از رمزگشایی ساختار مغز تا درک شگفتی‌های سازمان‌یافتگی دستگاه عصبی
نوروآناتومی (Neuroanatomy) دانشی بنیادین در علوم اعصاب است که با بررسی ساختارها، ارتباطات و سازمان‌یافتگی دستگاه عصبی، دریچه‌ای به شناخت پیچیده‌ترین معماری زیستی بدن انسان می‌گشاید. از قشر مخ و هسته‌های عمقی تا مسیرهای حسی و حرکتی و مدارهای مخچه‌ای، هر ساختار بخشی از نظمی گسترده را آشکار می‌کند که در آن، پیوند میان ساختار و عملکرد، کلید فهم حقیقی مغز است.
مجموعه پیش رو، شامل سؤالات نوروآناتومی آزمون دکتری تخصصی علوم اعصاب وزارت بهداشت در سال ۱۳۸۹، همراه با پاسخ کلیدی است؛ فرصتی برای سنجش تسلط بر مفاهیم بنیادین، تحلیل ارتباطات آناتومیک و شناسایی مباحث نیازمند مرور. پیشنهاد می‌شود پیش از مراجعه به کلید پاسخ، هر سؤال را مستقل بررسی کنید، جایگاه ساختارهای عصبی و ارتباطات آن‌ها را به یاد آورید و گزینه‌ها را بر پایه اصول علمی بسنجید. سپس با تطبیق پاسخ‌ها، نه‌تنها میزان آمادگی خود، بلکه خلأهای دانشی و منشأ خطاهای احتمالی را نیز شناسایی کنید؛ زیرا تسلط واقعی بر نوروآناتومی، در گرو فهم دقیق جزئیاتی است که سازمان کلی دستگاه عصبی را معنا می‌بخشند.
در آینده‌نگاران مغز، نوروآناتومی را فراتر از حفظ نام‌ها و مسیرها، زبان ساختاری شناخت مغز می‌دانیم؛ دانشی که بنیان درک عمیق‌تر نوروفیزیولوژی، نورولوژی و علوم شناختی را استوار می‌سازد. باور ما این است که شناخت مغز، با حفظ اجزای آن کامل نمی‌شود، بلکه در کشف ارتباطات میان آن‌ها و فهم پیوند ساختار با عملکرد به بلوغ می‌رسد.
نوروآناتومی، هنر دیدن نظم در پیچیده‌ترین معماری زیستی است؛ دانشی که با شناخت ساختارها آغاز می‌شود، با کشف ارتباطات عمق می‌یابد و با درک پیوند میان ساختار و عملکرد به بلوغ می‌رسد.
آینده‌نگاران مغز
ما مغز را می‌شناسیم تا آینده را بسازیم.
راهنمای زمان‌سنج آزمون
شما می‌توانید بدون فشردن دکمه «شروع آزمون» نیز به سؤالات پاسخ دهید؛ اما برای تمرین مدیریت زمان و سنجش سرعت پاسخ‌گویی، این دکمه را در نظر گرفته‌ایم. با شروع زمان‌سنج، مدت‌زمان پاسخ‌گویی شما محاسبه می‌شود و حتی پس از پایان زمان نیز می‌توانید پاسخ‌دادن را ادامه دهید. هدف، یادگیری مدیریت زمان است، نه محدودکردن فرصت یادگیری شما.
زمان باقی‌مانده: 10:00
با فشردن دکمه زیر، زمان‌سنج فعال می‌شود.
