سوالات کنکوری فصل ششم زیستشناسی یازدهم؛ همراه با پاسخ کلیدی
مجموعه سوالات کنکور سراسری تجربی داخل و خارج از کشور، فصل ششم: تقسیم یاخته، همراه با پاسخهای کلیدی
در آیندهنگاران مغز، هر پرسش فرصتی است برای عبور از حفظکردن مطالب و رسیدن به درکی عمیقتر از منطق حیات. زیستشناسی، دانشی گسترده درباره ساختارها، فرایندها و سازوکارهایی است که زندگی را شکل میدهند؛ دانشی که فهم آن به شناخت دقیق مفاهیم، کشف ارتباط میان پدیدهها و توانایی تحلیل شواهد وابسته است. فصل «تقسیم یاخته» از کتاب زیستشناسی یازدهم، بخشی از این منظومه علمی را پیش روی شما قرار میدهد و زمینهای فراهم میکند تا آموختههای خود را در قالب پرسشهای کنکور به محک بگذارید.
این مجموعه، سوالات کنکور سراسری تجربی داخل و خارج از کشور از فصل ششم زیستشناسی یازدهم، همراه با پاسخهای کلیدی را در اختیار شما قرار میدهد تا بتوانید میزان تسلط خود را ارزیابی کنید، نکات مهم کتاب درسی را هدفمندتر مرور کنید و با شیوه طرح پرسشهای کنکور آشنایی بیشتری به دست آورید. گردآوری سوالات به تفکیک فصل، امکان تمرین متمرکز و سنجش دقیقتر آموختهها را فراهم میکند و به شما کمک میکند فاصله میان مطالعه مطالب و کاربرد آنها در حل تست را کاهش دهید.
تسلط بر زیستشناسی، از شناخت مفاهیم آغاز میشود و با درک ارتباط میان آنها به کمال میرسد. مطالعه فصل «تقسیم یاخته» زمانی ثمربخشتر خواهد بود که به یادآوری واژهها و تعریفها محدود نماند؛ بلکه بتوانید روابط علمی، جزئیات مفهومی و پیامدهای هر فرایند را بهدرستی تحلیل کنید. توجه به متن کتاب درسی، بررسی دقیق شکلها و نمودارها، شناخت قیدهای تعیینکننده و تشخیص تفاوت میان گزارههای درست و نادرست، از مهارتهایی است که در پاسخگویی به پرسشهای زیستشناسی نقشی اساسی دارند.
سوالات کنکور سالهای گذشته، فرصتی برای سنجش واقعی یادگیریاند. این پرسشها به شما نشان میدهند که تا چه اندازه میتوانید دانستههای خود را در موقعیتهای آزمونی به کار بگیرید، ارتباط میان مفاهیم را تشخیص دهید و در مواجهه با گزینههای نزدیک به یکدیگر، تصمیمی دقیق و مستدل بگیرید. گاهی یک قید، تفاوت ظریف میان دو عبارت یا ارتباطی غیرمستقیم میان بخشهای مختلف کتاب، مسیر رسیدن به پاسخ صحیح را تعیین میکند. ازاینرو، موفقیت در تستزنی بیش از آنکه به سرعت در انتخاب گزینه وابسته باشد، به فهم عمیق، دقت در خواندن صورت سؤال و ارزیابی علمی گزینهها نیاز دارد.
در این مجموعه، پاسخهای کلیدی امکان بررسی سریع نتیجه آزمون را فراهم میکنند؛ اما ارزش واقعی هر پرسش زمانی آشکار میشود که بتوانید درستی پاسخ انتخابشده را با تکیه بر مفاهیم کتاب درسی ارزیابی کنید. پس از حل سوالات، پاسخهای نادرست، موارد مشکوک و پرسشهایی را که با حدس پاسخ دادهاید، دوباره بررسی کنید. بازگشت هدفمند به متن کتاب و شناسایی علت هر اشتباه، به اصلاح برداشتهای نادرست، تثبیت آموختهها و افزایش دقت در آزمونهای بعدی کمک میکند.
