از رمزگشایی ساختار مغز تا درک شگفتیهای سازمانیافتگی دستگاه عصبی
نوروآناتومی (Neuroanatomy) دانشی بنیادین در علوم اعصاب است که با بررسی ساختارها، ارتباطات و سازمانیافتگی دستگاه عصبی، دریچهای به شناخت پیچیدهترین معماری زیستی بدن انسان میگشاید. از قشر مخ و هستههای عمقی تا مسیرهای حسی و حرکتی و مدارهای مخچهای، هر ساختار بخشی از نظمی گسترده را آشکار میکند که در آن، پیوند میان ساختار و عملکرد، کلید فهم حقیقی مغز است.
مجموعه پیش رو، شامل سؤالات نوروآناتومی آزمون دکتری تخصصی علوم اعصاب وزارت بهداشت در سال ۱۳۸۸، همراه با پاسخ کلیدی است؛ فرصتی برای سنجش تسلط بر مفاهیم بنیادین، تحلیل ارتباطات آناتومیک و شناسایی مباحث نیازمند مرور. پیشنهاد میشود پیش از مراجعه به کلید پاسخ، هر سؤال را مستقل بررسی کنید، جایگاه ساختارهای عصبی و ارتباطات آنها را به یاد آورید و گزینهها را بر پایه اصول علمی بسنجید. سپس با تطبیق پاسخها، نهتنها میزان آمادگی خود، بلکه خلأهای دانشی و منشأ خطاهای احتمالی را نیز شناسایی کنید؛ زیرا تسلط واقعی بر نوروآناتومی، در گرو فهم دقیق جزئیاتی است که سازمان کلی دستگاه عصبی را معنا میبخشند.
در آیندهنگاران مغز، نوروآناتومی را فراتر از حفظ نامها و مسیرها، زبان ساختاری شناخت مغز میدانیم؛ دانشی که بنیان درک عمیقتر نوروفیزیولوژی، نورولوژی و علوم شناختی را استوار میسازد. باور ما این است که شناخت مغز، با حفظ اجزای آن کامل نمیشود، بلکه در کشف ارتباطات میان آنها و فهم پیوند ساختار با عملکرد به بلوغ میرسد.
نوروآناتومی، هنر دیدن نظم در پیچیدهترین معماری زیستی است؛ دانشی که با شناخت ساختارها آغاز میشود، با کشف ارتباطات عمق مییابد و با درک پیوند میان ساختار و عملکرد به بلوغ میرسد.
آیندهنگاران مغز
ما مغز را میشناسیم تا آینده را بسازیم.
راهنمای زمانسنج آزمون
شما میتوانید بدون فشردن دکمه «شروع آزمون» نیز به سؤالات پاسخ دهید؛ اما برای تمرین مدیریت زمان و سنجش سرعت پاسخگویی، این دکمه را در نظر گرفتهایم. با شروع زمانسنج، مدتزمان پاسخگویی شما محاسبه میشود و حتی پس از پایان زمان نیز میتوانید پاسخدادن را ادامه دهید. هدف، یادگیری مدیریت زمان است، نه محدودکردن فرصت یادگیری شما.
زمان باقیمانده: 10:00
با فشردن دکمه زیر، زمانسنج فعال میشود.
زمان باقیمانده10:00
پرسش ۱- نواحی ۴۴ و ۴۵ برودمن قشر مغز در کدام یک از اعمال زیر نقش دارند؟
الف) حرکات چشم
ب) خیره شدن چشم
ج) شنیدن
د) سخن گفتن
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲- کدام یک از هستههای زیر در بصل النخاع قرار دارد؟
الف) Edinger-westphal
ب) Trochlear
ج) Motor nucleus of trigeminal
د) Solitary
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۳- کدام یک از اعصاب زیر از هسته Ambiguus رشتههای efferent دریافت نمیکند؟
الف) abducent
ب) accessory
ج) vagus
د) glossopharyngeal
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۴- تمام راههای عصبی زیر در نخاع تقاطع میکنند، بجز:
الف) راه حرارت
ب) راه درد
ج) راه لمس غیردقیق
د) راه حس تشخیص دو نقطه
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۵- راه spinothalamic به کدام هسته تالاموس منتهی میگردد؟
الف) ventro postero medial
ب) ventro postero lateral
ج) antro venteral
د) ventro lateral
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۶- کدام راه عصبی زیر مربوط به شنوایی است؟
الف) Spinal lemniscus
ب) Trigeminal lemniscus
ج) Medial lemniscus
د) Lateral lemniscus
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۷- تالاموس در خارج مجاور کدام عنصر است؟
الف) Internal capsule
ب) Lentiform nucleus
ج) External capsule
د) Extrem capsule
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۸- کدام یک از عناصر زیر در مدار indirect هستههای قاعدهای بین neostriatum و pallidum قرار دارد؟
الف) Subthalamic Nucleus
ب) Thalamus
ج) Substantia nigra
د) Zona incerta
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۹- الیاف corticospinal از تمام بخشهای زیر عبور میکنند، بجز:
الف) بازوی خلفی internal capsule
ب) Crus cerebri
ج) tegmentum پل
د) پیرامید بصل النخاع
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۱۰- مبدأ الياف climbing که به مخچه میروند از کدام بخش زیر است؟
الف) Reticular formation
ب) Pons
ج) Spinal cord
د) Olivary complex
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۱۱- هسته چشایی در ساقه مغزی کدام است؟
