سوالات کنکوری فصل نهم زیستشناسی یازدهم؛ همراه با پاسخ کلیدی
مجموعه سوالات کنکور سراسری تجربی داخل و خارج از کشور، فصل نهم: پاسخ گیاهان به محرکها، همراه با پاسخهای کلیدی
در آیندهنگاران مغز، هر پرسش فرصتی است برای عبور از حفظکردن مطالب و رسیدن به درکی عمیقتر از منطق حیات. زیستشناسی، دانشی گسترده درباره ساختارها، فرایندها و سازوکارهایی است که زندگی را شکل میدهند؛ دانشی که فهم آن به شناخت دقیق مفاهیم، کشف ارتباط میان پدیدهها و توانایی تحلیل شواهد وابسته است. فصل «پاسخ گیاهان به محرکها» از کتاب زیستشناسی یازدهم، بخشی از این منظومه علمی را پیش روی شما قرار میدهد و زمینهای فراهم میکند تا آموختههای خود را در قالب پرسشهای کنکور به محک بگذارید.
این مجموعه، سوالات کنکور سراسری تجربی داخل و خارج از کشور از فصل نهم زیستشناسی یازدهم، همراه با پاسخهای کلیدی را در اختیار شما قرار میدهد تا بتوانید میزان تسلط خود را ارزیابی کنید، نکات مهم کتاب درسی را هدفمندتر مرور کنید و با شیوه طرح پرسشهای کنکور آشنایی بیشتری به دست آورید. گردآوری سوالات به تفکیک فصل، امکان تمرین متمرکز و سنجش دقیقتر آموختهها را فراهم میکند و به شما کمک میکند فاصله میان مطالعه مطالب و کاربرد آنها در حل تست را کاهش دهید.
تسلط بر زیستشناسی، از شناخت مفاهیم آغاز میشود و با درک ارتباط میان آنها به کمال میرسد. مطالعه فصل «پاسخ گیاهان به محرکها» زمانی ثمربخشتر خواهد بود که به یادآوری واژهها و تعریفها محدود نماند؛ بلکه بتوانید روابط علمی، جزئیات مفهومی و پیامدهای هر فرایند را بهدرستی تحلیل کنید. توجه به متن کتاب درسی، بررسی دقیق شکلها و نمودارها، شناخت قیدهای تعیینکننده و تشخیص تفاوت میان گزارههای درست و نادرست، از مهارتهایی است که در پاسخگویی به پرسشهای زیستشناسی نقشی اساسی دارند.
سوالات کنکور سالهای گذشته، فرصتی برای سنجش واقعی یادگیریاند. این پرسشها به شما نشان میدهند که تا چه اندازه میتوانید دانستههای خود را در موقعیتهای آزمونی به کار بگیرید، ارتباط میان مفاهیم را تشخیص دهید و در مواجهه با گزینههای نزدیک به یکدیگر، تصمیمی دقیق و مستدل بگیرید. گاهی یک قید، تفاوت ظریف میان دو عبارت یا ارتباطی غیرمستقیم میان بخشهای مختلف کتاب، مسیر رسیدن به پاسخ صحیح را تعیین میکند. ازاینرو، موفقیت در تستزنی بیش از آنکه به سرعت در انتخاب گزینه وابسته باشد، به فهم عمیق، دقت در خواندن صورت سؤال و ارزیابی علمی گزینهها نیاز دارد.
در این مجموعه، پاسخهای کلیدی امکان بررسی سریع نتیجه آزمون را فراهم میکنند؛ اما ارزش واقعی هر پرسش زمانی آشکار میشود که بتوانید درستی پاسخ انتخابشده را با تکیه بر مفاهیم کتاب درسی ارزیابی کنید. پس از حل سوالات، پاسخهای نادرست، موارد مشکوک و پرسشهایی را که با حدس پاسخ دادهاید، دوباره بررسی کنید. بازگشت هدفمند به متن کتاب و شناسایی علت هر اشتباه، به اصلاح برداشتهای نادرست، تثبیت آموختهها و افزایش دقت در آزمونهای بعدی کمک میکند.
