سوالات امتحان نهایی تاریخ رشته ادبیات و علوم انسانی دی 1398

«باسمه تعالی»

سوالات امتحان نهایی درس: تاریخ 3

رشته: ادبیات و علوم انسانی

تعداد صفحه: 2

ساعت شروع: 10 صبح

تاریخ امتحان: 1398/10/18

پایه دوازدهم دوره دوم متوسطه

مدت امتحان: 90 دقیقه

دانش‌آموزان روزانه سراسر کشور در نوبت دی ماه سال ۱۳۹۸

مرکز سنجش و پایش کیفیت آموزشی

1) (به خاطر بیاورید) (3)

الف) جمله‌های صحیح یا غلط را مشخص کنید. (0/75)

1- در دوره قاجار، برخي زنان فاضل در تأسیس مدارس جديد مشاركت داشتند.

صحیح (درس 4 ص 54)

2- يکي از اقدام‌های شاخص مشروطه‌خواهان پس از صدور فرمان مشروطه، تدوين قانون اساسي بود.

صحیح (درس 5 ص 67)

3- موازنه منفي به معني تسلیم شدن در برابر قدرت‌های بزرگ و اعطای امتیاز به آن‌ها تلقي مي‌شد.

غلط (درس 9 ص 116)

ب) کدام یک از شماره‌های سمت راست با گزینه‌های سمت چپ در ارتباط است؟ (0/75)

1- مواجه با تهاجم نظامي روسیه الف- آقا محمدخان

2- بازگرداندن حاكمیت دولت مركزی ب- فتحعلي شاه

3- ناسازگاری با مجلس شورای ملي ج- ناصرالدین شاه

 د- مظفرالدین شاه

 هـ- محمدعلي شاه

1- شماره 1 با گزينه ب- فتحعلی شاه (درس 3 ص 34)

2- شماره 2 با گزينه الف- آقا محمدخان (درس 3 ص 3)

3- شماره 3 با گزينه هـ- محمدعلی شاه (درس 7 ص 79)

ج) جاهای خالی را با کلمات و عبارات مناسب داخل پرانتز پر کنید. (0/5) (پیشوا – گشتاپو – دوچه)

1- موسولیني در ايتالیا با از بین بردن احزاب رقیب قدرت را يکپارچه كرد و خود را …………………… نامید.

دوچه (درس 8 ص 99)

2- هیتلر با قبضه كامل قدرت در آلمان، در اين كشور نظام ديکتاتوری تک‌حزبي برقرار كرد و خود را …………………… خواند.

پیشوا (درس 8 ص 100)

د) گزینه‌های مناسب را انتخاب کنید. (0/5)

1- مهم‌ترين ويژگي بناهای «كارت پستالي» ايرانِ دوره قاجار چه بود؟

الف) عناصر معماری ايراني و اروپايي تركیب شد.

ب) فقط به تقلید از بناهای اروپايي ساخته شد.

ج) به سفارش پادشاهان ساخته شد.

د) مقاومت و استحکام بسیار زيادی داشت.

گزینه الف) عناصر معماری ایرانی و اروپایی تركیب شد. (درس 4 ص 59)

2- در زمان قاجار امتیاز كشف و استخراج نفت و گاز ايران به مدت 60 سال به كدام سرمايه‌دار انگلیسي واگذار شد؟

اﻟﻒ) نويل گس

ب) ويلیام ناكس دارسی

ج) مورگان شوستر

د) سرگور اوزلي

گزینه ب) ویلیام ناكس دارسی (درس 9 ص 112)

هـ) ﺑﻪ ﺳﺆالات زﯾﺮ ﭘﺎﺳﺦ‌های ﮐﻮﺗﺎه دﻫﯿﺪ. (0/5)

1- فرمانده نظامي نیروهای انگلیسي در ايران در كودتای سیاه علیه احمد شاه، چه كسي بود؟

آیرون ساید (درس 7 ص 90)

2- رضا شاه به دلیل ترس از مخالفت‌های آيت الله مدرس، اين روحاني مبارز را به كجا تبعید كرد؟

خواف (درس 7 ص 96)

2) تعریف اﺻﻄﻼﺣﺎت و ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺗﺎرﯾﺨﯽ (1/5)

استبداد صغیر:

