سوالات جای خالی گفتار دوم فصل پنجم زیست یازدهم | یادگیری فعال برای کنکور و امتحان نهایی
دعای مطالعه [ نمایش ]
بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحیمِ
اَللّهُمَّ اَخْرِجْنى مِنْ ظُلُماتِ الْوَهْمِ
خدايا مرا بيرون آور از تاريكىهاى وهم،
وَ اَكْرِمْنى بِنُورِ الْفَهْمِ
و به نور فهم گرامى ام بدار،
اَللّهُمَّ افْتَحْ عَلَيْنا اَبْوابَ رَحْمَتِكَ
خدايا درهاى رحمتت را به روى ما بگشا،
وَانْشُرْ عَلَيْنا خَزائِنَ عُلُومِكَ بِرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ
و خزانههاى علومت را بر ما باز كن به امید رحمتت اى مهربانترين مهربانان.
آیندهنگاران مغز به مدیریت داریوش طاهری، مجموعهای نوآورانه با نامهای زیستیار، زیستیاد و زیستبان تعاملی ارائه کرده است که تجربهای کاملاً هوشمند، تعاملی و هدفمند در یادگیری زیستشناسی دهم، یازدهم و دوازدهم فراهم میآورد. این مجموعه فراتر از ابزار آموزشی ساده است و به عنوان یک همراه هوشمند یادگیری، دانشآموز را در مسیر تسلط علمی، درک عمیق و آمادگی کامل برای آزمونها هدایت میکند.
این تجربه تعاملی دقیقاً همان اصل قدیمی «تکرار، مادر مهارتهاست» را عملی میکند و دانشآموز را به یادگیری فعال، تفکر تحلیلی و خودسنجی مستمر سوق میدهد. ما در آیندهنگاران مغز خود را معماران تکرار هدفمند میدانیم که با طراحی علمی مسیر یادگیری، دانشآموزان را به بالاترین سطح توانمندی هدایت میکنند.
با تمرکز بر آموزش مفهومی، تکرار هدفمند و بازیابی فعال، این مجموعه با جایخالیهای هوشمند یادگیری را از حالت منفعل خارج کرده و آن را به یک تجربه تعاملی و عمیق تبدیل میکند. طراحی هوشمندانه این ابزارها امکان یادگیری پیوسته و یکپارچه در طول سه سال تحصیلی را فراهم میآورد و دانشآموزان را به مهارتآموز حرفهای در زیستشناسی تبدیل میکند، آماده برای مواجهه با چالشهای علمی و تحصیلی و تبدیل تجربه یادگیری به فرآیندی فراموشنشدنی.
»» فصل ایمنی
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
گفتار دومین خط دفاعی: واکنشهای عمومی اما سریع
گفتار ۲ دومین خط دفاعی: [نمایش پاسخ] اما [نمایش پاسخ]
اگر میکروبی بتواند از [نمایش پاسخ] خط دفاعی عبور کند، آیا [نمایش پاسخ] بدن ما میتوانند با آن مبارزه کنند؟
مشاهدهٔ یک دانشمند
کلید پاسخ به این سؤال، از مشاهدهٔ [نمایش پاسخ] به نام [نمایش پاسخ] بهدست آمد. او در حین مطالعهٔ لارو [نمایش پاسخ]، که [نمایش پاسخ] است، به مشاهدهٔ شگفتانگیزی دست یافت. مچنیکوف برای [نمایش پاسخ]، درون بدن لارو، [نمایش پاسخ] را دید که شبیه [نمایش پاسخ] بودند؛ حرکت میکردند و مواد اطراف خود را [نمایش پاسخ]. در این هنگام فکری به ذهن او خطور کرد: شاید این یاختهها [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] را هم میخورند و در [نمایش پاسخ] نقش دارند. اگر چنین باشد باید بتوانند ذرهای را که از خارج به بدن [نمایش پاسخ] وارد شده است نابود کنند. او برای آزمودن این [نمایش پاسخ]، خردههای ریزی از خارهای [نمایش پاسخ] را به [نمایش پاسخ] لارو وارد کرد و مشتاقانه منتظر ماند. او [نمایش پاسخ] حدس زده بود. تا صبح فردا، این یاختههای [نمایش پاسخ]، اثری از خردهها باقی نگذاشته بودند. مچنیکوف این یاختهها را [نمایش پاسخ] نامید. او بقيهٔ عمر خود را به مطالعهٔ نحوهٔ [نمایش پاسخ] بدن در برابر میکروبها پرداخت و سرانجام موفق شد جایزهٔ نوبل را بهدست آورد.
