سوالات کنکوری فصل چهارم زیستشناسی دوازدهم؛ همراه با پاسخ کلیدی
مجموعه سؤالات کنکور سراسری تجربی داخل و خارج از کشور، فصل چهارم: تغییر در اطلاعات وراثتی، همراه با پاسخهای کلیدی
در آیندهنگاران مغز، هر پرسش فرصتی است برای عبور از حفظکردن مطالب و رسیدن به درکی عمیقتر از منطق حیات. زیستشناسی، دانشی گسترده درباره ساختارها، فرایندها و سازوکارهایی است که زندگی را شکل میدهند؛ دانشی که فهم آن به شناخت دقیق مفاهیم، کشف ارتباط میان پدیدهها و توانایی تحلیل شواهد وابسته است. فصل «تغییر در اطلاعات وراثتی» از کتاب زیستشناسی دوازدهم، بخشی از این منظومه علمی را پیش روی شما قرار میدهد و زمینهای فراهم میکند تا آموختههای خود را در قالب پرسشهای کنکور به محک بگذارید.
این مجموعه، سؤالات کنکور سراسری تجربی داخل و خارج از کشور از فصل چهارم زیستشناسی دوازدهم، همراه با پاسخهای کلیدی را در اختیار شما قرار میدهد تا بتوانید میزان تسلط خود را ارزیابی کنید، نکات مهم کتاب درسی را هدفمندتر مرور کنید و با شیوه طرح پرسشهای کنکور آشنایی بیشتری به دست آورید. گردآوری سؤالات به تفکیک فصل، امکان تمرین متمرکز و سنجش دقیقتر آموختهها را فراهم میکند و به شما کمک میکند فاصله میان مطالعه مطالب و کاربرد آنها در حل تست را کاهش دهید.
تسلط بر زیستشناسی، از شناخت مفاهیم آغاز میشود و با درک ارتباط میان آنها به کمال میرسد. مطالعه فصل «تغییر در اطلاعات وراثتی» زمانی ثمربخشتر خواهد بود که به یادآوری واژهها و تعریفها محدود نماند؛ بلکه بتوانید روابط علمی، جزئیات مفهومی و پیامدهای هر فرایند را بهدرستی تحلیل کنید. توجه به متن کتاب درسی، بررسی دقیق شکلها و نمودارها، شناخت قیدهای تعیینکننده و تشخیص تفاوت میان گزارههای درست و نادرست، از مهارتهایی است که در پاسخگویی به پرسشهای زیستشناسی نقشی اساسی دارند.
سوالات کنکور سالهای گذشته، فرصتی برای سنجش واقعی یادگیریاند. این پرسشها به شما نشان میدهند که تا چه اندازه میتوانید دانستههای خود را در موقعیتهای آزمونی به کار بگیرید، ارتباط میان مفاهیم را تشخیص دهید و در مواجهه با گزینههای نزدیک به یکدیگر، تصمیمی دقیق و مستدل بگیرید. گاهی یک قید، تفاوت ظریف میان دو عبارت یا ارتباطی غیرمستقیم میان بخشهای مختلف کتاب، مسیر رسیدن به پاسخ صحیح را تعیین میکند. ازاینرو، موفقیت در تستزنی بیش از آنکه به سرعت در انتخاب گزینه وابسته باشد، به فهم عمیق، دقت در خواندن صورت سؤال و ارزیابی علمی گزینهها نیاز دارد.
در این مجموعه، پاسخهای کلیدی امکان بررسی سریع نتیجه آزمون را فراهم میکنند؛ اما ارزش واقعی هر پرسش زمانی آشکار میشود که بتوانید درستی پاسخ انتخابشده را با تکیه بر مفاهیم کتاب درسی ارزیابی کنید. پس از حل سؤالات، پاسخهای نادرست، موارد مشکوک و پرسشهایی را که با حدس پاسخ دادهاید، دوباره بررسی کنید. بازگشت هدفمند به متن کتاب و شناسایی علت هر اشتباه، به اصلاح برداشتهای نادرست، تثبیت آموختهها و افزایش دقت در آزمونهای بعدی کمک میکند.
در آیندهنگاران مغز، یادگیری را فرایندی پیوسته میدانیم که از فهمیدن آغاز میشود، با تمرین و ارزیابی عمق میگیرد و با بازنگری آگاهانه به تسلط میرسد. این مجموعه نیز با همین رویکرد، فرصتی برای مرور فصل «تغییر در اطلاعات وراثتی»، ارزیابی آمادگی و تقویت مهارت تحلیل سؤالات کنکور سراسری فراهم میکند؛ فرصتی که میتوانید در کنار مطالعه دقیق کتاب درسی، برای ساختن دانشی منسجمتر و آمادگی مؤثرتر از آن بهره ببرید.
