سوالات کنکوری فصل سوم زیستشناسی دوازدهم؛ همراه با پاسخ کلیدی
مجموعه سؤالات کنکور سراسری تجربی داخل و خارج از کشور، فصل سوم: انتقال اطلاعات در نسلها، همراه با پاسخهای کلیدی
در آیندهنگاران مغز، هر پرسش فرصتی است برای عبور از حفظکردن مطالب و رسیدن به درکی عمیقتر از منطق حیات. زیستشناسی، دانشی گسترده درباره ساختارها، فرایندها و سازوکارهایی است که زندگی را شکل میدهند؛ دانشی که فهم آن به شناخت دقیق مفاهیم، کشف ارتباط میان پدیدهها و توانایی تحلیل شواهد وابسته است. فصل «انتقال اطلاعات در نسلها» از کتاب زیستشناسی دوازدهم، بخشی از این منظومه علمی را پیش روی شما قرار میدهد و زمینهای فراهم میکند تا آموختههای خود را در قالب پرسشهای کنکور به محک بگذارید.
این مجموعه، سؤالات کنکور سراسری تجربی داخل و خارج از کشور از فصل سوم زیستشناسی دوازدهم، همراه با پاسخهای کلیدی را در اختیار شما قرار میدهد تا بتوانید میزان تسلط خود را ارزیابی کنید، نکات مهم کتاب درسی را هدفمندتر مرور کنید و با شیوه طرح پرسشهای کنکور آشنایی بیشتری به دست آورید. گردآوری سؤالات به تفکیک فصل، امکان تمرین متمرکز و سنجش دقیقتر آموختهها را فراهم میکند و به شما کمک میکند فاصله میان مطالعه مطالب و کاربرد آنها در حل تست را کاهش دهید.
تسلط بر زیستشناسی، از شناخت مفاهیم آغاز میشود و با درک ارتباط میان آنها به کمال میرسد. مطالعه فصل «انتقال اطلاعات در نسلها» زمانی ثمربخشتر خواهد بود که به یادآوری واژهها و تعریفها محدود نماند؛ بلکه بتوانید روابط علمی، جزئیات مفهومی و پیامدهای هر فرایند را بهدرستی تحلیل کنید. توجه به متن کتاب درسی، بررسی دقیق شکلها و نمودارها، شناخت قیدهای تعیینکننده و تشخیص تفاوت میان گزارههای درست و نادرست، از مهارتهایی است که در پاسخگویی به پرسشهای زیستشناسی نقشی اساسی دارند.
سوالات کنکور سالهای گذشته، فرصتی برای سنجش واقعی یادگیریاند. این پرسشها به شما نشان میدهند که تا چه اندازه میتوانید دانستههای خود را در موقعیتهای آزمونی به کار بگیرید، ارتباط میان مفاهیم را تشخیص دهید و در مواجهه با گزینههای نزدیک به یکدیگر، تصمیمی دقیق و مستدل بگیرید. گاهی یک قید، تفاوت ظریف میان دو عبارت یا ارتباطی غیرمستقیم میان بخشهای مختلف کتاب، مسیر رسیدن به پاسخ صحیح را تعیین میکند. ازاینرو، موفقیت در تستزنی بیش از آنکه به سرعت در انتخاب گزینه وابسته باشد، به فهم عمیق، دقت در خواندن صورت سؤال و ارزیابی علمی گزینهها نیاز دارد.
در این مجموعه، پاسخهای کلیدی امکان بررسی سریع نتیجه آزمون را فراهم میکنند؛ اما ارزش واقعی هر پرسش زمانی آشکار میشود که بتوانید درستی پاسخ انتخابشده را با تکیه بر مفاهیم کتاب درسی ارزیابی کنید. پس از حل سؤالات، پاسخهای نادرست، موارد مشکوک و پرسشهایی را که با حدس پاسخ دادهاید، دوباره بررسی کنید. بازگشت هدفمند به متن کتاب و شناسایی علت هر اشتباه، به اصلاح برداشتهای نادرست، تثبیت آموختهها و افزایش دقت در آزمونهای بعدی کمک میکند.
در آیندهنگاران مغز، یادگیری را فرایندی پیوسته میدانیم که از فهمیدن آغاز میشود، با تمرین و ارزیابی عمق میگیرد و با بازنگری آگاهانه به تسلط میرسد. این مجموعه نیز با همین رویکرد، فرصتی برای مرور فصل «انتقال اطلاعات در نسلها»، ارزیابی آمادگی و تقویت مهارت تحلیل سؤالات کنکور سراسری فراهم میکند؛ فرصتی که میتوانید در کنار مطالعه دقیق کتاب درسی، برای ساختن دانشی منسجمتر و آمادگی مؤثرتر از آن بهره ببرید.