از به توپ بستن مجلس توسط محمدعلی شاه، كه باعث كشتار فجیع مشروطه‌خواهان و انحلال مجلس شورای ملی شد و بار دیگر استبداد برقرار شد و حدود یک سال طول كشید را استبداد صغیر می‌گویند. (درس 5 ص 69 و 70)

3) ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﭘﺪﯾﺪه‌ﻫﺎي ﺗﺎرﯾﺨﯽ

عملکرد نادر شاه افشار و كريم‌خان زند بعد از رسیدن به قدرت را با يکديگر مقايسه كنید. (2)

نادر در زمانی كه آشوب‌های داخلی و هجوم ارتش‌های بیگانه موجودیت ایران را به خطر انداخته بود، وارد میدان شد و ایران را از خطرها و تهدیدهای جدی نجات داد. با این حال توفیق نیافت كه زمینه را برای ثبات و امنیت پایدار، انتقال آرام قدرت و تثبیت حکومت افشاریه پس از خود فراهم آورد.

در حالی كه كریم‌خان از سیاست جنگ و كشورگشایی پرهیز كرد. در عوض، موجبات آرامش، آسایش، رونق و رفاه و شکوفایی علمی و فرهنگی نسبی قلمرو خود و به ویژه فارس را پس از سال‌ها جنگ و ناآرامی فراهم آورد. (درس 2 ص 19)

4) توصیف و فهرست مطالب ﺗﺎرﯾﺨﯽ (3/5)

الف) سه مورد از مهم‌ترين اقدامات و اصلاحات رضا شاه را نام ببريد. (1/5)

1- بازگشت به حکومت استبدادی ۲- ایجاد ارتش منظم ۳- احداث خط آهن سراسری ۴- اسکان عشایر ۵- یک شکل كردن لباس‌ها ۶- كشف حجاب (هر مورد ۰/۵، ذکر سه مورد کافی است.  درس 7 ص 93 و 94)

ب) مهم‌ترين انگیزه‌ها و اهداف صدام برای حمله به ايران چه بود؟ (ذكر يک مورد كافي است.) (1)

1- حاکمیت بر آبراه مهم اروند رود، دسترسي و تسلط بر خلیج فارس و جدايي جزاير سه‌گانه ابوموسي، تنب کوچک و بزرگ و استان خوزستان از ايران

2- تضعیف و نابودی انقلاب اسلامي و جلوگیری از انتشار افکار انقلابي در میان مردم عراق و مسلمانان ساير کشورها

3- رسیدن به رهبری جهان عرب و ايفای نقش ژاندارمری در منطقه

هر مورد ۱ نمره، ذکر یک مورد کافی است. (درس 12 ص 149)

ج) حکومت استالین در شوروی در عرصه خارجي به دنبال چه بود؟ (1)

به دنبال گسترش مرزها و تسلط بر برخی كشورها و سرزمین‌های اروپای شرقی بود. (درس 8 ص 99)

5) اظهار نظر و تحلیل (1)

به نظر شما عهدنامه «تركمانچای» چه آثار و پیامدهای زيان‌باری به دنبال داشت؟

از دست رفتن سرزمین‌های ایران در شرق دریای كاسبی (خوارزم و ماوراءالنهر) و عهدنامه آخال و یا اشاره به گسترش نفوذ اقتصادی روسیه و انعقاد قرارداد تجاری با ایران كه ضمیمه عهدنامه تركمانچای بود. (و یا در صورت اشاره به اعطای امتیاز حق قضاوت كنسولی یا كاپیتولاسیون به اتباع روسی نمره كامل تعلق می‌گیرد.) (درس 3 ص 43)

6) كاربست شواهد و مدارک تاریخی (1)

متن زير را بخوانید و به پرسش‌ها پاسخ دهید.

«صدام پیش از آغاز جنگ تحمیلي و در نشست سران جنبش عدم تعهد در هاوانا (پايتخت كوبا)، میزباني نشست بعدی را در بغداد بر عهده گرفت. با نزديک شدن به زمان برگزاری اين نشست، در 30 تیر 1361، شش خلبان شجاع و فداكار نیروی هوايي ارتش جمهوری اسلامي ايران با سه فروند هواپیمای جنگي با هدف ناامن نشان دادن بغداد و جلوگیری از نشست سران جنبش عدم تعهد در پايتخت عراق، آماده عملیات شدند. يکي از اين خلبانان شهید عباس دوران بود كه در دو سال نخست جنگ، بیش از 120 عملیات هوايي موفقیت‌آمیز علیه دشمن بعثي انجام داده بود.

