از رمزگشایی ساختار مغز تا درک شگفتی‌های سازمان‌یافتگی دستگاه عصبی
نوروآناتومی (Neuroanatomy) دانشی بنیادین در علوم اعصاب است که با بررسی ساختارها، ارتباطات و سازمان‌یافتگی دستگاه عصبی، دریچه‌ای به شناخت پیچیده‌ترین معماری زیستی بدن انسان می‌گشاید. از قشر مخ و هسته‌های عمقی تا مسیرهای حسی و حرکتی و مدارهای مخچه‌ای، هر ساختار بخشی از نظمی گسترده را آشکار می‌کند که در آن، پیوند میان ساختار و عملکرد، کلید فهم حقیقی مغز است.
مجموعه پیش رو، شامل سؤالات نوروآناتومی آزمون دکتری تخصصی علوم اعصاب وزارت بهداشت در سال ۱۳۹۶، همراه با پاسخ کلیدی است؛ فرصتی برای سنجش تسلط بر مفاهیم بنیادین، تحلیل ارتباطات آناتومیک و شناسایی مباحث نیازمند مرور. پیشنهاد می‌شود پیش از مراجعه به کلید پاسخ، هر سؤال را مستقل بررسی کنید، جایگاه ساختارهای عصبی و ارتباطات آن‌ها را به یاد آورید و گزینه‌ها را بر پایه اصول علمی بسنجید. سپس با تطبیق پاسخ‌ها، نه‌تنها میزان آمادگی خود، بلکه خلأهای دانشی و منشأ خطاهای احتمالی را نیز شناسایی کنید؛ زیرا تسلط واقعی بر نوروآناتومی، در گرو فهم دقیق جزئیاتی است که سازمان کلی دستگاه عصبی را معنا می‌بخشند.
در آینده‌نگاران مغز، نوروآناتومی را فراتر از حفظ نام‌ها و مسیرها، زبان ساختاری شناخت مغز می‌دانیم؛ دانشی که بنیان درک عمیق‌تر نوروفیزیولوژی، نورولوژی و علوم شناختی را استوار می‌سازد. باور ما این است که شناخت مغز، با حفظ اجزای آن کامل نمی‌شود، بلکه در کشف ارتباطات میان آن‌ها و فهم پیوند ساختار با عملکرد به بلوغ می‌رسد.
نوروآناتومی، هنر دیدن نظم در پیچیده‌ترین معماری زیستی است؛ دانشی که با شناخت ساختارها آغاز می‌شود، با کشف ارتباطات عمق می‌یابد و با درک پیوند میان ساختار و عملکرد به بلوغ می‌رسد.
آینده‌نگاران مغز
ما مغز را می‌شناسیم تا آینده را بسازیم.
راهنمای زمان‌سنج آزمون
شما می‌توانید بدون فشردن دکمه «شروع آزمون» نیز به سؤالات پاسخ دهید؛ اما برای تمرین مدیریت زمان و سنجش سرعت پاسخ‌گویی، این دکمه را در نظر گرفته‌ایم. با شروع زمان‌سنج، مدت‌زمان پاسخ‌گویی شما محاسبه می‌شود و حتی پس از پایان زمان نیز می‌توانید پاسخ‌دادن را ادامه دهید. هدف، یادگیری مدیریت زمان است، نه محدودکردن فرصت یادگیری شما.
زمان باقی‌مانده: 10:00
با فشردن دکمه زیر، زمان‌سنج فعال می‌شود.
