سوالات کنکوری فصل ششم زیستشناسی دوازدهم؛ همراه با پاسخ کلیدی
مجموعه سؤالات کنکور سراسری تجربی داخل و خارج از کشور، فصل ششم: از انرژی به ماده، همراه با پاسخهای کلیدی
در آیندهنگاران مغز، هر پرسش فرصتی است برای عبور از حفظکردن مطالب و رسیدن به درکی عمیقتر از منطق حیات. زیستشناسی، دانشی گسترده درباره ساختارها، فرایندها و سازوکارهایی است که زندگی را شکل میدهند؛ دانشی که فهم آن به شناخت دقیق مفاهیم، کشف ارتباط میان پدیدهها و توانایی تحلیل شواهد وابسته است. فصل «از انرژی به ماده» از کتاب زیستشناسی دوازدهم، بخشی از این منظومه علمی را پیش روی شما قرار میدهد و زمینهای فراهم میکند تا آموختههای خود را در قالب پرسشهای کنکور به محک بگذارید.
این مجموعه، سؤالات کنکور سراسری تجربی داخل و خارج از کشور از فصل ششم زیستشناسی دوازدهم، همراه با پاسخهای کلیدی را در اختیار شما قرار میدهد تا بتوانید میزان تسلط خود را ارزیابی کنید، نکات مهم کتاب درسی را هدفمندتر مرور کنید و با شیوه طرح پرسشهای کنکور آشنایی بیشتری به دست آورید. گردآوری سؤالات به تفکیک فصل، امکان تمرین متمرکز و سنجش دقیقتر آموختهها را فراهم میکند و به شما کمک میکند فاصله میان مطالعه مطالب و کاربرد آنها در حل تست را کاهش دهید.
تسلط بر زیستشناسی، از شناخت مفاهیم آغاز میشود و با درک ارتباط میان آنها به کمال میرسد. مطالعه فصل «از انرژی به ماده» زمانی ثمربخشتر خواهد بود که به یادآوری واژهها و تعریفها محدود نماند؛ بلکه بتوانید روابط علمی، جزئیات مفهومی و پیامدهای هر فرایند را بهدرستی تحلیل کنید. توجه به متن کتاب درسی، بررسی دقیق شکلها و نمودارها، شناخت قیدهای تعیینکننده و تشخیص تفاوت میان گزارههای درست و نادرست، از مهارتهایی است که در پاسخگویی به پرسشهای زیستشناسی نقشی اساسی دارند.
سوالات کنکور سالهای گذشته، فرصتی برای سنجش واقعی یادگیریاند. این پرسشها به شما نشان میدهند که تا چه اندازه میتوانید دانستههای خود را در موقعیتهای آزمونی به کار بگیرید، ارتباط میان مفاهیم را تشخیص دهید و در مواجهه با گزینههای نزدیک به یکدیگر، تصمیمی دقیق و مستدل بگیرید. گاهی یک قید، تفاوت ظریف میان دو عبارت یا ارتباطی غیرمستقیم میان بخشهای مختلف کتاب، مسیر رسیدن به پاسخ صحیح را تعیین میکند. ازاینرو، موفقیت در تستزنی بیش از آنکه به سرعت در انتخاب گزینه وابسته باشد، به فهم عمیق، دقت در خواندن صورت سؤال و ارزیابی علمی گزینهها نیاز دارد.
در این مجموعه، پاسخهای کلیدی امکان بررسی سریع نتیجه آزمون را فراهم میکنند؛ اما ارزش واقعی هر پرسش زمانی آشکار میشود که بتوانید درستی پاسخ انتخابشده را با تکیه بر مفاهیم کتاب درسی ارزیابی کنید. پس از حل سؤالات، پاسخهای نادرست، موارد مشکوک و پرسشهایی را که با حدس پاسخ دادهاید، دوباره بررسی کنید. بازگشت هدفمند به متن کتاب و شناسایی علت هر اشتباه، به اصلاح برداشتهای نادرست، تثبیت آموختهها و افزایش دقت در آزمونهای بعدی کمک میکند.
در آیندهنگاران مغز، یادگیری را فرایندی پیوسته میدانیم که از فهمیدن آغاز میشود، با تمرین و ارزیابی عمق میگیرد و با بازنگری آگاهانه به تسلط میرسد. این مجموعه نیز با همین رویکرد، فرصتی برای مرور فصل «از انرژی به ماده»، ارزیابی آمادگی و تقویت مهارت تحلیل سؤالات کنکور سراسری فراهم میکند؛ فرصتی که میتوانید در کنار مطالعه دقیق کتاب درسی، برای ساختن دانشی منسجمتر و آمادگی مؤثرتر از آن بهره ببرید.
به خاطر داشته باشید که هر پاسخ نادرست، در صورت بررسی دقیق، میتواند به فرصتی برای یادگیری تبدیل شود و هر پاسخ صحیح، هنگامی ارزشمندتر است که بر پایه فهم و استدلال انتخاب شده باشد. بنابراین، سؤالات این مجموعه را نه صرفاً برای سنجش تعداد پاسخهای درست، بلکه برای کشف نقاط ضعف، اصلاح خطاهای ذهنی و افزایش توانایی خود در تحلیل علمی حل کنید.
هدف، صرفاً انتخاب گزینه صحیح نیست؛ هدف، درک عمیقتر مفاهیم زیستشناسی، برقراری ارتباط میان آموختهها و تبدیل دانش به توانایی تحلیل دقیق و علمی است.
