نوروبیولوژی (Neurobiology) دانشی بنیادین در علوم اعصاب است که سازوکارهای سلولی و مولکولی دستگاه عصبی را بررسی می‌کند؛ از ارتباطات نورونی و انتقال پیام‌های عصبی تا فرایندهای زیستی زیربنای یادگیری، حافظه، رفتار و کارکردهای پیچیده مغز. تسلط بر این دانش، فراتر از حفظ‌کردن مطالب، به درک عمیق روابط میان ساختار، عملکرد و سازوکارهای دستگاه عصبی نیاز دارد.
مجموعه پیش رو، شامل سؤالات نوروبیولوژی آزمون دکتری تخصصی علوم اعصاب وزارت بهداشت در سال ۱۴۰۳، همراه با پاسخ کلیدی است که با هدف سنجش دانش، مرور مفاهیم بنیادین، شناسایی نقاط ضعف و آمادگی هدفمند برای آزمون گردآوری شده است. پیشنهاد می‌شود ابتدا به هر سؤال مستقل پاسخ دهید و سپس با مراجعه به کلید پاسخ، میزان تسلط خود را ارزیابی کنید.
در آینده‌نگاران مغز، یادگیری را فراتر از عبور از یک آزمون می‌دانیم؛ آن را گامی برای تعمیق دانش، پرورش تفکر علمی و گشودن افق‌های تازه در شناخت مغز می‌بینیم. باور ما این است که دانش معتبر، هنگامی ارزشمندتر می‌شود که دقیق، روشن و مسئولانه در دسترس جویندگان علم قرار گیرد.
آینده‌نگاران مغز
ما مغز را می‌شناسیم تا آینده را بسازیم.
راهنمای زمان‌سنج آزمون
شما می‌توانید بدون فشردن دکمه «شروع آزمون» نیز به سؤالات پاسخ دهید؛ اما برای تمرین مدیریت زمان و سنجش سرعت پاسخ‌گویی، این دکمه را در نظر گرفته‌ایم. با شروع زمان‌سنج، مدت‌زمان پاسخ‌گویی شما محاسبه می‌شود و حتی پس از پایان زمان نیز می‌توانید پاسخ‌دادن را ادامه دهید. هدف، یادگیری مدیریت زمان است، نه محدودکردن فرصت یادگیری شما.
زمان باقی‌مانده: 10:00
با فشردن دکمه زیر، زمان‌سنج فعال می‌شود.
زمان باقی‌مانده10:00
پرسش 1- در فیبر عصبی که پتانسیل استراحت غشاء آن -۷۵ mV است، فعال شدن کانال‌های AMPA چه تغییری در پتانسیل استراحت غشاء ایجاد می‌کند؟
الف) تغییری نمی‌کند.
ب) دپولاریزه می‌شود.
ج) هایپرپلاریزه می‌شود.
د) صفر می‌شود.
پرسش 2- با توجه به داده‌های زیر، Driving force برای یون کلر چند میلی‌ولت است؟
پتانسیل استراحت غشاء فیبر عصبی: -85 mV
پتانسیل تعادلی یون کلر: -60 mV
الف) 145
ب) 0
ج) 15
د) 25
پرسش 3- کدامیک از گزینه‌ها می‌تواند سبب ایجاد پتانسیل پس‌سیناپسی مهاری (IPSP) شود؟
الف) Na⁺ influx
ب) Ca²⁺ influx
ج) Cl⁻ efflux
د) K⁺ efflux
پرسش 4- کدام جمله در مورد جریان اکسوپلاسمی صحیح است؟
الف) داینئین در انتقال پیشرو (Orthograde) نقش دارد.
ب) کینزین در انتقال پسگرد (Retrograde) نقش دارد.
ج) ویروس‌های نوروتروپیک می‌توانند از طریق کینزین به جسم سلولی برسند.
د) انتقال پیشرو از انتقال پسگرد سریع‌تر است.