به خاطر داشته باشید که هر پاسخ نادرست، در صورت بررسی دقیق، میتواند به فرصتی برای یادگیری تبدیل شود و هر پاسخ صحیح، هنگامی ارزشمندتر است که بر پایه فهم و استدلال انتخاب شده باشد. بنابراین، سؤالات این مجموعه را نه صرفاً برای سنجش تعداد پاسخهای درست، بلکه برای کشف نقاط ضعف، اصلاح خطاهای ذهنی و افزایش توانایی خود در تحلیل علمی حل کنید.
هدف، صرفاً انتخاب گزینه صحیح نیست؛ هدف، درک عمیقتر مفاهیم زیستشناسی، برقراری ارتباط میان آموختهها و تبدیل دانش به توانایی تحلیل دقیق و علمی است.
آیندهنگاران مغز
ما مغز را میشناسیم تا آینده را بسازیم.
راهنمای زمانسنج آزمون
شما میتوانید بدون فشردن دکمه «شروع آزمون» نیز به سؤالات پاسخ دهید؛ اما برای تمرین مدیریت زمان و سنجش سرعت پاسخگویی، این دکمه را در نظر گرفتهایم. با شروع زمانسنج، مدتزمان پاسخگویی شما محاسبه میشود و حتی پس از پایان زمان نیز میتوانید پاسخدادن را ادامه دهید. هدف، یادگیری مدیریت زمان است، نه محدودکردن فرصت یادگیری شما.
زمان باقیمانده: 10:00
با فشردن دکمه زیر، زمانسنج فعال میشود.
زمان باقیمانده10:00
پرسش ۱- اگر احتمال تولد دختری مبتلا به فنیل کتونوری در خانوادهای سالم، وجود داشته باشد، به طور قطع …………….. (سراسری 80)
الف) والدین آن قطعاً ناقل بیماری بودهاند.
ب) یکی از والدین آنها ناقل و دیگری سالم خالص بوده است.
ج) هر دو والد این فرد، ژننمود (ژنوتیپ) خالص داشته است.
د) ژن بیماری روی فامتن (کروموزوم) X قرار دارد.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۲- مردی که مادرش موی موجدار و پدرش موی صاف دارد با خانمی که پدرش موی فرفری ولی مادرش موی صاف دارد ازدواج میکند. در این صورت اگر فرزندی با موی ………………. به دنیا بیاید، قطعاً …………….(حالت مو صفتی مستقل از جنس نهفته با بارزیت ناقص است) (سراسری 81)
الف) موج دار- پدر وی نیز موی موج دار داشته است.
ب) فرفری- والدین حالت موی یکسانی داشتهاند.
ج) صاف- ژن نمود والدین وی یکسان بوده است.
د) ناخالص- مادر وی حالت مویی مشابه پدر خود داشته است.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳- به طور معمول، در نحوه وراثت کدام صفت، ممکن است والدین، هر دو بیمار باشند، ولی دخترانی سالم داشته باشند؟ (سراسری 85)
الف) مستقل از جنس بارز
ب) مستقل از جنس نهفته
ج) وابسته به X بارز
د) وابسته به X نهفته
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۴- اگر صفتی مستقل از جنس در انسان، سه دگرهای (اللی) باشد، زمانی تعداد رخنمود (فنوتیپ)ها و ژننمود (ژنوتیپ)ها برابرند، که ……………………. (سراسری 86)
الف) دو دگره همتوان و دیگری نسبت به آنها نهفته باشد.
ب) یک دگره بر دوتای دیگر بارز باشد.
ج) دو دگره بر دیگری بارز باشند.
