از رمزگشایی ساختار مغز تا درک شگفتی‌های سازمان‌یافتگی دستگاه عصبی
نوروآناتومی (Neuroanatomy) دانشی بنیادین در علوم اعصاب است که با بررسی ساختارها، ارتباطات و سازمان‌یافتگی دستگاه عصبی، دریچه‌ای به شناخت پیچیده‌ترین معماری زیستی بدن انسان می‌گشاید. از قشر مخ و هسته‌های عمقی تا مسیرهای حسی و حرکتی و مدارهای مخچه‌ای، هر ساختار بخشی از نظمی گسترده را آشکار می‌کند که در آن، پیوند میان ساختار و عملکرد، کلید فهم حقیقی مغز است.
مجموعه پیش رو، شامل سؤالات نوروآناتومی آزمون دکتری تخصصی علوم اعصاب وزارت بهداشت در سال ۱۳۹۳، همراه با پاسخ کلیدی است؛ فرصتی برای سنجش تسلط بر مفاهیم بنیادین، تحلیل ارتباطات آناتومیک و شناسایی مباحث نیازمند مرور. پیشنهاد می‌شود پیش از مراجعه به کلید پاسخ، هر سؤال را مستقل بررسی کنید، جایگاه ساختارهای عصبی و ارتباطات آن‌ها را به یاد آورید و گزینه‌ها را بر پایه اصول علمی بسنجید. سپس با تطبیق پاسخ‌ها، نه‌تنها میزان آمادگی خود، بلکه خلأهای دانشی و منشأ خطاهای احتمالی را نیز شناسایی کنید؛ زیرا تسلط واقعی بر نوروآناتومی، در گرو فهم دقیق جزئیاتی است که سازمان کلی دستگاه عصبی را معنا می‌بخشند.
در آینده‌نگاران مغز، نوروآناتومی را فراتر از حفظ نام‌ها و مسیرها، زبان ساختاری شناخت مغز می‌دانیم؛ دانشی که بنیان درک عمیق‌تر نوروفیزیولوژی، نورولوژی و علوم شناختی را استوار می‌سازد. باور ما این است که شناخت مغز، با حفظ اجزای آن کامل نمی‌شود، بلکه در کشف ارتباطات میان آن‌ها و فهم پیوند ساختار با عملکرد به بلوغ می‌رسد.
نوروآناتومی، هنر دیدن نظم در پیچیده‌ترین معماری زیستی است؛ دانشی که با شناخت ساختارها آغاز می‌شود، با کشف ارتباطات عمق می‌یابد و با درک پیوند میان ساختار و عملکرد به بلوغ می‌رسد.
آینده‌نگاران مغز
ما مغز را می‌شناسیم تا آینده را بسازیم.
راهنمای زمان‌سنج آزمون
شما می‌توانید بدون فشردن دکمه «شروع آزمون» نیز به سؤالات پاسخ دهید؛ اما برای تمرین مدیریت زمان و سنجش سرعت پاسخ‌گویی، این دکمه را در نظر گرفته‌ایم. با شروع زمان‌سنج، مدت‌زمان پاسخ‌گویی شما محاسبه می‌شود و حتی پس از پایان زمان نیز می‌توانید پاسخ‌دادن را ادامه دهید. هدف، یادگیری مدیریت زمان است، نه محدودکردن فرصت یادگیری شما.
زمان باقی‌مانده: 10:00
با فشردن دکمه زیر، زمان‌سنج فعال می‌شود.