پرسش 5- کدامیک از جملات زیر در مورد عضله صحیح می‌باشد؟
الف) عضله اسکلتی بدون تحریک عصبی قادر به انقباض است.
ب) عضله قلبی بدون تحریک عصبی قادر به انقباض نیست.
ج) عضله صاف احشایی (تک‌واحدی) بطور مستقل از اعصاب منقبض می‌شود.
د) عضله صاف چندواحدی بطور مستقل از اعصاب منقبض می‌شود.
پرسش 6- کدامیک از جملات زیر در مورد سیناپس صحیح می‌باشد؟
الف) سیناپتوبروین در غشای پیش‌سیناپسی قرار دارد.
ب) سم بوتولیسم A با برش SNAP-25 رهایش نوروترانسمیتر را مختل می‌نماید.
ج) پروتئین‌های V-SNARE در غشای پس‌سیناپسی قرار دارند و باعث حفظ کانال‌های یونی می‌شوند.
د) در غشای پیش‌سیناپسی Neurexin و Neuroligin سبب حفظ جامعیت سیناپسی می‌شوند.
پرسش 7- تمامی موارد زیر ویژگی مولکول‌های چاپرون (Chaperone) را بیان می‌کنند، بجز:
الف) کمک به تجزیه پروتئین‌ها
ب) کمک به شکل‌گیری صحیح پروتئین
ج) داشتن ماهیت پروتئینی
د) جلوگیری از تماس‌های نامناسب پروتئین‌ها
پرسش 8- کدامیک از گزینه‌های زیر در مورد فیبر عصبی صحیح است؟
الف) تعداد کانال‌های سدیمی وابسته به ولتاژ در گره رانویه کمتر از قطعه ابتدایی آکسون است.
ب) وجود میلین ظرفیت خازنی را افزایش می‌دهد.
ج) افزایش قطر آکسون سرعت هدایت الکتریکی را افزایش می‌دهد.
د) با افزایش ثابت طولی احتمال تولید پتانسیل عمل کاهش می‌یابد.
پرسش 9- کدام آنزیم در تشکیل نوروترانسمیتر سروتونین دخالت دارد؟
الف) تیروزین هیدروکسیلاز
ب) تریپتوفان هیدروکسیلاز
ج) دوپامین هیدروکسیلاز
د) گلوتامیناز
پرسش 10- تمامی موارد زیر آنتاگونیست استیل‌کولین هستند، بجز:
الف) Saclofen
ب) Atropine
ج) Trimethaphan
د) Gallamine
پرسش 11- اثر درمانی کدام ترکیب زیر صحیح نمی‌باشد؟
الف) Riluzole – مهار پیشرفت ALS
ب) Galantamine – مهار پیشرفت آلزایمر
ج) Levodopa – مهار پیشرفت پارکینسون
د) Amantadine – مهار پیشرفت استروک
پرسش 12- کدام آنزیم در تجزیه پروتئین‌های لیزوزوم دخالت دارد؟
الف) Cathepsin
ب) فسفات‌استراز
ج) کاتالاز
د) Peroxin
پرسش 13- تمامی هورمون‌های زیر ساختار گلیکوپروتئینی دارند، بجز:
الف) اکسی‌توسین
ب) TSH
ج) LH
د) hCG
پرسش 14- تمامی موارد زیر ویژگی بیماری هانتینگتون است، بجز:
الف) تکرار توالی CAG
ب) حرکات کره
ج) تخریب نورون‌های دوپامین
د) تخریب مسیر مهاری GABA
پرسش 15- همه گزینه‌ها جزو ویژگی‌های میتوکندری هستند، بجز:
الف) محل انجام اکسیداتیو فسفریلاسیون
ب) محل انجام فرآیند آپوپتوز
ج) حاوی DNA مخصوص به خود
د) حاوی کمپلکس‌های آنزیم کد شده توسط DNA خود
پرسش 16- همه گزینه‌ها جزو ویژگی پروکسیزوم هستند، بجز:
الف) حاوی آنزیم کاتالاز
ب) حاوی آنزیم اکسیداز
ج) فاقد آنزیم‌های تجزیه‌کننده لیپید
د) حاوی غشاء
پرسش 17- جریان یونی از کانال تابع کدامیک از موارد زیر است؟
الف) انتشار ساده
ب) انتشار تسهیل شده
ج) انتقال فعال اولیه
د) انتقال فعال ثانویه
پرسش 18- تمام گزینه‌ها در مورد فرآیند آپوپتوز صحیح می‌باشند، بجز:
الف) فعال شدن Caspase-3
ب) افزایش Bax
ج) افزایش Bcl2
د) افزایش سطح سیتوزولی سیتوکروم c
پرسش 19- کدامیک در مورد گلوتامات در سلول‌های عصبی صحیح است؟
الف) سیستم وابسته به +Na در حذف گلوتامات از فضای خارج سلولی نقش دارد.