آیندهنگاران مغز
ما مغز را میشناسیم تا آینده را بسازیم.
راهنمای زمانسنج آزمون
شما میتوانید بدون فشردن دکمه «شروع آزمون» نیز به سؤالات پاسخ دهید؛ اما برای تمرین مدیریت زمان و سنجش سرعت پاسخگویی، این دکمه را در نظر گرفتهایم. با شروع زمانسنج، مدتزمان پاسخگویی شما محاسبه میشود و حتی پس از پایان زمان نیز میتوانید پاسخدادن را ادامه دهید. هدف، یادگیری مدیریت زمان است، نه محدودکردن فرصت یادگیری شما.
زمان باقیمانده: 10:00
با فشردن دکمه زیر، زمانسنج فعال میشود.
زمان باقیمانده10:00
پرسش ۱- پس از فعال شدن آنزیم روبیسکو در جهت کربوکسیلازی، …………………. (سراسری 83)
الف) ATP تولید شده قبلی مصرف میشود.
ب) واکنشهای تنفس نوری در گیاه آغاز میشود.
ج) مولکولهای +NADP به NADPH تبدیل میشود.
د) با پیوستن گروه فسفات به ADP مولکول ATP ساخته میشود.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۲- در برگ درخت بید، در مرحلهای از چرخه کالوین که …………………… میشود، ………………… میگردد. (سراسری 91)
الف) ATP ساخته – ترکیب پنج کربنی تجزیه
ب) ATP مصرف – ترکیب شش کربنی ناپایدار تولید
ج) قند سه کربنی ساخته – +NADP تولید
د) NADPH مصرف – ATP تولید
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۳- هر یاخته گیاهی که …………………. میباشد، …………… (سراسری 92 با تغییر)
الف) فاقد هسته – شیره پرورده را به نقاط مختلف گیاه منتقل میکند.
ب) فاقد پروتوپلاسم زنده – در استحکام اندامهای گیاهی نقش دارد.
ج) واجد دیواره نخستین – قابلیت رشد خود را در طول حیات حفظ میکند.
د) دارای پوشش پوستکی – فاقد توانایی تنفس یاختهای میباشد.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۴- با توجه به شکل زیر، که به نوعی گیاه C3 تعلق دارد، چند مورد عبارت زیر را به نادرستی تکمیل مینماید؟ (سراسری 93) مشاهده شکل مربوط به پرسش
«بخشی که با شماره …………. نشان داده شده است، میتواند ………. »
۱) ۱ – در هنگام شب، کربن دی اکسید را در واکوئول های خود تثبیت نماید.
۲) ۲ – با فعالیت ژنهای خود، آنزیمهای پوستک ساز را بسازد.
۳) ۳ – با آزادسازی CO2 از اسید چهار کربنی، قند سه کربنی بسازد.
۴) ۴ – با تبدیل پیرووات به استیل کوآنزیم NADH ،A تولید نمایند.
الف) 1 مورد
ب) 2 مورد
ج) 3 مورد
د) 4 مورد
پاسخ صحیح: گزینه ب. موارد «الف» و «ج» برای گیاهان C3 صدق نمیکند و نادرست است.
پرسش ۵- در ساقه گیاه نرگس، بعضی از یاختههای آوندی، میتوانند ……………. (سراسری 93)
الف) با تولید ADP، ترکیب چهار کربنه را به ترکیبی شش کربنه تبدیل نمایند.
ب) با کمک NADPH، مرحلهای از واکنشهای چرخه کالوین را انجام دهند.
ج) در مسیر تبدیل ترکیب شش کربنی فسفات دار به دو پیرووات، NADH بسازند.
د) +H را بدون صرف انرژی، به فضای بین دو غشای راکیزه (میتوکندری) وارد نمایند.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۶- کدام گزینه عبارت زیر را به نادرستی تکمیل مینماید؟ (خارج از کشور 93 با تغییر)
«در بعضی از یاختههای ……………….. جعفری، ……………. میشود».
الف) برگ – الکترونها از آب در نهایت به +NADP منتقل
ب) هدایت کننده شیره خام در لوله پیوسته ساقه – از روی mRNA، پروتئین ساخته
ج) بخش خارجی پوست ساقه – ATP در یاخته، تولید و مصرف
د) بافت آوند آبکشی ساقه – در ادامه ترکیب شدن مادۀ چهار کربنی و گروه استیل، دو نوع ناقل الکترونی تولید
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۷- هر باکتری ……………….، میتواند ……………….. (خارج از کشور 93)
الف) فتوسنتز کننده – از میزان سولفید هیدروژن محیط بکاهد.
ب) نیترات ساز – بنیان پیروویک اسید را تولید و مصرف نماید.
ج) مصرف کننده – از طریق زنجیرهٔ انتقال الكترون، +NAD را بازسازی نماید.
د) تثبیت کننده نیتروژن – با استفاده از کربن غیرآلی، ترکیبات آلی متنوعی بسازد.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۸- در همه گیاهان آوندی، هر یاخته تمایز یافته روپوست برگ، قادر به انجام کدام عمل زیر است؟ (سراسری 94 با تغییر)
الف) در پی تثبیت کربن جو، یک اسید سه کربنی میسازد.