د) هر سه دگره همتوان باشند.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۵- به طور معمول فردی که ناقل هموفیلی است و گروه خونی +A دارد، در هر بار میوز میتواند …………….. بسازد. (سراسری 91)
الف) یک نوع گامت
ب) حداکثر چهار گامت
ج) حداقل دو نوع گامت
د) هشت نوع گامت
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۶- در انسان، صفتی دو دگرهای (اللی) و وابسته به جنس (X) با رابطهای بارز و نهفتگی مفروض است. هنگامی پسران، رخنمود (فنوتیپ) نهفته را نشان میدهند که ……….. آنها قطعاً ………. باشد. (سراسری 91 با تغییر)
الف) مادر – دارای دگره نهفته
ب) پدر – فاقد دگره نهفته
ج) پدر – دارای دگره نهفته
د) مادر – خالص نهفته
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۷- یک بیماری وابسته به جنس نهفته هیچ گاه از ………………… منتقل نمیشود. (خارج از کشور 91)
الف) مادر سالم و پدر بیمار به فرزند دختر
ب) مادر بیمار و پدر سالم به فرزند پسر
ج) پدر سالم و مادر بیمار به فرزند دختر
د) پدر بیمار و مادر سالم به فرزند پسر
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۸- از ازدواج مردی کوررنگ با گروه خونی B و زنی سالم با گروه خونی A، پسری کوررنگ و فاقد کربوهیدراتهای گروههای خونی در سطح گویچههای قرمز متولد گردید. در این خانواده، احتمال تولد ………….. (کوررنگی صفتی وابسته به X و نهفته است.) (خارج از کشور 96 با تغییر)
الف) فرزندی بیمار با دو صفت خالص وجود دارد.
ب) فرزند سالم ناقل با گروه خونی B وجود ندارد.
ج) دختری با فنوتیپ هر دو صفت فوق مثل پدر وجود ندارد.
د) پسری سالم با گروه خونی A خالص وجود دارد.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۹- با توجه به اینکه صفت رنگ در نوعی ذرت، صفتی با سه جایگاه ژنی است و هر جایگاه دو دگره (الل) دارد و دگرههای بارز، رنگ قرمز و دگرههای نهفته، رنگ سفید را به وجود میآورند و رخنمود (فنوتیپ)های دو آستانه طیف که قرمز و سفید هستند به ترتیب ژننمود (ژنوتیپ)های AABBCC و aabbcc را دارند، بنابراین ذرتهایی که از آمیزش دو ذرت با ژننمودهای AAbbcc و aaBBCC به وجود میآیند، از نظر رنگ به کدام ذرت شباهت بیشتری دارند؟ (سراسری 98)
الف) aaBbCC
ب) AABBCC
ج) AaBBCc
د) AABbCC
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۱۰- در یک خانواده، مادر گروه خونی AB دارد و علاوه بر داشتن پروتئین D در غشای گویچههای قرمز خود، میتواند عامل انعقادی شماره 8 را بسازد و پدر گروه خونی B و پروتئین D دارد و فاقد عامل انعقادی شماره ۸ است. اگر دختر این خانواده، فاقد عامل انعقادی شماره ۸ و فاقد پروتئین D باشد و بتواند فقط کربوهیدرات A گروه خونی را بسازد، در این صورت تولد کدام فرزند غیرممکن است؟ (سراسری 98)
الف) پسری دارای یک نوع کربوهیدرات گروه خونی و دارای پروتئین D و سالم از نظر فرایند لخته شدن خون
ب) پسری با اختلال در فرایند لخته شدن خون و دارای یک نوع کربوهیدرات گروه خونی و فاقد پروتئین D
ج) دختری دارای هر دو نوع کربوهیدراتهای گروه خونی و دارای پروتئین D و سالم از نظر فرایند لخته شدن خون
د) دختری با اختلال در فرایند لخته شدن خون و فاقد هر دو نوع کربوهیدراتهای گروه خونی و دارای پروتئین D
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۱۱- در یک خانواده پدر و مادری به ترتیب گروه خونی A و B را دارند و هر دو علاوه بر داشتن پروتئین D در غشای گویچههای قرمز خود، میتوانند عامل انعقادی شماره ۸ را بسازند. اگر پسر این خانواده، فاقد عامل انعقادی شماره ۸ باشد و نتواند کربوهیدراتهای گروه خونی و نیز پروتئین D را بسازد. در این صورت، تولد کدام فرزند در این خانواده غیرممکن است؟ (خارج از کشور 98)