شکل ۲- [نمایش پاسخ] در حال [نمایش پاسخ]
خودی و بیگانه
قبل از آنکه [نمایش پاسخ] بدن ما به [نمایش پاسخ] حمله کند، ابتدا باید «[نمایش پاسخ] بودن» آن را تشخیص دهد. دستگاه [نمایش پاسخ] هر فرد، یاختههای «[نمایش پاسخ]» را میشناسد و [نمایش پاسخ] در برابر آنچه که «[نمایش پاسخ]» تشخیص داده میشود پاسخ میدهد.
[نمایش پاسخ] خط دفاعی شامل [نمایش پاسخ] است که [نمایش پاسخ] را بر اساس [نمایش پاسخ] آنها شناسایی میکند. بنابراین، از نوع دفاع [نمایش پاسخ] است. [نمایش پاسخ] خط دفاعی شامل [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] است.
بیگانهخوارها ([نمایش پاسخ])
در انسان [نمایش پاسخ] از یاختههای [نمایش پاسخ] شناسایی شدهاند. بیگانهخوارها در [نمایش پاسخ] بدن انسان حضور دارند. [نمایش پاسخ] یکی از بیگانهخوارهاست (شکل 2).
واژهٔ [نمایش پاسخ] برای شما آشناست. آیا درشتخوارهای [نمایش پاسخ] را در [نمایش پاسخ] به یاد دارید؟ درشتخوارها در [نمایش پاسخ]، از جمله [نمایش پاسخ]، حضور دارند و با [نمایش پاسخ] مبارزه میکنند.
یکی دیگر از وظایف [نمایش پاسخ] از بین بردن یاختههای [نمایش پاسخ] یا [نمایش پاسخ] آنهاست. از سال گذشته به یاد دارید که [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] گویچههای [نمایش پاسخ] را پاکسازی میکنند. میدانید چگونه؟ این کار بهوسیلهٔ [نمایش پاسخ] این اندامها انجام میشود.
نوع دیگری از بیگانهخوارها یاختههای [نمایش پاسخ] نام دارد. این یاختهها را به علت داشتن [نمایش پاسخ]، به این نام میخوانند. یاختههای [نمایش پاسخ] در بخشهایی از بدن که با [نمایش پاسخ] در ارتباطاند، مثل [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]، به فراوانی یافت میشوند. این یاختهها علاوه بر [نمایش پاسخ]، قسمتهایی از [نمایش پاسخ] را در [نمایش پاسخ] خود قرار میدهند. سپس خود را به [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] میرسانند، تا این [نمایش پاسخ] را به یاختههای [نمایش پاسخ] ارائه کنند (شکل 3). یاختههای [نمایش پاسخ] با شناختن این قسمتها، [نمایش پاسخ] را [نمایش پاسخ] خواهند کرد.
بیگانهخوار دیگر [نمایش پاسخ] نام دارد. [نمایش پاسخ] مانند یاختههای [نمایش پاسخ] در بخشهایی از بدن که با [نمایش پاسخ] در ارتباطاند، به فراوانی یافت میشوند. [نمایش پاسخ] مادهای به نام [نمایش پاسخ] دارند. هیستامین رگها را [نمایش پاسخ] و نفوذپذیری آنها را [نمایش پاسخ] میکند. [نمایش پاسخ] شدن رگها باعث [نمایش پاسخ] جریان خون و حضور [نمایش پاسخ] گویچههای سفید میشود. نفوذپذیری [نمایش پاسخ] رگها موجب میشود تا [نمایش پاسخ] که حاوی پروتئینهای [نمایش پاسخ] است [نمایش پاسخ] از گذشته به خارج رگ نشت کند.