زمان باقی‌مانده10:00
پرسش ۱- دومین نورون راه لمس دقیق اندام بالایی در کدام بخش ذیل است؟
الف) Dorsal Root ganglion
ب) Dorsal Spinal Horn
ج) Cuneatus Nucleus
د) Gracilis Nucleus
پرسش ۲- کدام راه عصبی ذیل از Ventral Funiculus نخاع عبور می‌کند؟
الف) Rubrospinal
ب) Vestibulospinal
ج) Hypothalamicospinal
د) Cuneatus Funiculus
پرسش ۳- در ضایعه نیمه چپ نخاع در برابر مهره T9 همه علائم ذیل مشاهده می‌شود، بجز:
الف) اختلال لمس دقیق در نیمه راست بدن پایین‌تر از محل ضایعه
ب) اختلال حس حرارت و درد در نیمه راست بدن پایین‌تر از محل ضایعه
ج) فلج Spastic اندام تحتانی در نیمه چپ
د) اختلال حس عمقی در نیمه چپ بدن پایین‌تر از محل ضایعه
پرسش ۴- کدامیک از هسته‌های زیر حس چشایی را منتقل می‌کند؟
الف) Superior Salivatory
ب) Trigeminal Sensory
ج) Ambiguus
د) Solitary
پرسش ۵- کدام حالت ذیل در Medial Medullary syndrome مشاهده می‌شود؟
الف) فلج Spastic اندام‌ها در نیمه مخالف ضایعه
ب) Horner’s Syndrome
ج) اختلال حس حرارت و درد در نیمه مخالف ضایعه
د) فلج عضلات حنجره و حلق
پرسش ۶- تمامی هسته‌های ذیل در Pons قرار دارند، بجز:
الف) Trigeminal Motor
ب) Ambiguus
ج) Abducent
د) Motor Facial Nucleus
پرسش ۷- کدام راه عصبی ذیل مربوط به لمس دقیق است؟
الف) Spinotectal
ب) Spinothalamic
ج) Medial Lemniscus
د) Lateral Lemniscus
پرسش ۸- همه راه‌های عصبی ذیل از Medulla عبور می‌کنند، بجز:
الف) Lateral Lemniscus
ب) Spinal Lemniscus
ج) corticospinal
د) Vestibulospinal
پرسش ۹- مبدأ ظاهری کدام عصب از سطح خلفی ساقه مغزی است؟
الف) زوج سوم مغزی
ب) زوج پنجم مغزی
ج) زوج چهارم مغزی
د) زوج هفتم مغزی
پرسش ۱۰- هسته Ambiguus از چه نوع است؟
الف) general Somatic Afferent
ب) Special Visceral Afferent
ج) general Somatic Efferent
د) Special Visceral Efferent
پرسش ۱۱- هسته حرکتی مربوط به عضلات حلق کدام است؟
الف) Solitary
ب) Ambiguus
ج) Superior Salivatory
د) Facial Motor Nucleus
پرسش ۱۲- کدام هسته ذیل در مسیر راه آوران (Afferent) مخچه جدید قرار دارد؟
الف) Olivary complex
ب) Emboliformis
ج) Fastigial
د) Pontian
پرسش ۱۳- کدام راه عصبی ذیل تسهیل کننده عمل extansorها در اندام‌ها می‌باشد؟
الف) Rubrospinal
ب) Tectospinal
ج) Vestibulospinal
د) Hypothalamicospinal
پرسش ۱۴- همه هسته‌های ذیل از نوع پاراسمپاتیک هستند، بجز:
الف) Dorsal vagal
ب) Solitary
ج)Superior Salivatory
د) Edinger westphal
پرسش ۱۵- کدام مجموعه هسته ذیل از نوع سرتونرژیک در ساقه مغزی می‌باشد؟
الف) Ventral Tegmental Area
ب) Pedunculo pontin
ج) Central
د) Raphea
پرسش ۱۶- کدامیک از راه‌های زیر از راه پایک فوقانی مخچه وارد مخچه می‌شود؟
الف) Ventral Spinocerebellar
ب) Posterior Spinocerebellar
ج) Cortico Ponto Cerebellare
د) Vestibulocerebellar
پرسش ۱۷- Anopsia یعنی:
الف) کوری کلمات
ب) عدم درک بو
ج) عدم درک سمبل‌های مربوط به زبان
د) کوری
پرسش ۱۸- در مورد راه شنوایی همه موارد زیر صحیح است، بجز:
الف) هر کورتکس شنوایی رشته‌هایی از هسته‌های حلزونی راست و چپ دریافت می‌کند.
ب) Medial Lemniscus جزئی از این راه محسوب می‌شود.
ج) نورون دوم راه شنوایی در هسته‌های حلزونی قرار دارد.
د) راه‌های دسته طولی خلفی (PLF) و دسته طولی داخلی (MLF) در رفلکس شنوائی نقش دارند.