الف) Solitary
ب) Ambiguus
ج) Dorsal vagal
د) Superior salivatory
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۱۲- همه راههای عصبی زیر از lateral funiculus نخاع عبور میکنند، بجز:
الف) Dorsal spino cerebellar
ب) Vestibulo spinal
ج) Spino thalamic
د) Lateral cortico spinal
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۳- وجود senile plaques و neurofibrillary tangle مربوط به چه بیماری میباشد؟
الف) سالخوردگی طبیعی
ب) آلزایمر
ج) اسکیزوفرنی
د) اختلال خلقی
پاسخ کلیدی طبق کلید وزارت بهداشت: گزینه الف | پاسخ موردنظر علمی: گزینه ب
پرسش ۱۴- کدام یک از بخشهای زیر در مغز افراد معتاد بیشتر درگیر میشود؟
الف) Accumbance nucleus
ب) Globus pallidus
ج) Dentate gyrus
د) Mammilary body
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۱۵- ارتباط بین هیپوتالاموس و هیپوکامپ توسط کدام راه عصبی زیر است؟
الف) Fornix
ب) Dorsal longitudinal fasciculus
ج) Medial forebrain bundle
د) Stria medularis
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۱۶- عصب حسی حنجره کدام است؟
الف) Splanchnic
ب) Vagus
ج) Accessory
د) Glossopharyngeal
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۷- در نیمه فوقانی مغز میانی (mid brain) تمام بخشهای زیر مشاهده میشود، بجز:
الف) Red nucleus
ب) Trochlear nucleus
ج) Substantia Nigra
د) Edinger-westphal nucleus
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۸- جایگاه تشخیص محل و فاصله شیء یعنی شناسایی این که یک شیء در کجاست، کدام یک از مناطق مغز میباشد؟
الف) بخش تحتانی لوب گیجگاهی
ب) بخش خلفی لوب آهیانهای
ج) بخش فوقانی لوب پسسری
د) بخش قدامی لوب پیشانی
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۹- منطقه اولیه بینایی “Primary Visual Area” در کدام بخش از مغز میباشد؟
پرسش ۲۱- همه عناصر زیر در کف بطن سوم مشاهده میشوند بجز:
الف) Lamina terminalis
ب) Mammillary body
ج) Infundibulum
د) Tuber cinerum
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۲۲- ارتباط بین هستههای habenular و interpeduncular توسط کدام مسیر عصبی است؟
الف) Fasciculus retroflexus
ب) Dorsal longitudinal fasciculus
ج) Medial forebrain bundle
د) Medial longitudinal fasciculus
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۲۳- تمام مسیرهای عصبی زیر مربوط به ارتباط pallidum با تالاموس است، بجز:
الف) Subthalamic fasciculus
ب) Thalamic fasciculus
ج) Ansa lenticularis
د) Lenticular fasciculus
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۲۴- Paracentral gyrus در قشر مخ حس کدام ناحیه را دریافت میکند؟
الف) Thoracic area
ب) Upper limb
ج) Anogenital area
د) Cervical area
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۵- شریان تغذیه کننده بخش حرکتی اندام تحتانی در قشر مخ کدام است؟
الف) Anterior cerebral
ب) Middle cerebral
ج) Posterior cerebral
د) Anterior choroidal
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۲۶- همه اعصاب مغزی زیر از شیار pontomedullar خارج میشوند، بجز:
الف) زوج نهم مغزی
ب) زوج ششم مغزی
ج) زوج هفتم مغزی
د) زوج هشتم مغزی
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۲۷- مبدأ الياف عصبی که به ماهیچههای حنجره منتهی میشوند کدام هسته زیر است؟
الف) Trigeminal motor nucleus
ب) Dorsal vagal
ج) Ambiguus
د) Solitary
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۸- کدامیک از هستههای زیر مبدأ Medial lemniscus است؟
الف) Thoracic
ب) Arcuate
ج) Cuneatus
د) Superior olivary
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۹- حس عمقی Dental ligament به کدام هسته در تنه مغزی میرود؟
الف) Gracilis
ب) Cuneatus
ج) Mesencephalic trigeminal
د) Accessory cuneate
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۳۰- در ناحیه Basilar پل مغزی کدامیک از رشتههای زیر دیده نمیشود؟
الف) Transverse
ب) Spinothalamic
ج) Corticospinal
د) Corticobulbar
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳۱- کدامیک از هستههای زیر ارتباط متقاطع با مخچه دارد؟
الف) Inferior olivary
ب) Medial vestibular
ج) Thoracic
د) Accessory cuneate
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳۲- کدامیک از هستههای زیر در نخاع سرتاسری میباشد؟
