دعای مطالعه [ نمایش ]
بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحیمِ
اَللّهُمَّ اَخْرِجْنى مِنْ ظُلُماتِ الْوَهْمِ
خدايا مرا بيرون آور از تاريكىهاى وهم،
وَ اَكْرِمْنى بِنُورِ الْفَهْمِ
و به نور فهم گرامى ام بدار،
اَللّهُمَّ افْتَحْ عَلَيْنا اَبْوابَ رَحْمَتِكَ
خدايا درهاى رحمتت را به روى ما بگشا،
وَانْشُرْ عَلَيْنا خَزائِنَ عُلُومِكَ بِرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ
و خزانههاى علومت را بر ما باز كن به امید رحمتت اى مهربانترين مهربانان.
آیندهنگاران مغز به مدیریت داریوش طاهری، مجموعهای نوآورانه با نامهای زیستیار، زیستیاد و زیستبان تعاملی ارائه کرده است که تجربهای کاملاً هوشمند، تعاملی و هدفمند در یادگیری زیستشناسی دهم، یازدهم و دوازدهم فراهم میآورد. این مجموعه فراتر از ابزار آموزشی ساده است و به عنوان یک همراه هوشمند یادگیری، دانشآموز را در مسیر تسلط علمی، درک عمیق و آمادگی کامل برای آزمونها هدایت میکند.
این تجربه تعاملی دقیقاً همان اصل قدیمی «تکرار، مادر مهارتهاست» را عملی میکند و دانشآموز را به یادگیری فعال، تفکر تحلیلی و خودسنجی مستمر سوق میدهد. ما در آیندهنگاران مغز خود را معماران تکرار هدفمند میدانیم که با طراحی علمی مسیر یادگیری، دانشآموزان را به بالاترین سطح توانمندی هدایت میکنند.
با تمرکز بر آموزش مفهومی، تکرار هدفمند و بازیابی فعال، این مجموعه با جایخالیهای هوشمند یادگیری را از حالت منفعل خارج کرده و آن را به یک تجربه تعاملی و عمیق تبدیل میکند. طراحی هوشمندانه این ابزارها امکان یادگیری پیوسته و یکپارچه در طول سه سال تحصیلی را فراهم میآورد و دانشآموزان را به مهارتآموز حرفهای در زیستشناسی تبدیل میکند، آماده برای مواجهه با چالشهای علمی و تحصیلی و تبدیل تجربه یادگیری به فرآیندی فراموشنشدنی.
»» فصل دنیای زنده
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
گفتار زیستشناسی چیست؟
دنیای زنده
پروانههای [نمایش پاسخ] یکی از شگفتانگیزترین [نمایش پاسخ] را به نمایش میگذارند. جمعیت این پروانهها هر سال [نمایش پاسخ] کیلومتر را از [نمایش پاسخ] تا [نمایش پاسخ] و بالعکس میپیماید.
چگونه پروانههای [نمایش پاسخ] مسیر خود را پیدا میکنند و راه را به اشتباه نمیروند؟ زیستشناسان پس از [نمایش پاسخ] پژوهش، به [نمایش پاسخ] این معما را حل کردهاند. آنان در بدن پروانه [نمایش پاسخ]، یاختههای [نمایش پاسخ] ([نمایش پاسخ]) یافتهاند که پروانهها با استفاده از آنها، جایگاه [نمایش پاسخ] در آسمان و جهت مقصد را تشخیص میدهند و بهسوی آن پرواز میکنند.
آیا علم زیستشناسی قادر است [نمایش پاسخ] رازهای حیات را بیابد؟ زیستشناسان علاوه بر تلاش برای پیبردن به [نمایش پاسخ]، سعی میکنند یافتههای خود را در [نمایش پاسخ] زندگی انسان به کار برند.
موجودات [نمایش پاسخ] چه [نمایش پاسخ] دارند که آنها را از موجودات [نمایش پاسخ] متمایز میکند. در این فصل به پاسخ چنین پرسشهایی میپردازیم.