در آیندهنگاران مغز، یادگیری را فرایندی پیوسته میدانیم که از فهمیدن آغاز میشود، با تمرین و ارزیابی عمق میگیرد و با بازنگری آگاهانه به تسلط میرسد. این مجموعه نیز با همین رویکرد، فرصتی برای مرور فصل «تقسیم یاخته»، ارزیابی آمادگی و تقویت مهارت تحلیل سؤالات کنکور سراسری فراهم میکند؛ فرصتی که میتوانید در کنار مطالعه دقیق کتاب درسی، برای ساختن دانشی منسجمتر و آمادگی مؤثرتر از آن بهره ببرید.
به خاطر داشته باشید که هر پاسخ نادرست، در صورت بررسی دقیق، میتواند به فرصتی برای یادگیری تبدیل شود و هر پاسخ صحیح، هنگامی ارزشمندتر است که بر پایه فهم و استدلال انتخاب شده باشد. بنابراین، سوالات این مجموعه را نه صرفاً برای سنجش تعداد پاسخهای درست، بلکه برای کشف نقاط ضعف، اصلاح خطاهای ذهنی و افزایش توانایی خود در تحلیل علمی حل کنید.
هدف، صرفاً انتخاب گزینه صحیح نیست؛ هدف، درک عمیقتر مفاهیم زیستشناسی، برقراری ارتباط میان آموختهها و تبدیل دانش به توانایی تحلیل دقیق و علمی است.
آیندهنگاران مغز
ما مغز را میشناسیم تا آینده را بسازیم.
راهنمای زمانسنج آزمون
شما میتوانید بدون فشردن دکمه «شروع آزمون» نیز به سؤالات پاسخ دهید؛ اما برای تمرین مدیریت زمان و سنجش سرعت پاسخگویی، این دکمه را در نظر گرفتهایم. با شروع زمانسنج، مدتزمان پاسخگویی شما محاسبه میشود و حتی پس از پایان زمان نیز میتوانید پاسخدادن را ادامه دهید. هدف، یادگیری مدیریت زمان است، نه محدودکردن فرصت یادگیری شما.
زمان باقیمانده: 10:00
با فشردن دکمه زیر، زمانسنج فعال میشود.
زمان باقیمانده10:00
پرسش ۱- اولین متافاز میوز و متافاز میتوز را از روی کدام نشانه راحتتر تشخیص میدهند؟ (سراسری ۷۵)
الف) محل استقرار کروموزومها روی دوک
ب) طرز اتصال کروماتیدها به سانترومرها
ج) تعداد کروموزومهای دوکروماتیدی
د) طرز استقرار کروموزومها روی دوک
پاسخ صحیح: گزینهٔ الف. پرسش دربارهٔ شباهت متافاز اول میوز و متافاز میتوز است.
پرسش ۲- شکل زیر، کدام نمیتواند باشد؟ (خارج از کشور ۸۴) مشاهدهٔ شکل سؤال
الف) مرحلهای از میتوز یک یاختهٔ هاپلوئید
ب) متافاز ۲ در یک یاختهٔ اولیهٔ دیپلوئید
ج) متافاز ۲ در یک یاختهٔ اولیهٔ هاپلوئید
د) مرحلهای از میوز در یک یاختهٔ اولیهٔ دیپلوئید
پاسخ صحیح: گزینهٔ ج؛ یاختهٔ هاپلوئید قادر به انجام میوز نیست.
پرسش ۳- در گامتهای (یاختههای جنسی) حاصل از میوز عادی یک فرد تتراپلوئید ۱۲ کروموزومی که والدینش به یک گونه تعلق داشتهاند، …………………. (سراسری ۸۶)
الف) کروموزومهای همتا وجود ندارد.
ب) تعداد کروموزومها ۳ عدد میباشد.
ج) کروموزومهای دو به دو همتا هستند.
