سوالات جای خالی گفتار اول فصل هفتم زیست دهم | یادگیری فعال برای کنکور و امتحان نهایی
دعای مطالعه [ نمایش ]
بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحیمِ
اَللّهُمَّ اَخْرِجْنى مِنْ ظُلُماتِ الْوَهْمِ
خدايا مرا بيرون آور از تاريكىهاى وهم،
وَ اَكْرِمْنى بِنُورِ الْفَهْمِ
و به نور فهم گرامى ام بدار،
اَللّهُمَّ افْتَحْ عَلَيْنا اَبْوابَ رَحْمَتِكَ
خدايا درهاى رحمتت را به روى ما بگشا،
وَانْشُرْ عَلَيْنا خَزائِنَ عُلُومِكَ بِرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ
و خزانههاى علومت را بر ما باز كن به امید رحمتت اى مهربانترين مهربانان.
آیندهنگاران مغز به مدیریت داریوش طاهری، مجموعهای نوآورانه با نامهای زیستیار، زیستیاد و زیستبان تعاملی ارائه کرده است که تجربهای کاملاً هوشمند، تعاملی و هدفمند در یادگیری زیستشناسی دهم، یازدهم و دوازدهم فراهم میآورد. این مجموعه فراتر از ابزار آموزشی ساده است و به عنوان یک همراه هوشمند یادگیری، دانشآموز را در مسیر تسلط علمی، درک عمیق و آمادگی کامل برای آزمونها هدایت میکند.
این تجربه تعاملی دقیقاً همان اصل قدیمی «تکرار، مادر مهارتهاست» را عملی میکند و دانشآموز را به یادگیری فعال، تفکر تحلیلی و خودسنجی مستمر سوق میدهد. ما در آیندهنگاران مغز خود را معماران تکرار هدفمند میدانیم که با طراحی علمی مسیر یادگیری، دانشآموزان را به بالاترین سطح توانمندی هدایت میکنند.
با تمرکز بر آموزش مفهومی، تکرار هدفمند و بازیابی فعال، این مجموعه با جایخالیهای هوشمند یادگیری را از حالت منفعل خارج کرده و آن را به یک تجربه تعاملی و عمیق تبدیل میکند. طراحی هوشمندانه این ابزارها امکان یادگیری پیوسته و یکپارچه در طول سه سال تحصیلی را فراهم میآورد و دانشآموزان را به مهارتآموز حرفهای در زیستشناسی تبدیل میکند، آماده برای مواجهه با چالشهای علمی و تحصیلی و تبدیل تجربه یادگیری به فرآیندی فراموشنشدنی.
»» فصل جذب و انتقال مواد در گیاهان
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
گفتار تغذیهٔ گیاهی
جذب و انتقال مواد در گیاهان
گرچه [نمایش پاسخ] گیاهان میتوانند به وسیلهٔ فتوسنتز، [نمایش پاسخ] مواد مورد نیاز خود مانند [نمایش پاسخ] و در پی آن [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] را تولید کنند؛ اما همچنان به مواد مغذّی مانند [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] نیاز دارند. گیاهان، این مواد را به کمک اندامهای خود، به ویژه [نمایش پاسخ] جذب میکنند. گیاهان چه [نمایش پاسخ] برای جذب مواد مورد نیاز و نیز انتقال آنها به اندامهای خود دارند؟ مواد حاصل از فرایند فتوسنتز چگونه به [نمایش پاسخ] گیاه منتقل میشوند؟ در این فصل به فرایندهای مربوط به تغذیه، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] گیاهان میپردازیم.
گفتار تغذیهٔ گیاهی
گیاهان، مواد مورد نیاز را از [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] یا [نمایش پاسخ] اطراف خود جذب میکنند. [نمایش پاسخ] یکی از مهمترین موادی است که گیاهان از [نمایش پاسخ] جذب میکنند. [نمایش پاسخ]، اساس مادهٔ [نمایش پاسخ] و بنابراین یکی از [نمایش پاسخ] مورد نیاز گیاهان است. کربندیاکسید به همراه سایر [نمایش پاسخ] از طریق [نمایش پاسخ] وارد [نمایش پاسخ] گیاه میشود. مقداری از کربندیاکسید هم با حل شدن در [نمایش پاسخ]، به صورت [نمایش پاسخ] در میآید که میتواند توسط گیاه [نمایش پاسخ] شود. سایر مواد [نمایش پاسخ] هم بیشتر از طریق [نمایش پاسخ] جذب میشوند.