به خاطر داشته باشید که هر پاسخ نادرست، در صورت بررسی دقیق، میتواند به فرصتی برای یادگیری تبدیل شود و هر پاسخ صحیح، هنگامی ارزشمندتر است که بر پایه فهم و استدلال انتخاب شده باشد. بنابراین، سؤالات این مجموعه را نه صرفاً برای سنجش تعداد پاسخهای درست، بلکه برای کشف نقاط ضعف، اصلاح خطاهای ذهنی و افزایش توانایی خود در تحلیل علمی حل کنید.
هدف، صرفاً انتخاب گزینه صحیح نیست؛ هدف، درک عمیقتر مفاهیم زیستشناسی، برقراری ارتباط میان آموختهها و تبدیل دانش به توانایی تحلیل دقیق و علمی است.
آیندهنگاران مغز
ما مغز را میشناسیم تا آینده را بسازیم.
راهنمای زمانسنج آزمون
شما میتوانید بدون فشردن دکمه «شروع آزمون» نیز به سؤالات پاسخ دهید؛ اما برای تمرین مدیریت زمان و سنجش سرعت پاسخگویی، این دکمه را در نظر گرفتهایم. با شروع زمانسنج، مدتزمان پاسخگویی شما محاسبه میشود و حتی پس از پایان زمان نیز میتوانید پاسخدادن را ادامه دهید. هدف، یادگیری مدیریت زمان است، نه محدودکردن فرصت یادگیری شما.
زمان باقیمانده: 10:00
با فشردن دکمه زیر، زمانسنج فعال میشود.
زمان باقیمانده10:00
پرسش ۱- در مناطقی که عارضه گویچههای قرمز داسی شایع است، شانس بقا و لقاح …………….. در هنگام شیوع مالاریا نسبت به قبل از آن، ……………………. (سراسری 87)
الف) افراد ناخالص – بیشتر میشود.
ب) خالصهای نهفته – کمتر میشود.
ج) خالصهای بارز و نهفته – کمتر میشود.
د) خالصهای نهفته و ناخالصها – تغییر نمیکند.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲- گیاه گل مغربی تتراپلوئید، ………………. (سراسری 87)
الف) قادر به انجام تقسیم میوز نمیباشد.
ب) در گامتهای خود، چهار مجموعه فامتن (کروموزوم) دارد.
ج) در هنگام میوز ۱۴ چهارتایه (تتراد) تشکیل میدهد.
د) در اثر خطای میتوزی والدین خود ایجاد شده است.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۳- از عوامل مؤثر در برقرار ماندن تعادل ژنی در یک جمعیت این است که ……….. (خارج از کشور 88)
الف) انتخاب طبیعی رخ دهد.
ب) آمیزشها غیرتصادفی باشد.
ج) فراوانی دگره (الل)ها نسبتاً ثابت بماند.
د) مهاجرت به درون جمعیت صورت بگیرد.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۴- بروز هر جهش کوچک در درون یک ژن، همواره تغییری در …………… ایجاد میکند. (سراسری 91)
الف) ترتیب آمینواسیدها
ب) تعداد مونومرهای mRNA
ج) طول مولکولهای حاصل از ترجمه
د) مولکولهای حاصل از رونویسی
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۵- هر جهشِ ……………….. است. (سراسری ۹۲)
الف) کوچک، نوعی جهش جانشینی
ب) کوچک، بر بیان ژن تاثیرگذار
ج) جانشینی، بر مولکول حاصل از رونویسی بی تأثیر
د) تغییر چارچوب، نوعی جهش کوچک
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۶- گیاهی به طور معمول گامت های 2n فامتنی (کروموزومی) تولید میکند، این گیاه قطعاً ……………. (خارج از کشور 92)
الف) نمیتواند گامتهای 4n فامتنی (کروموزومی) ایجاد نماید.
ب) از یاخته تخم 2n فامتنی (کروموزومی) ایجاد شده است.
ج) نمیتواند والدین 2n فامتنی (کروموزومی) داشته باشد.
د) از یک تخم 4n فامتنی (کروموزومی) به وجود آمده است.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۷- در ژن پروتئینساز باکتری مولد سینه پهلو، جهش کوچک از نوع جانشینی روی داده است. در این باکتری، قطعاً تغییری در کدام مورد صورت نمیگیرد؟ (سراسری 94)
الف) اندازه رونوشت اولیه ژن
ب) فعالیت محصول ژن
ج) اندازه عامل تغییر شکل دهنده باکتری فاقد پوشینه
د) تنظیم بیان ژن
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۸- هر عاملی که بر ………………… جمعیت مؤثر است. قطعاً ………………. (خارج از کشور 94)
الف) فراوانی دگره (الل)های ناسازگار – میتواند باعث پیدایش دگره (الل)های جدید شود.