د) سه مجموعه کروموزوم وجود دارد.
پاسخ صحیح: گزینهٔ ج
پرسش ۴- تقسیم یاختهٔ حاصل از میوز در سرخس، بدون وجود کدام انجام میگیرد؟ (سراسری ۸۶)
الف) کمربندی از رشتههای پروتئینی در میانهٔ یاخته
ب) لولههای ریز پروتئینی
ج) جدا شدن کروموزومها
د) ریزکیسههای حاصل از جسم گلژی در میانهٔ یاخته
پاسخ صحیح: گزینهٔ الف
پرسش ۵- کدام عبارت، تعریف درستی از مراحل چرخهٔ یاختهٔ کرم لولهای ندارد؟ (سراسری ۸۸)
الف) در مرحلهٔ پروفاز، دو جفت سانتریول وجود دارد.
ب) در متافاز، کروماتیدها حداکثر فشردگی را پیدا میکنند.
ج) در پروفاز، کروموزومها مضاعف و قابل رؤیت میگردند.
د) حرکت کروموزومها به قطبین با کوتاه شدن رشتههای دوک همراه است.
پاسخ صحیح: گزینهٔ ج؛ مضاعفشدن DNA پیش از پروفاز و در مرحلهٔ S انجام میشود.
پرسش ۶- کدام عبارت نادرست است؟ (خارج از کشور ۸۸)
الف) هر سانتریول از ۲۷ ریزلوله تشکیل شده است.
ب) رشتههای دوک تقسیم از ریزلوله ساخته شدهاند.
ج) هر یاختهٔ جانوری در مرحلهٔ متافاز میوز ۱، دو سانتریول دارد.
د) هر یاختهٔ جانوری در مرحلهٔ پروفاز میتوز دارای دو جفت سانتریول است.
پاسخ صحیح: گزینهٔ ج
پرسش ۷- کدام عبارت صحیح است؟ (سراسری ۸۹)
الف) در تلوفاز همهٔ تقسیمها، کروموزومها تککروماتیدی هستند.
ب) در پروفاز همهٔ تقسیمها، سانتریولها مسئول تولید رشتههای دوک هستند.
ج) در آنافاز همهٔ تقسیمها، کروماتیدهای خواهری از یکدیگر جدا میشوند.
د) در متافاز همهٔ تقسیمها، رشتههای دوک به کروموزومهای دوکروماتیدی متصل میشوند.
پاسخ صحیح: گزینهٔ د
پرسش ۸- در چرخهٔ یاختهای درخت انجیر معابد، در مرحلهٔ ………………….. (سراسری ۹۰)
الف) G2، یک جفت سانتریول شروع به همانندسازی میکنند.
ب) S، کروماتین حداکثر فشردگی و تراکم را پیدا نکرده است.
ج) تقسیم سیتوپلاسم (سیتوکینز)، صفحهٔ جداکننده، دیوارهٔ یاختهای است که غشا ندارد.
د) پروفاز، کروموزومهای قابل رؤیت و رشتههای دوک درون هسته شکل میگیرند.
پاسخ صحیح: گزینهٔ ب
پرسش ۹- در گیاه اطلسی، پس از آنکه کروماتیدهای تخم (زیگوت)، حداکثر فشردگی را پیدا نمودند، …………. (سراسری ۹۴)
الف) غشای هسته شروع به محو شدن مینماید.
ب) جفت سانتریولها در قطبین یاخته مستقر میشوند.
ج) کروموزومهای همتا از یکدیگر جدا میگردند.
د) کوتاه شدن رشتههای ریزپروتئینی ممکن میشود.
پاسخ صحیح: گزینهٔ د
پرسش ۱۰- در تخم (زیگوت) گیاه گوجهفرنگی، همزمان با کوتاه شدن لولههای ریزپروتئینی، ……………. (خارج از کشور ۹۲)
الف) کروموزومهای همتا از یکدیگر جدا میشوند.
ب) کروموزومها حداکثر فشردگی را پیدا میکنند.