ب) میزان گلوتامات در فضای خارج سلولی مغز در حد میلی‌مولار است.
ج) میزان گلوتامات در داخل نورون و گلیا در حد میکرومولار است.
د) میزان برداشت گلوتامات توسط آستروسیت‌ها در اثر آنوکسی افزایش می‌یابد.
پرسش 20- همه موارد زیر در مورد مایع interstitial صحیح می باشد، بجز:
الف) بخشی از مایعات خارج سلولی محسوب می‌شود.
ب) مایعات سیستم عروقی جزو آن محسوب نمی‌شود.
ج) مایعات سیستم لنفاوی جزو آن محسوب می‌شود
د) پلاسمای خون جزو آن محسوب نمی‌شود.
امتیاز آزمون: 0
مسیر یادگیری را ادامه دهید
از سنجش دانش تا یادگیری عمیق‌تر
برای تثبیت آموخته‌ها، بررسی پاسخ‌های تشریحی و دسترسی به سوالات کتاب‌ها و مباحث دیگر، می‌توانید از مسیرهای زیر استفاده کنید.
گامی فراتر از پاسخ صحیح؛ درک عمیق مفاهیم
اگر می‌خواهید علاوه بر شناسایی گزینه صحیح، با تحلیل علمی سوالات، مبانی مفهومی پاسخ‌ها و دلایل رد یا تأیید گزینه‌ها آشنا شوید، پاسخ‌های تشریحی این مجموعه را مطالعه کنید. تحلیل تشریحی پرسش‌ها فرصتی فراهم می‌کند تا مفاهیم را عمیق‌تر درک کنید، ارتباط میان مباحث را بهتر بشناسید و برای مواجهه با پرسش‌های مفهومی آزمون آمادگی بیشتری به دست آورید.
برای شناخت بهتر روند سوالات آزمون دکتری علوم اعصاب، به یک دوره بسنده نکنید. مرور سوالات سال‌های مختلف به شما کمک می‌کند دانسته‌های خود را بازبینی کنید، بر مفاهیم بنیادین تسلط بیشتری بیابید و آمادگی خود را در مواجهه با شیوه‌های گوناگون طرح سؤال بسنجید.
شناخت مغز به تسلط بر یک مبحث محدود نمی‌شود. برای تکمیل آمادگی خود در آزمون دکتری تخصصی علوم اعصاب وزارت بهداشت، سایر حوزه‌های اصلی این رشته را نیز مرور کنید و دانش خود را در پیوند میان ساختار، عملکرد، مبانی زیستی و اثرات داروها بر دستگاه عصبی گسترش دهید.
نه اولین، اما در تلاش برای بهترین بودن؛ نه پیشرو در آغاز، اما ممتاز در پایان.
----
ما شاید آغازگر راه نباشیم، اما با ایمان به شایستگی و تعالی، قدم برمی‌داریم تا در قله‌ی ممتاز بودن بایستیم.