ب) تغییر ساختار ژنی – در تعیین جهت تغییر گونهها بی تأثیر میباشد.
ج) تنوع افراد – در تغییر خزانه ژنی جمعیت نقش اساسی دارد.
د) تغییر چهره – باعث حذف کامل دگره (الل)های نامطلوب میشود.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۹- کدام عبارت، درباره ملخهای یک جمعیت درست است؟ (سراسری 95)
الف) هر صفت جهش یافتهای، از والدین به همه زادهها منتقل میشود.
ب) فرایند چلیپایی شدن (کراسینگاوور) میتواند منجر به عدم تولید گامت نوترکیب شود.
ج) به دنبال هر جهش، تغییری در تعداد نوکلئوتیدهای یک ژن رخ میدهد.
د) هر یاخته با داشتن دو مجموعه فامتن (کروموزوم)، میتواند گامت نوترکیب ایجاد کند.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۰- کدام عبارت، درباره جمعیتهای کوچک طبیعی، نادرست است؟ (خارج از کشور 95)
الف) نیروهای تغییر دهنده گونهها فعال میباشند.
ب) امکان آمیزش میان افرادی با رخنمود (فنوتیپ) یکسان وجود دارد.
ج) احتمال وقوع تغییرات شدید در فراوانی نسبی دگره (الل)ها وجود دارد.
د) در پاسخ به هر تغییر محیطی، شانس بقا و زادآوری افراد افزایش مییابد.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۱۱- کدام عبارت نادرست است؟ (سراسری 97)
الف) رانش ژن در جمعیتهای مختلف تأثیرات غیریکسانی دارد.
ب) شارش ژن میتواند سبب افزایش ویژگیهای مشترک دو جمعیت شود.
ج) شارش ژن همانند جهش، با تغییر در ماده ژنتیک افراد، تنوع جمعیت را افزایش میدهد.
د) رانش ژن برخلاف آمیزش غیرتصادفی، فراوانی دگره (الل)ها را در خزانه ژنی یک جمعیت تغییر میدهد.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۱۲- کدام عبارت، صحیح است؟ (خارج از کشور 97 با تغییر)
الف) رانش ژن برخلاف جهش، فراوانی دگره (الل)ها را در خزانه ژنی یک جمعیت تغییر میدهد.
ب) جهش همواره سبب بر هم زدن تعادل ژنی جمعیت میشود.
ج) جهش برخلاف شارش ژن، با تغییر در ماده ژنتیک افراد، جمعیت را دستخوش تغییر مینماید.
د) جهش همانند رانش ژن به ایجاد تنوع در جمعیت میانجامد.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۱۳- کدام گزینه، در مورد رانش دگرهای نادرست است؟ (سراسری 98)
الف) در اثر حوادث طبیعی رخ میدهد.
ب) باعث خارج شدن جمعیت از حالت تعادل میشود.
ج) در جمعیتهایی با اندازه کوچکتر تأثیر بیشتری دارد.
د) باعث سازگاری دگره (الل)های باقیمانده جمعیت با محیط میشود.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۱۴- کدام عبارت نادرست است؟ (خارج از کشور 98)
الف) اندکی از جهشها، تأثیری فوری بر رخنمود (فنوتیپ) دارند.
ب) انتخاب طبیعی، ضامن بقای همه زادههای فرد سازگار با محیط است.
ج) نوعی عامل تغییر دهنده فراوانی دگره (الل)ها، خزانه ژنی جمعیت را غنیتر میسازد.
د) فراوانی دگره (الل)ای یک جمعیت، میتواند بر اثر رویدادهای تصادفی تغییر نماید.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۵- کدام عبارت، در ارتباط با ناهنجاریهای فامتنی (کروموزومی) در سطح وسیع و از نوع مضاعفشدگی، نادرست است؟ (خارج از کشور 98)
الف) از طریق کاریوتیپ قابل مشاهده و شناسایی است.
ب) در پی وقوع بعضی جهشهای جابهجایی رخ میدهد.
ج) باعث تغییر در تعداد فامتن (کروموزوم)های یاخته میشود.
د) میتواند منجر به تشکیل یاختههای جنسی غیرطبیعی گردد.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۱۶- در ارتباط با همه سازوکارهایی که باعث ایجاد گونهای جدید میشود، کدام مورد به طور حتم صادق است؟ (سراسری 99)
الف) به وجود آمدن کامه (گامت)هایی متفاوت (از نظر محتوای ژنی) با کامه (گامت)های طبیعی والدین الزامی است.