الف) دختری دارای عامل انعقادی شماره ۸ و دارای پروتئین D و فاقد هر دو نوع کربوهیدراتهای گروه خونی
ب) پسری دارای عامل انعقادی شماره ۸ و با توانایی تولید یک نوع کربوهیدرات گروه خونی و فاقد پروتئین D
ج) پسری با اختلال در فرایند لخته شدن خون و دارای فقط یک نوع کربوهیدرات گروه خونی و فاقد پروتئین D
د) دختری با اختلال در فرایند لخته شدن خون و دارای هر دو نوع کربوهیدراتهای گروه خونی و دارای پروتئین D
پاسخ صحیح: گزینه ۴ (د)
پرسش ۱۲- با توجه به اینکه صفت رنگ در نوعی ذرت دارای سه جایگاه ژنی است و هر کدام دو دگره (الل) دارند و دگرههای بارز، رنگ قرمز و دگرههای نهفته، رنگ سفید را به وجود میآورند و رخنمود (فنوتیپ)های دو آستانه طیف یعنی قرمز و سفید به ترتیب ژننمود (ژنوتیپ) AABBCC و aabbcc را دارند. بنابراین ذرتهایی که از آمیزش دو ذرت با ژننمودهای AABBCC و aabbcc به وجود میآیند، از نظر رنگ به کدام ذرت شباهت بیشتری دارند؟ (خارج از کشور 98)
الف) AABBcc
ب) AaBBcc
ج) AaBBCC
د) AABbCC
پاسخ صحیح: گزینه ۲ (ب)
پرسش ۱۳- در خانوادهای که والدین هر دو سالماند، دختری فاقد آنزیم تجزیه کننده فنیل آلانین با گروه خونی B و پسری فاقد عامل انعقادی شماره ۸ با گروه خونی A متولد گردید. با فرض یکسان بودن گروه خونی والدین، تولد کدام فرزند در این خانواده ممکن است؟ (سراسری 99)
الف) پسری با گروه خونی O و فاقد عامل انعقادی شماره ۸ و دارای آنزیم تجزیه کننده فنیل آلانین
ب) پسری با گروه خونی AB و دارای عامل انعقادی شماره ۸ و فاقد آنزیم تجزیه کننده فنیل آلانین
ج) دختری با گروه خونی O و فاقد آنزیم تجزیه کننده فنیل آلانین و دارای عامل انعقادی شماره ۸
د) دختری با گروه خونی AB و فاقد عامل انعقادی شماره ۸ و دارای آنزیم تجزیه کننده فنیل آلانین
پاسخ صحیح: گزینه ۲ (ب)
پرسش ۱۴- کدام عبارت در ارتباط با انسان صحیح است؟ (سراسری 99)
الف) در همه افراد، بروز یک ویژگی خاص همواره ناشی از حضور دو دگره (الل) است.
ب) اثر دو دگره (الل) مربوط به دو فامتن (کروموزوم) غیرجنسی، میتواند همراه با هم ظاهر شود.
ج) دو نوع کربوهیدرات، با حضور دو نوع دگره (الل) موجود در غشای گویچههای قرمز تولید میشوند.
د) وجود پروتئین D بر غشای گویچههای قرمز به طور حتم وابسته به حضور دو دگره (الل) یکسان است.
پاسخ صحیح: گزینه ۲ (ب)
پرسش ۱۵- با توجه به صفت چند جایگاهی مربوط به رنگ نوعی ذرت، کدام مورد از نظر رخنمود (فنوتیپ) به ذرتی با ژننمود (ژنوتیپ) aaBBCC شباهت کمتری دارد؟ (سراسری 99)
الف) AAbbCc
ب) AABBCC
ج) aaBbCc
د) Aabbcc
پاسخ صحیح: گزینه ۴ (د)
پرسش ۱۶- در همه بیماریهای مطرح شده در بخش ژنتیک (فصل سوم) کتاب درسی، با فرض اینکه پدر بیمار و مادر سالم باشد، وجود کدام مورد غیرممکن خواهد بود؟ (سراسری 99)
الف) فرزندی با ژننمود (ژنوتیپ) پدر
ب) دختری بیمار و پسری سالم
ج) فرزندی با ژننمود (ژنوتیپ) مادر
د) دختری سالم با ژننمود (ژنوتیپ) خالص
پاسخ صحیح: گزینه ۴ (د). بیماریهای مطرحشده در کتاب غیرجنسی نهفته (فنیلکتونوری) و وابسته به X نهفته (هموفیلی) هستند. در حالتی که فرض پرسش برای بیماری هموفیلی باشد، گزینه ۴ صادق نیست.
پرسش ۱۷- کدام عبارت، در ارتباط با انسان نادرست است؟ (خارج از کشور 99)
الف) دو نوع کربوهیدرات، توسط دو نوع دگره (الل) موجود در غشای گویچههای قرمز تولید میشوند.
ب) اثر هر دو دگره (الل) مربوط به فامتن (کروموزوم)های غیرجنسی، میتواند همزمان ظاهر شود.
ج) تشکیل پروتئین D بر غشای گویچههای قرمز به حضور دو دگره (الل) نیازمند است.
