سوالات کنکوری فصل هفتم زیستشناسی دوازدهم؛ همراه با پاسخ کلیدی
مجموعه سؤالات کنکور سراسری تجربی داخل و خارج از کشور، فصل هفتم: فناوریهای نوین زیستی، همراه با پاسخهای کلیدی
در آیندهنگاران مغز، هر پرسش فرصتی است برای عبور از حفظکردن مطالب و رسیدن به درکی عمیقتر از منطق حیات. زیستشناسی، دانشی گسترده درباره ساختارها، فرایندها و سازوکارهایی است که زندگی را شکل میدهند؛ دانشی که فهم آن به شناخت دقیق مفاهیم، کشف ارتباط میان پدیدهها و توانایی تحلیل شواهد وابسته است. فصل «فناوریهای نوین زیستی» از کتاب زیستشناسی دوازدهم، بخشی از این منظومه علمی را پیش روی شما قرار میدهد و زمینهای فراهم میکند تا آموختههای خود را در قالب پرسشهای کنکور به محک بگذارید.
این مجموعه، سؤالات کنکور سراسری تجربی داخل و خارج از کشور از فصل هفتم زیستشناسی دوازدهم، همراه با پاسخهای کلیدی را در اختیار شما قرار میدهد تا بتوانید میزان تسلط خود را ارزیابی کنید، نکات مهم کتاب درسی را هدفمندتر مرور کنید و با شیوه طرح پرسشهای کنکور آشنایی بیشتری به دست آورید. گردآوری سؤالات به تفکیک فصل، امکان تمرین متمرکز و سنجش دقیقتر آموختهها را فراهم میکند و به شما کمک میکند فاصله میان مطالعه مطالب و کاربرد آنها در حل تست را کاهش دهید.
تسلط بر زیستشناسی، از شناخت مفاهیم آغاز میشود و با درک ارتباط میان آنها به کمال میرسد. مطالعه فصل «فناوریهای نوین زیستی» زمانی ثمربخشتر خواهد بود که به یادآوری واژهها و تعریفها محدود نماند؛ بلکه بتوانید روابط علمی، جزئیات مفهومی و پیامدهای هر فرایند را بهدرستی تحلیل کنید. توجه به متن کتاب درسی، بررسی دقیق شکلها و نمودارها، شناخت قیدهای تعیینکننده و تشخیص تفاوت میان گزارههای درست و نادرست، از مهارتهایی است که در پاسخگویی به پرسشهای زیستشناسی نقشی اساسی دارند.
سوالات کنکور سالهای گذشته، فرصتی برای سنجش واقعی یادگیریاند. این پرسشها به شما نشان میدهند که تا چه اندازه میتوانید دانستههای خود را در موقعیتهای آزمونی به کار بگیرید، ارتباط میان مفاهیم را تشخیص دهید و در مواجهه با گزینههای نزدیک به یکدیگر، تصمیمی دقیق و مستدل بگیرید. گاهی یک قید، تفاوت ظریف میان دو عبارت یا ارتباطی غیرمستقیم میان بخشهای مختلف کتاب، مسیر رسیدن به پاسخ صحیح را تعیین میکند. ازاینرو، موفقیت در تستزنی بیش از آنکه به سرعت در انتخاب گزینه وابسته باشد، به فهم عمیق، دقت در خواندن صورت سؤال و ارزیابی علمی گزینهها نیاز دارد.
در این مجموعه، پاسخهای کلیدی امکان بررسی سریع نتیجه آزمون را فراهم میکنند؛ اما ارزش واقعی هر پرسش زمانی آشکار میشود که بتوانید درستی پاسخ انتخابشده را با تکیه بر مفاهیم کتاب درسی ارزیابی کنید. پس از حل سؤالات، پاسخهای نادرست، موارد مشکوک و پرسشهایی را که با حدس پاسخ دادهاید، دوباره بررسی کنید. بازگشت هدفمند به متن کتاب و شناسایی علت هر اشتباه، به اصلاح برداشتهای نادرست، تثبیت آموختهها و افزایش دقت در آزمونهای بعدی کمک میکند.