ب) انتخاب طبیعی با ایجاد تغییر در افراد، فراوانی دگره (اللهای) جمعیت را تغییر میدهد.
ج) در ابتدا رانش دگرهای، به شدت بر میزان تفاوت بین دو جمعیت میافزاید.
د) مانع جغرافیایی از شارش ژن، جلوگیری مینماید.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۱۷- کدام عبارت در ارتباط با زیستشناسان صحیح است؟ (سراسری 99)
الف) افراد دارای ساختارهای همتا را دارای یک نیای مشترک میدانند.
ب) ساختارهای آنالوگ را به عنوان شواهدی برای تغییر گونهها در نظر میگیرند.
ج) توالیهای آمینواسیدی حفظ شده پروتئینها را فقط خاص افراد یک گونه میدانند.
د) معتقدند اندامهای وستیجیال در همه جانداران تکاملیافته، دارای نقش بسیار جزئی است.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۱۸- چند مورد، در ارتباط با انسان صحیح است؟ (خارج از کشور 99)
۱- عملکرد هر آنزیم، تحت تأثیر جهش دستخوش تغییر میگردد.
۲- نوعی جهش میتواند هر دو فامتن (کروموزوم) همتا را تحت تأثیر قرار دهد.
۳- در پی وقوع نوعی جهش در رمزه (کدون) پایان، بر طول فرآورده ژن افزوده میشود.
۴- در هر جهش کوچک، همواره نوکلئوتید یا نوکلئوتیدهایی اضافه، حذف و جانشین میگردد.
الف) ۱ مورد
ب) ۲ مورد
ج) ۳ مورد
د) ۴ مورد
پاسخ صحیح: گزینه ب؛ موارد ۲ و ۴ درست هستند.
پرسش ۱۹- چند مورد، در ارتباط با زیستشناسان صحیح است؟ (خارج از کشور 99)
۱- نیای مشترکی برای جانوران دارای ساختارهای همتا در نظر میگیرند.
۲- معتقدند، اندامهای وستیجیال در همه جانداران تکاملیافته نقش بسیار جزئی دارند.
۳- ساختارهای آنالوگ را به عنوان شواهدی برای تغییر گونهها میشناسند.
۴- معتقدند بعضی از گونهها نسبت به هم، از نظر توالی آمینواسیدی پروتئینهای خود، تفاوت کمتری دارند.
الف) ۱ مورد
ب) ۲ مورد
ج) ۳ مورد
د) ۴ مورد
پاسخ صحیح: گزینه ب؛ موارد الف و د درست هستند.
پرسش ۲۰- با توجه به مطلب کتاب درسی، در یک منطقه مالاریاخیز، پدر خانواده به سبب شکل گویچههای قرمز خود در معرض خطر ابتلا به بیماری مالاریا قرار دارد، در حالی که مادر خانواده نسبت به این بیماری مقاوم است. تولد کدام فرزند در این خانواده غیرممکن است؟ (سراسری 1400)
الف) پسری با گویچههای قرمز کاملاً غیرطبیعی و در معرض خطر مرگ و میر در سنین پایین
ب) پسری با گویچههای قرمز طبیعی و در معرض خطر ابتلا به بیماری مالاریا
ج) دختری حساس نسبت به کمبود اکسیژن محیط
د) دختری مقاوم نسبت به انگل مالاریا
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۲۱- کدام گزینه صحیح است؟ (سراسری 1400)
الف) جهش دگرمعنا برخلاف جهش حذف، به تغییر در پلیپپتید ساخته شده میانجامد.
ب) جهش حذف برخلاف جهش بیمعنا، به تغییر محصول حاصل از رونویسی میانجامد.
ج) جهش خاموش همانند جهش بیمعنا، باعث عدم تغییر رمز یک نوع آمینواسید میشود.
د) جهش دگرمعنا همانند جهش خاموش، به عدم تغییر تعداد نوکلئوتیدهای یک ژن میانجامد.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۲- با در نظر گرفتن عوامل مؤثر بر تغییر جمعیتها، کدام عبارت درست بیان شده است؟ (سراسری 1400)
الف) عاملی که افراد سازگارتر با محیط را برمیگزیند، ممکن است ژنوتیپ فرد را در جمعیت تغییر دهد.
ب) عاملی که خزانه ژنی جمعیت را غنیتر میسازد، ممکن است توان بقای جمعیت را در شرایط محیطی جدید بالا ببرد.