ب) نگهداری آب توسط ترکیبات درون واکوئولی
ج) باعث فعالیت اکسیژنازی آنزیم روبیسکو میشود.
د) در مرحله بی هوازی تنفس، +2H تولید مینماید.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۹- هر باکتری که بتواند برای ساختن ترکیبات آلی خود، از ………… به عنوان منبع الکترون استفاده کند، ……….. (سراسری 94)
الف) ترکیبات غیرگوگردی – برای بازسازی +NAD به یک ترکیب غیرآلی نیاز دارد.
ب) آب – انرژی زیستی قابل استفاده خود را تنها در حضور اکسیژن به دست میآورد.
ج) ترکیبات گوگردی – در پی تولید +NAD، به طور مداوم ATP میسازد.
د) ترکیبات غیر از آب – در غشای خود فاقد رنگیزه های فتوسنتزی است.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۱۰- هر گیاهی که در دمای بالا و شدت زیاد نور ………. قطعاً …….. (خارج از کشور 94)
الف) از افزایش دفع آب جلوگیری میکند – به ساختن قندها به کمک فتوسنتز ادامه میدهد.
ب) فرایند فتوسنتز را متوقف میسازد – در هنگام شب روزنههای خود را کاملاً باز مینماید.
ج) بر تنفس نوری غلبه مینماید – فرایند فتوسنتز را با کارآیی بالایی انجام میدهد.
د) از آب ذخیره شده در ساقهٔ گوشتی استفاده میکند – میتواند ATP را در عدم حضور اکسیژن بسازد.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۱۱- چند مورد، در ارتباط با واکنشهای نوری فتوسنتز یک گیاه فقط دارای رشد نخستین درست است؟ (خارج از کشور 94)
۱- پمپ غشایی تنها عامل مؤثر در افزایش تراکم +H درون تیلاکوئیدهاست.
۲- الکترونهای پرانرژی P680، با از دست دادن انرژی به P700 منتقل میشوند.
۳- الکترونهای برانگیخته سبزینه P680، پمپ غشایی تیلاکوئیدها را فعال میکنند.
۴- یک زنجیره انتقال الکترون، انرژی لازم برای تولید ATP و NADPH را فراهم میکند.
الف) 1 مورد
ب) 2 مورد
ج) 3 مورد
د) 4 مورد
پاسخ صحیح: گزینه ب (دو مورد «ب» و «ج» درست هستند.)
پرسش ۱۲- هر باکتری که بتواند برای ساختن ترکیبات آلی خود، از ………. به عنوان منبع الکترون استفاده نماید …………………. (خارج از کشور 94)
الف) ترکیبات گوگردی – انرژی زیستی قابل استفاده خود را تنها در حضور اکسیژن به دست میآورد.
ب) ترکیبات آلی – بازسازی +NAD را با استفاده از یک پذیرنده آلی هیدروژن انجام میدهد.
ج) ترکیبات غیرگوگردی – در غشای خود رنگیزههای فتوسنتزی دارد.
د) آب – در پی تولید +NAD به طور مداوم ATP میسازد.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۱۳- هر گیاهی که قادر است کربن دی اکسید را فقط………. تثبیت کند، در نور و گرمای زیاد، ………… (سراسری 95)
الف) هنگام شب – اسیدهای آلی را به درون سبز دیسهها انتشار میدهد.
ب) در ترکیب چهار کربنی – به کمک NADH، آدنوزین تری فسفات (ATP) تولید مینماید.
ج) توسط چرخه کالوین – بدون حضور اکسیژن، NADH میسازد.
د) هنگام روز – فعالیت اکسیژنازی آنزیم روبیسکو را افزایش میدهد.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۱۴- در هر زنجیره انتقال الکترون غشای تیلاکوئیدهای گیاه داوودی، کدام اتفاق روی میدهد؟ (سراسری 95)
الف) یونهای هیدروژن برخلاف جهت شیب غلظت خود، از هر پروتئین غشایی عبور میکنند.
ب) پیوندهای کربن – هیدروژن به کمک الکترونهای پرانرژی ساخته میشوند.
ج) الکترونهای پرانرژی به یونهای هیدروژن میپیوندند.
د) انرژی به طور موقت در نوعی ترکیب ذخیره میشود.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۱۵- کدام عبارت، درباره سازگاری گیاهان ساکن بوم سازگانهای بیابانی در پاسخ به گرما و خشکی بسیار زیاد، نادرست است؟ (سراسری 96)
الف) در هنگام شب، کربن دی اکسید از طریق روزنهها وارد گیاه میشود.
ب) در هنگام روز، فرایندی مانع انجام واکنشهای چرخه کالوین میشود.
ج) در هنگام روز، کربن دی اکسید آزاد شده به درون سبز دیسهها انتشار مییابد.
د) در هنگام شب اسیدهای آلی ناشی از تثبیت کربن، در واکوئولها ذخیره میشود.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۶- کدام عبارت، درباره هر یاختهای درست است که توانایی انجام همه فعالیتهای متابولیسمی خود را دارد و غشای پلاسمایی آن فاقد رنگیزههای جاذب نور است؟ (خارج از کشور 96)
الف) با مصرف گلوکز در غیاب اکسیژن، ترکیبات مختلف سه کربنی ایجاد میکند.
ب) هر مولکول ATP را میتواند با کمک انرژی حاصل از انتقال الکترونها بسازد.