در آیندهنگاران مغز، یادگیری را فرایندی پیوسته میدانیم که از فهمیدن آغاز میشود، با تمرین و ارزیابی عمق میگیرد و با بازنگری آگاهانه به تسلط میرسد. این مجموعه نیز با همین رویکرد، فرصتی برای مرور فصل «پاسخ گیاهان به محرکها»، ارزیابی آمادگی و تقویت مهارت تحلیل سؤالات کنکور سراسری فراهم میکند؛ فرصتی که میتوانید در کنار مطالعه دقیق کتاب درسی، برای ساختن دانشی منسجمتر و آمادگی مؤثرتر از آن بهره ببرید.
به خاطر داشته باشید که هر پاسخ نادرست، در صورت بررسی دقیق، میتواند به فرصتی برای یادگیری تبدیل شود و هر پاسخ صحیح، هنگامی ارزشمندتر است که بر پایه فهم و استدلال انتخاب شده باشد. بنابراین، سوالات این مجموعه را نه صرفاً برای سنجش تعداد پاسخهای درست، بلکه برای کشف نقاط ضعف، اصلاح خطاهای ذهنی و افزایش توانایی خود در تحلیل علمی حل کنید.
هدف، صرفاً انتخاب گزینه صحیح نیست؛ هدف، درک عمیقتر مفاهیم زیستشناسی، برقراری ارتباط میان آموختهها و تبدیل دانش به توانایی تحلیل دقیق و علمی است.
آیندهنگاران مغز
ما مغز را میشناسیم تا آینده را بسازیم.
راهنمای زمانسنج آزمون
شما میتوانید بدون فشردن دکمه «شروع آزمون» نیز به سؤالات پاسخ دهید؛ اما برای تمرین مدیریت زمان و سنجش سرعت پاسخگویی، این دکمه را در نظر گرفتهایم. با شروع زمانسنج، مدتزمان پاسخگویی شما محاسبه میشود و حتی پس از پایان زمان نیز میتوانید پاسخدادن را ادامه دهید. هدف، یادگیری مدیریت زمان است، نه محدودکردن فرصت یادگیری شما.
زمان باقیمانده: 10:00
با فشردن دکمه زیر، زمانسنج فعال میشود.
زمان باقیمانده10:00
پرسش 1- محل تولید سیتوکینین …………………… است و از اثرات آن ……………. میباشد. (خارج از کشور 85)
الف) ریشه – چیرگی رأسی
ب) نوک ساقه – شادابی گلها
ج) نوک ساقه – ایجاد سبزینه (کلروفیل) و دوام برگها
د) جوانه جانبی – تشکیل ساقه از یاختههای تمایز نیافته
پاسخ صحیح: گزینهٔ د
پرسش 2- هورمونی که سرعت پیر شدن برخی اندامهای گیاهی را کاهش میدهد، در ……………. نقش دارد. (خارج از کشور 88)
الف) تشکیل ساقه از بخش مریستمی
ب) مهار رشد جوانههای جانبی
ج) کنترل مراحل انتهایی رشد و پیری گیاه
د) درشت کردن میوههای بدون دانه
پاسخ صحیح: گزینهٔ الف
پرسش 3- بعضی هورمونها بر رویش دانه نخود اثر بازدارنده دارند؛ هورمونی که میتواند بازدارندگی این دانه را برطرف سازد. در …………………. نیز نقش دارد. (خارج از کشور 89)
الف) درشت کردن میوههای بدون دانه
ب) حفظ جذب آب توسط ریشهها
ج) تسهیل در برداشت مکانیکی میوهها
د) کنترل سنتز پروتئین در شرایط نامساعد محیطی
پاسخ صحیح: گزینهٔ الف
پرسش 4- در کشت بافت، مادهای که به همراه اکسین ریشهزایی را تحریک میکند، در کشاورزی برای ………. مورد استفاده قرار میگیرد. (سراسری 90)
الف) بازدارندگی رشد جوانههای جانبی
ب) افزایش مدت نگهداری گلها
ج) درشت کردن میوههای بدون دانه
د) تسهیل در برداشت مکانیکی میوهها
پاسخ صحیح: گزینهٔ ب
پرسش 5- کدام گزینه نادرست است؟ (خارج از کشور 91) «آبسیزیک اسید برخلاف ………………… »
الف) اکسین، همواره بر سنتز پروتئین بیتأثیر است.