گفتار ۱. زیستشناسی چیست؟
▪️چگونه میتوان گیاهانی پرورش داد که در مدتی [نمایش پاسخ]، مواد غذایی [نمایش پاسخ] تولید کنند؟ و چرا باید [نمایش پاسخ] حفظ شود؟ چرا باید [نمایش پاسخ] حفظ شود؟
▪️چرا [نمایش پاسخ] از یاختههای بدن انسان سرطانی میشوند؟ چگونه میتوان یاختههای سرطانی را در مراحل [نمایش پاسخ] سرطانی شدن شناسایی و [نمایش پاسخ] کرد؟
▪️چگونه میتوان سوختهای [نمایش پاسخ] مانند [نمایش پاسخ] را جانشین سوختهای [نمایش پاسخ]، مانند [نمایش پاسخ] کرد؟
▪️ چگونه میتوان از بیماریهای [نمایش پاسخ]، پیشگیری و یا آنها را درمان کرد؟
اینها فقط چند پرسش از میان انبوه پرسشهایی است که زیستشناسان تلاش میکنند پاسخهای آنها را بیابند تا علاوه بر پیبردن به [نمایش پاسخ]، به حل مسائل و [نمایش پاسخ] امروزی نیز کمک کنند و در این راه به موفقیتهایی هم رسیدهاند. زیستشناسی، شاخهای از [نمایش پاسخ] است که به بررسی علمی [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] میپردازد.
فعّالیت 1
یک روزنامهٔ خبری معمولی تهیه کنید. خبرهای مربوط به زیستشناسی را انتخاب کنید (برای تعیین خبرهای مربوط به زیستشناسی از معلم خود کمک بخواهید)
در روزنامهای که انتخاب کردهاید، چند درصد از خبرها، به زیستشناسی مربوط است؟ از این خبرها، چند خبر خوب و چند خبر بد هستند؟
پژوهشگران علوم تجربی نمیتوانند درباره خوبی و بدی نظر بدهند. 🙂
میتوانید به جای روزنامه از وبگاههای خبری در بازهٔ زمانی خاصی استفاده و درصد خبرهای زیستی آن را پیدا کنید.
محدودهٔ علم زیستشناسی
امروزه [نمایش پاسخ] از بیماریها مانند [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] که حدود صد سال پیش به مرگ منجر میشدند، مهار شدهاند و به علت [نمایش پاسخ] و داروهای جدید، دیگر مرگآور نیستند. ممکن است با مشاهدهٔ پیشرفتها و آثار علم زیستشناسی، این تصور در ذهن ما شکل بگیرد که این علم به اندازهای [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] است که میتواند به [نمایش پاسخ] پرسشهای انسان پاسخ دهد و [نمایش پاسخ] مشکلات زندگی ما را حل کند؛ در حالی که این طور نیست. به طور کلی [نمایش پاسخ]، محدودیتهایی دارد و نمیتواند به [نمایش پاسخ] پرسشهای ما پاسخ دهد و از حلّ [نمایش پاسخ] مسائل بشری ناتوان است.
دانشمندان و پژوهشگران علوم تجربی [نمایش پاسخ] در جستوجوی [نمایش پاسخ] پدیدههای طبیعی و [نمایش پاسخ] اند. مشاهده، اساس علوم [نمایش پاسخ] است؛ بنابراین، در زیستشناسی، فقط [نمایش پاسخ] و یا [نمایش پاسخ] را بررسی میکنیم که برای ما به طور مستقیم یا غیرمستقیم قابل [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] اند. پژوهشگران علوم تجربی نمیتوانند دربارهٔ [نمایش پاسخ]، خوبی و بدی، [نمایش پاسخ] نظر بدهند.
فعالیت 2
مجری یک برنامهٔ تلویزیونی گفته است «زیستشناسان ثابت کردهاند که شیر، مایعی [نمایش پاسخ] است». این گفته درست است یا نادرست؟
زیستشناسی [نمایش پاسخ]
امروزه زیستشناسی ویژگیهایی دارد که آن را به رشتهای [نمایش پاسخ]، توانا، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] تبدیل کرده است. در ادامه به این ویژگیها میپردازیم.