ج) با اضافه کردن یک مولکول کربن دی اکسید به مولکول پنج کربنی، ترکیبی شش کربنی میسازد.
د) الکترونهای NADH را به پیرووات حاصل از قند کافت یا یک پذیرنده آلی دیگر منتقل مینماید.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۱۷- کدام عبارت، در مورد پاسخ گیاهان C4 به آب و هوای گرم و خشک درست است؟ (سراسری 97)
الف) همانند گیاهان C3، در پی خروج فراوان مولکول دو کربنی از سبزدیسه CO2 آزاد میکنند.
ب) برخلاف گیاهان CAM، کربن دی اکسید جو را به صورت اسیدهای آلی تثبیت مینمایند.
ج) همانند گیاهان CAM، با اضافه کردن CO2 به ترکیب پنج کربنی، ترکیبی ناپایدار میسازند.
د) برخلاف گیاهان C3، آنزیم تثبیت کننده کربن آنها، به میزان زیاد فعالیت اکسیژنازی انجام میدهد.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۱۸- کدام عبارت در ارتباط با هر فتوسیستم موجود در غشای تیلاکوئید گیاه آفتاب گردان صحیح است؟ (سراسری 97)
الف) با دارا بودن سبزینههای P700 و P680، حداکثر جذب نوری را دارد.
ب) کمبود الکترونی آن، از طریق الکترونهای حاصل از تجزیه آب جبران میگردد.
ج) انرژی جذب شده در آن، باعث میشود تا الکترونها از سبزینههای a آزاد شوند.
د) الکترونهای خارج شده از آن، با عبور از پمپ غشایی مقداری انرژی از دست میدهند.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۱۹- کدام عبارت، در مورد پاسخ گیاهان C4 به آب و هوای گرم و خشک صادق است؟ (خارج از کشور 97)
الف) همانند گیاهان CAM، آنزیم تثبیت کننده کربن آنها، به میزان زیاد فعالیت اکسیژنازی هم انجام میدهد.
ب) برخلاف گیاهان C3، اسیدهای آلی حاصل از تثبیت کربن جو را در واکوئول های خود برای حفظ آب نگه میدارند.
ج) برخلاف گیاهان C3، با تجزیه یک ترکیب دوکربنی در خارج از سبزدیسه (کلروپلاست)، CO2 تولید میکنند.
د) همانند گیاهان CAM، توانایی انجام واکنشهای مستقل از نور فتوسنتز را دارند.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۰- در گیاهانی که روزنهها به طور معمول، به هنگام شب باز میشوند………………. گیاهان C4، …………… به انجام میرسد. (سراسری 98)
الف) همانند – واکنشهای چرخه کالوین به هنگام روز
ب) برخلاف – دو مرحله تثبیت کربن (CO2) در هنگام شب
ج) برخلاف – تثبیت کربن (CO2) جو در ترکیبی سه کربنی
د) همانند – دو مرحله تثبیت کربن (CO2) در یک نوع یاخته
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۲۱- کدام عبارت در مورد هر سامانه تبدیل انرژی (فتوسیستم) موجود در غشای یک تیلاکوئید گیاه آفتابگردان صحیح است؟ (سراسری 98)
الف) در هر آنتن گیرنده نور آن، رنگیزه های متفاوتی به همراه انواعی پروتئین وجود دارد.
ب) توسط دو مرکز واکنش آن، حداکثر طول موجهای ۶۸۰ و ۷۰۰ نانومتر جذب میشود.
ج) همواره به ترکیبی الکترون میدهد که با دو لایه فسفولیپیدی غشای تیلاکوئید در تماس است.
د) تنها با دارا بودن یک آنتن گیرنده، نور انرژی خورشید را جذب و به مرکز واکنش منتقل میکند.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۲۲- کدام مورد، ویژگی مشترک همه جاندارانی است که بخش عمده فتوسنتز را انجام میدهند و در محیطهای متفاوت خشکی و آبی زندگی میکنند؟ (سراسری 98)
الف) آنزیم رنابسپاراز (RNAپلیمراز) در طی بیش از سه مرحله، عمل رونویسی را به انجام میرساند.
ب) عواملی میتوانند با عبور از طریق غشاهای درون یاختهای، رونویسی ژنها را تحت تأثیر قرار دهند.
ج) رنابسپاراز (RNAپلیمراز) میتواند به تنهایی نوعی توالی نوکلئوتیدی ویژه شروع رونویسی را شناسایی کند.
د) پروتئینها میتوانند به طور هم زمان و پشت سر هم توسط مجموعهای از رناتنها ساخته شوند.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۳- کدام عبارت، درست است؟ (خارج از کشور 98)
الف) ژن مربوط به هر پروتئین مورد نیاز تنفس یاختهای، درون راکیزه (میتوکندری) یافت میشود.
ب) هر جاندار آغازی، برای انجام اولین مرحله تنفس یاختهای، به انرژی فعال سازی نیاز دارد.
ج) هر جاندار دارای رنگیزه های جذب کننده نور، توانایی تولید اکسیژن را دارد.
د) هر یاخته زنده و فعالی میتواند ATP را به سه روش مختلف بسازد.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۴- چند مورد، درباره همه جاندارانی صادق است که در محیطهای متفاوت خشکی و آبی زندگی میکنند و انجام بخش عمده فتوسنتز را بر عهده دارند؟ (خارج از کشور 98)
۱- رناتن (ریبوزوم)ها، عمل ترجمه را قبل از پایان رونویسی آغاز میکنند.
