاي براي گفتن مانده است یا چه چیز تازهاي براي نوشتن؟
ب) گر آتش دل نهفته داري سوزد جانت، به جانت سوگند
الف) مانده است، لفظی (ص 155)
ب) میخورم (بعد از سوگند)، معنوی (ص 35)
(اگر به حذف نهاد، تو، در مصراع اول، به قرینه لفظی هم اشاره شود، نمره تعلق می گیرد.)
10) نقش دستوری واژه هاي مشخّص شده را بنویسید. (0/75)
الف) عشق حقیقی، دل و جان را پاک میگرداند.
ب) سرانجام گفت ایمن از هردوان نگردد مرا دل، نه روشن روان
ج) تا چشــم بشـر نبینـدت روي بنهفتـه به ابر، چهـــر دلبند
الف) دل: مفعول (ص 54)
ب) ایمن: مسند (ص 105)
ج) مضافٌ الیه (ص 34)
11) با توجه به گروههاي اسمی زیر، جدول را کامل کنید. (0/5)
الف) برجستهترین شاگرد حوزه ادبیات
ب) قلب آن کویر
| صفتِ مضافٌ الیه | مضافٌ الیه مضافٌ الیه |
صفتِ مضافٌ الیه: آن (ص 75)
مضافٌ الیه مضافٌ الیه: ادبیات (ص 66)
ب) قلمرو ادبی (5 نمره)
12) مفهوم هر یک از کنایههای مشخص شده را بنویسید. (0/5)
الف) میخواهم امروز نشان بدهی که چند مَرده حلّاجی.
ب) هرکه بیروزی است، روزش دیر شد.
الف) میزان قدرت و توانایی (ص 142) ب) عمرش تباه شد. (ص 47)
13) مفهوم نمادین واژههای مشخص شده را بنویسید. (0/5)
الف) آنجا در آن برزخ سرد، در کوچه های غم و درد غیر از شب آیا چه میدید چشمان تار من و تو؟
دوران حکومت شاهنشاهی (قبل از انقلاب) (ص 84)
ب) بشنــو این نــی چـــون شکایـــت مــیکند از جــــداییهــــا حکایــــت مــــیکند
انسان کامل، عارف یا خود مولانا (ص 46)
14) با توجه به ابیات «تا وارهی از دَم ستـــوران وین مردم نحس دیو مانند
با شیر سپهر بستــه پیمان با اختــر سعد کرده پیوند»،
الف) شیر سپهر استعاره از چیست؟
ب) مفهوم کلی دو بیت، خلق کدام آرایه را به یاد میآورند؟ (0/5)
الف) خورشید (آفتاب)
ب) حسن تعلیل (ص 34)
15) آرایه مشترك ابیات زیر را بنویسید. (0/25)
* شانه میآید به کار زلف در آشفتگــی آشنایان را در ایام پریشانــی بپرس
* محرم این هوش جز بیهــوش نیست مر زبان را مشتري جز گوش نیست
اسلوب معادله (ص 49)
16) در تشبیه به کار رفته در سروده زیر، مشبه و مشبهٌ به را مشخص کنید. (0/5)
«آن خداوند و سوار رخش بیمانند / آن که هرگز – چون کلید گنج مروارید – گم نمیشد از لبش لبخند»
مشبه: لبخند مشبهٌ به: کلید گنج مروارید یا کلید (ص 112)
17) در بیت زیر کدام واژه کاربرد مجازي دارد؟ مفهوم آن را بنویسید. (0/5)
«سراسر همه دشت بریان شدند برآن چهر خندانش گریان شدند»
دشت: مردم (ص 103)
18) با توجه به نوشته زیر، در کدام یک از ترکیبهاي مشخص شده، آرایه استعاره وجود دارد؟ (0/25)
«آن شب نیز ماه با تلألو پرشکوهش از راه رسید و گلهای الماس شکفتند.»
گلهاي الماس (استعاره یا مجاز از ستارگان) (ص 73)
19) ابیات زیر را با توجه به بخشهای «شعرخوانی» کتاب کامل کنید. (2)
الف) آیینه نگاهت پیوند صبح و ساحل
لبخند گاه گاهت، صبح ستاره باران (ص 57)
ب) وجه خدا اگر شودت منظر نظر
زین پس شکی نماند که صاحبنظر شوي (ص 23)
ج) شاهد نیاز نیست که در محضر آورند
در دادگاه عشق رگ گردنت گواه (ص 97)
د) تنیده یاد تو در تار و پودم، میهن اي میهن!
