📚 آینده‌نگاران مغز؛ دانش را عمیق بیاموزید، هوشمندانه تمرین کنید.
از یادگیری و سنجش تا تسلط؛ همراه شما برای ساختن یادگیری ماندگار.

علوم اعصاب: یادگیری تخصصی و MCQ   |   زیست‌شناسی: یادگیری مفهومی و آمادگی کنکور و نهایی

سوالات جای خالی گفتار اول فصل ششم زیست دوازدهم | یادگیری فعال برای کنکور و امتحان نهایی

۞ دعای مطالعهمشاهده دعا +
بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحیمِ

اَللّهُمَّ اَخْرِجْنى مِنْ ظُلُماتِ الْوَهْمِ

خدایا مرا بیرون آور از تاریکی‌های وهم،

وَ اَکْرِمْنى بِنُورِ الْفَهْمِ

و به نور فهم گرامی‌ام بدار،

اَللّهُمَّ افْتَحْ عَلَیْنا اَبْوابَ رَحْمَتِکَ

خدایا درهای رحمتت را به روی ما بگشا،

وَانْشُرْ عَلَیْنا خَزائِنَ عُلُومِکَ بِرَحْمَتِکَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ

و خزانه‌های علومت را بر ما بگشا، به امید رحمتت، ای مهربان‌ترین مهربانان.

یادگیری فعال؛ از مطالعه تا تسلط

آینده‌نگاران مغز به مدیریت داریوش طاهری، با ارائه مجموعه‌های تعاملی زیست‌یار، زیست‌یاد و زیست‌بان، رویکردی نوآورانه در آموزش زیست‌شناسی دهم، یازدهم و دوازدهم ارائه می‌کند. این ابزارها با بهره‌گیری از تمرین‌های جای‌خالی هوشمند، دانش‌آموز را از مطالعه منفعل به یادگیری فعال، بازیابی اطلاعات و خودسنجی مستمر هدایت می‌کنند.

در این رویکرد، اصل «تکرار، مادر مهارت‌هاست» با تمرین هدفمند و مرور مستمر به تجربه‌ای عملی تبدیل می‌شود. ما در آینده‌نگاران مغز خود را معماران تکرار هدفمند می‌دانیم؛ زیرا باور داریم یادگیری عمیق، تنها با خواندن حاصل نمی‌شود، بلکه به اندیشیدن، به‌یادآوردن و تمرین پیوسته نیاز دارد.

هدف این مجموعه، تقویت یادگیری مفهومی، تثبیت آموخته‌ها و پرورش مهارت بازیابی اطلاعات است؛ مسیری که دانش‌آموز را در طول سه سال تحصیلی برای مواجهه آگاهانه‌تر با پرسش‌های مفهومی، آزمون‌ها و چالش‌های علمی آماده می‌کند.

▤
کتاب زیست‌شناسی دوازدهم
مجموعه آموزش تعاملی و جای‌خالی هوشمند
فصل از انرژی به ماده
۰۱
گفتار اول | فتوسنتز: تبدیل انرژی نور به انرژی شیمیایی

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

گفتار فتوسنتز: تبدیل انرژی نور به انرژی شیمیایی

تمرین مدیریت زمان و افزایش سرعت مطالعه | بیست‌یار
با تعیین زمان هدف و مدیریت هوشمندانه مطالعه، سرعت خواندن خود را ارتقا دهید و در عین حال، دقت و درک مطلب را حفظ کنید.
۰تعداد کلمات مقاله
۰۰:۰۰زمان تخمینی مطالعه
۲۰۰کلمه در دقیقه
۰۰:۰۰
زمان باقی‌مانده از فرصت پیشنهادی مطالعه
 