در آیندهنگاران مغز، یادگیری را فرایندی پیوسته میدانیم که از فهمیدن آغاز میشود، با تمرین و ارزیابی عمق میگیرد و با بازنگری آگاهانه به تسلط میرسد. این مجموعه نیز با همین رویکرد، فرصتی برای مرور فصل «فناوریهای نوین زیستی»، ارزیابی آمادگی و تقویت مهارت تحلیل سؤالات کنکور سراسری فراهم میکند؛ فرصتی که میتوانید در کنار مطالعه دقیق کتاب درسی، برای ساختن دانشی منسجمتر و آمادگی مؤثرتر از آن بهره ببرید.
به خاطر داشته باشید که هر پاسخ نادرست، در صورت بررسی دقیق، میتواند به فرصتی برای یادگیری تبدیل شود و هر پاسخ صحیح، هنگامی ارزشمندتر است که بر پایه فهم و استدلال انتخاب شده باشد. بنابراین، سؤالات این مجموعه را نه صرفاً برای سنجش تعداد پاسخهای درست، بلکه برای کشف نقاط ضعف، اصلاح خطاهای ذهنی و افزایش توانایی خود در تحلیل علمی حل کنید.
هدف، صرفاً انتخاب گزینه صحیح نیست؛ هدف، درک عمیقتر مفاهیم زیستشناسی، برقراری ارتباط میان آموختهها و تبدیل دانش به توانایی تحلیل دقیق و علمی است.
آیندهنگاران مغز
ما مغز را میشناسیم تا آینده را بسازیم.
راهنمای زمانسنج آزمون
شما میتوانید بدون فشردن دکمه «شروع آزمون» نیز به سؤالات پاسخ دهید؛ اما برای تمرین مدیریت زمان و سنجش سرعت پاسخگویی، این دکمه را در نظر گرفتهایم. با شروع زمانسنج، مدتزمان پاسخگویی شما محاسبه میشود و حتی پس از پایان زمان نیز میتوانید پاسخدادن را ادامه دهید. هدف، یادگیری مدیریت زمان است، نه محدودکردن فرصت یادگیری شما.
زمان باقیمانده: 10:00
با فشردن دکمه زیر، زمانسنج فعال میشود.
زمان باقیمانده10:00
پرسش ۱- کروموزومهای کمکی …………………… (سراسری 87)
الف) همانندسازی وابسته به تکثیر یاخته دارند.
ب) همگی توسط آنزیم EcoR1 بریده میشوند.
ج) حامل برخی ژنهای کروموزومهای اصلی میباشند.
د) ساختار حلقوی دارند و معمولاً درون باکتریها یافت میشوند.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲- به طور معمول در باکتریهایی که کروموزوم کمکی دارند، به تعداد مولکولهای DNA ، …………………. وجود دارد. (سراسری 90)
الف) دوراهی همانندسازی
ب) ژن مقاومت نسبت به آنتی بیوتیک
ج) جایگاه شروع همانندسازی
د) جایگاه تشخیص آنزیم برش دهنده
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۳- کدام عبارت نشان دهنده یک جاندار تراژنی نمیباشد؟ (سراسری 90)
الف) گندمی که تنها به روش انتقال ژن اصلاح شده است.
ب) انسانی که بارها ژن سازنده آنزیم دستگاه ایمنی را از گونه دیگر دریافت کرده است.
ج) انسانی که فقط، محصول ژن عامل انعقادی VIII را دریافت کرده است.
د) پنبهای که توانایی تولید سم غیرفعال پروتئینی ضد آفت پیدا کرده است.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۴- کدام عبارت صحیح است؟ (خارج از کشور 90 با تغییر)
الف) تعداد کمی از باکتریها میتوانند DNA نوترکیب را دریافت کنند و به ساخت ژن مورد نظر بپردازند.
ب) اکثر آنزیمهای برش دهنده، میتوانند توالیهای بلند و تکراری از DNA را شناسایی کرده و برش دهند.