ب) جیبرلین، مانع تشکیل ریشهچه در دانه میشود.
ج) جیبرلین، در تمایز و نمو میوه فاقد نقش است.
د) اکسین، از طویل شدن ساقهها ممانعت به عمل میآورد.
پاسخ صحیح: گزینهٔ الف
پرسش 6- هورمونی که سبب ………………..میشود، برخلاف سیتوکینین ……………….. (سراسری 92)
الف) چیرگی رأسی – بر ریشه دار کردن قلمهها بی تأثیر است.
ب) تشکیل ساقه از یاختههای تمایز نیافته – در رئوس ریشهها تولید میشود.
ج) مقاومت گیاه در شرایط آسیب بافتی – مدت نگهداری میوهها را کاهش میدهد.
د) درشت کردن میوهها – فرایند تقسیم یاختهها را تشدید میکند.
پاسخ صحیح: گزینهٔ ج
پرسش 7- هورمونی که سبب ……………….. میشود، همانند آبسزیک اسید ………… (خارج از کشور 92)
الف) تحریک تقسیم یاختهای – سرعت پیر شدن اندامهای گیاهی را کاهش میدهد.
ب) مقاومت گیاه در آسیبهای بافتی – بر مدت نگهداری میوه بی تأثیر است.
ج) ریشه دار کردن قلمهها – بر خفتگی دانهها اثر بازدارنده دارد.
د) چیرگی رأسی – سنتز پروتئینها را کنترل میکند.
پاسخ صحیح: گزینهٔ د
پرسش 8- در گیاهان، هورمونی که محرک ………… است، نمیتواند سبب …….. شود. (سراسری 93)
د) تقسیم یاختهای – تسهیل در برداشت مکانیکی میوهها
پاسخ صحیح: گزینهٔ د
پرسش ۱۱- در گیاهان، هر هورمون …………… رشد، ……………… (خارج از کشور ۹۴)
الف) محرک – بر رشد جوانههای جانبی ساقه مؤثر است.
ب) بازدارنده – در دانه خفته و محیط خشک افزایش مییابد.
ج) بازدارنده – نقش خود را با کمک عوامل رونویسی ایفا میکند.
د) محرک – باعث تشکیل ساقه از یاختههای تمایز نیافته میشود.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۱۲- کدام گزینه برای تکمیل عبارت زیر نامناسب است؟ (سراسری ۹۶) «هورمونی که از نظر تأثیر بر جوانهزنی دانهها مخالف جیبرلینها عمل میکند، همانند هورمونی که باعث ……………… میشود …………..»
الف) ریزش برگها – در شرایط پرآبی و بیهوازی کاهش مییابد.
ب) تسریع و افزایش رسیدگی میوهها – در هنگام تنشهای محیطی افزایش مییابد.
ج) انعطافپذیری دیوارههای یاختهای – رشد جوانههای جانبی گیاه را تحت تأثیر قرار میدهد.
د) سست شدن میوهها – میتواند در شرایطی سرعت رشد، سنتز پروتئین و انتقال یونها را کنترل نماید.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۱۳- هورمونی که از نظر تأثیر بر جوانهزنی دانهها مخالف جیبرلینها عمل میکند، همانند نوعی هورمون …………. رشد ………….. (خارج از کشور ۹۶)
الف) بازدارنده – در شرایط پرآبی و بیهوازی افزایش مییابد.
ب) بازدارنده – در اثر سوختن ناقص نفت نیز حاصل میشود.
ج) محرک – بر رشد بخشهای مختلف گیاه تأثیرگذار است.