هنوز تمرین را شروع نکرده‌اید
برای آغاز تمرین، دکمه شروع را انتخاب کنید.
سرعت بیشتر، بدون قربانی‌کردن دقت!
این ابزار با برآورد زمان مطالعه بر اساس تعداد کلمات، به شما کمک می‌کند سرعت مطالعه خود را مدیریت کنید، برای مطالعه هدف زمانی تعیین کنید و به‌تدریج مهارت تندخوانی همراه با درک مطلب را توسعه دهید. فراموش نکنید که هدف، صرفاً سریع‌تر خواندن نیست؛ بلکه پردازش مؤثرتر اطلاعات، حفظ تمرکز و دستیابی به درک عمیق‌تر در زمان مناسب است.
۰۰:۰۰
زمان مطالعه۰٪
 

ابزارهای یادگیری فعال | آینده‌نگاران مغز
پیشرفت یادگیری شما
 
۰پاسخ‌داده‌شده
۰باقی‌مانده
۰٪پیشرفت
ابتدا پاسخ هر جای‌خالی را در ذهن خود بازیابی کنید؛ سپس پاسخ را نمایش دهید و میزان تسلط خود را ارزیابی کنید.
فهرست مطالب این گفتار
    ۰پاسخ‌داده‌شده
    ۰باقی‌مانده
    ۰٪پیشرفت
     

    از انرژی به مادهاز انرژی به ماده

    دانستیم انرژی مورد نیاز ما برای انجام فعالیت‌های [نمایش پاسخ]، از مواد مغذی مانند [نمایش پاسخ] تأمین می‌شود. اکنون پرسش این است که منشأ انرژی ذخیره شده در ترکیباتی مانند [نمایش پاسخ] چیست؟ چه فرایند یا فرایندهایی در دنیای حیات وجود دارد که با ساختن ماده [نمایش پاسخ]، انرژی را در آنها ذخیره می‌کند؟ چه [نمایش پاسخ] می‌توانند این فرایندها را انجام دهند و این [نمایش پاسخ] چه ویژگی‌هایی دارند؟

    گفتار ۱. [نمایش پاسخ]: تبدیل انرژی نور به انرژی شیمیایی

    می دانید گیاهان در فرایند فتوسنتز [نمایش پاسخ] را با استفاده از انرژی [نمایش پاسخ] به ماده [نمایش پاسخ] تبدیل و [نمایش پاسخ] نیز تولید می‌کنند (واکنش ۱). بر این اساس می‌توان میزان فتوسنتز را با تعیین میزان [نمایش پاسخ] مصرف شده و یا [نمایش پاسخ] تولید شده، اندازه گرفت.

     [نمایش پاسخ]+ ۶H۲O → C۶H۱۲O۶ + [نمایش پاسخ]

    واکنش ۱- واکنش کلی [نمایش پاسخ]

    برای اینکه جانداری بتواند [نمایش پاسخ] انجام دهد، چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟ یکی از این ویژگی‌ها داشتن مولکول‌های [نمایش پاسخ] است که بتوانند انرژی [نمایش پاسخ] را جذب کنند. همچنین، باید [نمایش پاسخ] برای تبدیل این انرژی به انرژی [نمایش پاسخ] وجود داشته باشد. انواعی از جانداران وجود دارند که [نمایش پاسخ] می‌کنند. در ادامه به بررسی این فرایند در [نمایش پاسخ] می‌پردازیم.

    برگ ساختار تخصص یافته برای فتوسنتز

    برگ که مناسب‌ترین ساختار برای فتوسنتز در اکثر گیاهان است تعداد فراوانی سبزدیسه دارد. همان طور که می دانید، فتوسنتز در سبزدیسه‌ها انجام می‌شود.

    برگ گیاهان دو لپه دارای پهنک و دمبرگ است. پهنک شامل روپوست، میانبرگ و دسته‌های آوندی (رگبرگ) است. روپوست رویی و زیرین به ترتیب در سطح رویی و زیرین پهنک برگ قرار دارند.