د) بروز یک ویژگی خاص میتواند فقط ناشی از وجود یک دگره (الل) باشد.
پاسخ صحیح: گزینه ۱ (الف)
پرسش ۱۸- فقط در نوعی از بیماریهای مطرح شده در بخش ژنتیک (فصل سوم) کتاب درسی، با فرض اینکه پدر بیمار و مادر سالم باشد، تولد …………….. ممکن خواهد بود. (خارج از کشور 99)
الف) فرزندی با ژننمود (ژنوتیپ) ناخالص
ب) دختر بیمار و پسر سالم
ج) دختری با ژننمود (ژنوتیپ) متفاوت با مادر
د) پسری با ژننمود (ژنوتیپ) یکسان با مادر
پاسخ صحیح: گزینه ۴ (د). بیماریهای مطرحشده در کتاب غیرجنسی نهفته و وابسته به X نهفته هستند. گزینه ۴ فقط در بیماریهای غیرجنسی نهفته صدق میکند.
پرسش ۱۹- در خانوادهای که والدین هر دو سالماند، دختری فاقد آنزیم تجزیه کننده فنیل آلانین با گروه خونی B و پسری فاقد عامل انعقادی شماره ۸ با گروه خونی A متولد گردید. با فرض یکسان بودن گروه خونی والدین، تولد کدام مورد زیر، در این خانواده ممکن است؟ (خارج از کشور 99)
الف) دختری با گروه خونی AB و فاقد عامل انعقادی شماره ۸ و دارای آنزیم تجزیه کننده فنیل آلانین
ب) پسری با گروه خونی AB و دارای عامل انعقادی شماره ۸ و فاقد آنزیم تجزیه کننده فنیل آلانین
ج) دختری با گروه خونی O و فاقد آنزیم تجزیه کننده فنیل آلانین و دارای عامل انعقادی شماره ۸
د) پسری با گروه خونی O و فاقد عامل انعقادی شماره ۸ و دارای آنزیم تجزیه کننده فنیل آلانین
پاسخ صحیح: گزینه ۲ (ب)
پرسش ۲۰- با در نظر گرفتن اینکه ژننمود (ژنوتیپ) درون دانه (آندوسپرم) گل میمونی WWR است، کدام ژننمود (ژنوتیپ) به ترتیب برای دانه گرده و کلاله گل میمونی، مورد انتظار نیست؟ (سراسری 1400)
الف) ژننمودی (ژنوتیپی) حاوی همه انواع دگره (الل)ها در بخش ۴، وجود دارد.
ب) هر ژننمود (ژنوتیپ) در بخش ۵، در هر جایگاه ژنی، دگره (الل) بارز دارد.
ج) هر ژننمود (ژنوتیپ) در بخش ۶، در یک جایگاه ژنی ناخالص است.
د) هر ژننمود (ژنوتیپ) در بخش ۲، در دو جایگاه ژنی خالص است.
پاسخ صحیح: گزینه ۲ (ب)
پرسش ۲۲- چند مورد را میتوان درباره مردی با گروه خونی +O و درگیر با مشکل انعقاد خون، با قاطعیت بیان داشت؟ (سراسری 1400)
۱- بر روی فامتن (کروموزوم) شماره ۹، فاقد هرگونه دگره (الل) گروه خونی است.
۲- بر روی نوعی فامتن (کروموزوم) جنسی آن، دگرهای (اللی) نهفته قرار گرفته است.
۳- بر روی یکی از بلندترین فامتن (کروموزوم)های موجود در کاریوتیپ آن، ژن D واقع شده است.
۴- گویچههای قرمز کربوهیدراتدار آن، از یاختههایی با توانایی تولید چندین نوع یاخته ایجاد شدهاند.
الف) 1 مورد
ب) 2 مورد
ج) 3 مورد
د) 4 مورد
پاسخ صحیح: گزینه ۱ (الف). فقط مورد ۴ درست است.
پرسش ۲۳- با توجه به بیماریهای هموفیلی و داسی شدن گویچههای قرمز، در صورت ازدواج هر زن و مرد سالمی با یکدیگر، تولد چند مورد زیر ممکن است؟ (سراسری 1400)
۱- پسری سالم
۲- پسری بیمار
۳- دختری بیمار و خالص
۴- دختری سالم و ناخالص
الف) 1 مورد
ب) 2 مورد
ج) 3 مورد
د) ۴ مورد
پاسخ صحیح: گزینه ۱ (الف). فقط مورد ۱ در تمام حالات امکان دارد.