ج) ریزکیسههای انتقالی در میانهٔ یاخته قرار میگیرند.
د) جفت سانتریولها در قطبین یاخته مستقر میشوند.
پاسخ صحیح: گزینهٔ ج
پرسش ۱۱- کدام گزینه عبارت زیر را در مورد جانداران، به درستی تکمیل میکند؟ (سراسری 93) «در پایان ……………… ممکن نیست که …………………»
الف) تلوفاز ۱ – بر مقدار ماده ژنتیکی یاختههای حاصل، افزوده شود.
ب) یک میوز عادی – یاختههای حاصل، مقدار ماده ژنتیکی متفاوتی داشته باشند.
ج) یک میتوز عادی – عدد کروموزومی یاخته جنسی با یاخته زایندهٔ آن برابر باشد.
د) تلوفاز ۲ – در یاختهای، تعداد کروموزومها، بیش از نترادهای یاخته زاینده آن باشد.
پاسخ صحیح: گزینه الف. برای نادرستی موارد ب و د، اختلال با هم ماندن کروموزومها در نظر گرفته شود و برای نادرستی مورد ج، چگونگی گامتزایی در گیاهان در نظر گرفته شود.
پرسش ۱۲- کدام عبارت، درباره همه رشتههای دوک موجود در یک یاخته مریستمی گیاه داوودی، درست است؟ (سراسری 94)
الف) تا صفحه میانی یاخته، ادامه مییابند.
ب) به سانترومر کروموزومها، متصل میگردند.
ج) در پی حرکت جفت سانتریولها شکل میگیرند.
د) در پی تغییر شکل موقت برخی پروتئینها، ایجاد میشوند.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۱۳- کدام عبارت، درباره همه رشتههای دوک موجود در یک یاخته مریستمی ساقه گیاه اطلسی، درست است؟ (خارج از کشور 94)
الف) تا صفحه میانی یاخته، کشیده میشوند.
ب) به سانترومر کروموزومها، متصل میشوند.
ج) در پی تغییر شکل نوعی پروتئین، ایجاد میگردند.
د) همزمان با دور شدن جفت سانتریولها، تشکیل میگردند.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۱۴- کدام عبارت، در مورد همه گویچههای خونی یک فرد بالغ درست است؟ (سراسری 96)
الف) ریزلولهها، طی مرحله G2 چرخه یاختهای مضاعف میگردند.
ب) پروتئینها، با پروتئینهای سطح داخلی غشا تماس دارند.
ج) ریزلولهها، در بخش مرکزی سانتریولها وجود دارند.
د) پروتئینها، باعث پایداری پوشش هستهای میشوند.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۵- چند مورد در ارتباط با همه یاختههای بدن یک فرد بالغ که توانایی هیدرولیز گلیکوژن را دارند درست است؟ (خارج از کشور 97)
۱- تجزیه گلوکز را همواره در ماده زمینهای سیتوپلاسم شروع مینمایند.
۲- تنظیم چرخه یاختهای آنها، در سه زمان اصلی رخ میدهد.
۳- فقط با کمک آنزیمهای درون یاختهای خود فعالیت میکنند.
۴- گلوکز را به طور مستقیم از انشعابات سرخرگها دریافت میکنند.
الف) ۱ مورد
ب) ۲ مورد
ج) ۳ مورد
د) ۴ مورد
پاسخ صحیح: گزینه الف. منظور یاختههای روده باریک، ماهیچهای و کبدی است. فقط مورد ۱ درباره همه آنها صدق میکند.
پرسش ۱۶- در یک یاخته گیاهی در حال تقسیم برگ، کدام مورد قبل از شروع مراحل مربوط به تقسیم سیتوپلاسم رخ میدهد؟ (سراسری 99)
الف) پوشش هستهای در اطراف هر مجموعه کروموزومی بازسازی میشود.
ب) فامتن (کروموزوم)های کوتاه و فشرده شده، شروع به باز شدن مینمایند.