خاک و مواد مغذی مورد نیاز گیاهان
خاک، ترکیبی از مواد [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ]، و [نمایش پاسخ] است. خاکهای مناطق مختلف به علت تفاوت در [نمایش پاسخ]، توانایی متفاوتی در نگهداری [نمایش پاسخ]، مقدار [نمایش پاسخ] خاک، [نمایش پاسخ] و مواد [نمایش پاسخ] دارند.
گیاخاک (هوموس)، لایه [نمایش پاسخ] خاک است و بهطور عمده از [نمایش پاسخ]، و به ویژه اجزای در حال [نمایش پاسخ] آنها تشکیل شده است. گیاخاک، با داشتن بارهای [نمایش پاسخ]، یونهای [نمایش پاسخ] را در سطح خود نگه میدارند و در نتیجه مانع از شستوشوی این [نمایش پاسخ] میشوند. گیاخاک همچنین باعث [نمایش پاسخ] حالت خاک میشود که برای نفوذ [نمایش پاسخ] مناسب است.
ذرات [نمایش پاسخ] خاک از تخریب [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] سنگها در فرایندی به نام [نمایش پاسخ] ایجاد میشوند. این ذرات از اندازهٔ بسیار کوچک [نمایش پاسخ] تا درشت [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] را شامل میشوند. تغییرات متناوب [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]، که باعث [نمایش پاسخ] سنگها میشود، نمونهای از اثر هوازدگی [نمایش پاسخ] است. اسیدهای تولید شده توسط [نمایش پاسخ] و نیز [نمایش پاسخ] گیاهان هم میتوانند هوازدگی [نمایش پاسخ] ایجاد کنند.
فعالیت
خاکهای مختلف، ذراتی با [نمایش پاسخ] مختلف دارند. تحقیق کنید که رشد [نمایش پاسخ] گیاهان در خاکهای رسی و ماسهای با چه چالشها و فرصتهایی روبهروست؟
جذب مواد [نمایش پاسخ] خاک
[نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] دو عنصر مهمی هستند که در ساختار [نمایش پاسخ] و مولکولهای [نمایش پاسخ] شرکت میکنند. گیاهان، ترکیبات این دو عنصر را بیشتر از [نمایش پاسخ] جذب میکنند.
جذب نیتروژن
با اینکه جوِّ زمین دارای [نمایش پاسخ] نیتروژن (N2) است، گیاهان [نمایش پاسخ] شکل [نمایش پاسخ] نیتروژن را جذب کنند. بیشتر نیتروژن ِ مورد استفادهٔ گیاهان به صورت یون [نمایش پاسخ] یا [نمایش پاسخ] است. این ترکیبات در [نمایش پاسخ] و توسط [نمایش پاسخ] تشکیل میشوند. خلاصهای از این فرایندها در شکل 1 نشان داده شده است. به تبدیل نیتروژن [نمایش پاسخ] به نیتروژن قابل استفادهٔ [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] گفته میشود. [نمایش پاسخ] نیتروژن تثبیت شده در خاک، حاصل عملکرد [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ]ست. باکتریهای تثبیتکنندهٔ نیتروژن، به صورت [نمایش پاسخ] در خاک یا [نمایش پاسخ] با گیاهان زندگی میکنند. نیتروژن تثبیت شده در این [نمایش پاسخ] به مقدار قابل توجهی [نمایش پاسخ]، و یا پس از [نمایش پاسخ] آنها برای [نمایش پاسخ] قابل دسترس میشوند. مهمترین انواع تثبیت نیتروژن، در ادامهٔ این فصل توضیح داده خواهد شد. امروزه تلاشهای زیادی برای انتقال [نمایش پاسخ] موثر در تثبیت نیتروژن به [نمایش پاسخ] در جریان است، تا بدون نیاز به این [نمایش پاسخ]، نیتروژن مورد نیاز در اختیار [نمایش پاسخ] قرار گیرد.