۲- محصولات اولیه رونویسی همه ژنها، پیش سازهای رنا (RNA)ی پیک هستند.
۳- با قرار گرفتن عوامل رونویسی در کنار هم، سرعت رونویسی افزایش مییابد.
۴- پروتئینها میتوانند به طور هم زمان و پشت سر هم توسط مجموعهای از رناتن (ریبوزوم)ها ساخته شوند.
الف) 1 مورد
ب) 2 مورد
ج) 3 مورد
د) 4 مورد
پاسخ صحیح: گزینه الف (فقط مورد اول درست است.)
پرسش ۲۵- کدام عبارت، درباره هر سامانه تبدیل انرژی در غشای تیلاکوئید گیاه نرگس درست است؟ (خارج از کشور 98)
الف) مرکز واکنش آن، انرژی نور را میگیرد و به هر آنتن منتقل میکند.
ب) در هر آنتن آن، فقط یک نوع رنگیزه و یک نوع پروتئین یافت میشود.
ج) در مرکز واکنش آن، مولکولهای سبزینه (کلروفیل) a، در بستری پروتئینی قرار دارند.
د) با دریافت حداکثر جذب طول موجهای ۷۰۰ و ۶۸۰ نانومتر، فعالیت خود را آغاز میکند.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۶- در گیاهانی که روزنهها به طور معمول در هنگام شب باز میشوند، کدام مورد صحیح است؟ (خارج از کشور 98)
الف) برخلاف گیاهان C3، در شرایطی، وضعیت برای نقش اکسیژنازی آنزیم روبیسکو مساعد میگردد.
ب) همانند گیاهان C3، دو مرحله از تثبیت کربن را در یک زمان مشابه به انجام میرسانند.
ج) همانند گیاهان C4، فقط در صورت بسته بودن روزنهها، کربن را تثبیت میکنند.
د) برخلاف گیاهان C4، فرایند تثبیت کربن آنها، در یک نوع یاخته انجام میگیرد.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۷- کدام گزینه برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟ (سراسری 99)
«در همه گیاهانی که تثبیت کربن در آنها، فقط به هنگام روز صورت میگیرد. آنزیمی باعث ……… میشود».
الف) ترکیب شدن O2 با مولکولی پنج کربنی و فسفاتدار
ب) افزوده شدن CO2 به مولکول پنج کربنی دوفسفاته
ج) تجزیه مولکول پنج کربنی به دو مولکول سه کربنی و دوکربنی
د) ترکیب شدن CO2 با اسید سه کربنی و تشکیل اسید چهار کربنی
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۸- کدام عبارت نادرست است؟ (سراسری 99)
الف) همه تک یاختهایهای مؤثر در ساخت نیترات از آمونیوم، با استفاده از فسفات معدنی و واکنش انتقال الکترونها، ATP میسازند.
ب) همه تکیاختهایهای ایجاد کننده لاکتات، در مرحلهای از تنفس یاختهای خود +NAD تولید میکنند.
ج) همه تکیاختهایهای تولید کننده اکسیژن، با کمک مواد معدنی، مواد آلی مورد نیاز خود را میسازند.
د) همه تکیاختهایهای تثبیت کننده کربن، رنگیزههای فتوسنتزی دارند.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۹- کدام عبارت، صحیح است؟ (خارج از کشور 99)
الف) همه تکیاختهایهای تثبیت کننده کربن دی اکسید، نوعی رنگیزه فتوسنتزی دارند.
ب) همه تکیاختهایهای ایجاد کننده گوگرد، بدون نیاز به نور، هیدروژن سولفید را تجزیه مینمایند.
ج) همه تکیاختهایهای تثبیت کننده نیتروژن جو، انرژی خود را از ترکیبات غیرآلی به دست میآورند.
د) همه تکیاختهایهای آزاد کننده اکسیژن، در مرحلهای از تنفس یاختهای خود، ترکیبی سه کربنی و فسفات دار میسازند.
الف) در طی واکنشهای تولید و مصرف مولکولی پنج کربنی، CO2 آزاد میشود.
ب) نوعی پروتئین غشایی ترکیبی کربن دار را به راکیزه (میتوکندری) وارد مینماید.
ج) در واکنشهای وابسته به نور، همراه با ساخته شدن ATP، مولکول آب نیز تولید میگردد.
د) قند پنج کربنی دوفسفاته و گروه فسفات، از محصولات نهایی یک مرحله محسوب میشود.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۳۱- کدام عبارت درست است؟ (سراسری 1400)
الف) در گیاه آناناس برخلاف گیاه ذرت، میزان CO2 در محل فعالیت آنزیم روبیسکو بالا نگه داشته میشود.
ب) در گیاه رز همانند گیاه آناناس، تنفس نوری فقط در درون سبزدیسه (کلروپلاست) به انجام میرسد.
ج) در گیاه رز همانند گیاه ذرت، همواره با زیاد شدن CO2 محیط، میزان فتوسنتز افزایش مییابد.