[نمایش پاسخ]: جورچینی (پازلی) را در نظر بگیرید که از قطعات بسیار زیادی تشکیل شده است. [نمایش پاسخ] هر یک از قطعات آن بهتنهایی [نمایش پاسخ] به نظر آید؛ اما اگر قطعههای آن را یکییکی در جای درست در کنار همدیگر قرار دهیم، مشاهده میکنیم که اجزای جورچین، [نمایش پاسخ] نمایی بزرگ، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] پیدا میکنند و تصویری از شیئی آشنا به ما نشان میدهند.
پیکر هر یک از جانداران نیز از [نمایش پاسخ] بسیاری تشکیل شده است. هر یک از این اجزا، بخشی از یک [نمایش پاسخ] بزرگ را تشکیل میدهد که در نمای [نمایش پاسخ] برای ما معنی پیدا میکند. بنابراین، جانداران را نوعی [نمایش پاسخ] میدانند که اجزای آن با هم [نمایش پاسخ] دارند؛ به همین علت ویژگیهای سامانه را نمیتوان فقط از طریق مطالعهٔ [نمایش پاسخ] سازندهٔ آن توضیح داد و [نمایش پاسخ] بین اجزا نیز مانند خود [نمایش پاسخ] در تشکیل جاندار، مؤثر و کُلِ سامانه، چیزی [نمایش پاسخ] از [نمایش پاسخ] اجزای آن است.
نگرش بینرشتهای: زیستشناسان امروزی برای شناخت هر چه بیشتر [نمایش پاسخ] زنده از اطلاعات [نمایش پاسخ] دیگر نیز کمک میگیرند؛ مثلاً برای بررسی ژنهای جانداران، علاوه بر اطلاعات [نمایش پاسخ]، از فنون و مفاهیم [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ]، آمار و [نمایش پاسخ] رشتههای دیگر هم استفاده میکنند.
فناوریهای [نمایش پاسخ]: این فناوریها نقش مهمی در پیشرفت علم [نمایش پاسخ] داشته و دارند. در ادامه به [نمایش پاسخ] از این فناوریها میپردازیم.
فناوریهای [نمایش پاسخ]: امروزه بیشتر از هر زمان دیگر به جمعآوری، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] اطلاعات حاصل از پژوهشهای زیستشناختی نیاز داریم؛ دستاوردها و تحولات [نمایش پاسخ] سالهٔ اخیر فناوری اطلاعات و ارتباطات در پیشرفت زیستشناسی، تأثیر [نمایش پاسخ] داشته است. این فناوریها امکان انجام محاسبات را در [نمایش پاسخ] زمان ممکن فراهم کردهاند (شکل ۱).
بیشتر بدانید
زیستشناسی مصنوعی
زیستشناسی مصنوعی موضوعهای مخـتلــفی، مـاننـد زیستفـنـاوری، زیستشناسیمولکولی، زیستشناسی سامانهها، مهندسی رایانه و مهندسی ژنتیک را بـه هـم مـرتبط مـیکند. متخصصان ایـن عـلم مـیکـوشند سامانههـایی طراحی و اجـرا کنند که بهطور طبیعی یافت نمیشوند. طراحی و تولید آنزیمهایی با کارایی بهینه و کاربرد آنها مثلاً برای تولید مواد پاککننده، یک نمونه از کاربردهای این رشته است. رعایت اخلاق زیستی در زیستشناسی مصنوعی، اهمیت فراوان دارد.