پرسش ۲۴- مطابق با مطلب کتاب درسی، در یک منطقه مالاریاخیز، مادر خانواده به سبب شکل گویچههای قرمز خود، در معرض خطر ابتلا به بیماری مالاریا قرار دارد، در حالی که پدر نسبت به این بیماری مقاوم است. تولد کدام فرزند در این خانواده ممکن است؟ (خارج از کشور 1400)
الف) دختری تماماً دارای گویچههای قرمز طبیعی و مقاوم نسبت به بیماری مالاریا
ب) پسری در معرض خطر ابتلا به بیماری مالاریا و دارای گویچههای قرمز کاملاً طبیعی
ج) دختری در معرض خطر مرگ و میر در سنین پایین و دارای گویچههای قرمز کاملاً غیرطبیعی
د) پسری تماماً دارای گویچههای قرمز غیرطبیعی و بسیار حساس نسبت به کمبود اکسیژن محیط
پاسخ صحیح: گزینه ۲ (ب)
پرسش ۲۵- با توجه به نمودار توزیعِ فراوانی رنگ ذرت (صفت چند جایگاهی) در کتاب درسی، کدام عبارت صحیح است؟ (خارج از کشور 1400) مشاهده نمودار
الف) ژننمودی (ژنوتیپی) حاوی همه انواع دگره (اللها) در بخش ۴ وجود دارد.
ب) ژننمود (ژنوتیپ)هایی با سه جایگاه ژنی ناخالص، در بخش ۲ وجود دارد.
ج) هر ژننمود (ژنوتیپ) در بخش ۳، به طور حتم یک جایگاه ژنی ناخالص دارد.
د) هر ژننمود (ژنوتیپ) در بخش ۵، به طور حتم در هر جایگاه ژنی، دگره (الل) بارز دارد.
پاسخ صحیح: گزینه ۱ (الف)
پرسش ۲۶- با توجه به بیماریهای هموفیلی و داسی شدن گویچههای قرمز در صورت ازدواج هر زن و مرد سالمی با یکدیگر، تولد کدام فرزند ممکن است؟ (خارج از کشور 1400)
الف) پسری بیمار و ناخالص
ب) دختری بیمار و خالص
ج) پسری سالم و ناخالص
د) دختری سالم و خالص
پاسخ صحیح: گزینه ۴ (د)
پرسش ۲۷- کدام مورد را نمیتوان درباره مردی با گروه خونی +O و درگیر با مشکل انعقاد خون، به طور حتم بیان داشت؟ (خارج از کشور 1400)
الف) بر روی فامتن (کروموزوم) شماره ۹، دارای دگره (الل) گروه خونی است.
ب) بر روی نوعی فامتن (کروموزوم) جنسی آن، دگرهای (اللی) نهفته قرار گرفته است.
ج) بر روی یکی از بلندترین فامتن (کروموزوم)های موجود در کاریوتیپ آن، ژن D واقع شده است.
د) گویچههای قرمز کربوهیدراتدار آن، از یاختههایی با توانایی تولید چندین نوع یاخته ایجاد شدهاند.
پاسخ صحیح: گزینه ۲ (ب)
پرسش ۲۸- شرایط معمول، تولد کدام فرزند برای همه حالات ممکن است؟ (سراسری ۱۴۰۱)
الف) دختر بیمار
ب) دختر سالم و ناخالص
ج) پسر بیمار
د) پسر سالم و خالص
پاسخ صحیح: گزینه ۲ (ب)
پرسش ۲۹- کدام مورد، عبارت زیر را به طور مناسب کامل میکند؟
«صفت رنگ ذرت با سه جایگاه ژنی مورد بررسی قرار گرفته است و هر جایگاه دارای دو دگره (الل) است. برای نشان دادن ژنها در این سه جایگاه از حروف بزرگ و کوچک C ، B ، A استفاده میکنیم. با توجه به نمودار کتاب درسی، همهی ژنوتیپهایی که فقط …………. دارند، …………… هستند.» (سراسری ۱۴۰۱)
الف) یک جایگاه ژنی خالص غالب – در فاصلهی یکسانی از ذرت کاملاً قرمز
ب) دو جایگاه ژنیِ ناخالص – به ذرت کاملاً سفید نزدیکتر از ذرت کاملاً قرمز
ج) دو جایگاه خالص مغلوب – به ذرت کاملاً قرمز نزدیکتر از ذرت کاملاً سفید
د) یک جایگاه ژنیِ خالصِ غالب و یک جایگاه ژنی مغلوب – در فاصلهی یکسانی از ذرت کاملاً سفید و ذرت کاملاً قرمز
پاسخ صحیح: گزینه ۴ (د)
پرسش ۳۰- در مطالعه دو بیماری هموفیلی و کم خونی داسیشکل و در شرایط طبیعی محیط با فرض این که فقط یکی از والدین سالم باشد. در شرایط معمول تولد کدام فرزند برای همه حالتها ممکن است؟ (خارج از کشور 1401)
الف) دختری سالم و ناخالص
ب) پسری سالم و خالص
ج) دختری بیمار
د) پسری بیمار
پاسخ صحیح: گزینه ۱ (الف)
پرسش ۳۱- کدام مورد برای تکمیل عبارت زیر نامناسب است؟ (خارج از کشور 1401)
«صفت رنگ ذرت با سه جایگاه ژنی مورد بررسی قرار گرفته است و هر جایگاه دارای دو دگره (الل) است. برای نشان دادن ژنها در این سه جایگاه از حروف بزرگ و کوچک B ،A و C استفاده میکنیم. با توجه به نمودار کتاب درسی همه ژنوتیپهایی که فقط………. دارند…….. هستند.»