[نمایش پاسخ]، بیگانهخوار دیگری است که از انواع [نمایش پاسخ] است. [نمایش پاسخ] را در بخش گویچههای [نمایش پاسخ] بررسی میکنیم.
شکل ۳- نحوهٔ عملکرد یاختههای [نمایش پاسخ]
گویچههای سفید
یافتههای اولیه نشان داد که در جریان بیماریهای [نمایش پاسخ]، تعداد [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] مییابد و به این ترتیب، مشخص شد که بین این [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] ارتباط وجود دارد. اما هنوز یک سؤال دیگر باقیمانده بود: گویچههای سفید در [نمایش پاسخ]، اما میکروبها [نمایش پاسخ] میتوانند باشند. گویچههای سفید چگونه با میکروبهای [نمایش پاسخ] مبارزه میکنند؟ آیا گویچههای سفید میتوانند از [نمایش پاسخ] خارج شوند؟
با پیشرفت روشهای [نمایش پاسخ] و کار با [نمایش پاسخ]، دانشمندان به کشفی دست یافتند که میتوانست این [نمایش پاسخ] را حل کند. دانشمندان مشاهده کردند که گویچههای [نمایش پاسخ] نه تنها در [نمایش پاسخ]، بلکه در [نمایش پاسخ] دیگر هم یافت میشوند. پس گویچههای سفید، توانایی خروج از [نمایش پاسخ] را دارند. فرایند عبور گویچههای [نمایش پاسخ] را از دیوارهٔ [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] مینامند (شکل ۴). [نمایش پاسخ] از ویژگیهای [نمایش پاسخ] گویچههای [نمایش پاسخ] است.
واژهشناسی
تراگذرى (diapedesis/ دیاپدز)
دیاپدز به معنای از میان چیزی گذشتن است و تراگذری نیز از دو جزء ترا به معنی آن سو (طرف دیگر) و گذر به معنی عبور کردن تشکیل شده است.
شکل ۴- [نمایش پاسخ] گویچهٔ [نمایش پاسخ]
در سال گذشته دانستید گویچههای [نمایش پاسخ] انواع مختلفی دارند و به [نمایش پاسخ] مبارزه میکنند. در این قسمت آنهایی را بررسی میکنیم که در [نمایش پاسخ] خط دفاعی نقش دارند. سایر گویچههای سفید را در قسمتهای بعدی بررسی خواهیم کرد.
فعالیت ۳
در شکل زیر، انواع گویچههای [نمایش پاسخ] نشان داده شده است (مقیاس گویچهها نسبت به هم رعایت نشده است). با توجه به آنچه که در سال قبل خواندهاید:
الف) نام هر یک را بیان کنید.
ب) سیتوپلاسم در کدام گویچهها [نمایش پاسخ] و در کدام [نمایش پاسخ] است؟
پ) تحقیق کنید که [نمایش پاسخ] از چه چیزی ساخته شدهاند؟
نوتروفیلها را میتوان به «نیروهای [نمایش پاسخ]» تشبیه کرد. اگر عامل بیماریزا در [نمایش پاسخ] وارد شود، [نمایش پاسخ] با [نمایش پاسخ] خود را به آنها میرسانند و با [نمایش پاسخ] آنها را نابود میکنند (شکل ۵). نوتروفیلها مواد [نمایش پاسخ] زیادی حمل [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]اند.
شکل ۵- [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ]
[نمایش پاسخ] عوامل بیماریزا را نمیتوان با [نمایش پاسخ] از بین برد. در برابر عوامل بیماریزای [نمایش پاسخ] مثل [نمایش پاسخ] که قابل [نمایش پاسخ] نیستند، [نمایش پاسخ] مبارزه میکنند. ائوزینوفیلها محتویات [نمایش پاسخ] خود را به [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] میریزند (شکل 6).
[نمایش پاسخ]، به مواد [نمایش پاسخ] پاسخ میدهند. [نمایش پاسخ] این یاختهها [نمایش پاسخ] و مادهای به نام [نمایش پاسخ] دارند. [نمایش پاسخ] ضد [نمایش پاسخ] است.