زمان باقی‌مانده10:00
پرسش ۱- تمام راه‌های عصبی ذیل از Lateral funiculus نخاع عبور می‌کنند، بجز:
الف) Dorsal spinocerebellar
ب) Rubrospinal
ج) Ventral spinocerebellar
د) Vestibulospinal
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲- جایگاه دومین نورون راه لمس دقیق اندام فوقانی در کدام بخش ذیل قرار دارد؟
الف) Cuneatus nucleus
ب) Dorsal root ganglion
ج) Gracilis nucleus
د) Posterior Horn of spinal cord
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳- شاخ طرفی نخاع (Lateral Horn) در کدامیک از سگمان‌های نخاعی دیده می‌شود؟
الف) C6 – T2
ب) T1 – L2
ج) L1 – L4
د) C8 – L4
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۴- الياف Pontocerebellum از کدام پایک یا پایک‌های مخچه‌ای عبور می‌کند؟
الف) پایک تحتانی مخچه
ب) پایک فوقانی مخچه
ج) پایک میانی مخچه
د) پایک میانی و تحتانی مخچه
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۵- کدامیک از مسیرهای عصبی ذیل از نوع Special somatic afferent است؟
الف) Spinal lemniscus
ب) lateral lemniscus
ج) Trigeminal lemniscus
د) Medial lemniscus
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۶- نخاع با کدام یک از ساختارهای ذیل دارای ارتباطات Ipsilateral می‌باشد؟
الف) Vestibular Nucleus
ب) Tectum
ج) Thalamus
د) Red nucleus
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۷- یک عصب نخاعی می‌تواند حاوی همه اجزاء عصبی ذیل باشد بجز:
الف) General Visceral Afferent (GVA)
ب) General Somatic Afferent (GSA)
ج) Special Visceral Afferent (SVA)
د) General Somatic Efferent (GSE)
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۸- شریان تغذیه کننده مرکز حس و حرکت اندام فوقانی در قشر مغز کدامیک از موارد ذیل می‌باشد؟
الف) Anterior cerebral
ب) Middle cerebral
ج) Anterior Choroidal
د) Posterior cerebral
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۹- هسته حرکتی عضلات حلق، حنجره و کام نرم در ساقه مغزی کدام است؟
الف) Solitary
ب) Ambiguus
ج) Inferior Salivatory
د) Dorsal vagal
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۰- ارتباط بین هیپوتالاموس و Hippocampus توسط کدام یک از موارد ذیل انجام می‌پذیرد؟
الف) Posterior commissure
ب) Anterior commissure
ج) Stria medularis thalami
د) Fornix
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۱۱- الياف Dentatothalamic به کدام هسته تالاموس منتهی می‌شود؟
الف) Ventralis posterior medialis
ب) Ventralis lateralis
ج) Ventralis posterior lateralis
د) Ventralis Anterior
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۲- کدام بخش ذیل در مغز نوروترانسمیتر دوپامین تولید می‌کند؟
الف) Basal forbrain
ب) Raphe Nuclei
ج) Ventral Tegmental area
د) Pedunclopontin Nucleus
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۱۳- کنترل ترشح غده پاروتید توسط کدامیک از اعصاب زير است؟
الف) زوج نهم
ب) زوج هفتم
ج) زوج دهم
د) زوج پنجم
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۱۴- تمام مراکز زیر مربوط به شنوایی است بجز:
الف) هسته زیتونی فوقانی
ب) جسم ذوزنقه‌ای
ج) جسم زانویی خارجی
د) شكنج تمپورال فوقانی
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۱۵- کدامیک از راه‌های زیر مربوط به حس درد و حرارت می‌باشد؟
الف) spinothalamic
ب) spinocerebellar
ج) spinotectal
د) spinoolivary
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۱۶- مرکز حس بینایی در کدامیک از قسمت‌های زیر قرار دارد؟
الف) شکنج فرونتال میانی
ب) شیار کالکارین
ج) لب اینسولا
د) شکنج پس مرکزی
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۷- تمام هسته‌های عصبی ذیل مربوط به عصب vagus است، بجز:
الف) Dorsal
ب) Inferior Salivatory
ج) Ambiguus
د) Solitary
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۱۸- در Lateral Medullary Syndrom تمام هسته‌ها و یا مسیرهای عصبی ذیل درگیر می‌شود، بجز:
پرسش ۲۰- نورون‌های ترشح کننده Enkephalin که اثر مهاری بر ورودی مسیر درد دارند در کدام لامینای نخاع قرار دارند؟
الف) سوم
ب) دوم
ج) چهارم
د) ششم
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۱- تمام هسته‌های عصبی ذیل در مغز میانی قرار دارند، بجز:
الف) Edinger Westphal
ب) Abducent
ج) Trochlear
د) Oculomotor
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۲- تمام قسمت‌های زیر جزء دیانسفال است بجز:
الف) تالاموس
ب) ماده سیاه
ج) اپی تالاموس
د) جسم پستانی
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۳- مراکز سمپاتیک در کدام بخش‌های .C.N.S قرار دارد؟
الف) مغز میانی
ب) پل
ج) بصل النخاع
د) نخاع
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۴- تمام اعصاب مغزی زیر حاوی رشته‌های پاراسمپاتیک هستند بجز:
الف) زوج سوم
ب) زوج هفتم
ج) زوج دهم
د) زوج پنجم
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۵- تمام هسته‌های زیر در پل مغزی قرار دارند بجز:
الف) Oculomotor
ب) Motor Facial
ج) Motor trigeminal
د) Abducent
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۲۶- جسم سلولی دومین نورون مسیر حس عمقی خودآگاه در کدامیک از هسته‌های زیر قرار دارد؟
الف) جسم زانویی داخلی
ب) گراسیلیس
ج) زیتونی تحتانی
د) Solitary
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۷- پتوز (Ptosis) مربوط به ضایعه کدام عصب ذیل است؟
الف) زوج سوم مغزی
ب) زوج هفتم مغزی
ج) زوج ششم مغزی
د) زوج چهارم مغزی
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۲۸- کدامیک از الیاف عصبی ذیل برای رسیدن به مقصد، کپسول داخلی را قطع می‌کنند؟
الف) Ansa Lenticularis
ب) Lenticular fasciculus
ج) Thalamic fasciculus
د) Dentatothalamic
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۹- Internal capsule در خارج با کدام بخش ذیل مجاورت دارد؟
الف) Caudate
ب) Thalamus
ج) Lentiform
د) Fornix
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۳۰- محل تقاطع تمام رشته‌های عصبی ذیل در مغز میانی است، بجز:
الف) Rubrospinal
ب) Medial Lemniscus
ج) Dentatorubral
د) Tectospinal
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳۱- همه بخش‌های ذیل در سطح داخل نیمکره قرار دارد، بجز:
الف) Insula
ب) Cingulate gyrus
ج) Precuneus
د) Paracentral
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳۲- تمام اعصاب ذیل به زبان عصب می‌دهند، بجز:
الف) عصب زوج دوازدهم مغزی
ب) عصب زوج هفتم مغزی
ج) عصب زوج پنجم مغزی
د) عصب زوج هشتم مغزی
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۳۳- تمام موارد ذیل در مورد هیپوکامپ صحیح است، بجز:
الف) CA1 حساس‌ترین بخش هیپوکامپ به اکسیژن است.
ب) Fimbria از Dentate gyrus مبدأ می‌گیرد.
ج) سلول‌های لایه میانی در Amon’s Horn از نوع Pyramidal است.
د) سلول‌های لایه میانی در Dentate gyrus از نوع granular است.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳۴- اجسام Amygdaloid در ضخامت کدام بخش ذیل قرار دارند؟
الف) Subiculum
ب) Temporal pole
ج) Uncus
د) Hippocampus
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۳۵- مرکز حسی گفتار در مخ کدام است؟
الف) ورنیکه
ب) بروکا
ج) جيروس فرونتال میانی
د) جیروس پاراسنترال
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳۶- شریان اصلی تغذیه کننده کورتکس بینایی کدام است؟
الف) Anterior Cerebral
ب) Posterior Cerebral
ج) Middle Cerebral
د) Posterior Communicating
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳۷- مسیرهای Afferent استریاتوم از تمام بخش‌های ذیل است، بجز:
الف) Subthalamic Nucleus
ب) Substantia nigra
ج) Interalaminar Nucleus of thalamus
د) Cortex
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳۸- در مورد Orexin مترشحه از هسته Lateral hypothalamus کدام گزینه صحیح است؟
الف) افزایش سطح آن موجب بیداری می‌شود.
ب) کاهش سطح آن موجب افزایش اشتها می‌شود.
ج) افزایش سطح آن باعث خواب آلودگی می‌شود.