شکل ۱- راست: انتقال حافظهٔ [نمایش پاسخ] شرکت [نمایش پاسخ]، پیشرفتهترین سختافزار روز جهان در سال [نمایش پاسخ]؛ این حافظه را از نظر اندازه، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] با حافظههای امروزی مقایسه کنید. چپ: یک حافظهٔ [نمایش پاسخ] امروزیمهندسی ژنتیک: مدتهاست که زیستشناسان میتوانند با استفاده از [نمایش پاسخ] در جانداران تغییر ایجاد کنند. مهندسی ژنتیک مجموعهای از [نمایش پاسخ] و فنون آزمایشگاهی است که بهمنظور تغییر در محتوای [نمایش پاسخ] جانداران و ایجاد [نمایش پاسخ] جدید بهکار میرود. انتظار نداریم که جانوری مانند بز بتواند [نمایش پاسخ] تار عنکبوت بسازد. اما این کار با استفاده از [نمایش پاسخ] رخ داده است. پژوهشگران توانستند با انتقال [نمایش پاسخ]، بزهایی تولید کنند که در [نمایش پاسخ] آنها این پروتئین ساخته میشود که در صورت تجاری شدن تحولی در صنعت رخ خواهد داد [نمایش پاسخ] عنکبوت از مواد ارزشمند در طبیعت است و میتواند کاربردهای وسیعی در [نمایش پاسخ] متفاوت داشته باشد.
اخلاق زیستی: پیشرفتهای [نمایش پاسخ] علم زیستشناسی، به ویژه در [نمایش پاسخ]، زمینه سوءاستفادههایی را در جامعه فراهم کرده است. محرمانه بودن اطلاعات [نمایش پاسخ] و نیز اطلاعات [نمایش پاسخ] افراد و [نمایش پاسخ] از موضوعهای اخلاق زیستی هستند.
یکی از سوءاستفادهها از علم زیستشناسی، تولید [نمایش پاسخ] است، چنین سلاحی مثلاً میتواند عامل [نمایش پاسخ] باشد که نسبت به [نمایش پاسخ] رایج مقاوم است یا فراوردههای [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] با عواقب زیانبار برای افراد باشند. بنابراین وضع [نمایش پاسخ] جهانی برای جلوگیری از چنین سوءاستفادههایی از علم [نمایش پاسخ] ضروری است.
زیستشناسی در خدمت انسان
امروزه با مسائل [نمایش پاسخ] در زمینههای [نمایش پاسخ] مواجه هستیم. [نمایش پاسخ] به حل این مسائل چه کمکی میتواند بکند؟ در ادامه مروری بر نقش [نمایش پاسخ] در حل این مسائل داریم.
تأمین غذای [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]: گفته میشود که هم اکنون حدود [نمایش پاسخ] نفر در جهان از گرسنگی و [نمایش پاسخ] رنج میبرند: چگونه غذای سالم و کافی برای جمعیتهای رو به [نمایش پاسخ] انسانی فراهم کنیم؟
میدانیم غذای انسان به طور [نمایش پاسخ] یا [نمایش پاسخ] از [نمایش پاسخ] به دست میآید؛ پس شناخت بیشتر [نمایش پاسخ] یکی از راههای تأمین غذای بیشتر و با [نمایش پاسخ] بیشتر است.
از راههای افزایش کمّیت و [نمایش پاسخ] غذای انسان، شناخت روابط [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] است. گیاهان مانند [نمایش پاسخ] جانداران دیگر در محیطی [نمایش پاسخ]، شامل عوامل [نمایش پاسخ] مانند دما، رطوبت، [نمایش پاسخ] و عوامل [نمایش پاسخ] شامل باکتریها، [نمایش پاسخ]، حشرات و مانند آنها رشد میکنند، و محصول میدهند. بنابراین، شناخت بیشتر تعاملهای [نمایش پاسخ] یا [نمایش پاسخ] بین این عوامل و [نمایش پاسخ] به افزایش محصول کمک میکند.