ج) عاملی که خزانه ژنی دو جمعیت را شبیه به هم میکند، به طور حتم تعادل ژنی را در هر دو جمعیت برقرار میسازد.
د) عاملی که فراوانی دگرهای (اللی) جمعیت را بر اثر رویدادهای تصادفی تغییر میدهد، به طور حتم در جمعیتهای بزرگ بیشترین تأثیر را دارد.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۳- کدام عبارت، با توجه به عوامل مؤثر بر جمعیت نادرست است؟ (خارج از کشور 1400)
الف) عاملی که افراد سازگارتر با محیط را برمیگزیند، به طور حتم، بر تغییر ژنوتیپ فرد بیتأثیر است.
ب) عاملی که خزانه ژنی جمعیت را غنیتر میسازد، میتواند در شرایطی توان بقای جمعیت را افزایش دهد.
ج) عاملی که باعث شبیه شدن خزانه ژنی دو جمعیت میشود، در اغلب موارد، تعادل ژنی را در جمعیتها برقرار میکند.
د) عاملی که باعث تغییر فراوانی دگرهای (اللی) جمعیت بر اثر رویدادهای تصادفی میشود، به طور حتم، در جمعیتهای کوچک تأثیر بیشتری میگذارد.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۴- کدام عبارت درست است؟ (خارج از کشور 1400)
الف) جهش دگرمعنا برخلاف جهش بیمعنا، به تغییر محصول حاصل از رونویسی میانجامد.
ب) جهش دگرمعنا همانند جهش خاموش، به تغییر تعداد نوکلئوتیدهای ژن میانجامد.
ج) جهش حذف همانند جهش بیمعنا، به تغییر پلیپپتید ساخته شده میانجامد.
د) جهش خاموش برخلاف جهش حذف، منجر به تغییر در نوع آمینواسید میشود.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۵- در صورتی که گویچههای قرمز پدر و مادر خانواده فقط در مقدار کم اکسیژن محیط داسیشکل شود، در یک منطقه مالاریاخیز، تولید چند مورد از فرزندان در این خانواده ممکن است؟ (سراسری ۱۴۰۱)
۱- دختری مقاوم نسبت به بیماری مالاریا
۲- دختری در معرض خطر ابتلا به بیماری مالاریا
۳- پسری کاملاً سالم با ژننمودی (ژنوتیپی) شبیه به ژننمود مادر
۴- پسری دارای گویچههای داسیشکل با ژننمودی (ژنوتیپی) متفاوت از ژننمود پدر
الف) یک
ب) دو
ج) سه
د) چهار
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۶- در مطالعهی دو بیماری هموفیلی و کمخونی داسیشکل، با فرض اینکه مادر خالص و فقط یکی از والدین بیمار باشد، در شرایط معمول، تولد کدام فرزند برای همه حالات ممکن است؟ (سراسری ۱۴۰۱)
الف) دختر بیمار
ب) دختر سالم و ناخالص
ج) پسر بیمار
د) پسر سالم و خالص
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۷- کدام عبارت درست است؟ (سراسری ۱۴۰۱)
الف) افرادی که در مادهی ژنتیکی آنها، تغییرِ ماندگاری ایجاد شده است، به طور حتم، توسط انتخاب طبیعی حمایت میشوند.
ب) افرادی که شانس انتقال ژنهای خود را به نسل بعد از دست دادهاند، به طور حتم، تحت تأثیر رانش دگرهای (اللی) قرار گرفتهاند.
ج) افرادی که با انتخاب جفت، موفقیت تولیدمثلی خود را تضمین میکنند، به طور حتم، فراوانی دگره (الل)های جمعیت را تغییر میدهند.
د) افرادی که توانایی بقای جمعیت را در شرایط محیطی جدید بالا بردهاند، به طور حتم حاصل فرایند نوترکیبی یا جهش هستند.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۸- مطابق با اطلاعات کتاب درسی، چند مورد برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟ (سراسری ۱۴۰۱)
«در انسان، آن دسته از تغییرات بزرگ ساختاری در مادهی ژنتیکی که ………….. »
۱- فقط در یک فامتن (کروموزوم) رخ میدهد، ممکن است بر تغییر محل سانترومر آن فامتن بیاثر باشد.
۲- مضاعفشدگی نامیده میشود، به طور حتم، در پی وقوع دو نوع ناهنجاری فامتنی (کروموزومی) رخ میدهد.
۳- فقط در بین فامتن (کروموزوم)های همتا ایجاد میشود، ممکن است ترکیب دگرهای (اللی) آن فامتنها را تغییر دهد.
۴- بر تغییر طول یک فامتن (کروموزوم) مؤثر است، به طور حتم، در فامتن همتا یا فامتن غیرهمتای آن، تغییر ساختاری ایجاد میکند.