ج) برخی آنزیمهای برش دهنده، قادرند قطعاتی از DNA کوتاه تک رشتهای با انتهای چسبنده، تولید کنند.
د) فامتن (کروموزم) های کمکی در هر قارچی وجود دارند و مستقل از فامتن اصلی قارچ همانندسازی میکنند.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۵- در ………………. نوکلئوتید یافت نمیشود. (سراسری 92)
الف) EcoR1 و هلیکاز
ب) عامل انتقال دهنده صفت در آزمایش گریفیت و آنزیم فسفولیپاز
ج) جایگاه تشخیص برش دهندهها و آمیلاز بزاق
د) پپسینوژن و AMP حاصل از تجزیه منبع انرژی
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۶- در مهندسی ژنتیک، بعضی انتقال دهندههای ژنی میتوانند …………… (سراسری 94)
الف) درون یاخته میزبان به طور مستقل تکثیر شوند.
ب) از آنزیمهای همانندسازی کننده میزبان استفاده کنند.
ج) بیش از یک جایگاه تشخیص برای آنزیم برش دهنده داشته باشند.
د) به قطعات DNA با دو انتهای دورشته ای تبدیل شوند.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۷- در مهندسی ژنتیک، بعضی پلازمیدها میتوانند …………… (سراسری 94 با تغییر)
الف) درون یاخته میزبان به طور مستقل تکثیر شوند.
ب) از آنزیمهای همانندسازی کننده میزبان استفاده کنند.
ج) جایگاه تشخیص برای آنزیم برش دهنده داشته باشند.
د) به قطعات متعدد DNA با دو انتهای تک رشتهای تبدیل شوند.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۸- در مهندسی ژنتیک، بعضی پلازمیدها میتوانند …………… (سراسری 94 با تغییر)
الف) درون یاخته میزبان به طور مستقل تکثیر شوند.
ب) از آنزیمهای همانندسازی کننده میزبان استفاده کنند.
ج) از یاختههای دارای فامتن (کروموزوم)های خطی استخراج شوند.
د) دارای بیش از یک جایگاه آغاز همانندسازی در توالی خود باشند.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۹- همه ناقلین همسانهسازی مورد استفاده در مهندسی ژنتیک، …………….. (خارج از کشور 94)
الف) از آنزیمهای همانندسازی کننده میزبان استفاده میکنند.
ب) بیش از جایگاه تشخیص برای آنزیم برش دهنده دارند.
ج) تنها برای ازدیاد DNA در باکتریها استفاده میشوند.
د) همواره به قطعاتی از DNA با دو انتهای تک رشتهای تبدیل میشوند.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۱۰- در مهندسی ژنتیک، پس از مرحله استفاده از شوک الکتریکی، ابتدا لازم است کدام عمل قبل از سایرین انجام شود؟ (سراسری 95)
الف) یاختههای حاوی DNA نوترکیب تکثیر گردند.
ب) دیسک و ژن خارجی از یکدیگر تفکیک گردند.
ج) یاختههای حاوی DNA نوترکیب از سایر یاختهها متمایز شوند.
د) توالی کوتاهی از DNA نوترکیب، توسط نوعی آنزیم شناسایی شود.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۱۱- در مهندسی ژنتیک، پس از مرحله ازدیاد ژنهای مورد نظر، کدام عمل زودتر از سایرین انجام میگیرد؟ (خارج از کشور 95)
الف) دیسک و ژن خارجی از یکدیگر تفکیک میگردند.
ب) ترکیبی به محیط کشت یاختههای تکثیر شده افزوده میشود.
ج) از یک ژن خارجی نسخههای یکسان و متعددی ساخته میشود.
د) توالی خاصی از DNA نوترکیب توسط نوعی آنزیم مورد شناسایی قرار میگیرد.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۲- کدام عبارت، در ارتباط با ساختار انسولین درست است؟ (سراسری 98)
الف) بخشی از زنجیره C در ساختار انسولین فعال به کار رفته است.