زمان باقی‌مانده10:00
پرسش ۱- از به هم پیوستن وریدهای Thalamostriate و Choroidal کدام ورید تشکیل می‌شود؟
الف) Inferior Petrosal Sinus
ب) Great Cerebral Vein
ج) Basal Vein
د) Internal Cerebral Vein
پرسش ۲- کدامیک از مسیرهای زیر از پایک میانی مخچه عبور می‌کنند؟
الف) Olivocerebellar
ب) Vestibulocerebellar
ج) Corticopontocerebellar
د) Ventral Spinocerebellar
پرسش ۳- کدامیک از هسته‌های زیر با اعصاب ۷، ۹ و ۱۰ در ارتباط می‌باشد؟
الف) Ambiguus
ب) Superior Salivatory
ج) Inferior Salivaiory
د) Solitarius
پرسش ۴- در انسداد شریان Posterior Inferior Cerebellar کدامیک از ساختمان‌های زیر درگیر می‌شوند؟
الف) Ambiguus Nucleus
ب) Pyramid
ج) Hypoglossal Nucleus
د) Medial Lemniscus
پرسش ۵- در بیماری که در معاینه میدان بینایی Homonymous Hemianopia دارد، ضایعه در کدام قسمت می‌باشد؟
الف) Optic Tract
ب) Optic Nerve
ج) Optic Chiasm
د) Meyer Loop
پرسش ۶- آسیب کدامیک از ساختمان‌های زیر، سندرم هورنر ایجاد می‌کند؟
الف) Superior Cervical Ganglion
ب) Cilliary Ganglion
ج) Otic Ganglion
د) Sphenopalatine Ganglion
پرسش ۷- کدام راه عصبی زیر در نخاع تقاطع می‌کند؟
الف) Spinothalamic Tract
ب) Lateral Corticospinal Tract
ج) Cuneatus Tract
د) Reticulospinal Tract
پرسش ۸- در پلاک آترواسکلروتیک شریان کاروتید داخلی، احتمال فرستاده شدن آمبولی به کدام شریان زیر محتمل‌تر است؟
الف) Posterior Cerebral Artery
ب) Middle Cerebral Artery
ج) Vertebral Artery
د) Anterior Communicating Artery
پرسش ۹- قطع ریشه قدامی یک عصب نخاعی، منجر به کدامیک از عوارض زیر می‌شود؟
الف) ایحاد spasticity در عضلات اسکلتی آن ریشه
ب) ایجاد فاسیکولاسیون در عضلات اسکلتی آن ریشه
ج) از بین رفتن کامل حس لمس و ارتعاش در همان سمت
د) از بین رفتن حس درد در همان سمت
پرسش ۱۰- خونرسانی قشر شنوایی مغز توسط کدام شریان زیر است؟
الف) Anterior Cerebral Artery
ب) Middle Cerebral Artery
ج) Anterior Communicating Artery
د) Posterior Cerebral Artery
پرسش ۱۱- همه راه‌های عصبی زیر از Lateral Funiculus نخاع عبور می‌کنند، بجز:
الف) Vestibulospinal
ب) Lateral Corticospinal
ج) Spinothalamic
د) Dorsal Spinocerebellar
پرسش ۱۲- آوران اصلی به Pallidum از کدام بخش ذیل می‌باشد؟
الف) Motor Cortex
ب) Striatum
ج) Amygdala
د) Red Nucleus
پرسش ۱۳- بیماری با استرابیسم مراجعه کرده است. در معاینه انحراف چشم به سمت داخل دیده می‌شد. ضایعه در کدامیک از هسته‌های زیر مطرح است؟
الف) Oculomotor
ب) Abducent
ج) Trochlear
د) Edinger – Westphal
پرسش ۱۴- Dural sac در برابر کدام مهره خاتمه پیدا می‌کند؟
الف) L3
ب) S4
ج) L2
د) S2
پرسش ۱۵- کدامیک از ساختمان‌های زیر در کنترل ترشحات غده پاروتید نقش عمده را دارد؟
الف) Inferior Salivatory Nucleus
ب) Superior Salivalory Nucleus
ج) Edinger-westphal Nucleus
د) Dorsal Vagal Nucleus
پرسش ۱۶- مرکز کورتیکال Gaze ساکادیک در کدام بخش مغز می‌باشد؟
الف) Lateral Occipital Cortex
ب) Medial Frontal Cortex
ج) Lateral Frontal Cortex
د) Medial Occipital Cortex
پرسش ۱۷- ناحیه Insula در کدام بخش زیر واقع شده است؟
الف) سطح داخلی نیم‌کره‌های مغزی
ب) عمق شیار مرکزی
ج) عمق شیار طرفی
د) سطح تحتانی نیم‌کره‌های مغزی
پرسش ۱۸- منشأ اصلی الیاف عصبی از قشر مخچه به هسته دندانه ای (Dentate) از کدام سلول زیر می‌باشد؟
الف) Granular
ب) Golgi
ج) Basket
د) Purkinje
پرسش ۱۹- مسیر Dentatothalamic به کدام هسته تالاموس ختم می‌شود؟
الف) Ventroanterior
ب) Ventrolateral
ج) Mediodorsal
د) Pulvinar
پرسش ۲۰- همه ساختمان‌های زیر در کف بطن سوم قرار دارند، بجز:
الف) Infundibulum
ب) Lamina Terminalis
ج) Mamillary Body
د) Optic Chiasm