الف) یک
ب) دو
ج) سه
د) چهار
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۹- کدام عبارت نادرست است؟ (خارج از کشور 1401)
۱) جانورانی که با انتخاب جفت، موفقیت تولیدمثلی خود را تضمین میکنند به طور حتم فراوانی دگرهای (اللی) جمعیت را تغییر میدهند.
۲) افرادی که توانایی بقای جمعیت را در شرایط محیطی جدید بالا بردهاند به طور حتم حاصل فرایند نوترکیبی یا جهش هستند.
۳) افرادی که در ماده ژنتیکی آنها تغییر ماندگاری ایجاد شده است به طور حتم تحت تأثیر انتخاب طبیعی قرار میگیرند.
۴) جانورانی که جابهجایی طولانیمدت و رفت و برگشتی دارند به طور حتم تحت تأثیر یادگیری قرار گرفتهاند.
الف) عبارت ۱
ب) عبارت ۲
ج) عبارت ۳
د) عبارت ۴
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳۰- در مطالعه دو بیماری هموفیلی و کمخونی داسیشکل و در شرایط طبیعی محیط با فرض این که فقط یکی از والدین سالم باشد، در شرایط معمول تولد کدام فرزند برای همه حالتها ممکن است؟ (خارج از کشور 1401)
الف) دختری سالم و ناخالص
ب) پسری سالم و خالص
ج) دختری بیمار
د) پسری بیمار
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳۱- در صورتی که گویچههای قرمز پدر و مادر خانواده فقط در مقدار کم اکسیژن محیط داسیشکل شود، در یک منطقه مالاریاخیز، تولد چند مورد از فرزندان در این خانواده ممکن است؟ (خارج از کشور 1401)
۱- پسری مقاوم نسبت به بیماری مالاریا
۲- دختری در معرض خطر ابتلا به بیماری مالاریا
۳- دختری کاملاً سالم با ژننمودی (ژنوتیپی) متفاوت از ژننمود پدر
۴- پسری دارای گویچههای داسیشکل با ژننمودی (ژنوتیپی) متفاوت از ژننمود مادر
الف) یک
ب) دو
ج) سه
د) چهار
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۳۲- کدام مورد برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟ (خارج از کشور 1401)
«در همه جاندارانی که …………»
الف) توانایی دریافت و تکثیر ناقل همسانهسازی را دارند، شکل رایج و قابل استفاده انرژی در یاخته، به سه روش متفاوت ساخته میشود.
ب) با ریشه گیاهان رابطه همزیستی برقرار میکنند، تعداد جایگاههای آغاز همانندسازی بسته به مراحل رشد و نمو تنظیم میشود.
ج) با استفاده از بخشهای رویشی تکثیر مییابند، نوعی رنا (RNA) در کاهش انرژی فعالسازی واکنشها نقش دارد.
د) در دنا (DNA) خود توالیهای حفظشدهای دارند، رونویسی هر ژن در چرخه یاختهای، یک بار انجام میشود.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۳۳- کدام مورد درست است؟ (سراسری دی 1401)
الف) هر نوع تغییر در ماده وراثتی جانور که ممکن است مفید، مضر و یا خنثی باشد نوعی جهش محسوب میشود.
ب) هر زیستبوم متشکل از بومسازگانهایی است که از نظر اقلیم و پراکندگی جانداران متفاوت هستند.
ج) برای شناخت افراد یک جمعیت، کافی است همگونه بودن آن افراد مورد تأیید قرار گیرد.
د) زیستفناوری و تشریح مقایسهای شواهدی مبنی بر تشخیص خویشاوندی گونهها ارائه میدهند.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۳۴- با در نظر گرفتن شرایط عادی محیط چند مورد برای هر دو نوع صفت مطرح شده در فصل سوم و چهارم کتاب دوازدهم درست است؟ (سراسری دی 1401)
۱- تولد دختری بیمار از مادری بیمار و پدری سالم
۲- تولد دختری سالم از پدری بیمار و مادری سالم
۳- تولد پسری سالم از مادری بیمار و پدری سالم
۴- تولد پسری بیمار از پدری بیمار و مادری سالم
الف) ۴
ب) ۳
ج) ۲
د) ۱
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۳۵- عاملی که باعث میشود تا در گذر زمان جمعیت غیرمقاوم باکتریها نسبت به پادزیست در پاسخ به محیط به جمعیتی مقاوم تغییر یابد، کدام مشخصه زیر را ندارد؟ (سراسری دی 1401)
الف) همانند نوترکیبی باعث افزایش گوناگونی افراد جمعیت میشود.