ب) پیوند شیمیایی بین دو زنجیره A و B فقط در پیش انسولین وجود دارد.
ج) زنجیره B نسبت به زنجیره A به انتهای آمینی پیش انسولین نزدیکتر است.
د) در انسولین فعال، بخشی از زنجیره A و B پیش انسولین حذف گردیده است.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۱۳- کدام عبارت، در ارتباط با ساختار انسولین نادرست است؟ (خارج از کشور 98)
الف) در انسولین غیرفعال، زنجیره بلند پلیپپتیدی در بین دو زنجیره کوتاه آن قرار دارد.
ب) زنجیره B نسبت به زنجیره A به انتهای آمینی پیش انسولین نزدیکتر است.
ج) پیوند شیمیایی بین دو زنجیره A و B فقط در پیش انسولین وجود دارد.
د) تعداد آمینواسیدهای موجود در انسولین غیرفعال بیش از انسولین فعال است.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۱۴- مطابق با مطلب کتاب درسی، کدام عبارت، درباره نوعی جاندار صحیح است که بدون نیاز به روشهای زیستفناوری میتواند آمیلاز مقاوم به گرما بسازد؟ (سراسری 1400)
الف) ممکن است مواد شیمیایی جهشزا پس از عبور از غشاهایی، ژنهای آن را تحت تأثیر قرار دهند.
ب) همواره از طریق تغییر در پایداری رنا (RNA) یا پروتئین، فعالیت ژنهای خود را تنظیم میکند.
ج) به طور معمول، ذرات بزرگ غذایی را از طریق درونبری جذب و مواد زائد را از طریق برونرانی دفع میکند.
د) ممکن است در یک منطقه از ژنگان (ژنوم) آن، یکی از دو رشته دنا (DNA) و در منطقه بعد رشته دیگر آن الگو باشد.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۱۵- مهمترین مرحله در ساخت انسولین به روش مهندسی ژنتیک کدام است؟ (سراسری 1400)
الف) برقراری پیوند شیمیایی بین زیرواحدهای کوتاه پلیپپتیدی انسولین
ب) وارد کردن دنای (DNA) نوترکیب به درون باکتری با شوک الکتریکی یا گرمایی
ج) تشکیل دو نوع دنای (DNA) نوترکیب و دارای ژن مقاومت به پادزیست (آنتیبیوتیک)
د) جداسازی باکتریهای حاوی دیسک (پلازمید) نوترکیب از سایر باکتریهای محیط کشت
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۱۶- مهمترین مرحله در ساخت انسولین به روش مهندسی ژنتیک کدام است؟ (خارج از کشور 1400)
الف) انتقال ژن زنجیرههای A و B انسولین به طور جداگانه به دیسک (پلازمید)
ب) برقراری پیوندهای شیمیایی بین زنجیرههای A و B انسولین
ج) جمعآوری زنجیرههای پلیپپتیدی ساخته شده در باکتری
د) انتقال دیسک (پلازمید)های نوترکیب به باکتری
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۷- چند مورد، از اهداف روشهای معمول در زیستفناوری است؟ (سراسری ۱۴۰۱) ۱. تشخیص ژنهای جهشیافته در بیماران ۲. افزایش تمایل آنزیم برای اتصال به پیشماده ۳. بررسی دنای (DNA) یک جاندار سنگواره شده ۴. افزایش پایداری نوعی محصول ژنی با استفاده از نوعی جهش
الف) یک
ب) دو
ج) سه
د) چهار
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۱۸- کدام مورد، عبارت زیر را به طور مناسب کامل میکند؟ (سراسری ۱۴۰۱) «به طور معمول در انسان، هر نوع یاختهی بنیادی که ………….»
الف) بعد از جداسازی، قابل کشت دادن باشد، در بافتهای هر فرد بالغ نیز یافت میشود.
ب) قبل از جایگزینی جنین به وجود میآید، تنها به لایههای مختلف جنینی تمایز مییابد.