پرسش ۲۱- کدام هسته تالاموس، هسته اصلی در مسیر درد و حرارت می‌باشد؟
الف) Dorsomedial
ب) Ventral Lateral
ج) Anterior
د) Venrtral Posterior
پرسش ۲۲- تمام ساختمان‌های زیر جزو مسیرهای ارتباطی سیستم لیمبیک محسوب می‌شوند، بجز:
الف) Stria Terminalis
ب) Mamillothalamic Tract
ج) Alveus
د) Posterior Commissure
پرسش ۲۳- راه عصبی لمس دقیق نیمه راست بدن از کدام بخش نخاع عبور می‌کند؟
الف) Right Dorsal Funiculus
ب) Left Lateral Funiculus
ج) Right Lateral Funiculus
د) Left Dorsal Funiculus
پرسش ۲۴- فردی به دنبال استروک دچار ضعف و اختلال حسی اندام تحتانی راست شده است. ضایعه در کدام شریان محتمل‌تر است؟
الف) Posterior Cerebral Artery
ب) Middle Cerebral Artery
ج) Anterior Cerebral Artery
د) Vertebral Artery
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۵- Internal Capsule در خارج، مجاور کدام ساختمان زیر قرار دارد؟
الف) Caudate Nucleus
ب) Thalamus
ج) Lentiform Nucleus
د) Clastrum
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۶- در ضایعه عصب Facial در محل Stylomastoid Foramen کدام علامت زیر انتظار می‌رود؟
الف) از بین رفتن اشک در همان طرف
ب) فلج عضلات حالت‌دهنده صورت در همان طرف
ج) از بین رفتن حس چشایی دوسوم قدامی زبان در همان طرف
د) عدم تحمل صداهای بلند در گوش همان طرف
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۷- Clacarine Sulcus در کدام ناحیه مغز واقع شده است؟
الف) Temporal lobe
ب) Frontal lobe
ج) Occipital lobe
د) Parietal lobe
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۸- کدامیک از ساختمان‌های زیر به عنوان مرکز اصلی پردازش اولیه لذت در مغز مطرح می‌باشد؟
الف) Striatum
ب) Ventral Tegmental Area and Accumbens Nucleus
ج) Periaquidactal Grey matter
د) locus ceroleus
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۹- منشأ Corpus Callosum از کدامیک از بخش‌های زیر می‌باشد؟
الف) Diencephalon
ب) Mesencephalon
ج) Rhombencephalon
د) Telencephalon
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۳۰- همه عبارات زیر در مورد hippocampus صحیح می‌باشند، بجز:
الف) در شاخ جانبی بطن طرفی قرار دارد.
ب) توسط شریان anterior cerebral تغذیه می‌شود.
ج) dental gyrus بخشی از آن می‌باشد.
د) از سه لایه سلولی تشکیل شده است.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳۱- جسم سلولی اولین نورون راه عصبی ادراکی (proprioception) اندام فوقانی در کدام ناحیه قرار دارد؟
الف) Thorasic spinal cord
ب) Thalamus
ج) Cervical spinal cord
د) Medulla
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۳۲- کدام یک از هسته‌های ذیل در پل مغزی (Pons) قرار دارد؟
الف) Oculomotor
ب) Hypoglossal
ج) Vagal
د) Abducent
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۳۳- کدامیک از ساختمان‌های زیر حساس به درد می‌باشد؟
الف) سینوس‌های وریدی مغز
ب) پارانشیم مغز
ج) شبکه کوروئید
د) پوشش اپاندیم بطن‌ها
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳۴- همه بخش‌های ذیل در تشکیل مدار پایز (Papez Circuit) شرکت دارند، به جز:
الف) Hippocampus
ب) Cingulate gyrus
ج) Caudate Nucleus
د) Mammillary Body
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۳۵- نوروترانسیمتر کدامیک از مسیرهای ذیل GABA می‌باشد؟
الف) Corticostriate
ب) Thalamocortical
ج) Pallidosubthalamic
د) Nigrostriate
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۳۶- کدامیک از ساختمان‌های زیر جزء neostriatum طبقه‌بندی می‌شوند؟
الف) Subthalamic nucleus
ب) Caudate nucleus
ج) Globus pallidus
د) Substantia nigra
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳۷- کدامیک از مناطق زیر جزء paleocortex طبقه‌بندی می‌شود؟