بود لبریز از عشقت وجودم؛ میهن اي میهن! (ص 117)
ج) قلمرو فکری (8 نمره)
20) در بیت «جامهاي کاو نشود غرقه به خون بهر وطن بِدَر آن جامه که ننگِ تن و کم از کفن است»، شاعر به چه مضمونی تأکید دارد؟ (0/5)
میهندوستی یا جانفشانی در راه وطن، وطنپرستی (ص 26)
21) مفهوم مشترك دو بیت زیر را بنویسید. (0/5)
ناپایداری قدرت (ص 68)
22) با توجه به سروده «بخند؛ زیرا خنده تو براي دستان من شمشیري است آخته»، منظور از «شمشیر آخته» چیست؟ (0/5)
شمشیر برکشیده و آماده براي دفاع یا حمله (ص 150)
23) هریک از ابیات زیر، یادآور کدام یک از هفت وادي در سروده عطار است؟ (نام وادی را بنویسید) (0/5)
الف) وصلت آن کس یافت کز خود شد فنا هر که فانی شد ز خود، مردانهاي است
ب) رویهــا چــون زیــن بیابان درکننـد جملـــه ســـر از یـک گریبان برکنند
الف) فنا (وادي هفتم) (ص 124)
ب) توحید (وادی پنجم) (ص 123)
24) با توجه به بیت «اي مادر سرسپید بشنو / این پند سیاهبخت فرزند»، منظور شاعر از «مادر سرسپید» و «فرزند سیاهبخت» چیست؟ (0/5)
مادر سرسپید: دماوند / فرزند سیاهبخت: شاعر (ص 35)
25) با توجه به عبارت زیر، به پرسشها پاسخ دهید. (0/5)
«محبت چون به غایت رسد، آن را عشق خوانند. عشق خاصتر از محبت است و محبت، خاصتر از معرفت است. به عالم عشق نتوان رسیدن تا از معرفت و محبت دوپایه نردبان نسازد.»
الف) سهروردي شرط دستیابی به عالم عشق را چه میداند؟
ب) نهایت محبت چه نام دارد؟
الف) ساختن دو نردبان از معرفت و محبت
ب) عشق (ص 52)
26) با توجه به بیت زیر، به پرسشها پاسخ دهید. (0/5)
«یکی تازياي برنشسته سیاه همی خاك نعلش برآمد به ماه»
الف) منظور از تازیِ سیاه چیست؟
ب) مفهوم مصراع دوم را بنویسید.
الف) اسب سیاوش
ب) به سرعت تاختن و گرد و خاك زیاد (ص 103)
27) شکسپیر در بند زیر چه ویژگیهایی را براي عشق جاودانی برمیشمارد؟ (0/5)
«اینگونه است که عشق جاودانی همواره معشوق را جوان میبیند / و نه توجهی به گرد و غبار و جراحات پیري دارد/»
معشوق را همواره جوان میبیند، پیري براي عشق جاودانی مهم نیست. (ص 156)
معنی و مفهوم هر یک از موارد زیر را به نثر روان بنویسید.
28) نان را از من بگیر اگر میخواهی / هوا را از من بگیر، اما/ خندهات را نه (0/5)
اگر غذا و هوا (خوردن و نفس کشیدن) را از من بگیري مهم نیست؛ شادي و خندهات را از من نگیر. (ص 150)
29) در دفتر زمانه فتد نامش از قلم هر ملتی که مردم صاحبقلم نداشت (0/75)
در گذر روزگار، ملتی که نویسنده و شاعر نداشته باشد، فراموش میشود. (ص 27)
30) چنین است سوگند چرخ بلند که بر بیگناهان نیاید گزند (0/5)
آسمان (سرنوشت) سوگند خورده است که به بیگناهان آسیبی نمیرسد. (ص 100)
31) آنکه او را شناسد، دوري او را تحمل نتواند کرد و آنکه بدو رو آرد، بدو نتواند رسید. (0/5)
کسی که سیمرغ (خداوند) را بشناسد، نمیتواند دوري از او را تحمل کند و کسی که به او رو بیاورد، نمیتواند به او دست یابد. (ص 121)
32) شش دانگ حواسم پیش مصطفی است که نکند بوي غاز چنان مستش کند که دامنش از دست برود. (0/5)
همه حواسم به مصطفی است که با بوي غاز از خود بی خود نشود و اختیارش را از دست ندهد. (ص 137)
33) پرده ناموسِ بندگان به گناهِ فاحش ندرد و وظیفه روزی به خطایِ مُنکَر نَبُرد. (1/25)
خداوند آبروي بندگان را به خاطر گناه آشکار نمیبرد و روزي مقدر کسی را به خاطر خطاي زشت قطع نمیکند. (ص 12)
(جمع نمرات: 20)
«موفق باشید.»
ورود/ ثبت نام با جیمیل