ج) در تمام طول عمر انسان باقی میماند، میتواند به همهی انواع یاختههای تخصصی تمایز یابد.
د) در میان یاختههای کاملاً تمایز یافته وجود دارد، میتواند بعضی از انواع یاختههای بدن را به وجود آورد.
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۱۹- چند مورد درباره پلاسمین درست است؟ (سراسری ۱۴۰۱) ۱. در تبدیل فیبرینوژن به فیبرین نقش اساسی دارد. ۲. با کمک پرتوهای ایکس، جایگاه هر اتم آن مشخص میشود. ۳. میتواند در مقادیر اندک، بر مقدار زیادی فیبرین تأثیر بگذارد. ۴. فعالیت پلاسمایی خود را در مدت زمان طولانی به انجام میرساند.
الف) یک
ب) دو
ج) سه
د) چهار
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۰- چند مورد از اهداف فناوریهای نوین زیستی است؟ (خارج از کشور 1401) ۱. افزایش یا کاهش طول عمر محصولات ژنی ۲. افزایش یا کاهش تمایل آنزیم به پیشماده ۳. شناسایی دنای (DNA) جدا شده از بخش غیر زنده ۴. تولید نوعی مولکول زیستی با استفاده از جهش بیمعنا
الف) یک
ب) دو
ج) سه
د) چهار
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۱- چند مورد عبارت زیر را به طور مناسب کامل میکند؟ (خارج از کشور 1401) «به طور معمول در انسان هر نوع یاخته بنیادی که ………….» ۱. بعد از جداسازی قابل کشت دادن باشد، در بافتهای هر فرد بالغ نیز یافت میشود. ۲. قبل از جایگزینی جنین به وجود میآید، تنها به لایههای مختلف جنینی تمایز مییابد. ۳. در تمام طول عمر انسان باقی میماند، میتواند به همه انواع یاختههای تخصصی تمایز یابد. ۴. در میان یاختههای کاملاً تمایز یافته وجود دارد، میتواند بعضی از انواع یاختههای بدن را به وجود آورد.
الف) یک
ب) دو
ج) سه
د) چهار
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۲۲- چند مورد درباره پلاسمین درست است؟ (خارج از کشور 1401) ۱. در تبدیل فیبرینوژن به فیبرین نقش اساسی دارد. ۲. با کمک پرتوهای ایکس، جایگاه هر اتم آن مشخص میشود. ۳. میتواند در مقادیر اندک بر مقدار زیادی فیبرین تأثیر بگذارد. ۴. فعالیت پلاسمایی خود را در مدت زمان کوتاهی به انجام میرساند.
الف) یک
ب) دو
ج) سه
د) چهار
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۳- با توجه به مراحل ایجاد گیاهان زراعی تراژنی از طریق مهندسی ژنتیک در بین مرحله چهارم و ششم کدام مورد انجام میشود؟ (سراسری دی 1401)
الف) تبدیل گیاهچه به گیاه تراژنی
ب) وارد کردن دنای نوترکیب به یاخته میزبان
ج) تکثیر یاختههای نوترکیب در محیط کشت
د) بررسی دقیق ایمنی زیستی گیاه تراژنی
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۴- کدام مورد، موقعیت صحیح پیوند پپتیدی را در ساختار پیشهورمون انسولین نشان میدهد؟ (سراسری 1402)
الف) بین انتهای آمین زنجیره A و انتهای کربوکسیل زنجیره C
ب) بین انتهای کربوکسیل زنجیره A و انتهای آمین زنجیره C
ج) بین انتهای کربوکسیل زنجیره B و انتهای آمین زنجیره A
د) بین انتهای آمین زنجیره B و انتهای کربوکسیل زنجیره A