هواپیمای عباس دوران در جريان اين عملیات و پس از بمباران پالايشگاه بغداد، هدف اصابت موشک پدافند هوايي نیروهای بعثي قرار گرفت. اين خلبان رشید با وجود اين‌که مي‌توانست با استفاده از چتر نجات سالم فرود آيد، هواپیمای در حال سقوط را صاعقه‌وار به مکاني نزديک محل برگزاری نشست سران عدم تعهد كوبید و رؤيای صدام را برای تشکیل آن نشست در بغداد و رياست بر آن به باد داد.»

الف) هدف خلبانان نیروی هوايي ارتش جمهوری اسلامي از اين عملیات چه بود؟

ناامن نشان دادن بغداد و جلوگیری از نشست سران جنبش عدم تعهد در پایتخت عراق

ب) رشادت عباس دوران چه نتیجه‌ای داشت؟

عباس دوران هواپیمای در حال سقوط خود را به مکان نزدیک محل نشست اصابت زد و به این ترتیب رویای صدام برای تشکیل نشست و ریاست بر آن به باد رفت. (درس 12 ص 151)

ﺳﺆاﻻت ﺗﺸﺮﯾﺤﯽ (ﻋﻠﻞ، دﻻﯾﻞ، آﺛﺎر، ﻧﺘﺎﯾﺞ و ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي ﺗﺎرﯾﺨﯽ)

7) چرا دكتر مصدق از محمدرضا شاه پهلوی خواست كه اختیار وزارت جنگ و فرماندهي ارتش را به او بسپارد؟ (1)

برای كاستن از نفوذ و قدرت دربار و مقابله با كارشکنی‌های آن در اداره امور كشور (درس 9 ص 120)

8) علت تسخیر سفارت آمريکا توسط دانشجويان پیرو خط امام چه بود؟ (1)

دانشجویان علت این اقدام را تداوم دشمنی‌ها و توطئه‌های دولت آمریکا علیه انقلاب اسلامی و دخالت در امور داخلی ایران از جمله اجازه ورود به محمدرضا شاه پهلوی برای سفر به آن كشور اعلام كردند. (درس 11 ص 138)

9) سازمان نقاب چه سازماني بود و چه اقدامي علیه جمهوری اسلامي انجام داد؟ (1)

در تیر 1359 تعدادی از افسران وابسته به رژیم شاپور بختیار موسوم به سازمان نقاب با پشتیبانی سازمان جاسوسی آمریکا (سیا) و حکومت بعثی عراق كودتایی طراحی كردند. این توطئه اندكی پیش از اجرا، كشف و خنثی شد. (درس 11 ص 143)

10) اعدام انقلابي رزم‌آرا به دست خلیل طهماسبي چه نتیجه‌ای به دنبال داشت؟ (1/5)

مهم‌ترین مانع بر سر راه ملی شدن صنعت نفت برداشته شد و سپس مجلس شورای ملی و بعد از آن مجلس سنا ملی شدن صنعت نفت را تصویب كردند. (درس 9 ص 118)

11) مهم‌ترين آثار و نتايج جنگ جهاني دوم را بنويسید. (1/5)

كشته شدن میلیون‌ها انسان – خرابی‌ها وآسیب‌های اقتصادی – اختلال‌های روحی و روانی (درس 8 ص 107)

12) آثار و نتايج قیام 15 خرداد 1342 را بنويسید. (ذكر دو مورد كافي است) (2)

1- هدف مبارزه تغییر كرد و سرنگونی رژیم پهلوی هدف نهایی مبارزان شد.

2- حضور امام خمینی (ره) در صحنه مبارزه موجب شد. بسیاری از روحانیون به مبارزات سیاسی روی بیاورند.

3- علاوه بر روحانیون و دانشگاهیان، اقشار دیگری از جامعه نیز به مبارزان پیوستند.

4- رهبری امام خمینی به عنوان مرجع دینی برجسته‌تر شد.

5- مبارزان به نقش و قدرت مذهب در این زمینه توجه بیشتری نشان دادند. (درس 10 ص 128)

(جمع نمره: 20)

«موفق و پیروز باشید.»