ویروس کرونا؛ چه درس‌هایی می‌توان از شیوع آنفلوآنزای اسپانیایی گرفت؟

ویروس کرونا؛ چه درس‌هایی می‌توان از شیوع آنفلوآنزای اسپانیایی گرفت؟

ویروس کرونای ۲۰۱۹ سیستم ایمنی را تضعیف کرده و عفونت ریه جان برخی مبتلایان را می‌گیرد. این نقطه مشترک این ویروس با آنفلوآنزای اسپانیایی است البته گفته می‌شود مرگ به علت کرونای ۲۰۱۹ بسیار کمتر از آنفلوآنزای اسپانیایی است. سالمندان و افرادی که سیستم ایمنی‌شان ضعیف است در خطر عفونت ریه هستند و اکثر موارد مرگ بر اثر کرونای ۲۰۱۹ در این افراد است.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک، صد سال پیش، دنیا داشت از جنگی که جان بیست میلیون نفر را گرفته بود خلاص می‌شد که خود را در بحران جدیدی به نام آنفلوآنزای اسپانیایی یافت.

گفته می‌شود همه‌گیری جهانی آنفلوآنزای اسپانیایی از اردوگاه‌های شلوغ آموزش نظامی در جبهه غرب شروع شد. شرایط غیر بهداشتی، به خصوص در سنگرهای مرز فرانسه، به تکوین و شیوع این بیماری کمک کرد. جنگ جهانی اول در نوامبر ۱۹۱۸ تمام شد ولی با بازگشت سربازان به خانه به همراه این ویروس، جان بسیاری دیگر را در خطر قرار داد. گفته می شود بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون نفر در اثر این بیماری جان خود را از دست دادند.

بعد از آنفلوآنزای اسپانیایی، دنیا درگیر همه‌گیری‌های جهانی دیگری (از جمله سه همه‌گیری جدی آنفلوآنزا) شد ولی هیچ کدام به اندازه آنفلوآنزای اسپانیایی فراگیر نبود و تلفات نداشت. در زمانی که اخبار مربوط به کرونای ۲۰۱۹، که تلفات بسیار کمتری از آنفلوآنزای اسپانیایی داشته، دنیا را نگران می‌کند نگاهی می‌اندازیم به درس‌هایی که از آنفلوآنزای اسپانیایی یاد گرفته‌ایم.

علت مرگ اغلب عفونت ریه است

ویروس کرونای ۲۰۱۹ سیستم ایمنی را تضعیف کرده و عفونت ریه جان برخی مبتلایان را می‌گیرد. این نقطه مشترک این ویروس با آنفلوآنزای اسپانیایی است البته گفته می‌شود مرگ به علت کرونای ۲۰۱۹ بسیار کمتر از آنفلوآنزای اسپانیایی است. سالمندان و افرادی که سیستم ایمنی‌شان ضعیف است در خطر عفونت ریه هستند و اکثر موارد مرگ بر اثر کرونای ۲۰۱۹ در این افراد است.

جاهایی که از آنفلوآنزای اسپانیایی در امان ماندند

زمانی که آنفلوآنزای اسپانیایی شیوع پیدا کرد هنوز سفر هوایی رواج نداشت و مناطقی در دنیا از این بیماری جان سالم به در بردند. آنفلوآنزای اسپانیایی با راه آهن و قطار مسافربری شیوع پیدا می‌کرد و رسیدن ویروس به بعضی مناطق ماه‌ها و سال‌ها طول کشید.

بعضی مناطق هم با استفاده از روش‌های ابتدایی که هنوز هم پس از صد سال استفاده می‌شوند توانستند از شیوع این بیماری جلوگیری کند. یکی از محله‌های خلیج بریستول آلاسکا تقریبا بدون هیچ آسیبی از آنفلوآنزای اسپانیایی در امان ماند. آنها مدارس و اماکن عمومی و راه‌هایی که شهرهای دیگر را به این منطقه وصل می‌کرد بستند. برای جلوگیری از شیوع کرونای ۲۰۱۹ این روش ابتدایی یعنی ممنوعیت مسافرت در جاهایی مثل استان هوبی چین و شمال ایتالیا استفاده شد.

ویروس‌های متفاوتی که جمعیت‌های مختلفی را مبتلا می‌کنند

به عقیده پزشکان آنفلوآنزای اسپانیایی بزرگترین هولوکاست پزشکی تاریخ است. این بیماری نه تنها بسیاری از افراد را کشت بلکه بسیاری از قربانیان جوانان سالم بودند. معمولا سیستم ایمنی بدن جوان‌ها بخوبی با آنفلوآنزا مقابله می‌کند ولی این بیماری سیستم ایمنی را غافلگیر می‌کرد که باعث واکنش بیش از حد این سیستم می‌شد که به آن طوفان سایتوکین می‌گویند. این عکس العمل باعث می‌شد در ریه‌ها‌ مایع جمع شود و محل مناسبی برای عفونت ثانوی ایجاد شود. بر خلاف تصور، افراد مسن خیلی به این بیماری مبتلا نمی‌شدند، شاید به دلیل یک نوع آنفلوآنزای مشابه که در دهه ۱۸۳۰ در انسان شایع شد.

در ویروس کرونای ۲۰۱۹، سالمندان و مبتلایان به بیماری‌های زمینه‌ای بیشتر در خطر هستند و آمار مرگ در افراد بالای ۸۰ سال بیشتر است.

نظام‌های بهداشت همگانی، بهترین نوع دفاع

آنفلوآنزای اسپانیایی زمانی در دنیا شایع شد که جنگ جهانی اول تازه تمام و منابع عمومی اصلی صرف اهداف نظامی شده بود. ایده نظام سلامت همگانی هنوز کاملا شکل نگرفته بود و فقط اقشار متوسط و ثروتمند می‌توانستند دکتر بروند. این آنفلوآنزا جان افراد زیادی را در زاغه‌ها و محله‌های فقیرنشین شهرها گرفت و بسیاری از قربانیان سوء تغذیه، بهداشت ضعیف و بیماری زمینه‌ای داشتند.

از این رو دانشمندان و دولت‌ها به این نتیجه رسیدند که همه‌گیری‌های جهانی با سرعتی بیشتر شیوع پیدا می‌کنند به همین دلیل آنفلوآنزای اسپانیایی انگیزه توسعه نظام‌های بهداشت همگانی در کشورهای توسعه یافته شد.

در مناطق شهری، برای مقابله با همه‌گیری جهانی درمان افراد مبتلا کافی نیست و دولت‌ها باید مثل زمان جنگ، منابع را از جاهای دیگر انتقال دهند، افرادی را که علائم بیماری دارند قرنطینه کنند، افراد با علائم خفیف را از بیماران حاد جدا و رفت و آمد شهروندان را محدود کنند تا شیوع بیماری مهار شود.

اقدام‌های‌ نظام‌های بهداشت همگانی که امروزه برای جلوگیری از شیوع ویروس کرونای ۲۰۱۹ می‌بینیم یکی از آثار بجا مانده از شیوع آنفلوآنزای اسپانیایی است.