پرسش ۱۹- بخش اعظم سطح طرفی نیمکره‌های مخ توسط چه شریانی خونرسانی می‌شود؟
الف) شریان مغزی قدامی
ب) شریان مغزی خلفی
ج) شریان مغزی میانی
د) شریان ارتباطی قدامی
پرسش ۲۰- Precuneus مربوط به کدام لب مغز است؟
الف) Temporal
ب) Occipital
ج) Parietal
د) Frontal
پرسش ۲۱- کدام هسته ذیل در مسیر Indirect استریاتوم به پالیدوم قرار دارد؟
الف) Clastrum
ب) Subthalamic
ج) Caudate
د) Accumbance
پرسش ۲۲- شریان تغذیه کننده Cingulate gyrus کدام است؟
الف) Middle Cerebral
ب) Posterior Communicating
ج) Anterior Cerebral
د) Posterior Cerebral
پرسش ۲۳- تالاموس در خارج مجاور با کدام عنصر ذیل است؟
الف) External Capsul
ب) lnternal Capsul
ج) Caudate
د) Insulla
پرسش ۲۴- Prosopagnosia مربوط به کدام حالت ذیل است؟
الف) اختلال در تشخیص رنگ
ب) اختلال در مسیر Occipitoparietal بینایی
ج) اختلال در تشخیص چهره در ضایعه دوطرفه Fusifom gyrus
د) اختلال در منطقه V1 بینایی
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۵- همه ساختمان‌های زیر جزء سیستم لیمبیک محسوب می‌شوند، بجز:
الف) هیپوکامپ Hippocampus
ب) پاراسنترال گیروس Paracentral gyrus
ج) شکنج سینگولی Cingulate gyrus
د) فورنیکس Fornix
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۲۶- همه هسته‌های حرکتی زیر از راه کورتیکوبولبار راست و چپ عصب‌دهی می‌شوند، بجز:
الف) هسته حرکتی زوج پنجم
ب) Ambiguus
ج) هسته حرکتی زوج هفت
د) هسته حرکتی زوج دوازده
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۷- در ضایعات نورون محرکه فوقانی تمام حالات زیر مشاهده می‌شود، بجز:
الف) Spasticity
ب) Hyper reflex
ج) آتروفی شدید عضلات
د) Babinski sign
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۲۸- همه عناصر زیر در کف بطن سوم مغزی مشاهده می‌شوند، بجز:
الف) Chiasma optic
ب) Tuber cinerum
ج) Infundibulum
د) Lamina Terminalis
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۲۹- همه حالات زیر در ضایعه عصب Facial دیده می‌شود، بجز:
الف) فلج عضلات حالتی صورت
ب) بی حس گونه
ج) اختلال چشایی 2/3 قدامی زبان
د) Hyperocusis
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳۰- همه ساختمان‌های زیر در سطح داخلی نیمکره‌های مخ قرار دارند، بجز:
الف) Splenum of corpus callosum
ب) Cingulate gyrus
ج) Paracentral gyrus
د) Lingual gyrus
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۳۱- در مورد راه reticulo Spinal همه موارد زیر صحیح است، بجز:
الف) جزء راه‌های خارج هرمی می‌باشد.
ب) از ساقه مغزی مبدأ می‌گیرد.
ج) بخشی از راه‌های ارادی حرکتی است.
د) اثر مهاری و تحریکی بر نورون‌های شاخ قدامی نخاع دارد.