د) در گیاه ذرت برخلاف گیاه رز، در شدت نور زیاد، میزان فتوسنتز افزایش چشمگیری مییابد.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۳۲- با توجه به سازوکار اجزای زنجیره انتقال الکترون در برگ لوبیا میتوان بیان داشت که با عبور الکترونها از ……. غشای تیلاکوئید است، …………….. میشود. (سراسری 1400)
الف) دو جزء (ساختار) از زنجیره که متعلق به هر دو – تعدادی +H از بستره به فضای درون تیلا کوئید منتشر
ب) یک جزء (ساختار) از زنجیره که متصل به سطح داخلی – الکترونها به فتوسیستم ۲ منتقل
ج) یک جزء (ساختار) از زنجیره که مجاور با هر دو لایه فسفولیپیدی – تجزیه نوری آب انجام
د) دو جزء (ساختار) متوالی از زنجیره که متصل به سطح خارجی – NADPH تولید
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۳۳- کدام عبارت نادرست است؟ (خارج از کشور 1400)
الف) در گیاه ذرت برخلاف گیاه رز، در شدت نور زیاد میزان فتوسنتز افزایش چشمگیری مییابد.
ب) در گیاه رز همانند گیاه آناناس، تنفس نوری فقط در درون سبزدیسه (کلروپلاست) به انجام میرسد.
ج) در گیاه آناناس همانند گیاه ذرت، میزان CO2 در محل فعالیت آنزیم روبیسکو بالا نگه داشته میشود.
د) در گیاه آناناس برخلاف گیاه رز، مراحل مربوط به تثبیت کربن، در بخشهای مختلف یک یاخته صورت میگیرد.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳۴- با توجه به مطالب کتاب درسی، چند مورد، در خصوصِ برگ گیاه ادریسی درست است؟ (خارج از کشور 1400)
۱- قند پنج کربنی دوفسفاته و گروه فسفات، از محصولات نهایی یک مرحله محسوب میشوند.
۲- در واکنشهای وابسته به نور، همراه با ساخته شدن ATP، مولکول آب نیز تولید میشود.
۳- نوعی پروتئین غشایی، ترکیبی کربندار را به راکیزه (میتوکندری) وارد مینماید.
۴- در طی واکنشهای تولید و مصرف مولکولی چهار کربنی، CO2 آزاد میشود.
الف) 1 مورد
ب) 2 مورد
ج) 3 مورد
د) 4 مورد
پاسخ صحیح: گزینه ب (موارد دوم و سوم درست هستند.)
پرسش ۳۵- یاختههای گیاهی ممکن است با دور نگه داشتن محصولات مضر حاصل از روشهایی برای تأمین انرژی، به حیات خود ادامه دهند. در همه این روشها، هم زمان با به وجود آمدن …………… میشود. (خارج از کشور 1400)
الف) NAD+ ،CO2 تولید
ب) نوعی قند سه کربنی، ATP مصرف
ج) +NAD، ترکیب نهایی تولید
د) ترکیب سه کربنی، NADH مصرف
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۳۶- کدام عبارت برای کامل کردن عبارت زیر مناسب است؟ (خارج از کشور 1400)
«به طور معمول در برگ خرزهره، …. یاختههای سامانه بافت ……………. به طور حتم، ……………….»
الف) رایجترین – زمینهای – میتوانند در صورت لزوم تقسیم و تکثیر شوند.
ب) اصلیترین – آوندی – میتوانند شیره گیاهی را در همه جهات جابه جا نمایند.
ج) مستحکمترین – زمینهای – دیوارهای از رسوبات لیگنین با اشکال متفاوت دارند.
د) فراوانترین – پوششی – در سبزدیسه (کلروپلاست)های خود، ساختارهای غشایی و کیسه مانند و متصل به هم دارند.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش 37- کدام عبارت نادرست است؟ (خارج از کشور 1400)
«در برگ لوبیا، با عبور الکترونها از ………. غشای تیلاکوئید است، ………….. میشود».
الف) دو جزء (ساختار) متوالی از زنجیره انتقال الکترون که متصل به سطح خارجی – NADPH تولید
ب) یک جزء (ساختار) از زنجیره انتقال الکترون که متصل به سطح داخلی – الکترونها به فتوسیستم ۱ منتقل
ج) یکی از اجزای (ساختارهای) زنجیره انتقال الکترون که متعلق به هر دو – بر میزان پروتونهای درون تیلاکوئید افزوده
د) یکی از اجزای (ساختارهای) زنجیره انتقال الکترون که در تماس با فسفولیپیدهای دو لایه – تجزیه نوری آب انجام
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش 38- کدام عبارت، در ارتباط با بیشترین گیاهان روی کره زمین نادرست است؟ (خارج از کشور 1400)
الف) بیشترین جذب کاروتنوئیدهای آنها، فقط در محدوده آبی و سبز نور مرئی است.
ب) مجموعه یاختههای حاصل از هر نوع تخم آنها، نسبت به هم عملکرد متفاوتی دارند.
ج) حضور نوعی ترکیب شیمیایی میتواند سبب توقف رشد در بخشهایی از پیکر آنها شود.
د) جذب کربن دی اکسید، فقط از طریق یاختههای تمایز یافته اندامهای هوایی صورت میگیرد.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش 39- همه یاختههای………………… (خارج از کشور ۹٠)
الف) رنگیزهدار، فتوسنتز کنندهاند.
ب) فتوسنتز کننده، اندامک دارند.
ج) اندامکدار، فتوسنتز کنندهاند.
