سوالات جای خالی گفتار دوم فصل چهارم زیست دهم | یادگیری فعال برای کنکور و امتحان نهایی

گفتار ۲.       رگ‌ها

در دستگاه گردش [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] نوع رگ در [نمایش پاسخ] مرتبط به هم وجود دارد. این شبکه، که از [نمایش پاسخ] شروع می‌شود و پس از عبور از [نمایش پاسخ] به قلب باز می‌گردد، از [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] تشکیل شده است. [نمایش پاسخ] هر یک از این رگ‌ها متناسب با [نمایش پاسخ] است که انجام می‌دهد. دیوارهٔ همهٔ [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] از سه لایهٔ اصلی تشکیل شده است (شکل ۱۰). لایهٔ داخلی آنها بافت [نمایش پاسخ] است که در زیر آن، [نمایش پاسخ] قرار گرفته است. لایهٔ میانی آن، [نمایش پاسخ] است که همراه این لایه رشته‌های [نمایش پاسخ] زیادی وجود دارد. آخرین لایه، بافت [نمایش پاسخ] است که لایهٔ [نمایش پاسخ] آنها را می‌سازد.

شکل ۱۰- مقایسهٔ انواع [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] آنها

اگرچه ساختار [نمایش پاسخ] سرخرگ‌ها با [نمایش پاسخ] شباهت دارد، ضخامت لایهٔ [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] در سرخرگ‌ها [نمایش پاسخ] است تا بتوانند [نمایش پاسخ] زیاد وارد شده از سوی [نمایش پاسخ] را [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] کنند. به همین دلیل سرخرگ‌ها در برش [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] دیده می‌شوند، درحالی که سیاهرگ‌های [نمایش پاسخ] آنها، دیواره‌ای [نمایش پاسخ] دارند و [نمایش پاسخ] داخل آنها [نمایش پاسخ] است. درعین‌حال، [نمایش پاسخ] سیاهرگ‌ها [نمایش پاسخ] دارند که جهت حرکت خون را [نمایش پاسخ] می‌کنند.

مویرگ‌ها [نمایش پاسخ] یک لایهٔ [نمایش پاسخ] همراه با [نمایش پاسخ] دارند. این ساختار با [نمایش پاسخ] آنها که [نمایش پاسخ] مواد بین [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] است، [نمایش پاسخ] دارد. در دیوارهٔ مویرگ‌ها لایهٔ [نمایش پاسخ] نیست ولی در [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] آنها [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] هست که [نمایش پاسخ] در آنها را تنظیم می‌کند و به آن [نمایش پاسخ] گویند.

اگرچه تنظیم [نمایش پاسخ] جریان خون در [نمایش پاسخ] بر اساس نیاز بافت به [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] با تنگ و گشاد شدن [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] انجام می‌شود که [نمایش پاسخ] از [نمایش پاسخ] قرار دارند (شکل ۱۱).

شکل ۱۱- ساختار [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]

سرخرگ‌ها

همان‌طور که می‌دانید سرخرگ‌ها [نمایش پاسخ] را از [نمایش پاسخ] خارج می‌کنند و به [نمایش پاسخ] می‌رسانند. علاوه بر این باعث حفظ [نمایش پاسخ] جریان خون و [نمایش پاسخ] آن در این رگ‌ها می‌شوند. دیوارهٔ [نمایش پاسخ] قدرت کشسانی [نمایش پاسخ] دارد. وقتی [نمایش پاسخ] منقبض می‌شود، [نمایش پاسخ] مقدار [نمایش پاسخ] خون از آن به درون [نمایش پاسخ] پمپ می‌شود. [نمایش پاسخ] در این حالت [نمایش پاسخ] می‌شوند تا خونِ رانده شده از [نمایش پاسخ] را در خود جای دهند. در هنگام [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] یعنی وقتی که دیگر خونی از [نمایش پاسخ] خارج نمی‌شود، دیوارهٔ [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] به حالت [نمایش پاسخ] باز می‌گردد و خون را با [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ] می‌راند. این [نمایش پاسخ] باعث هدایت خون در [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] در هنگام [نمایش پاسخ] قلب می‌شود. تغییر حجم [نمایش پاسخ]، به‌دنبال هر انقباض [نمایش پاسخ]، به‌صورت [نمایش پاسخ] در طول [نمایش پاسخ] پیش می‌رود و به صورت [نمایش پاسخ] احساس می‌شود.