در شکل 1 انواع دیگری از [نمایش پاسخ] خاک دیده میشوند. نقش هر یک از آنها در تغییر و تبدیل مواد [نمایش پاسخ] چیست؟
شکل 1- تغییرات مواد [نمایش پاسخ] و چگونگی جذب آنها از [نمایش پاسخ]
جذب فسفر
فسفر ([نمایش پاسخ]) از دیگر عناصر [نمایش پاسخ] است که کمبود آن [نمایش پاسخ] گیاهان را محدود میکند. گیاهان، فسفر مورد نیاز خود را به صورت [نمایش پاسخ] از [نمایش پاسخ] به دست میآورند. گرچه فسفات در خاک [نمایش پاسخ] است، [نمایش پاسخ] برای گیاهان [نمایش پاسخ] دسترس است. یکی از دلایل، این است که فسفات به [نمایش پاسخ] ترکیبات [نمایش پاسخ] خاک بهطور [نمایش پاسخ] متصل میشوند. [نمایش پاسخ] گیاهان برای جبران، شبکه [نمایش پاسخ] از [نمایش پاسخ] و یا ریشههای دارای [نمایش پاسخ] بیشتر ایجاد میکنند که [نمایش پاسخ] را افزایش میدهد.
بهبود خاک
خاک مناطق مختلف [نمایش پاسخ] دچار [نمایش پاسخ] برخی مواد یا [نمایش پاسخ] مواد دیگر باشد. [نمایش پاسخ] این خاکها میتواند آنها را برای گیاهان [نمایش پاسخ] کند. اگر این خاکها دچار [نمایش پاسخ] باشند، با افزودن [نمایش پاسخ] میتوان [نمایش پاسخ] آنها را افزایش داد. زیستشناسان برای تشخیص نیازهای [نمایش پاسخ] گیاهان، آنها را در [نمایش پاسخ] رشد میدهند (شکل 2). این محلولها، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] به مقدار معین دارند. از این شیوه برای تشخیص اثرات [نمایش پاسخ] بر [نمایش پاسخ] گیاهان نیز استفاده میشود.
مقدار [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] قابل دسترس در [نمایش پاسخ] خاکها محدود است، به همین دلیل در [نمایش پاسخ] کودها این عناصر وجود دارند. کودهای مهم در انواع [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ]، و [نمایش پاسخ] وجود دارند. کودهای آلی، شامل [نمایش پاسخ] جانداراناند. این کودها مواد [نمایش پاسخ] را به [نمایش پاسخ] آزاد میکنند و چون به [نمایش پاسخ] جانداران [نمایش پاسخ] بیشتری دارند، استفادهٔ [نمایش پاسخ] آنها به گیاهان آسیب [نمایش پاسخ] میزند. از معایب این کودها، احتمال [نمایش پاسخ] است.
کودهای شیمیایی شامل مواد [نمایش پاسخ] هستند که به [نمایش پاسخ] در اختیار گیاه قرار میگیرند. بنابراین میتوانند به [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] مواد مغّذی خاک را جبران کنند. مصرف [نمایش پاسخ] کودهای شیمیایی میتواند آسیبهای [نمایش پاسخ] به خاک و [نمایش پاسخ] وارد و [نمایش پاسخ] خاک را تخریب کند. از طرفی با [نمایش پاسخ] توسط [نمایش پاسخ]، این مواد به [نمایش پاسخ] وارد میشوند. حضور این مواد باعث رشد [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] میشود. افزایش این عوامل مانع نفوذ [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] کافی به [نمایش پاسخ] میشود و میتواند باعث [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] شود.
شکل2- دستگاه سادهای برای [نمایش پاسخ] گیاهان در [نمایش پاسخ]
کودهای زیستی شامل [نمایش پاسخ] هستند که برای خاک [نمایش پاسخ] و با [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] خود، مواد [نمایش پاسخ] خاک را افزایش میدهند. استفاده از این کودها بسیار [نمایش پاسخ] و کم [نمایش پاسخ] است. این کودها [نمایش پاسخ] به همراه کودهای [نمایش پاسخ]، به خاک افزوده میشوند و [نمایش پاسخ] دو نوع کود دیگر را ندارند.