الف) دو جایگاه ژنی ناخالص – در فاصله یکسانی از ذرت کاملاً سفید
ب) دو جایگاه خالص غالب – به ذرت کاملاً قرمز نزدیکتر از ذرت کاملاً سفید
ج) دو جایگاه خالص مغلوب – به ذرت کاملاً سفید نزدیکتر از ذرت کاملاً قرمز
د) یک جایگاه ژنی خالص غالب و یک جایگاه ژنی مغلوب ـ در فاصله یکسانی از ذرت کاملاً سفید و ذرت کاملاً قرمز
پاسخ صحیح: گزینه ۱ (الف)
پرسش ۳۲- کدام مورد به ترتیب میتواند معرف ژننمود (ژنوتیپ) درون دانه و لپه یک دانه ذرت باشد؟ (سراسری دی 1401)
الف) BAA و AB
ب) BAA و AA
ج) BBA و BB
د) BBB و AB
پاسخ صحیح: گزینه ۱ (الف)
پرسش ۳۳- با در نظر گرفتن شرایط عادی محیط چند مورد برای هر دو نوع صفت مطرح شده در فصل سوم و چهارم کتاب دوازدهم درست است؟ (سراسری دی 1401)
۱- تولد دختری بیمار از مادری بیمار و پدری سالم
۲- تولد دختری سالم از پدری بیمار و مادری سالم
۳- تولد پسری سالم از مادری بیمار و پدری سالم
۴- تولد پسری بیمار از پدری بیمار و مادری سالم
الف) ۴
ب) ۳
ج) ۲
د) ۱
پاسخ صحیح: گزینه ۳ (ج)
پرسش ۳۴- صفت رنگ در نوعی ذرت دارای سه جایگاه ژنی است که هر کدام دو دگره (الل) دارد و برای نشان دادن ژنها در این سه جایگاه از حروف بزرگ و کوچک B ،A و C استفاده میکنیم. دگره (الل)های بارز نشانگر رنگ قرمز و دگرههای نهفته رنگ سفید را به وجود میآورند. کدام دو ذرت از نظر رنگ شباهت بیشتری به یکدیگر دارند؟ (سراسری دی 1401)
الف) ذرتی که دو جایگاه ژنی خالص بارز و یک جایگاه ژنی نهفته دارد و ذرتی که فقط یک جایگاه ژنی ناخالص و فقط یک جایگاه ژنی نهفته دارد.
ب) ذرتی که دو جایگاه ژنی ناخالص و یک جایگاه ژنی خالص بارز دارد و ذرتی که دو جایگاه ژنی خالص بارز و یک جایگاه ژنی ناخالص دارد.
ج) ذرتی که یک جایگاه ژنی خالص بارز و دو جایگاه ژنی ناخالص دارد و ذرتی که یک جایگاه ژنی خالص بارز و دو جایگاه ژنی نهفته دارد.
د) ذرتی که دو جایگاه ژنی خالص بارز و یک جایگاه ژنی نهفته دارد و ذرتی که دو جایگاه ژنی ناخالص و یک جایگاه ژنی خالص بارز دارد.