د) محرک – در تشکیل ساقه از یاختههای تمایز نیافته نقش دارد.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۱۴- کدام گزینه، عبارت زیر را به طور مناسب کامل میکند؟ (سراسری ۹۷) «نوعی از ترکیبات تنظیمکننده رشد گیاهی که ……………… میکند، باعث ………….. میشود.»
الف) فرایندهای مربوط به مراحل انتهایی نمو گیاه را کنترل – تشکیل ساقه از یاختههای تمایز نیافته
ب) تعادل آب را در گیاهان تحت تنش خشکی تنظیم – خفتگی دانهها و جوانهها
ج) تقسیم یاختهای را تحریک – کاهش مدت نگهداری میوهها
د) از جوانهزنی دانهها جلوگیری – تولید میوههای بدون دانه
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۵- کدام گزینه، عبارت زیر را به طور مناسب کامل میکند؟ (خارج از کشور ۹۷) «نوعی از ترکیبات تنظیمکننده رشد گیاهی که باعث ……………. میشود، برای ……………….. مورد استفاده قرار میگیرد.»
الف) خفتگی دانهها و جوانهها – درشت کردن بعضی میوهها
ب) طویل شدن ساقه و جوانهزنی – تولید میوههای بدون دانه
ج) شادابی شاخههای گل – تشکیل ساقه از یاختههای تمایز یافته
د) حفظ تعادل آب در گیاهان تحت تنش خشکی – افزایش مدت نگهداری میوهها
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۶- با قطع جوانه رأسی در ساقه یک گیاه جوان، مقدار نوعی هورمون گیاهی در جوانههای جانبی گیاه افزایش و مقدار نوع دیگری هورمون در این جوانهها کاهش خواهد یافت. در یک گیاه دارای جوانه رأسی ساقه، نقش این دو هورمون به ترتیب کدام است؟ (سراسری ۹۸)
الف) ریزش برگ با تشکیل لایه جداکننده – تحریک ریشهزایی
ب) تأخیر در پیر شدن اندامهای هوایی – رشد طولی یاختهها
ج) تحریک تقسیم یاختهای – بستن روزنههای هوایی در شرایط خشکی
د) کاهش رشد گیاه در شرایط نامساعد محیطی – ایجاد یاختههای جدید
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۷- کدام عبارت صحیح است؟ (خارج از کشور ۹۸)
الف) گیاه آکاسیا با آزاد کردن نوعی ترکیب شیمیایی، مورچهها را از خود فراری میدهد.
ب) گیاه آکاسیا پس از آزاد نمودن نوعی ترکیب شیمیایی، مانع حمله زنبورها به مورچهها میشود.
ج) مورچهها پس از آزاد نمودن نوعی ترکیب شیمیایی، شروع به خوردن برگهای درخت آکاسیا میکنند.
د) مورچهها با آزاد کردن نوعی ترکیب شیمیایی، توجه زنبورهای گردهافشان را به سمت گیاه آکاسیا جلب میکنند.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۱۸- با قطع جوانه رأسی در ساقه یک گیاه جوان، مقدار نوعی هورمون گیاهی در جوانههای جانبی افزایش و نوعی دیگر کاهش مییابد. در یک گیاه دارای جوانه رأسی ساقه، نقش این دو هورمون به ترتیب کدام است؟ (خارج از کشور ۹۸)
الف) ریزش برگ – تأخیر در پیر شدن اندامهای هوایی
ب) ایجاد یاختههای جدید – تشکیل میوههای بدون دانه
ج) رشد طولی یاختهها – کاهش رشد گیاه در شرایط نامساعد
د) تحریک ریشهزایی – بستن روزنههای هوایی در شرایط خشکی
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۹- کدام گزینه برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟ (سراسری ۹۹) «در گیاهان، تنظیمکننده رشدی که به واسطه عامل چیرگی رأسی در جوانههای جانبی تولید و افزایش مییابد، ……… شود.»