الف) Dentate gyrus
ب) Supplementary motor cortex
ج) Prefrontal cortex
د) Supramarginal cortex
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳۸- در فردی با هیدروسفالوس، بزرگی بطن جانبی نیمکره راست دیده می‌شود. بقیه بطن‌ها اندازه طبیعی دارند. انسداد جریان مایع مغزی نخاعی در کدام سطح باعث این عارضه شده است؟
الف) بطن سوم
ب) سوراخ مونروی سمت راست
ج) سوراخ ماژندی
د) گرانولاسیون آراکنوئید
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳۹- ساخت غلاف میلین در سیستم عصبی مرکزی توسط کدام سلول ذیل است؟
الف) schwann cell
ب) Oligodendrocyte
ج) Microglia
د) Astroeyte
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۴۰- در فلج عصب oculomotor همه علائم زیر دیده می‌شوند، بجز:
الف) میدریاز
ب) پتوز
ج) فلج حرکت چشم به خارج
د) فلج حرکات چشم به بالا
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۴۱- کدامیک از ساختمان‌های زیر در مسیر راه شنوایی قرار دارد؟
الف) Lateral Lemniscus
ب) Lateral Geniculate Body
ج) Superior Colliculus
د) Trigeminal Lemniscus
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۴۲- کدامیک از مناطق زیر به کورتکس بویایی مربوط می‌شود؟
الف) Entorhinal cortex
ب) Lingual Gyrus
ج) Fusiform Gyrus
د) Angular Gyrus
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۴۳- نوروترانسیمتر نورآدرنالین، توسط کدام هسته ذیل تراوش می‌شود؟
الف) Pedunculopontine Nucleus
ب) Raphe Nucleus
ج) Locus Ceroleus
د) Gigantocellular Nucleus
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۴۴- کدام گزینه زیر توصیف فضای Virchow-Robin می‌باشد؟
الف) به فضای بین dura و arachnoid گفته می‌شود.
ب) به نواحی که فضای ساب آراکنوئید گشاد می‌شود، گفته می‌شود
ج) فضای بالقوه‌ای بین Septum pellucidum است.
د) فضای اطراف عروق پارانشیم مغز که با CSF پر شده است.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۴۵- در فردی که به دنبال ضربه مغزی دچار شکستگی استخوان Cribriform شده است احتمال آسیب کدامیک از اعصاب زیر محتمل‌تر است؟
الف) Facial nerve
ب) Optic nerve
ج) Trigeminal nerve
د) Olfactory nerve
پاسخ صحیح: گزینه د
امتیاز آزمون: 0
مسیر یادگیری را ادامه دهید
از سنجش دانش تا یادگیری عمیق‌تر
برای تثبیت آموخته‌ها، بررسی پاسخ‌های تشریحی و دسترسی به سوالات کتاب‌ها و مباحث دیگر، می‌توانید از مسیرهای زیر استفاده کنید.
گامی فراتر از پاسخ صحیح؛ درک عمیق مفاهیم
اگر می‌خواهید علاوه بر شناسایی گزینه صحیح، با تحلیل علمی سوالات، مبانی مفهومی پاسخ‌ها و دلایل رد یا تأیید گزینه‌ها آشنا شوید، پاسخ‌های تشریحی این مجموعه را مطالعه کنید. تحلیل تشریحی پرسش‌ها فرصتی فراهم می‌کند تا مفاهیم را عمیق‌تر درک کنید، ارتباط میان مباحث را بهتر بشناسید و برای مواجهه با پرسش‌های مفهومی آزمون آمادگی بیشتری به دست آورید.
برای شناخت بهتر روند سوالات آزمون دکتری علوم اعصاب، به یک دوره بسنده نکنید. مرور سوالات سال‌های مختلف به شما کمک می‌کند دانسته‌های خود را بازبینی کنید، بر مفاهیم بنیادین تسلط بیشتری بیابید و آمادگی خود را در مواجهه با شیوه‌های گوناگون طرح سؤال بسنجید.
شناخت مغز به تسلط بر یک مبحث محدود نمی‌شود. برای تکمیل آمادگی خود در آزمون دکتری تخصصی علوم اعصاب وزارت بهداشت، سایر حوزه‌های اصلی این رشته را نیز مرور کنید و دانش خود را در پیوند میان ساختار، عملکرد، مبانی زیستی و اثرات داروها بر دستگاه عصبی گسترش دهید.
نه اولین، اما در تلاش برای بهترین بودن؛ نه پیشرو در آغاز، اما ممتاز در پایان.
----
ما شاید آغازگر راه نباشیم، اما با ایمان به شایستگی و تعالی، قدم برمی‌داریم تا در قله‌ی ممتاز بودن بایستیم.