پاسخ صحیح: گزینه ۴ (د)
پرسش ۳۵- با توجه به اینکه صفت رنگ در نوعی ذرت، صفتی با سه جایگاه ژنی است که هر کدام دو دگره (الل) دارد، برای نشان دادن ژنها در این سه جایگاه از حروف بزرگ و کوچک B ،A و C استفاده میکنیم. نظر به اینکه صفات چند جایگاهی رخنمود (فنوتیپ)های پیوستهای دارند و نمودار توزیع فراوانی این رخنمود (فنوتیپ)ها شبیه به زنگوله است، کدام مورد عبارت زیر را به طور مناسب کامل میکند؟ (سراسری 1402)
«همه ذرتهایی که فقط ………………. دارند، با فاصله یکسان از ذرتهایی قرار دارند که فقط دارای …………. هستند.»
الف) دو جایگاه ژنی خالص – سه جایگاه ژنی ناخالص
ب) یک جایگاه ژنی ناخالص – دو جایگاه ژنی ناخالص
ج) دو جایگاه ژنی ناخالص – یک جایگاه ژنی خالص بارز و یک جایگاه ژنی نهفته
د) سه جایگاه ژنی خالص – دو جایگاه ژنی خالص بارز و یک جایگاه ژنی ناخالص
پاسخ صحیح: گزینه ۳ (ج)
پرسش ۳۶- با توجه به این که صفت رنگ در نوعی ذرت، صفتی با سه جایگاه ژنی است که هر کدام دو دگره (الل) دارد. برای نشان دادن ژنها در این سه جایگاه، از حروف بزرگ و کوچک B ،A و C استفاده میکنیم. نظر به اینکه صفات چند جایگاهی، رخنمود (فنوتیپ)های پیوستهای دارند و نمودار توزیع فراوانی این رخنمودها شبیه به زنگوله است، کدام مورد، عبارت زیر را به طور مناسب کامل میکند؟ (خارج از کشور 1402)
«همه ذرتهایی که فقط …………….. دارند، با فاصله یکسان از ذرتهایی قرار دارند که فقط دارای …………. هستند.»
الف) یک جایگاه ژنی ناخالص – یک جایگاه ژنی خالص بارز و یک جایگاه ژنی ناخالص
ب) دو جایگاه ژنی خالص – دو جایگاه ژنی ناخالص و یک جایگاه ژنی نهفته
ج) دو جایگاه ژنی ناخالص – یک جایگاه ژنی نهفته و یک جایگاه ژنی ناخالص
د) سه جایگاه ژنی خالص – یک دگره بارز در هر جایگاه ژنی
پاسخ صحیح: گزینه ۳ (ج)
امتیاز آزمون: 0
مسیر یادگیری را ادامه دهید
از سنجش دانش تا یادگیری عمیقتر
برای تثبیت آموختهها، بررسی پاسخهای تشریحی و دسترسی به سوالات کتابها و مباحث دیگر، میتوانید از مسیرهای زیر استفاده کنید.
گامی فراتر از پاسخ صحیح؛ درک عمیق مفاهیم
اگر میخواهید علاوه بر شناسایی گزینه صحیح، با تحلیل علمی سوالات، مبانی مفهومی پاسخها و دلایل رد یا تأیید گزینهها آشنا شوید، پاسخهای تشریحی این مجموعه را مطالعه کنید. تحلیل تشریحی پرسشها فرصتی فراهم میکند تا مفاهیم را عمیقتر درک کنید، ارتباط میان مباحث را بهتر بشناسید و برای مواجهه با پرسشهای مفهومی آزمون آمادگی بیشتری به دست آورید.
برای شناخت بهتر روند سوالات کنکوری زیستشناسی، به یک فصل بسنده نکنید. مرور سوالات فصلهای مختلف به شما کمک میکند دانستههای خود را بازبینی کنید، بر مفاهیم بنیادین تسلط بیشتری بیابید و آمادگی خود را در مواجهه با شیوههای گوناگون طرح سوال بسنجید.
یادگیری زیستشناسی به تسلط بر مباحث یک پایه محدود نمیشود. برای تکمیل یادگیری و آمادگی بهتر در آزمونهای مدرسه و کنکور سراسری، مباحث زیستشناسی دهم و یازدهم را نیز مطالعه کنید و دانش خود را با مرور پیوسته مفاهیم، شکلها و ارتباط میان فصلهای مختلف زیستشناسی گسترش دهید.
نه اولین، اما در تلاش برای بهترین بودن؛ نه پیشرو در آغاز، اما ممتاز در پایان.
----
ما شاید آغازگر راه نباشیم، اما با ایمان به شایستگی و تعالی، قدم برمیداریم تا در قلهی ممتاز بودن بایستیم.