ب) برخلاف بعضی از جهشها بر تغییر رخنمود (فنوتیپ) افراد بیتأثیر است.
ج) همانند رانش دگرهای میتواند به جدایی تولیدمثلی افراد یک گونه کمک کند.
د) برخلاف آمیزش تصادفی، فراوانی نسبی دگره (الل)های جمعیت را تغییر میدهد.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳۶- کدام مورد برای تکمیل عبارت زیر نامناسب است؟ (سراسری دی 1401)
«فرض کنید که در گیاه گل مغربی (2n) جدا نشدن فامتن (کروموزوم)ها در یکی از تقسیمات دوم میوز صورت بگیرد. در صورتی که گامتهای این گیاه با گامتهای گیاه چارلاد (تتراپلوئید) لقاح انجام دهد، تعداد زادههایی که …………. هستند بیش از زادههایی است که …………. را دارند.»
الف) حامل کمترین فامتن – بیشترین فامتن
ب) دارای سه مجموعه فامتن – دو مجموعه فامتن
ج) فقط زیستا – چهار مجموعه فامتن
د) حامل ژنهای هر دو والد – فقط ژنهای یک والد
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳۷- از آمیزش فردی با ژننمود (ژنوتیپ) مشاهده تصویر ژننمود با فردی با ژننمود مشابه احتمال تولد فرزندی با کدام ژننمود غیرممکن است؟ (در صورتی که احتمال وقوع چلیپایی شدن (کراسینگاور) فقط در فرد اول و در بین دو دگره (الل) (C و B) و (c و b) وجود داشته باشد.) (سراسری 1402) مشاهده تصویر گزینهها
الف) گزینه ۱ (مطابق تصویر سؤال)
ب) گزینه ۲ (مطابق تصویر سؤال)
ج) گزینه ۳ (مطابق تصویر سؤال)
د) گزینه ۴ (مطابق تصویر سؤال)
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳۸- با توجه به دو صفت داسی شدن گلبولهای قرمز و هموفیلی در انسان، در شرایط طبیعی کدام مورد برای همه حالات محتمل است؟ (سراسری 1402)
الف) تولد پسری بیمار از مادری ناخالص
ب) تولد پسری بیمار از مادری خالص و بیمار
ج) تولد دختری سالم و ناخالص از مادری ناخالص
د) تولد دختری سالم و خالص از مادری خالص و سالم
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۳۹- مطابق با اطلاعات کتاب درسی، گروهی از جانوران مهرهدار میتوانند از فرومونها برای جفتیابی استفاده کنند. کدام مورد ویژگی مشترک این گروه از جانوران است؟ (سراسری 1402)
الف) ساختار استخوان آنها به ساختار استخوان انسان، بسیار شبیه است.
ب) در درون سوراخ زیر هر چشم آنها گیرندههای پرتوهای فروسرخ وجود دارد.
ج) میتوانند از طریق دو برابر کردن فامتن (کروموزوم)های یاخته جنسی خود تولیدمثل کنند.
د) اندامهای حرکتی جلویی آنها از نظر طرح ساختاری، کاملاً شبیه اندامهای حرکتی سایر مهرهداران است.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۴۰- در خصوص آن دسته از عواملی که جمعیت کوچک را از حالت تعادل خارج میکنند و در گونهزایی دگرمیهنی نقش دارند، کدام مورد درست است؟ (سراسری 1402)
الف) همه آنها گوناگونی را در جمعیتها افزایش میدهند.
ب) همه آنها باعث افزایش فراوانی افرادی میشوند که ژننمود (ژنوتیپ) ناخالص دارند.
ج) فقط بعضی از آنها باعث میشوند تا به طور پیوسته، تعدادی از دگره (الل)های جمعیت مبدأ به جمعیت مقصد وارد شوند.