    ترسیمی از برگ الف) نمونه‌ای گیاه دولپه ب) نمونه‌ای گیاه تک لپهشکل ۱- ترسیمی از برگ الف) نمونه‌ای گیاه دولپه ب) نمونه‌ای گیاه تک لپه

    میانبرگ شامل یاخته‌های پارانشیمی است. در شکل ۱- الف میانبرگ از یاخته‌های پارانشیمی نرده‌ای و اسفنجی تشکیل شده است. همان‌طور که در این شکل می‌بینید، یاخته‌های نرده‌ای بعد از روپوست رویی قرار دارند و به هم فشرده‌اند، در حالی که یاخته‌های اسفنجی به سمت روپوست زیرین قرار دارند. میانبرگ در بعضی گیاهان از یاخته‌های اسفنجی تشکیل شده است (شکل ۱- ب).

    سبزدیسه: سبزدیسه همانند راکیزه دارای غشای بیرونی و غشای درونی است که از هم فاصله دارند. فضای درون سبزدیسه با سامانه‌ای غشایی به نام تیلاکوئید به دو بخش فضای درون تیلاکوئید و بستره تقسیم شده است. تیلاکوئیدها ساختارهای غشایی و کیسه مانند و به هم متصل هستند (شکل ۲). بستره دارای دنا، رنا و رِناتَن است. بنابراین، سیزدیسه مانند راکیزه می‌تواند بعضی پروتئین‌های مورد نیاز خود را بسازد. سبزدیسه نیز می‌تواند به طور مستقل تقسیم شود.

    ساختار سبزدیسهشكل ۲- ساختار سبزدیسه

    الف) ترسیمی ب) تصویر گرفته شده با میکروسکوپ الکترونی

    فعالیت ۱

    گفت و گو کنید

    سبزینه همان طور که از نامش پیداست، به رنگ سبز دیده می‌شود. با توجه به آنچه در سال گذشته درباره بینایی آموختید، توضیح دهید این رنگیزه چرا به رنگ سبز دیده می‌شود؟

    رنگیزه‌های فتوسنتزی در غشای تیلاکوئید قرار دارند. افزون بر سبزینه که بیشترین رنگیزه در سبزدیسه‌هاست، کاروتنوئیدها نیز در غشای تیلاکوئید وجود دارند. وجود رنگیزه های متفاوت، کارایی گیاه را در استفاده از طول موج‌های متفاوت نور افزایش می‌دهد.

    در گیاهان سبزینه‌های a و b وجود دارند. بیشترین جذب هر دو نوع سبزینه در محدوده‌های ۴۰۰ تا ۵۰۰ نانومتر (بنفش - آبی) و ۶۰۰ تا ۷۰۰ نانومتر (نارنجی-قرمز) است. گرچه حداکثر جذب آنها در هر یک از این محدوده‌ها با هم فرق می‌کند. کاروتنوئیدها به رنگ‌های زرد، نارنجی و قرمز دیده می‌شوند و بیشترین جذب آنها در بخش آبی و سبز نور مرئی است (شكل 3).

    طیف جذبی رنگیزه‌های فتوسنتزی، سبزينه a (سبز)، سبزينة b (قرمز) و کاروتنوئیدها (آبی)شکل ۳- طیف جذبی رنگیزه‌های فتوسنتزی، سبزينه a (سبز)، سبزينهٔ b (قرمز) و کاروتنوئیدها (آبی)

    بیشتر بدانید

    گوناگونی شکل برگ‌ها

    برگ ذرت، دمبرگ نداردبرگ ذرت، دمبرگ ندارد.

    برگ مرکب از تعدادی برگچه تشکیل شده است، مانند برگ درخت گردوبرگ مرکب از تعدادی برگچه تشکیل شده است، مانند برگ درخت گردو.

    لبه برگ بعضی گیاهان کنگره‌دار است، مانند برگ درخت بلوطلبه برگ بعضی گیاهان کنگره‌دار است، مانند برگ درخت بلوط.

    فتوسیستم: سامانه تبدیل انرژی

    رنگیزه های فتوسنتزی همراه با انواعی پروتئین در سامانه‌هایی به نام فتوسیستم ۱ و ۲ قرار دارند. هر فتوسیستم شامل آنتن‌های گیرنده نور و یک مرکز واکنش است. هر آنتن که از رنگیزه های متفاوت (کلروفیل‌ها و کاروتنوئیدها) و انواعی پروتئین ساخته شده است، انرژی نور را می‌گیرد و به مرکز واکنش منتقل می‌کند. مرکز واکنش، شامل مولکول‌های کلروفیل a است که در بستری پروتئینی قرار دارند.