د) افزایش سطح آن باعث کاهش اشتها می‌شود.
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳۹- سر هسته Caudate در تشکیل کدام بخش ذیل شرکت می‌کند؟
الف) دیواره خارجی شاخ قدامی بطن طرفی
ب) دیواره داخلی شاخ قدامی بطن طرفی
ج) دیواره داخلی و کف شاخ قدامی بطن طرفي
د) سقف شاخ قدامی بطن طرفی
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۴۰- تمام بخش‌های ذیل جزء Inferior frontal gyrus است، بجز:
الف) Opercular
ب) Cingular
ج) Triangular
د) Orbital
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۴۱- در مورد هسته Pedunculo pontine همه موارد ذیل صحیح است، بجز:
الف) یکی از هسته‌های تشکیلات مشبک است.
ب) در عمق ماده سوراخ‌دار قدامی قرار دارد.
ج) نورون‌های آن کولینرژیک هستند.
د) رشته‌های Pallidotegmental به آن وارد می‌شوند.
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۴۲- فیبرهای (Ascending Reticular Activated System (ARAS به کدام هسته تالاموس منتهی می‌شود؟
الف) Anterior
ب) Lateral
ج) Intralaminar
د) Ventroposterior
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۴۳- اولین نورون راه حرارت و درد صورت در کدام بخش ذیل قرار دارد؟
الف) عقده أتیک (otic)
ب) عقده گاسر یا نیمه هلالی (semilunar)
ج) عقده زانویی
د) عقده تحتانی عصب زوج نهم مغزی
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۴۴- Rhinal sulcus در کدام لب مغزی قرار دارد؟
الف) Frontal
ب) Occipital
ج) Temporal
د) Parietal
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۴۵- الیاف Efferent از قشر مخچه از آکسون کدام سلول زیر تشکیل می‌شود؟
الف) Golgi
ب) Purkinje
ج) Granular
د) Stellate
پاسخ صحیح: گزینه ب
امتیاز آزمون: 0
مسیر یادگیری را ادامه دهید
از سنجش دانش تا یادگیری عمیق‌تر
برای تثبیت آموخته‌ها، بررسی پاسخ‌های تشریحی و دسترسی به سوالات کتاب‌ها و مباحث دیگر، می‌توانید از مسیرهای زیر استفاده کنید.
گامی فراتر از پاسخ صحیح؛ درک عمیق مفاهیم
اگر می‌خواهید علاوه بر شناسایی گزینه صحیح، با تحلیل علمی سوالات، مبانی مفهومی پاسخ‌ها و دلایل رد یا تأیید گزینه‌ها آشنا شوید، پاسخ‌های تشریحی این مجموعه را مطالعه کنید. تحلیل تشریحی پرسش‌ها فرصتی فراهم می‌کند تا مفاهیم را عمیق‌تر درک کنید، ارتباط میان مباحث را بهتر بشناسید و برای مواجهه با پرسش‌های مفهومی آزمون آمادگی بیشتری به دست آورید.
برای شناخت بهتر روند سوالات آزمون دکتری علوم اعصاب، به یک دوره بسنده نکنید. مرور سوالات سال‌های مختلف به شما کمک می‌کند دانسته‌های خود را بازبینی کنید، بر مفاهیم بنیادین تسلط بیشتری بیابید و آمادگی خود را در مواجهه با شیوه‌های گوناگون طرح سؤال بسنجید.
شناخت مغز به تسلط بر یک مبحث محدود نمی‌شود. برای تکمیل آمادگی خود در آزمون دکتری تخصصی علوم اعصاب وزارت بهداشت، سایر حوزه‌های اصلی این رشته را نیز مرور کنید و دانش خود را در پیوند میان ساختار، عملکرد، مبانی زیستی و اثرات داروها بر دستگاه عصبی گسترش دهید.
نه اولین، اما در تلاش برای بهترین بودن؛ نه پیشرو در آغاز، اما ممتاز در پایان.
----
ما شاید آغازگر راه نباشیم، اما با ایمان به شایستگی و تعالی، قدم برمی‌داریم تا در قله‌ی ممتاز بودن بایستیم.
