گیرنده‌های فازی (Phasic Receptors)؛ چگونه مغز با استفاده از آن‌ها موقعیت آینده بدن را پیش‌بینی می‌کند؟

»» پاسخ: گزینه «الف»

توضیح تشریحی

گیرنده‌های فازی (Phasic Receptors یا Rapidly Adapting Receptors) به تغییرات محرک بسیار حساس‌اند و هنگام شروع یا پایان یک محرک به شدت فعال می‌شوند، اما در صورت ثابت ماندن محرک، به‌سرعت سازگاری (Adaptation) پیدا می‌کنند.

نمونه‌های مهم:

• پایانه‌های اولیه دوک عضلانی (Primary Endings of Muscle Spindle; Group Ia)

• گیرنده‌های پاچینی (Pacinian Corpuscles)

این گیرنده‌ها بیشتر سرعت تغییرات (Rate of Change) را کدگذاری می‌کنند تا مقدار ثابت محرک.

بررسی گزینه الف

«برای پیش‌بینی پوزیشن یا وضعیت بدن در آینده مهم است.»

✅ صحیح

گیرنده‌های فازی اطلاعات مربوط به:

• سرعت کشش عضله

• جهت حرکت

• نرخ تغییر وضعیت

را به سیستم عصبی می‌فرستند.

مغز با استفاده از این اطلاعات می‌تواند وضعیت آینده اندام را پیش‌بینی کند (Predictive Control).

به همین دلیل پایانه‌های اولیه دوک عضلانی نقش مهمی در کنترل حرکتی پیش‌بینانه دارند.

بررسی گزینه ب

«فقط زمانی پاسخ ایجاد می‌شود که تغییری صورت نگیرد.»

❌ کاملاً نادرست

این جمله تقریباً برعکس تعریف گیرنده فازی است.

گیرنده فازی زمانی بیشترین پاسخ را ایجاد می‌کند که:

• تغییر رخ دهد.

• حرکت آغاز شود.

• شدت محرک افزایش یا کاهش یابد.

در حالت ثابت، پاسخ آن کاهش می‌یابد.

بررسی گزینه ج

«سرعت و قدرت پاسخ با قدرت عضلانی مرتبط است.»

❌ نادرست

گیرنده فازی عمدتاً:

• سرعت تغییر طول عضله

• نرخ کشش

را ثبت می‌کند.

قدرت عضلانی (Muscle Strength) مستقیماً توسط این گیرنده‌ها اندازه‌گیری نمی‌شود.

بررسی گزینه د

❌ نادرست

زیرا گزینه ب اشتباه است.

نکته طلایی نوروفیزیولوژی 

مقایسه گیرنده‌های فازی و تونیک:

نتیجه‌گیری نهایی

گیرنده‌های فازی اطلاعات مربوط به سرعت تغییر وضعیت اندام را فراهم کرده و در پیش‌بینی موقعیت آینده بدن نقش مهمی دارند.

✅ پاسخ صحیح: گزینه الف