حفاظت از [نمایش پاسخ]، ترمیم و بازسازی آنها: انسان، جزئی از دنیای [نمایش پاسخ] است و لذا نمیتواند بینیاز و جدا از [نمایش پاسخ] دیگر و در [نمایش پاسخ] به زندگی ادامه دهد. بهطورکلّی منابع و [نمایش پاسخ] را که هر بومسازگان در بردارد، [نمایش پاسخ] مینامند. میزان خدمات هر بومسازگان به میزان [نمایش پاسخ] آن بستگی دارد. [نمایش پاسخ] بومساگانها بهطوری که حتی در صورت تغییر [نمایش پاسخ] تغییر چندانی در مقدار [نمایش پاسخ] آنها روی ندهد، موجب ارتقای [نمایش پاسخ] زندگی انسان میشود.
شکل ۲- یکی از [نمایش پاسخ] آسیب دیدهٔ ایران، [نمایش پاسخ] است.
دریاچهٔ ارومیه چندین سال است که در خطر [نمایش پاسخ] قرار گرفته است زیستشناسان کشورمان با استفاده از اصول علمی بازسازی [نمایش پاسخ]، راهکارهای لازم را برای احیای آن ارائه کردهاند و امید دارند که در آینده از نابودی این میراث [نمایش پاسخ] جلوگیری کنند (شکل ۲).
قطع درختان جنگلها برای استفاده از [نمایش پاسخ] یا [نمایش پاسخ] جنگل، مسئلهٔ محیط زیستی امروز [نمایش پاسخ] است. پژوهشها نشان دادهاند که در سالهای اخیر، مساحت بسیار گستردهای از جنگلهای [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] تخریب و بیدرخت شدهاند. از بین رفتن جنگلها پیامدهای بسیار بدی برای [نمایش پاسخ] دارد. تغییر آب و هوا، [نمایش پاسخ]، کاهش [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] از آن جملهاند.
بیشتر بدانید
دریاچه ارومیه
دریاچه ارومیه بزرگترین دریاچهٔ داخلی ایران است و در سال ۱۳۵۲ در فهرست پارکهای ملی ایران به ثبت رسیده است. پارک ملی دریاچهٔ ارومیه از زیستگاههای طبیعی ایران است.
بررسی تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که این دریاچه تا سال ۱۳۹۴ مقدار زیادی از مساحت خود را از دست داده است. خشکسالی، حفر بیحساب چاههای کشاورزی در اطراف آن، بیتوجهی به قوانین طبیعت، احداث بزرگراه روی دریاچه، استفادۀ غیرعلمی از آبهای رودخانههایی که به این دریاچه میریزند و سدسازی در مسیر این رودها، از عوامل این خشکی هستند.
تأمین انرژیهای [نمایش پاسخ]: نیاز مردم جهان به انرژی در حال [نمایش پاسخ] است. بیشترین نیاز کنونی جهان به انرژی از منابع [نمایش پاسخ]، مانند نفت، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] تأمین میشود، اما میدانیم که سوختهای فسیلی موجب افزایش [نمایش پاسخ] جوّ، آلودگی هوا و درنهایت باعث [نمایش پاسخ] زمین میشوند. بدین لحاظ، انسان باید در پی منابع پایدار، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] انرژی برای کاهش وابستگی به سوختهای [نمایش پاسخ] باشد، زیستشناسان میتوانند به بهبود و افزایش تولید سوختهای [نمایش پاسخ] مانند [نمایش پاسخ] زیستی که از دانههای [نمایش پاسخ] بهدست میآید، کمک کنند.
فعالیت ۳
اگرچه سوختهای فسیلی نیز منشأ [نمایش پاسخ] دارند و از تجزیهٔ پیکر [نمایش پاسخ] بهوجود آمدهاند؛ اما امروزه سوخت [نمایش پاسخ] به سوختهایی میگویند که از جانداران [نمایش پاسخ] بهدست میآیند. مزایا و زیانهای سوختهای [نمایش پاسخ] و زیستی را از دید [نمایش پاسخ] با هم مقایسه کنید. دربارهٔ امکان استفاده از [نمایش پاسخ] مزارعی مانند [نمایش پاسخ] در تهیهٔ سوختهای [نمایش پاسخ] اطلاعاتی جمعآوری کنید و در کلاس ارائه دهید.