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۳۲- هسته آمیگدال (بادامی) در کدام لوب مغزی قرار دارد؟
الف) فرونتال Frontal
ب) تمپورال Temporal
ج) پاریتال Parietal
د) اکسیپیتال Occipital
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳۳- Upper motor neuron در کجا قرار دارد؟
الف) Precentral gyrus
ب) Post central gyrus
ج) Superior frontal gyrus
د) Superior parietal gyrus
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳۴- سومین نورون راه بینایی در کجا قرار دارد؟
الف) Superior colliculus
ب) Lateral geniculate body
ج) Optic chiasma
د) retina
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳۵- قشر مربوط به شنوایی در کدام است؟
الف) Superior temporal gyrus
ب) Middle temporal gyrus
ج) Inferior temporal gyrus
د) Insula
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۳۶- کدامیک از اعصاب مغزی ریشه عصبی از نخاع هم دریافت می‌کند؟
الف) زوج ۱۲ مغزی
ب) زوج ۱۱ مغزی
ج) زوج ۱۰ مغزی
د) زوج ۹ مغزی
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۳۷- کدام راه عصبی ذیل در نخاع تقاطع دارد؟
الف) Tectospinal
ب) Lateral corticospinal
ج) Dorsal Spinocerebellar
د) Spinothalamic
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۳۸- Inferior Colliculus مربوط به کدام راه عصبی است؟
الف) راه بویایی
ب) راه بینایی
ج) راه تعادلی
د) راه شنوایی
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۳۹- کدامیک از ساختارهای ذیل Dopaminergic هستند؟
الف) Basal Forbrain
ب) Parabrachial
ج) Ruber nucleus
د) Ventral Tegmental Area (VTA)
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۴۰- منشاء تالاموس از کدام بخش است؟
الف) Telencephalon
ب) Diencephalon
ج) Mesencephalon
د) Rhombencephalon
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۴۱- هسته‌های Vestibular مربوط به کدام راه عصبی می‌باشند؟
الف) راه بینایی
ب) راه شنوایی
ج) راه تعادل
د) راه چشایی
پاسخ صحیح: گزینه ج
پرسش ۴۲- اصلی‌ترین شریان تغذیه کننده پرده‌های مننژ کدام است؟
الف) شریان مننژیال قدامی .Anterior Meningeal A
ب) شریان مننژیال وسطی .Middel Meningeal A
ج) شریان مننژیال خلفی .Posterior Meningeal A
د) شریان مننژیال طرفی .Lateral Meningeal A
پاسخ صحیح: گزینه ب
پرسش ۴۳- آفازی حرکتی مربوط به ضایعه کدام ناحیه است؟
الف) Triangular Frontal
ب) Angular gyrus
ج) Supramarginal gyrus
د) precuneus
پاسخ صحیح: گزینه الف
پرسش ۴۴- کدام عصب از طرفین ماده سوراخدار خلفي (Posterior Perforated Substance) خارج می شود؟
الف) زوج پنجم مغزی
ب) زوج ششم مغزی
ج) زوج چهارم مغزی
د) زوج سه مغزی
پاسخ صحیح: گزینه د
پرسش ۴۵- در بیماری پارکینسون همه موارد زیر دیده می‌شود، بجز:
الف) ضایعات هسته‌های زیرقشری
ب) اختلال تون عضلات
ج) Resting Tremor (لرزش هنگام استراحت)
د) Apraxia
پاسخ صحیح: گزینه د
امتیاز آزمون: 0
مسیر یادگیری را ادامه دهید
از سنجش دانش تا یادگیری عمیق‌تر
برای تثبیت آموخته‌ها، بررسی پاسخ‌های تشریحی و دسترسی به سوالات کتاب‌ها و مباحث دیگر، می‌توانید از مسیرهای زیر استفاده کنید.
گامی فراتر از پاسخ صحیح؛ درک عمیق مفاهیم
اگر می‌خواهید علاوه بر شناسایی گزینه صحیح، با تحلیل علمی سوالات، مبانی مفهومی پاسخ‌ها و دلایل رد یا تأیید گزینه‌ها آشنا شوید، پاسخ‌های تشریحی این مجموعه را مطالعه کنید. تحلیل تشریحی پرسش‌ها فرصتی فراهم می‌کند تا مفاهیم را عمیق‌تر درک کنید، ارتباط میان مباحث را بهتر بشناسید و برای مواجهه با پرسش‌های مفهومی آزمون آمادگی بیشتری به دست آورید.
برای شناخت بهتر روند سوالات آزمون دکتری علوم اعصاب، به یک دوره بسنده نکنید. مرور سوالات سال‌های مختلف به شما کمک می‌کند دانسته‌های خود را بازبینی کنید، بر مفاهیم بنیادین تسلط بیشتری بیابید و آمادگی خود را در مواجهه با شیوه‌های گوناگون طرح سؤال بسنجید.
شناخت مغز به تسلط بر یک مبحث محدود نمی‌شود. برای تکمیل آمادگی خود در آزمون دکتری تخصصی علوم اعصاب وزارت بهداشت، سایر حوزه‌های اصلی این رشته را نیز مرور کنید و دانش خود را در پیوند میان ساختار، عملکرد، مبانی زیستی و اثرات داروها بر دستگاه عصبی گسترش دهید.
نه اولین، اما در تلاش برای بهترین بودن؛ نه پیشرو در آغاز، اما ممتاز در پایان.
----
ما شاید آغازگر راه نباشیم، اما با ایمان به شایستگی و تعالی، قدم برمی‌داریم تا در قله‌ی ممتاز بودن بایستیم.