الف) نمیتواند باعث تأخیر در پیر شدن اندامهای هوایی
ب) میتواند سبب ایجاد ساقه از یاختههای تمایزیافته
ج) نمیتواند باعث تحریک تولید آنزیمهای تجزیهکننده دیواره یاختهها
د) میتواند در شرایط نامساعد سبب کاهش عمل تعرق و مانع رویش دانه
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۲۰- کدام گزینه، برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟ (خارج از کشور ۹۹) «در گیاهان، تنظیمکننده رشدی که به واسطه عامل چیرگی رأسی در جوانههای جانبی تولید میگردد ………… شود.»
الف) نمیتواند توسط بافتهای آسیبدیده تولید
ب) نمیتواند باعث رسیدگی میوههای نارس
ج) میتواند سبب ایجاد ساقه از یاختههای تمایزیافته
د) میتواند باعث فعال کردن آنزیمهای تجزیهکننده دیواره
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۱- کدام گزینه برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟ (سراسری ۱۴۰۰) «نوعی هورمون گیاهی که …………»
الف) در کشاورزی به عنوان علفکش استفاده میشود، از سوختهای فسیلی نیز رها میشود.
ب) میتواند بر خارجیترین لایه درون دانه اثر بگذارد، در غلظتی معین باعث رشد ریشه میشود.
ج) از جوانه رأسی به جوانههای جانبی میرود، یکی از روشهای تکثیر رویشی را در گیاهان به انجام میرساند.
د) میتواند مانع تولید و رها شدن آمیلاز در جوانههای غلات شود، در بافتهای قابل ترمیم گیاهان نیز تولید میشود.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۲- کدام گزینه، عبارت زیر را به درستی تکمیل میکند؟ (خارج از کشور ۱۴۰۰) «نوعی هورمون گیاهی که ……»
الف) در کشاورزی به عنوان علفکش استفاده میشود، از سوختهای فسیلی نیز آزاد میگردد.
ب) برای تولید میوههای بدون دانه به کار میرود، در شرایط نامساعد نیز به حفظ آب گیاه کمک میکند.
ج) از جوانه رأسی به جوانههای جانبی میرود، باعث انجام یکی از روشهای تکثیر رویشی در گیاهان میشود.
د) در شرایط نامساعد مانع تولید و رها شدن آمیلاز در جوانههای غلات میشود، در بافتهای آسیبدیده نیز افزایش مییابد.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۳- کدام مورد، برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟ (سراسری ۱۴۰۱) «نوعی تنظیمکننده رشد گیاهی میتواند علاوه بر تولید میوههای بدون دانه، در شرایطی از تشکیل لایه جداکننده برگ ممانعت به عمل آورد. این تنظیمکننده رشد ……………..»
الف) مانع رویش دانه و رشد جوانهها در شرایط نامساعد محیط میشود.
ب) همواره مانع تبدیل مریستم رویشی به مریستم زایشی ساقه میشود.
ج) میتواند تولید نوعی هورمون بازدارنده را در جوانههای جانبی ساقه تحریک کند.
د) همواره در مقادیر زیاد و در حضور مقادیر اندکی از نوعی هورمون محرک رشد، باعث ساقهزایی میشود.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۴- کدام مورد برای تکمیل عبارت زیر نامناسب است؟ (خارج از کشور ۱۴۰۱) «نوعی تنظیمکننده رشد گیاهی میتواند علاوه بر تولید میوههای بدون دانه، در شرایطی از تشکیل لایه جداکننده برگ ممانعت به عمل آورد. این تنظیمکننده رشد ……………..»
الف) رشد طولی یاختهها و متعاقب آن رشد طولی ساقه را افزایش میدهد.
ب) همواره مانع تبدیل مریستم رویشی به مریستم زایشی ساقه میشود.
ج) میتواند تولید نوعی هورمون بازدارنده را در جوانههای جانبی ساقه تحریک کند.
د) همواره در مقادیر زیاد و در حضور مقادیر اندکی از نوعی هورمون محرک رشد، باعث ریشهزایی میشود.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۵- مطابق با مطلب کتاب درسی کدام مورد برای تکمیل عبارت زیر نامناسب است؟ (سراسری دی ۱۴۰۱) «هر تنظیمکننده رشد گیاهی که …………….. میشود، …………….»