بیشتر بدانید
نانوفناوری در خدمت بینایی انسان
بیماری تحلیل شبکیّهٔ چشم، یکی از علتهای نابینایی کهنسالان است. در این بیماری که ممکن است از ۶۵ سالگی به بعد در افراد ظاهر شود، یاختههای حساس به نور در شبکیه بهتدریج از بین میروند یا نمیتوانند بهدرستی كار کنند.
برای کمک به این بیماران، شبكيهٔ مصنوعی ساخته شده است. میتوان عصبهایی را که از یاختههای عصبی مسٹول بینایی در شبکیه خارج میشوند و به مغز میروند به ریزتراشههایی شامل مجموعهای از چشمهای الکتریکی میکروسکوپی متصل کرد که میتوانند اثر نور را به پیام عصبی تبدیل کنند، در نتیجه بیمارانی که نابینا هستند، میتوانند اشیا را ببینند و خطوط درشت روزنامهها را بخوانند.
سلامت و درمان بیماریها: به تازگی، روشی برای [نمایش پاسخ] و درمان بیماریها در حال گسترش است که [نمایش پاسخ] نام دارد. پزشکان در پزشکی شخصی برای تشخیص و [نمایش پاسخ] بیماریها علاوه بر بررسی وضعیت بیمار، با بررسی اطلاعاتی که در [نمایش پاسخ] هر فرد وجود دارد، روشهای درمانی و [نمایش پاسخ] خاصّ هر فرد را طراحی میکنند.
فعالیت ۴
با مراجعه به منابع معتبر دربارهٔ زمینههای فعّالیت زیستشناسان در ایران و جهان اطلاعاتی جمعآوری و در کلاس ارائه دهید.
واژهشناسی دنا (DNA / دی. اِن. اِی) دئو اکسیریبونوکلئیکاسید با نام اختصاری DNA و تلفظ دی. اِن. اِی شناخته میشود. فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای حروف تک تک (د) و (ن) و (آ) کلمه «دنا» را معرفی میکند که در تلفظ و تركيب سهلتر و خوش آواتر است. بیشتر بدانید پرهیز از پیش داوری استفاده از تجربه و آزمایش برای بررسی درستی نظریههای علمی، تاریخی دیرینه دارد. ابنهیثم دانشمند مسلمان قرن چهارم هجری، شواهد تجربی را لازمه استدلال برای پذیرش نظریههای علمی میدانست و آنها را با انجام آزمایش و ساختن ابزار مورد بررسی قرار میداد. همچنین بر این باور بود که محقق در استخراج نتایج از شواهد تجربی و استدلال عقلی، باید با احتیاط عمل کند. او در مطالعه و انجام تحقیقات بر رعایت انصاف، پرهیز از پیش داوری و حقیقتجویی تأکید داشت. ابنهیثم بر اساس همین باور با انجام مشاهده و آزمایش، توصیفی مبتنی بر واقعیت از سازوکار بینایی ارائه داد. در ادامه بخوانید: زیستیار تعاملی آیندهنگاران مغز | زیستبان یادگیری با جایخالی؛ زیستشناسی یازدهم زیستیار تعاملی آیندهنگاران مغز | زیستبان یادگیری با جایخالی؛ زیستشناسی دوازدهم تازهترین مطالب و آموزشهای مغز و اعصاب را از دست ندهید. با فالو کردن کانال تلگرام آیندهنگاران مغز، از ما حمایت کنید!🚀 با ما همراه شوید!
سلام بر دوست عزیزم دکتر طاهری و تیم همراهش!
به نظر بنده روش موثری را جهت یادگیری پایدار مطالب برای دانش آموزان انتخاب نموده آید. این خلاقیت برای تثبیت مطالب در اذهان دانش آموزان و آمادگیشان برای آزمون ها و کنکور قابل تحسین و تقدیره.
مؤید و سربلند باشید!
🙏🤲💚❤️🌷🌺🌹
درود بیکران