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۲۵- در کتاب درسی تعدادی از دستاوردهای زیستفناوری در حوزه پزشکی آمده است. انجام کدام مرحله یا مراحل زیر جهت رسیدن به همۀ این دستاوردها به طور حتم ضروری است؟ (سراسری 1402) ۱. بررسی ژن یا ژنهای خاص ۲. خالص کردن زنجیرههای پلیپپتیدی در آخرین مرحله ۳. انتقال قطعهای از محتوای ژنی یک یاخته به یاخته دریافتکننده دیگر ۴. تکثیر نسخههای متعددی از دناهای نوترکیب به صورت مستقل از فامتن (کروموزوم) اصلی
الف) «۱»، «۲»، «۳» و «۴»
ب) «۱» و «۳»
ج) «۱»، «۲» و «۳»
د) «۱»
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۶- در کتاب درسی، تعدادی از دستاوردهای زیستفناوری در حوزه پزشکی آمده است. انجام کدام مرحله یا مراحل زیر، جهت رسیدن به همۀ این دستاوردها، به طور حتم، ضروری است؟ (خارج از کشور 1402) ۱. تکثیر نسخههای متعدد از دناهای نوترکیب به صورت مستقل از فامتن (کروموزوم) اصلی در یاخته دریافتکننده ۲. انتقال قطعهای از محتوای ژنی یک یاخته به یاخته دریافتکننده دیگر ۳. خالص کردن زنجیرههای پلیپپتیدی در آخرین مرحله ۴. بررسی ژن یا ژنهای خاص
الف) «۲» و «۴»
ب) «۴»
ج) «۲»، «۳» و «۴»
د) «۱»، «۲»، «۳» و «۴»
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۷- کدام مورد، موقعیت صحیح پیوند پپتیدی را در ساختار پیشهورمون انسولین نشان میدهد؟ (خارج از کشور 1402)
الف) بین انتهای کربوکسیل زنجیره A و انتهای آمین زنجیره B
ب) بین انتهای آمین زنجیره A و انتهای کربوکسیل زنجیره B
ج) بین انتهای کربوکسیل زنجیره B و انتهای آمین زنجیره C
د) بین انتهای کربوکسیل زنجیره A و انتهای آمین زنجیره C
پاسخ صحیح: گزینه ج
امتیاز آزمون: 0
مسیر یادگیری را ادامه دهید
از سنجش دانش تا یادگیری عمیقتر
برای تثبیت آموختهها، بررسی پاسخهای تشریحی و دسترسی به سوالات کتابها و مباحث دیگر، میتوانید از مسیرهای زیر استفاده کنید.
گامی فراتر از پاسخ صحیح؛ درک عمیق مفاهیم
اگر میخواهید علاوه بر شناسایی گزینه صحیح، با تحلیل علمی سوالات، مبانی مفهومی پاسخها و دلایل رد یا تأیید گزینهها آشنا شوید، پاسخهای تشریحی این مجموعه را مطالعه کنید. تحلیل تشریحی پرسشها فرصتی فراهم میکند تا مفاهیم را عمیقتر درک کنید، ارتباط میان مباحث را بهتر بشناسید و برای مواجهه با پرسشهای مفهومی آزمون آمادگی بیشتری به دست آورید.
برای شناخت بهتر روند سوالات کنکوری زیستشناسی، به یک فصل بسنده نکنید. مرور سوالات فصلهای مختلف به شما کمک میکند دانستههای خود را بازبینی کنید، بر مفاهیم بنیادین تسلط بیشتری بیابید و آمادگی خود را در مواجهه با شیوههای گوناگون طرح سوال بسنجید.
یادگیری زیستشناسی به تسلط بر مباحث یک پایه محدود نمیشود. برای تکمیل یادگیری و آمادگی بهتر در آزمونهای مدرسه و کنکور سراسری، مباحث زیستشناسی دهم و یازدهم را نیز مطالعه کنید و دانش خود را با مرور پیوسته مفاهیم، شکلها و ارتباط میان فصلهای مختلف زیستشناسی گسترش دهید.
نه اولین، اما در تلاش برای بهترین بودن؛ نه پیشرو در آغاز، اما ممتاز در پایان.
----
ما شاید آغازگر راه نباشیم، اما با ایمان به شایستگی و تعالی، قدم برمیداریم تا در قلهی ممتاز بودن بایستیم.