در سرخرگ‌های [نمایش پاسخ]، میزان رشته‌های [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و میزان ماهیچه‌های [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] است. این ساختار باعث می‌شود با [نمایش پاسخ] خون، قطر این رگ‌ها تغییر زیادی [نمایش پاسخ] و در برابر جریان خون [نمایش پاسخ] کنند. میزان این مقاومت در زمان [نمایش پاسخ] ماهیچهٔ [نمایش پاسخ] دیواره، [نمایش پاسخ] و در هنگام [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] می‌شود. کم و زیاد شدن این [نمایش پاسخ]، میزان ورود خون به [نمایش پاسخ] را تنظیم می‌کند.

فشار خون: [نمایش پاسخ] سرخرگ‌های بدن در قسمت‌های [نمایش پاسخ] هر اندام قرار گرفته‌اند، در حالی‌ که سیاهرگ‌ها [نمایش پاسخ] در [نمایش پاسخ] قرار دارند. به نظر شما مزیت آن چیست؟

فشار خون، [نمایش پاسخ] است که از سوی [نمایش پاسخ] بر [نمایش پاسخ] وارد می‌شود. اگر [نمایش پاسخ] در بدن بریده شود، خون با [نمایش پاسخ] از آن بیرون خواهد ریخت و [نمایش پاسخ] است. این خونریزی، ناشی از فشار خون [نمایش پاسخ] درون [نمایش پاسخ] است. چنین فشاری برای کار [نمایش پاسخ] دستگاه [نمایش پاسخ] لازم است.

فشار خون را با [نمایش پاسخ] عدد (مثلاً [نمایش پاسخ] روی [نمایش پاسخ]) بیان می‌کنند. این [نمایش پاسخ] عدد به ترتیب، معرف فشار [نمایش پاسخ] و فشار [نمایش پاسخ] بر حسب [نمایش پاسخ] است. فشار [نمایش پاسخ] فشاری است که [نمایش پاسخ] در نتیجه انقباض [نمایش پاسخ] روی [نمایش پاسخ] وارد می‌کند. فشار [نمایش پاسخ] فشاری است که خون در هنگام [نمایش پاسخ]، به [نمایش پاسخ] وارد می‌کند.

عوامل [نمایش پاسخ] می‌تواند روی فشار خون تأثیر بگذارد، از جمله: [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] به ویژه مصرف [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] زیاد، [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ].

مویرگ‌ها

سرخرگ‌های [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ] منتهی می‌شوند که [نمایش پاسخ] رگ‌های بدن هستند. [نمایش پاسخ] مواد بین [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]، در این رگ‌ها انجام می‌شود. دیوارهٔ [نمایش پاسخ] و جریان [نمایش پاسخ] که امکان [نمایش پاسخ] مناسب مواد را در [نمایش پاسخ] فراهم می‌کند. در عین حال مویرگ‌ها [نمایش پاسخ] را در [نمایش پاسخ] ایجاد می‌کنند به‌طوری که فاصلهٔ [نمایش پاسخ] یاخته‌‌های بدن تا مویرگ‌ها حدود [نمایش پاسخ] ([نمایش پاسخ]) است. این فاصلهٔ [نمایش پاسخ]، مبادله [نمایش پاسخ] مولکول‌ها را از طریق [نمایش پاسخ]، آسان‌تر می‌کند.

دیوارهٔ مویرگ‌ها، [نمایش پاسخ] از [نمایش پاسخ] لایهٔ یاخته‌های [نمایش پاسخ] ساخته شده است و [نمایش پاسخ] ندارد.

سطح [نمایش پاسخ] مویرگ‌ها را [نمایش پاسخ]، احاطه می‌کند و نوعی [نمایش پاسخ] برای [نمایش پاسخ] کردن عبور مولکول‌های [نمایش پاسخ] به‌وجود می‌آورد. مویرگ‌های بدن در [نمایش پاسخ] گروه قرار می‌گیرند:

در مویرگ‌های [نمایش پاسخ] یاخته‌های بافت [نمایش پاسخ] با همدیگر [نمایش پاسخ] دارند. چنین مویرگ‌هایی به‌عنوان مثال در دستگاه [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] یافت می‌شوند که [نمایش پاسخ] مواد در آن‌ها به [نمایش پاسخ] می‌شود (شکل 12-الف).