همانطور که [نمایش پاسخ] عناصر مغذی در خاک برای گیاهان [نمایش پاسخ] است، افزایش [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] مواد در خاک میتواند [نمایش پاسخ] ایجاد کند و مانع [نمایش پاسخ] گیاهان شود. [نمایش پاسخ] گیاهان میتوانند غلظتهای [نمایش پاسخ] از این مواد را [نمایش پاسخ] خود به صورت ایمن نگهداری کنند. مثلاً نوعی [نمایش پاسخ] میتواند [نمایش پاسخ] را که مادهای [نمایش پاسخ] برای گیاه است، در خود جمع کند. [نمایش پاسخ] گیاهان میتوانند [نمایش پاسخ] را نیز در [نمایش پاسخ] ذخیره کنند. مثلاً گیاه [نمایش پاسخ] که در خاکهای [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] صورتی رنگ هستند در خاکهای [نمایش پاسخ] آبی رنگ میشوند. این تغییر [نمایش پاسخ] به علت تجمع [نمایش پاسخ] در گیاه است (شکل 3). [نمایش پاسخ] گیاهان نیز با جذب و [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ]، موجب کاهش [نمایش پاسخ] خاک میشوند. با [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] این گیاهان در چند سال [نمایش پاسخ] میتوان باعث کاهش [نمایش پاسخ] خاک و بهبود [نمایش پاسخ] آن شد.
بیشتر بدانید
به دلیل اینکه بیشتر کشور ما دارای اقلیم خشک و یا شور است، عناصری مانند بور و آلومینیم در خاکها فراوان است که میتواند باعث مسمومیت در گیاهان شود. گیاهان از بور برای استحکام دیوارهٔ یاختهای استفاده میکنند ولی افزایش آن موجب کاهش نیتروژن، فسفر، پتاسیم و کلسیم برگها میشود. یون آلومینیم نیز یکی از مواد فراوان در خاک است و به مقدار کم میتواند به بافتهای گیاهی نفوذ کند. این یون مانع جذب مواد معدنی دیگر و آب توسط ریشهها میشود. مقدار آلومینیم در خاکهای اسیدی فراوانتر است.
شکل 3-الف) رنگ گل گیاه [نمایش پاسخ] در خاکهای [نمایش پاسخ]، ب) قلیایی و [نمایش پاسخ]
فعالیت
آزمایشی را طراحی کنید که به کمک آن بتوان تأثیر [نمایش پاسخ] و یا [نمایش پاسخ] مواد معدنی را در رشد و نمو گیاهان تعیین کرد.
کبوترخانه سازگار با طبیعت
کشاورزی بهعنوان راهی برای تأمین غذای انسان همواره مورد توجه بوده است. پیشینیان میدانستند که کشتوکار مداوم باعث کاهش مواد مورد نیاز رشد گیاهان میشود. به همین منظور از مدفوع جانوران برای تقویت خاکهای کشاورزی استفاده میکردند. آنها میدانستند که مدفوع کبوتر، کودی مناسب برای حاصلخیزی زمینهای کشاورزی است. در پرندگان محل خروج ادرار و مواد دفعی از دستگاه گوارش یکی است و چون مدفوع شامل ادرار نیز میشود کودی غنی به حساب میآید. همچنین در مقایسه با مدفوع جانوران دیگر، مشکلات کمتری دارد. در ایران برای استفاده حداکثر از مدفوع پرندگان برجهای گلی، معروف به کبوترخانه برای پرورش کبوترها و جمعآوری مدفوع آنها با مهندسی دقیق و در نظر گرفتن امنیت کبوترها ساخته شدند که بعضی همچنان پابرجا هستند. معماری این برجها به گونهای بود که امکان ورود پرندگان شکاری به کبوترخانه وجود نداشت و کبوترها میتوانستند در امنیت و آسایش در آشیانههای ساخته شده در فضای درونی کبوترخانه، به زندگی و پرورش زادهها بپردازند. استفاده از مدفوع پرنده برای حاصلخیزی زمین که با محیط زیست سازگار بود، نشانهای از شناخت طبیعت و بهرهبرداری مناسب از آن است.
در ادامه بخوانید:
زیستیار تعاملی آیندهنگاران مغز | زیستبان یادگیری با جایخالی؛ زیستشناسی یازدهم
زیستیار تعاملی آیندهنگاران مغز | زیستبان یادگیری با جایخالی؛ زیستشناسی دوازدهم
🚀 با ما همراه شوید!
تازهترین مطالب و آموزشهای مغز و اعصاب را از دست ندهید. با فالو کردن کانال تلگرام آیندهنگاران مغز، از ما حمایت کنید!
ورود/ ثبت نام با جیمیل