    حداکثر جذب سبزینه a در مرکز واکنش فتوسیستم ۱، در طول موج ۷۰۰ نانومتر و حداکثر جذب آن در فتوسیستم ۲، در طول موج ۶۸۰ نانومتر است. بر همین اساس، به سبزینه a در فتوسیستم ۱، P۷۰۰ و در فتوسیستم ۲، P۶۸۰ می‌گویند.

    فتوسیستم ها در غشای تیلاکوئید قرار دارند و با مولکول‌هایی به نام ناقل الكترون به هم مرتبط می‌شوند. این مولکول‌ها می‌توانند الکترون بگیرند یا اینکه الکترون از دست بدهند (کاهش و اکسایش).

    فعالیت ۲

    ارائه دلیل

    نمودار زیر میزان فتوسنتز یک گیاه را نشان می‌دهد. این نمودار را با نمودار شکل ۳ مقایسه کنید و نتایجی را که از آن به دست می‌آورید، بنویسید. نمودار زیر میزان فتوسنتز یک گیاه را نشان می‌دهد

    بیشتر بدانید

    طيف الكترومغناطیس

    بخش مرئی نور، بخش کوچکی از طيف الكترومغناطیس است. طيف الكترومغناطیس را در کتاب فیزیک ۳ مطالعه می‌کنید. طیف الکترومغناطیسی

    فعالیت ۳

    گفت وگو کنید

    آیا همه طول موج‌های نور مرئی به یک اندازه در فتوسنتز نقش دارند؟ می‌توان با استفاده از اسپیروژیر (جلبک سبز رشته‌ای)، نوعی باکتری هوازی، چشمه نور و منشور- برای تجزیه نور- آزمایشی را برای پاسخ به این پرسش انجام داد.

    اسپیروژیر سبزدیسه‌های نواری و دراز دارد (شكل الف). اگر همه طول موج‌های نور به یک اندازه در فتوسنتز مؤثر باشند، انتظار داریم که تراکم اکسیژن در اطراف جلبک رشته‌ای یکسان باشد.

    در آزمایشی که برای بررسی این فرض انجام شد، جلبک را روی سطحی ثابت کردند و درون لوله آزمایشی شامل آب و باکتری‌های هوازی قرار دادند. لوله آزمایش در برابر نوری قرار گرفت که از منشور عبور کرده و به طیف‌های متفاوت تجزیه شده بود. بعد از گذشت مدتی، مشاهده شد که باکتری‌ها در بعضی قسمت‌ها تجمع یافته‌اند (شکل ب).

    الف) چه توضیحی برای این مشاهده دارید؟ با چه آزمایشی می‌توانید درستی این توضیح را بررسی کنید؟

    ب) آیا از این آزمایش می‌توان نتیجه گرفت که سبزینه، رنگیزه اصلی در فتوسنتز است؟ پاسخ خود را توضیح دهید. الف) اسپیروژیر ب) ترسیمی از نتیجه آزمایشالف) اسپیروژیر ب) ترسیمی از نتیجه آزمایش

    بیشتر بدانید

    ساختار سبزینه

    مولکول سبزینه از دو بخش سر و دم تشکیل شده است. تفاوت سبزینه‌های a و b به اختلاف اندکی در بخش سر مربوط می‌شود. جالب است که ساختار بخش سر شبیه بخش هم در مولکول هموگلوبین است: با این تفاوت که به جای آهن، منیزیم دارد. ساختار سبزینه


    عملکرد و پیشرفت شما در یادگیری
    ۰پاسخ‌داده‌شده
    ۸۴باقی‌مانده
    ۰٪پیشرفت
     
    یادگیری عمیق، حاصل تکرار هدفمند است.
    این تجربه تعاملی، اصل دیرینه و ارزشمند «تکرار، مادر مهارت‌هاست» را به شکلی علمی و هدفمند به اجرا درمی‌آورد و دانش‌آموز را به سوی یادگیری فعال، تفکر تحلیلی و خودسنجی مستمر هدایت می‌کند. ما در آینده‌نگاران مغز، خود را معماران تکرار هدفمند می‌دانیم؛ با طراحی علمی مسیر یادگیری، می‌کوشیم بستری فراهم کنیم تا هر دانش‌آموز، دانش را عمیق‌تر بیاموزد، توانمندی‌های خود را ارتقا دهد و به بالاترین سطح یادگیری و مهارت دست یابد.