د) فتوسنتز کننده، رنگیزه دارند.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش 40- کدام مورد درست است؟ (سراسری ۱۴۰۱)
الف) در همهی گیاهانی که در شدت نور بالا CO2 از دست میدهند، هنگام تجزیهی هر مادهی آلی، ATP تولید میشود.
ب) در همهی گیاهانی که نشاسته را در درون یاختههای میان برگ میسازند، آنزیم تثبیت کنندهی CO2 جو، به هنگام روز فعالیت میکند.
ج) در همهی گیاهانی که آنزیم تثبیت کنندۀ CO2 در آنها، نسبت به اکسیژن حساسیتی ندارد، مولکول NADPH هنگام روز اکسایش مییابد.
د) در همهی گیاهانی که میزان CO2 را در محل عملکرد آنزیم روبیسکو بالا نگه میدارند، هر اسید سه کربنی، پس از تولید به یاختهی دیگری منتقل میشود.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش 41- کدام مورد، برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟ (سراسری ۱۴۰۱)
«در گیاه تک لپه ……..گیاه دو لپه ……………..»
الف) همانند – آوندهای آبکش رو به روپوست رویی و آوندهای چوبی رو به روپوست زیرین پهنک برگ قرار دارند.
ب) برخلاف – در یاختههای غلاف آوندی برگ، سبزدیسه (کلروپلاست)های فراوانی وجود دارد.
ج) برخلاف – میان برگ از دو نوع یاختهی پارانشیمی (نرم آکنهای) تشکیل شده است.
د) همانند – تعداد روزنهها در سطح زبرین برگ بیش از سطح زیرین آن است.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش 42- کدام مورد درست است؟ (خارج از کشور 1401)
الف) در همه گیاهانی که نشاسته را در درون یاختههای میانبرگ میسازند مولکول NADPH به هنگام روز اکسایش مییابد.
ب) در همه گیاهانی که در شدت نور بالا CO2 از دست میدهند به هنگام تجزیه هر ماده آلی ATP تولید میشود.
ج) در همه گیاهانی که میزان CO2 را در محل عملکرد آنزیم روبیسکو بالا نگه میدارند آنزیم تثبیت کننده CO2 جو به هنگام روز فعالیت میکند.
د) در همه گیاهانی که آنزیم تثبیتکننده CO2 جو در آنها نسبت به اکسیژن تمایلی ندارد هر اسید سه کربنی به طور حتم، پس از تولید به یاخته دیگری منتقل میشود.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش 43- کدام مورد، برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟ (خارج از کشور 1401)
«در گیاه دولپه ای همانند گیاه تک لپه ای…………….»
الف) آوندهای چوبی رو به روپوست رویی و آوندهای آبکش رو به روپوست زیرین پهنک برگ قرار دارند.
ب) در یاختههای غلاف آوندی برگ سبز دیسه (کلروپلاست)های فراوانی وجود دارد.
ج) تعداد روزنهها در سطح زبرین پهنک برگ بیش از سطح زیرین آن است.
د) میانبرگ از دو نوع یاخته پارانشیمی (نرم آکنه)ای تشکیل شده است.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش 44- مطابق با مطلب کتاب درسی کدام مورد، برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟ (سراسری دی 1401)
«در نوعی جاندار که میتواند ………….»
الف) با جذب CO2 گازی بیرنگ با بویی شبیه به تخم مرغ گندیده را تجزیه، کند، رونوشت میانه (اینترون)ها در رنای پیک (mRNA) حذف میشود.
ب) در اطراف دهانه آتشفشانهای زیر آب زندگی کند، فامتن (کروموزوم) اصلی دارای یک مولکول دنای حلقوی است.
ج) آمونیوم موجود در خاک را به نیترات تبدیل کند، رنابسپاراز به مجموعه راه انداز – عوامل رونویسی هدایت میشود.
د) بخشی از پیکر رشتهای خود را به درون ریشه گیاه نهاندانه وارد کند فقط یک نوع رنابسپاراز وجود دارد.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش 45- مطابق با مطالب کتاب درسی «در یاختههای پارانشیم نردهای برگ گیاه نعنا نوعی ترکیب شیمیایی منشأ الکترونهای پرانرژی برای ساخت مولکولهای قند است.» کدام عبارت درباره این ترکیب، نادرست است؟ (سراسری دی 1401)
الف) در پی کاهش تراکم پروتونها در بستره به وجود میآید.
ب) توسط نوعی زنجیره انتقال الکترون در سامانهای غشایی تولید میشود.
ج) ضمن تبدیل مولکولهای شش کربنی به مولکولهای پنج کربنی به وجود میآید.
د) ساختار نوکلئوتیدی دارد و الکترونهای خود را از فتوسیستم I دریافت میکند.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش 46- کدام مورد برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟ (سراسری دی 1401)
«به طور معمول، ……………. یاختههای برگ یک گیاه تکلپهای، ………………»
الف) در همه – پروتئینهای ساخته شده در سیتوپلاسم، سرنوشتهای متفاوتی پیدا میکنند.
ب) فراوانترین – علاوه بر فقدان فضاهای بین یاخته ای، بر تبخیر سریع آب نیز تأثیر میگذارند.
ج) سطحیترین – مجاور یاختههایی هستند که آب و CO2 را به روش انتشار جذب میکنند.