الف) باعث رشد طولی یاختهها – برای تولید میوههای بدون دانه مورد استفاده قرار میگیرد
ب) باعث تولید و فعالیت آمیلاز دانه غلات – بر فعالیت ریشهزایی بیتأثیر است
ج) موجب رسیدن میوهها – بر روند رشد گیاه تأثیرگذار است
د) مانع رویش دانه – در ریزش برگهای ساقه نقش دارد.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۶- در پیِ استفاده از نوعی تنظیمکننده رشد گیاهی بر جوانههای جانبی مهارشده گیاه فلفل زینتی، بازدارندگی رشد این جوانهها از بین میرود. این هورمون گیاهی، کدام نقش دیگر را نیز میتواند عهدهدار باشد؟ (سراسری ۱۴۰۲)
الف) برگهای پولکمانند ضخیم را روی جوانهها حفظ نماید.
ب) روند تجزیه مولکولهای سبزینه (کلروفیل) برگها را به تأخیر اندازد.
ج) باعث حفظ آب گیاه در شرایط نامساعد محیط شود.
د) تشکیل لایه جداکننده در دمبرگ را تسریع کند.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۷- در پی استفاده از نوعی تنظیمکننده رشد گیاهی بر جوانههای جانبی مهارشده گیاه فلفل زینتی، بازدارندگی رشد این جوانهها از بین میرود. این هورمون گیاهی، چند نقش دیگر زیر را میتواند عهدهدار باشد؟ (خارج از کشور ۱۴۰۲)
۱) تحت شرایطی، رشد ریشهها را مهار کند.
۲) تشکیل لایه جداکننده دمبرگ را تسریع کند.
۳) سبب بسته شدن روزنهها در شرایط نامساعد محیطی شود.
۴) روند تجزیه مولکولهای سبزینه (کلروفیل) برگها را به تأخیر بیندازد.
پاسخ صحیح: گزینه ۲ (ب)
امتیاز آزمون: 0
مسیر یادگیری را ادامه دهید
از سنجش دانش تا یادگیری عمیقتر
برای تثبیت آموختهها، بررسی پاسخهای تشریحی و دسترسی به سوالات کتابها و مباحث دیگر، میتوانید از مسیرهای زیر استفاده کنید.
گامی فراتر از پاسخ صحیح؛ درک عمیق مفاهیم
اگر میخواهید علاوه بر شناسایی گزینه صحیح، با تحلیل علمی سوالات، مبانی مفهومی پاسخها و دلایل رد یا تأیید گزینهها آشنا شوید، پاسخهای تشریحی این مجموعه را مطالعه کنید. تحلیل تشریحی پرسشها فرصتی فراهم میکند تا مفاهیم را عمیقتر درک کنید، ارتباط میان مباحث را بهتر بشناسید و برای مواجهه با پرسشهای مفهومی آزمون آمادگی بیشتری به دست آورید.
برای شناخت بهتر روند سوالات کنکوری زیستشناسی، به یک فصل بسنده نکنید. مرور سوالات فصلهای مختلف به شما کمک میکند دانستههای خود را بازبینی کنید، بر مفاهیم بنیادین تسلط بیشتری بیابید و آمادگی خود را در مواجهه با شیوههای گوناگون طرح سوال بسنجید.
یادگیری زیستشناسی به تسلط بر مباحث یک پایه محدود نمیشود. برای تکمیل یادگیری و آمادگی بهتر در آزمونهای مدرسه و کنکور سراسری، مباحث زیستشناسی دهم و دوازدهم را نیز مطالعه کنید و دانش خود را با مرور پیوسته مفاهیم، شکلها و ارتباط میان فصلهای مختلف زیستشناسی گسترش دهید.
نه اولین، اما در تلاش برای بهترین بودن؛ نه پیشرو در آغاز، اما ممتاز در پایان.
----
ما شاید آغازگر راه نباشیم، اما با ایمان به شایستگی و تعالی، قدم برمیداریم تا در قلهی ممتاز بودن بایستیم.