    مسیر یادگیری شما ادامه دارد
    یک گام دیگر به تسلط بر زیست‌شناسی نزدیک شوید!
    برای ادامه مطالعه، گفتار موردنظر خود را انتخاب کنید.
    یادگیری هوشمند زیست‌شناسی
    زیست‌شناسی را فقط نخوانید؛ خودتان را بسنجید!
    با تمرین‌های جای‌خالی هوشمند، آموخته‌های خود را به دانش عمیق و ماندگار تبدیل کنید.
    یادگیری فعالدرک مفهومیآمادگی آزمون
    پایه تحصیلی خود را انتخاب کنید
    مسیر یادگیری متناسب با پایه خود را آغاز کنید.
    هر روز یک قدم به تسلط نزدیک‌تر شوید.
    از حافظه خود بازیابی کنید، نقاط ضعف را بشناسید و یادگیری را به مهارتی پایدار تبدیل کنید.
    همراهی شما، سرمایه ادامه مسیر ماست
    دانش با همراهی شما گسترش می‌یابد.
    آینده‌نگاران مغز با هدف گسترش دانش علوم اعصاب و زیست‌شناسی فعالیت می‌کند. همراهی شما در معرفی و اشتراک‌گذاری مطالب، به تداوم این مسیر کمک می‌کند.
    چگونه همراه ما باشید؟
    عضویت در کانال تلگراممعرفی به دوستاناشتراک‌گذاری مطالب

    همراه آینده‌نگاران مغز باشید ←

    از همراهی و اعتماد شما صمیمانه سپاسگزاریم.
    آینده‌نگاران مغز
    ما مغز را می‌شناسیم تا آینده را بسازیم.

    امتیاز شما به این مطلب:

    ★ اول از راست = ۱ امتیاز | ★ پنجم از راست = ۵ امتیاز

    میانگین امتیازها: 5 / 5. تعداد آراء: 136

    اولین نفری باشید که به این پست امتیاز می‌دهید.

    داریوش طاهری

    نه اولین، اما در تلاش برای بهترین بودن؛ نه پیشرو در آغاز، اما ممتاز در پایان. ---- ما شاید آغازگر راه نباشیم، اما با ایمان به شایستگی و تعالی، قدم برمی‌داریم تا در قله‌ی ممتاز بودن بایستیم.

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    دکمه بازگشت به بالا
    ورود | ثبت نام
    شماره موبایل یا پست الکترونیک خود را وارد کنید
    برگشت
    کد تایید را وارد کنید
    کد تایید برای شماره موبایل شما ارسال گردید
    ارسال مجدد کد تا دیگر
    برگشت
    رمز عبور را وارد کنید
    رمز عبور حساب کاربری خود را وارد کنید
    برگشت
    رمز عبور را وارد کنید
    رمز عبور حساب کاربری خود را وارد کنید
    برگشت
    درخواست بازیابی رمز عبور
    لطفاً پست الکترونیک یا موبایل خود را وارد نمایید
    برگشت
    کد تایید را وارد کنید
    کد تایید برای شماره موبایل شما ارسال گردید
    ارسال مجدد کد تا دیگر
    ایمیل بازیابی ارسال شد!
    لطفاً به صندوق الکترونیکی خود مراجعه کرده و بر روی لینک ارسال شده کلیک نمایید.
    تغییر رمز عبور
    یک رمز عبور برای اکانت خود تنظیم کنید
    تغییر رمز با موفقیت انجام شد