ج) فامتن (کروموزوم)های تککروماتیدی در دو قطب یاخته تجمع مییابند.
د) فامتن (کروموزوم)های غیرهمساخت در وسط یاخته، به صورت ردیف در میآیند.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۱۷- چند مورد، برای تکمیل عبارت مقابل مناسب است؟ (سراسری 1400) «در مرگ برنامهریزی شده یاختهای برخلاف بافت مردگی، …………………»
۱- پاسخهای التهابی رخ میدهد.
۲- اثرات مثبتی برای بدن ایجاد میشود.
۳- ابتدا تغییری در غشای یاخته ایجاد میشود.
۴- یاخته به سبب فعالیت درشتخوار (ماکروفاژ)ها میمیرد.
الف) ۱ مورد
ب) ۲ مورد
ج) ۳ مورد
د) ۴ مورد
پاسخ صحیح: گزینه ب؛ موارد ۲ و ۳ درست هستند.
پرسش ۱۸- کدام عبارت، صحیح است؟ (خارج از کشور 1400) «در مرگ برنامهریزی شده یاختهای ……………… بافت مردگی، ………………………»
الف) برخلاف – ابتدا غشای یاخته تغییر مینماید.
ب) همانند – پاسخهای التهابی شدیدی رخ میدهد.
ج) برخلاف – اثرات مثبتی برای بدن ایجاد میشود.
د) همانند – ابتدا پروتئینهای تخریب کننده شروع به فعالیت میکنند.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۱۹- کدام مورد، برای تکمیل عبارت زیر نامناسب است؟ (سراسری ۱۴۰۱) «در پی بررسی انواعی از خطاهای کاستمانی (میوزی) که در یک یاختهی پیکری انسان به وقوع میپیوندد، میتوان بیان کرد: با فرض اینکه جدا نشدن فامتن (کروموزوم)ها در یکی از تقسیمات دوم کاستمان (میوز) صورت بگیرد. …………… زمانی که جدا نشدن فامتنها در تقسیم اول کاستمان به انجام برسد، …………. تولید میشود.»
الف) برخلاف – گامتهای طبیعی
ب) نسبت به – گامتهای متنوعتری
ج) نسبت به – تعداد کمتری گامت غیرطبیعی
د) همانند – به تعداد گامتهای طبیعی، گامتهای غیرطبیعی
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۰- کدام مورد برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟ (خارج از کشور 1401) «در پی بررسی انواعی از خطاهای کاستمانی (میوزی) که در یک یاخته پیکری انسان میتواند به وقوع بپیوندد، میتوان بیان کرد: با فرض این که جدا نشدن فامتن (کروموزوم)ها در یکی از تقسیمات دوم کاستمان (میوز) صورت بگیرد، …………. زمانی که جدا نشدن نام تنها در تقسیم اول کاستمان به انجام برسد، ……………. تولید میشود.»
الف) همانند – گامتهای طبیعی
ب) نسبت به – گامتهای غیرطبیعی بیشتری
ج) برخلاف – گامتهایی با فامتن بیشتر
د) نسبت به – گامتهای متنوعتری
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۱- با توجه به مطلب کتاب درسی در فاصله دومین و سومین نقطه وارسی چرخه یاخته پوششی روده باریک انسان کدام اتفاق رخ میدهد؟ (سراسری دی 1401)
الف) شیار تقسیم عمود بر دوک تقسیم ظاهر میشود.
ب) از یک مولکول دنا (DNA) دو مولکول یکسان ایجاد میشود.
ج) تجزیه پروتئینهای اتصالی در ناحیه سانترومرها ممکن میشود.
د) رشتههای دوک طویل شده، بعضی از آنها از کنار هم میگذرند.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۲- با فرض اینکه در یک فرد، عملکرد طبیعی نوعی اندام به واسطه ظهور نوعی تومور دستخوش اختلال شده باشد، کدام مورد در خصوص این تومور، به طور حتم درست است؟ (سراسری 1402)
الف) طول عمر همه رناهای پیک یاختههای آن، افزایش یافته است.