الف) Spinal nucleus of accessory nerve
ب) Phrenic nucleus
ج) Main sensory nucleus
د) Intermediolateral
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۳۳- مرکز حرکتی سخن گفتن در کدام شکنج مغزی قرار دارد؟
الف) Superior temporal
ب) Inferior frontal
ج) Superior parietal
د) Long insular
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳۴- کدامیک از مسیرهای زیر در مغز میانی تقاطع میکند؟
الف) Dentato rubral
ب) Lateral lemniscus
ج) Corticospinal
د) Spinal lemniscus
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳۵- هسته قرمز (Red nucleus) با کدام عنصر ارتباط غيرمتقاطع (Ipsilateral) دارد؟
الف) Cerebral cortex
ب) Spinal cord
ج) Cerebellum
د) Tegmentum of brain stem
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳۶- Mammillary body با کدام گروه از هستههای تالاموسی ارتباط واضح دارد؟
الف) Medial
ب) Anterior
ج) Lateral
د) Ventral
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳۷- در قشر شکنج Dentate لایه دوم چه نام دارد؟
الف) Granular
ب) Pyramidal
ج) Molecular
د) Polymorph
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳۸- محل تقاطع کدامیک از رشتههای زیر نخاع است؟
الف) Internal arcuate
ب) Anterior cortico spinal
ج) Posterior spino cerebellar
د) Tecto spinal
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳۹- شکنج Cingulate در سطح تحتانی نیمکره مغز در امتداد کدام شکنج است؟
الف) Medial occipitotemporal
ب) Lateral occipitotemporal
ج) Parahippocampal
د) Lingual
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۴۰- منشأ جنینی کدامیک از هستههای زیر Alar plate است؟
الف) Hypoglossal
ب) Ambiguus
ج) Vestibular
د) Dorsal vagal
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۴۱- کدامیک از عناصر زیر بخشی از هیپوتالاموس است؟
الف) Stria medullary
ب) Tuber cinereum
ج) Habenular nucleus
د) Posterior commissure
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۴۲- کدامیک از مسیرهای زیر به هسته Ventralis Posterior تالاموس نمیرود؟
الف) Spinal lemniscus
ب) Trigeminal lemniscus
ج) Medial lemniscus
د) Lateral lemniscus
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۴۳- هستههای گروه داخلی تالاموس با کدام قسمت از قشر مغز ارتباط دارد؟
الف) Prefrontal
ب) Cingulate gyrus
ج) Postcentral gyrus
د) Precentral gyrus
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۴۴- مبدأ ظاهری عصب Occulomotor از کجاست؟
الف) شیار پلی بصل النخاع
ب) شیار داخلی مغز میانی
ج) شیار قدامی خارجی بصل النخاع
د) سطح جانبی پل مغزی
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۴۵- کدامیک از هستههای زیر در نیمه فوقانی پل مغزی قرار دارد؟
الف) Motor nucleus of trigeminal nerve
ب) Superior salivatory nucleus
ج) Abducent nucleus
د) Solitary nucleus
پاسخ صحیح: گزینه الف
امتیاز آزمون: 0
مسیر یادگیری را ادامه دهید
از سنجش دانش تا یادگیری عمیقتر
برای تثبیت آموختهها، بررسی پاسخهای تشریحی و دسترسی به سوالات کتابها و مباحث دیگر، میتوانید از مسیرهای زیر استفاده کنید.
گامی فراتر از پاسخ صحیح؛ درک عمیق مفاهیم
اگر میخواهید علاوه بر شناسایی گزینه صحیح، با تحلیل علمی سوالات، مبانی مفهومی پاسخها و دلایل رد یا تأیید گزینهها آشنا شوید، پاسخهای تشریحی این مجموعه را مطالعه کنید. تحلیل تشریحی پرسشها فرصتی فراهم میکند تا مفاهیم را عمیقتر درک کنید، ارتباط میان مباحث را بهتر بشناسید و برای مواجهه با پرسشهای مفهومی آزمون آمادگی بیشتری به دست آورید.
برای شناخت بهتر روند سوالات آزمون دکتری علوم اعصاب، به یک دوره بسنده نکنید. مرور سوالات سالهای مختلف به شما کمک میکند دانستههای خود را بازبینی کنید، بر مفاهیم بنیادین تسلط بیشتری بیابید و آمادگی خود را در مواجهه با شیوههای گوناگون طرح سؤال بسنجید.
شناخت مغز به تسلط بر یک مبحث محدود نمیشود. برای تکمیل آمادگی خود در آزمون دکتری تخصصی علوم اعصاب وزارت بهداشت، سایر حوزههای اصلی این رشته را نیز مرور کنید و دانش خود را در پیوند میان ساختار، عملکرد، مبانی زیستی و اثرات داروها بر دستگاه عصبی گسترش دهید.
نه اولین، اما در تلاش برای بهترین بودن؛ نه پیشرو در آغاز، اما ممتاز در پایان.
----
ما شاید آغازگر راه نباشیم، اما با ایمان به شایستگی و تعالی، قدم برمیداریم تا در قلهی ممتاز بودن بایستیم.