مویرگ‌های [نمایش پاسخ] منافذ [نمایش پاسخ] در [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] دارند. غشای پایه در این مویرگ‌ها [نمایش پاسخ] است که، عبور مولکول‌های [نمایش پاسخ] مثل [نمایش پاسخ] را محدود می‌کند (شکل12-ب). این مویرگ‌ها به‌عنوان مثال در [نمایش پاسخ] یافت می‌شوند.

در مویرگ‌های [نمایش پاسخ] یاخته‌های [نمایش پاسخ] به هم متصل‌اند؛ گرچه بین آنها فاصله‌هایی به‌صورت [نمایش پاسخ] در [نمایش پاسخ] مویرگ دیده می‌شود (شکل 12-پ). چنین مویرگ‌هایی به‌عنوان مثال در [نمایش پاسخ] یافت می‌شوند.

شکل ۱۲- انواع [نمایش پاسخ]

تبادل مواد در [نمایش پاسخ]

تبادل مواد بین خون و [نمایش پاسخ] در [نمایش پاسخ] انجام می‌شود. مولکول‌های مواد [نمایش پاسخ] از [نمایش پاسخ] یاخته‌های [نمایش پاسخ] مویرگ و یا از [نمایش پاسخ] بین این یاخته‌ها عبور کنند. در ابتدای [نمایش پاسخ] مویرگ، فشار [نمایش پاسخ] نسبت به فشار [نمایش پاسخ] بیشتر است و باعث [نمایش پاسخ] مواد از [نمایش پاسخ] می‌شود. در اینجا [نمایش پاسخ] از خوناب به جز [نمایش پاسخ] از مویرگ خارج و به [نمایش پاسخ] وارد می‌شوند. در نتیجهٔ خروج [نمایش پاسخ]، فشار خون [نمایش پاسخ] می‌یابد؛ به‌طوری که در بخش [نمایش پاسخ] مویرگ، [نمایش پاسخ] از [نمایش پاسخ] بیشتر است، در نتیجه [نمایش پاسخ] همراه با مولکول‌های [نمایش پاسخ] از جمله مواد [نمایش پاسخ] یاخته‌ها، وارد مویرگ می‌شوند (شکل ١٣). 

کمبود [نمایش پاسخ] خون و افزایش [نمایش پاسخ] درون [نمایش پاسخ] می‌تواند سرعت بازگشت [نمایش پاسخ] از [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ] را کاهش دهد. در نتیجه، [نمایش پاسخ] بدن، متورم می‌شوند که به این حالت «[نمایش پاسخ]» یا «[نمایش پاسخ]» می‌گویند. مصرف [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] و مصرف [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] نیز می‌تواند به خیز منجر شود.

شکل ۱۳- [نمایش پاسخ] مواد در [نمایش پاسخ]

سیاهرگ‌ها

همان‌طور که در شکل 10 دیدید، سیاهـرگ‌ها با داشتن فضای [نمایش پاسخ] و دیواره‌ای با [نمایش پاسخ]، می‌توانند [نمایش پاسخ] حجم خون را در خود جای دهند. [نمایش پاسخ] فشار [نمایش پاسخ] باعث ادامهٔ جریان خون در [نمایش پاسخ] می‌شود اما به علت [نمایش پاسخ] فشار خون و [نمایش پاسخ] خون در سیاهرگ‌ها که در [نمایش پاسخ] آنها به سمت [نمایش پاسخ] است لازم است عواملی به جریان خون در [نمایش پاسخ] کمک کند.

تلمبه ماهیچهٔ [نمایش پاسخ]: حرکت خون در [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] در اندام‌های [نمایش پاسخ] از قلب، به مقدار [نمایش پاسخ] به انقباض ماهیچه‌های [نمایش پاسخ] وابسته است. انقباض ماهیچه‌های [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]، به سیاهرگ‌های [نمایش پاسخ] خود فشاری وارد می‌کنند که باعث [نمایش پاسخ] در سیاهرگ به سمت [نمایش پاسخ] می‌شود (شکل ۱۴).