ب) در نتیجه عدم تعادل بین تقسیم یاختهها و مرگ آنها، به وجود آمده است.
ج) بدخیم است و یاختههای آن به یاختههای بافت مجاور خود تهاجم کردهاند.
د) یاختههای آن توسط جریان خون یا لنف در بافتهای دیگر گسترش مییابند.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۳- کدام مورد فقط درباره بعضی از یاختههای خونی سفید انسان صادق است؟ (سراسری 1402)
الف) با تغییر وضعیت قرارگیری نوکلئوزوم (هستهتن)های آنها نسبت به هم، فرآیند همانندسازی دنای هستهای انجام میشود.
ب) به منظور ایجاد نوعی خاص از فرورفتگی یا برآمدگی در غشای آنها، انرژی زیستی به مصرف میرسد.
ج) از طریق منافذ موجود در میان فسفولیپیدهای نوعی غشای آنها، عبور مواد از آن غشا ممکن میشود.
د) در راکیزه (میتوکندری) آنها یک یا چند مولکول دنا وجود دارد.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۲۴- با فرض اینکه در یک فرد، عملکرد طبیعی نوعی اندام به واسطه ظهور نوعی تومور، دستخوش اختلال شده باشد، کدام مورد در خصوص این تومور، به طور حتم درست است؟ (خارج از کشور 1402)
الف) بدخیم است و یاختههای آن به یاختههای بافت مجاور خود تهاجم کردهاند.
ب) یاختههای آن از نواحی دیگر بدن آمدهاند و رشد سریعی یافتهاند.
ج) در اثر تقسیمات تنظیمنشده یاختههای آن، ایجاد شده است.
د) طول عمر همه رناهای پیک یاختههای آن افزایش یافته است.
پاسخ صحیح: گزینه ج
امتیاز آزمون: 0
مسیر یادگیری را ادامه دهید
از سنجش دانش تا یادگیری عمیقتر
برای تثبیت آموختهها، بررسی پاسخهای تشریحی و دسترسی به سوالات کتابها و مباحث دیگر، میتوانید از مسیرهای زیر استفاده کنید.
گامی فراتر از پاسخ صحیح؛ درک عمیق مفاهیم
اگر میخواهید علاوه بر شناسایی گزینه صحیح، با تحلیل علمی سوالات، مبانی مفهومی پاسخها و دلایل رد یا تأیید گزینهها آشنا شوید، پاسخهای تشریحی این مجموعه را مطالعه کنید. تحلیل تشریحی پرسشها فرصتی فراهم میکند تا مفاهیم را عمیقتر درک کنید، ارتباط میان مباحث را بهتر بشناسید و برای مواجهه با پرسشهای مفهومی آزمون آمادگی بیشتری به دست آورید.
برای شناخت بهتر روند سوالات کنکوری زیستشناسی، به یک فصل بسنده نکنید. مرور سوالات فصلهای مختلف به شما کمک میکند دانستههای خود را بازبینی کنید، بر مفاهیم بنیادین تسلط بیشتری بیابید و آمادگی خود را در مواجهه با شیوههای گوناگون طرح سوال بسنجید.
یادگیری زیستشناسی به تسلط بر مباحث یک پایه محدود نمیشود. برای تکمیل یادگیری و آمادگی بهتر در آزمونهای مدرسه و کنکور سراسری، مباحث زیستشناسی دهم و دوازدهم را نیز مطالعه کنید و دانش خود را با مرور پیوسته مفاهیم، شکلها و ارتباط میان فصلهای مختلف زیستشناسی گسترش دهید.
نه اولین، اما در تلاش برای بهترین بودن؛ نه پیشرو در آغاز، اما ممتاز در پایان.
----
ما شاید آغازگر راه نباشیم، اما با ایمان به شایستگی و تعالی، قدم برمیداریم تا در قلهی ممتاز بودن بایستیم.