د) فقط بعضی از آنها باعث میشوند تا بدون نیاز به پیدایش دگرههای جدید، بر تنوع ژنتیکی جمعیت افزوده شود.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۴۱- در شرایط طبیعی محیط و با توجه به دو صفت داسی شدن گلبولهای قرمز و هموفیلی در انسان، کدام مورد یا موارد زیر، برای همه حالات، محتمل است؟ (خارج از کشور 1402)
۱- تولد پسری بیمار از مادری خالص و بیمار
۲- تولد دختری سالم و خالص از مادری خالص و سالم
۳- تولد پسری بیمار از مادری ناخالص
۴- تولد دختری سالم و ناخالص از مادری ناخالص
الف) ۳ و ۴
ب) ۴
ج) ۱، ۲، ۳ و ۴
د) ۲، ۳ و ۴
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۴۲- از آمیزش فردی با ژننمود (ژنوتیپ) با فردی با ژننمود مشابه، با فرض اینکه احتمال وقوع چلیپایی شدن (کراسینگاور) فقط در فرد اول و در بین دو دگره (الل) (C و B) و (c و b) وجود داشته باشد، احتمال تولد فرزندی با کدام ژننمود غیرممکن است؟ (خارج از کشور 1402)
الف) گزینه ۱ (مطابق تصویر سؤال)
ب) گزینه ۲ (مطابق تصویر سؤال)
ج) گزینه ۳ (مطابق تصویر سؤال)
د) گزینه ۴ (مطابق تصویر سؤال)
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۴۳- با توجه به ناهنجاریهای فامتنی مطرح شده در کتاب درسی که بر روی فامتنهای مضاعفنشده و طبیعی رخ میدهد، کدام مورد برای تکمیل عبارت زیر، مناسب است؟ (خارج از کشور 1402)
«پیامد هر نوع ناهنجاری فامتنی (کروموزومی) که …………….، ممکن است فامتنی باشد که ………………..»
الف) بر مقدار ماده ژنتیکی فامتن تأثیرگذار است ـ یک سانترومر دارد
ب) بر مقدار ماده ژنتیکی فامتن بیتأثیر است ـ دو سانترومر دارد
ج) میتواند در نتیجه وقوع دو شکست در طول فامتن ایجاد شود ـ طول کوتاهی دارد
د) میتواند در نتیجه وقوع یک شکست در طول فامتن ایجاد شود ـ بدون سانترومر است
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۴۴- در خصوص عواملی که جمعیت کوچک را از حالت تعادل خارج میکنند و در گونهزایی دگرمیهنی نقش دارند، کدام مورد نادرست است؟ (خارج از کشور 1402)
الف) همه آنها میتوانند با ایجاد تغییراتی در فراوانی دگره (الل)های جمعیت، تغییری در خزانه ژنی جمعیت ایجاد کنند.
ب) فقط بعضی از آنها، پیوسته باعث میشوند تا تعدادی از دگرههای (الل)های جمعیت مبدأ را به جمعیت مقصد وارد نمایند.
ج) فقط بعضی از آنها باعث میشوند تا بدون نیاز به پیدایش دگره (الل)های جدید، بر تنوع ژنتیکی جمعیت بیفزایند.
د) همه آنها کمک میکنند تا در نهایت، میان افراد یک گونه با افراد دیگری از همان گونه، جدایی تولیدمثلی رخ دهد.
پاسخ صحیح: گزینه ب
امتیاز آزمون: 0
مسیر یادگیری را ادامه دهید
از سنجش دانش تا یادگیری عمیقتر
برای تثبیت آموختهها، بررسی پاسخهای تشریحی و دسترسی به سوالات کتابها و مباحث دیگر، میتوانید از مسیرهای زیر استفاده کنید.
گامی فراتر از پاسخ صحیح؛ درک عمیق مفاهیم
اگر میخواهید علاوه بر شناسایی گزینه صحیح، با تحلیل علمی سوالات، مبانی مفهومی پاسخها و دلایل رد یا تأیید گزینهها آشنا شوید، پاسخهای تشریحی این مجموعه را مطالعه کنید. تحلیل تشریحی پرسشها فرصتی فراهم میکند تا مفاهیم را عمیقتر درک کنید، ارتباط میان مباحث را بهتر بشناسید و برای مواجهه با پرسشهای مفهومی آزمون آمادگی بیشتری به دست آورید.
برای شناخت بهتر روند سوالات کنکوری زیستشناسی، به یک فصل بسنده نکنید. مرور سوالات فصلهای مختلف به شما کمک میکند دانستههای خود را بازبینی کنید، بر مفاهیم بنیادین تسلط بیشتری بیابید و آمادگی خود را در مواجهه با شیوههای گوناگون طرح سوال بسنجید.
یادگیری زیستشناسی به تسلط بر مباحث یک پایه محدود نمیشود. برای تکمیل یادگیری و آمادگی بهتر در آزمونهای مدرسه و کنکور سراسری، مباحث زیستشناسی دهم و یازدهم را نیز مطالعه کنید و دانش خود را با مرور پیوسته مفاهیم، شکلها و ارتباط میان فصلهای مختلف زیستشناسی گسترش دهید.
نه اولین، اما در تلاش برای بهترین بودن؛ نه پیشرو در آغاز، اما ممتاز در پایان.
----
ما شاید آغازگر راه نباشیم، اما با ایمان به شایستگی و تعالی، قدم برمیداریم تا در قلهی ممتاز بودن بایستیم.