دریچه‌های [نمایش پاسخ]: در سیاهرگ‌های [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]، جریان خون را [نمایش پاسخ] و به سمت [نمایش پاسخ] هدایت می‌کنند. در هنگام [نمایش پاسخ] هر ماهیچه در سیاهرگ [نمایش پاسخ] آن، دریچه‌های بالایی [نمایش پاسخ] و دریچه‌های پایین، [نمایش پاسخ] می‌شوند (شکل ۱۴).

شکل ۱۴- تلمبه [نمایش پاسخ] و عملکرد [نمایش پاسخ]

فشار [نمایش پاسخ]: هنگام [نمایش پاسخ] به‌وجود می‌آید، که قفسهٔ سینه [نمایش پاسخ] می‌شود. در این حالت فشار از روی [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] قلب برداشته می‌شود و درون آنها فشار [نمایش پاسخ] ایجاد می‌شود که خون را به سمت [نمایش پاسخ] می‌کشد.

دستگاه لنفی

دستگاه لنفی شامل [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] است. کار اصلی آن، [نمایش پاسخ] و بازگرداندن [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] است که از [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ] نشت پیدا می‌کنند و به [نمایش پاسخ] برنمی‌گردند. نشت این مواد در [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] بیماری‌ها، [نمایش پاسخ] قابل توجهی پیدا می‌کند. لنف [نمایش پاسخ] تشکیل شده از [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] است. کار دیگر دستگاه لنفی، انتقال [نمایش پاسخ] جذب شده از دیوارهٔ [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ] و همچنین از بین بردن [نمایش پاسخ] و انی[نمایش پاسخ] است.

لنف بعد از عبور از [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] از طریق [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] لنفی به نام [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] چپ و راست می‌ریزد. بنابراین، لنف پس از [نمایش پاسخ] شدن به دستگاه [نمایش پاسخ] برمی‌گردد (شکل ۱۵).

شکل ۱۵- اجزای [نمایش پاسخ]، مسیر [نمایش پاسخ] و چگونگی اتصال آن به دستگاه [نمایش پاسخ]

لوزه‌ها، [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] اندا‌م‌های لنفی نامیده می‌شوند.

تنظیم دستگاه گردش خون

گره [نمایش پاسخ]، تکانه‌های منظمی را [نمایش پاسخ] و در قلب [نمایش پاسخ] می‌کند تا [نمایش پاسخ] قلب به‌طور [نمایش پاسخ] تکرار شود. در حالت [نمایش پاسخ] این [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] ناشی از آن، نیاز [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] اندام‌های بدن را برطرف می‌کند. اما در هنگام فعّالیت [نمایش پاسخ] یا در حالت [نمایش پاسخ]، برون‌ده قلب باید [نمایش پاسخ] یابد. این تنظیم‌ها با [نمایش پاسخ] مختلفی انجام می‌شود:

نقش دستگاه عصبی [نمایش پاسخ]: افزایش و کاهش فعالیت قلب متناسب با [نمایش پاسخ]، به‌وسیله اعصاب دستگاه عصبی [نمایش پاسخ] انجام می‌شود. مرکز هماهنگی این اعصاب در [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] و در نزدیکی مرکز [نمایش پاسخ] قرار دارد و همکاری این مراکز، نیاز بدن به [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] را در شرایط خاص به خوبی تأمین می‌کند.

نقش [نمایش پاسخ]: وقتی در فشار روانی مثل [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] وار[نمایش پاسخ] می‌گیریم، ترشح [نمایش پاسخ] هورمون‌ها از غدد [نمایش پاسخ] مثل [نمایش پاسخ]، افزایش می‌یابد. این هورمون‌ها مثلاً با اثر بر [نمایش پاسخ]، ضربان قلب و [نمایش پاسخ] را [نمایش پاسخ] می‌دهند.

تنظیم [نمایش پاسخ] جریان خون در [نمایش پاسخ]: افزایش [نمایش پاسخ]، با گشاد کردن [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] میزان جریان خون را در آنها [نمایش پاسخ] می‌دهد.

نقش [نمایش پاسخ] در حفظ فشار [نمایش پاسخ]: گیرنده‌های حساس به [نمایش پاسخ]، گیرنده‌های حساس به [نمایش پاسخ] و گیرنده‌های حساس به [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] پس از تحریک، به [نمایش پاسخ] پیام می‌فرستند تا فشار [نمایش پاسخ] در حد [نمایش پاسخ] حفظ، و نیازهای بدن در [نمایش پاسخ] تأمین شود.