د) همه – میتوانند انرژی موجود در ماده مغذی را آزاد کنند.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش 47- با توجه به واکنشهای یک چرخۀ کالوین در گیاه رُز، کدام مورد درست است؟ (سراسری 1402)
الف) هر فرآوردهای که محصول مستقیم تغییر نوعی قند است، خود پیشماده یک واکنش اکسایشی است.
ب) در جریان بازسازی مولکول پذیرنده C02 از نوعی قند سهکربنی، ابتدا مولکول ATP تجزیه میشود.
ج) در جریان کاهش عدد اکسایش اتم کربن هنگام تبدیل C02 به قند، انرژی محصولات واکنشهای نوری کم میشود.
د) به منظور تبدیل مولکول سهکربنی فسفاتدار به قند سهکربنی فسفاتدار، ابتدا نوعی واکنش کاهشی و سپس نوعی واکنش انرژیخواه به انجام میرسد.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش 48- درباره جانداری که در کتاب درسی مطرح شده است و میتواند با گیاهان کوچک و فراوان تالابهای شمال و مزارع برنج کشور رابطه همزیستی برقرار کند، کدام مورد یا موارد زیر درست است؟ (سراسری 1402)
۱- برخلاف اسپیروژیر، در سبزدیسه (کلروپلاست) خود، سبزینه (کلروفیل) a را دارد.
۲- همانند جلبک قرمز، با کمک سامانهای، انرژی نورانی را به انرژی شیمیایی تبدیل میکند.
۳- همانند اوگلنا، به همراه دنای خود، هیستونها و پروتئینهای دیگری دارد.
۴- برخلاف اشرشیا کلای، میتواند مستقیماً از نیتروژن جو استفاده کند.
الف) «۱»، «۲»، «۳» و «۴»
ب) «۲» و «۴»
ج) «۱»، «۳» و «۴»
د) «۴»
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش 49- با توجه به واکنشهای یک چرخۀ کالوین در گیاه رز، کدام مورد نادرست است؟ (خارج از کشور 1402)
الف) هر فرآوردهای که محصول مستقیم تغییر نوعی قند است، خود پیش مادۀ یک واکنش اکسایشی است.
ب) در جریان کاهش عدد اکسایش اتم کربن از CO2 به قند، انرژی محصولات واکنشهای نوری کم میشود.
ج) به منظور بازسازی مولکول پذیرنده CO2 از نوعی قند سه کربنی، لازم است پیوند کربن – کربن شکل بگیرد.
د) به منظور تبدیل مولکول سه کربنی فسفاتدار به قند سه کربنی فسفاتدار، ابتدا نوعی واکنش انرژی خواه و سپس نوعی واکنش کاهشی به انجام میرسد.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش 50- درباره جانداری که در کتاب درسی مطرح شده است و میتواند با گیاهان کوچک و فراوان تالابهای شمال و مزارع برنج کشور رابطه همزیستی برقرار کند، کدام عبارت درست است؟ (خارج از کشور 1402)
الف) همانند اوگلنا، به همراه دنای خود، هیستونها و پروتئینهای دیگری دارد.
ب) برخلاف اسپیروژیر، در سبزدیسه (کلروپلاست) خود، کلروفیل a را دارد.
ج) برخلاف جلبک قرمز، طی چرخهای از واکنشها، کربن را تثبیت میکند.
د) همانند ریزوبیوم، میتواند مستقیماً از نیتروژن جو استفاده کند.
پاسخ صحیح: گزینه د
امتیاز آزمون: 0
مسیر یادگیری را ادامه دهید
از سنجش دانش تا یادگیری عمیقتر
برای تثبیت آموختهها، بررسی پاسخهای تشریحی و دسترسی به سوالات کتابها و مباحث دیگر، میتوانید از مسیرهای زیر استفاده کنید.
گامی فراتر از پاسخ صحیح؛ درک عمیق مفاهیم
اگر میخواهید علاوه بر شناسایی گزینه صحیح، با تحلیل علمی سوالات، مبانی مفهومی پاسخها و دلایل رد یا تأیید گزینهها آشنا شوید، پاسخهای تشریحی این مجموعه را مطالعه کنید. تحلیل تشریحی پرسشها فرصتی فراهم میکند تا مفاهیم را عمیقتر درک کنید، ارتباط میان مباحث را بهتر بشناسید و برای مواجهه با پرسشهای مفهومی آزمون آمادگی بیشتری به دست آورید.
برای شناخت بهتر روند سوالات کنکوری زیستشناسی، به یک فصل بسنده نکنید. مرور سوالات فصلهای مختلف به شما کمک میکند دانستههای خود را بازبینی کنید، بر مفاهیم بنیادین تسلط بیشتری بیابید و آمادگی خود را در مواجهه با شیوههای گوناگون طرح سوال بسنجید.
یادگیری زیستشناسی به تسلط بر مباحث یک پایه محدود نمیشود. برای تکمیل یادگیری و آمادگی بهتر در آزمونهای مدرسه و کنکور سراسری، مباحث زیستشناسی دهم و یازدهم را نیز مطالعه کنید و دانش خود را با مرور پیوسته مفاهیم، شکلها و ارتباط میان فصلهای مختلف زیستشناسی گسترش دهید.
نه اولین، اما در تلاش برای بهترین بودن؛ نه پیشرو در آغاز، اما ممتاز در پایان.
----
ما شاید آغازگر راه نباشیم، اما با ایمان به شایستگی و تعالی، قدم برمیداریم تا در قلهی ممتاز بودن بایستیم.