[نمایش پاسخ]، از [نمایش پاسخ] خارج میشوند و پس از خروج، [نمایش پاسخ] میکنند و به [نمایش پاسخ] و یا یاختههای [نمایش پاسخ] تبدیل میشوند.
لنفوسیتها [نمایش پاسخ] دارند. لنفوسیتی را که در دفاع [نمایش پاسخ] نقش دارد، یاختهٔ [نمایش پاسخ] مینامند که یاختههای [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] را نابود میکنند. یاختهٔ [نمایش پاسخ]، به یاختهٔ [نمایش پاسخ] متصل میشود، با ترشح [نمایش پاسخ] به نام [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] در [نمایش پاسخ] ایجاد میکند. سپس با وارد کردن [نمایش پاسخ] به درون یاخته، باعث [نمایش پاسخ] یاخته میشود (شكل ۷). در یاختهها، [نمایش پاسخ] وجود دارد که در صورت اجرای آن، یاخته میمیرد. این نوع مرگ را [نمایش پاسخ] مینامند. لنفوسیتهای دفاع [نمایش پاسخ] را لنفوسیتهای [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] مینامند و کمی بعد با آنها آشنا خواهیم شد.
شکل ۶- [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] را احاطه کردهاند.
شكل ۷- نحوهٔ عملکرد یاختهٔ [نمایش پاسخ]
یاختهٔ [نمایش پاسخ] به یاختهٔ [نمایش پاسخ] متصل میشود.
[نمایش پاسخ] حاوی [نمایش پاسخ] و مولکولهای [نمایش پاسخ]، محتویات خود را با [نمایش پاسخ] ترشح میکنند.پرفورينها، [نمایش پاسخ] را در [نمایش پاسخ] ایجاد میکند.
آنزیم از [نمایش پاسخ] عبور کرده، به [نمایش پاسخ] وارد میشود و باعث [نمایش پاسخ] یاخته میشود.
یاختهٔ [نمایش پاسخ] توسط [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] میشود.
فعالیت ۴
یک [نمایش پاسخ] آماده خون را با [نمایش پاسخ] مشاهده و انواع [نمایش پاسخ] را در آن مشاهده کنید.
پروتئینها
علاوه بر یاختهها، [نمایش پاسخ] هم در [نمایش پاسخ] بدن نقش دارند. پروتئینهای [نمایش پاسخ]، گروهی از پروتئینهای [نمایش پاسخ] ([نمایش پاسخ]) اند. این پروتئینها در فرد غیرآلوده به صورت [نمایش پاسخ]اند، اما اگر [نمایش پاسخ] به بدن نفوذ کند، [نمایش پاسخ] میشوند. واکنش [نمایش پاسخ]، به این صورت است که وقتی یکی از این [نمایش پاسخ] فعال میشود، دیگری را فعال میکند و به همین ترتیب ادامه مییابد.
پروتئینهای [نمایش پاسخ] به کمک یکدیگر، با ایجاد ساختارهای [نمایش پاسخ] در [نمایش پاسخ] میکروبها، [نمایش پاسخ] بهوجود میآورند. این منافذ [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] یاختهای میکروب را در [نمایش پاسخ] از بین میبرند و سرانجام یاخته [نمایش پاسخ] میمیرد (شکل ۸). علاوه بر آن، قرارگرفتن [نمایش پاسخ] روی میکروب، باعث میشود که [نمایش پاسخ] آن [نمایش پاسخ] انجام شود.
شکل ۸- نحوهٔ عملکرد [نمایش پاسخ]
یکی دیگر از روشهای [نمایش پاسخ]، ترشح [نمایش پاسخ] به نام [نمایش پاسخ] است. اینترفرون [نمایش پاسخ] از یاخته [نمایش پاسخ] ترشح میشود و علاوه بر یاختهٔ [نمایش پاسخ]، بر یاختههای [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] اثر میکند و آنها را در برابر [نمایش پاسخ] مقاوم میکند. اینترفرون [نمایش پاسخ] از یاختههای [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] ترشح میشود و [نمایش پاسخ] را فعال میکند. این نوع [نمایش پاسخ] نقش مهمی در مبارزه علیه یاختههای [نمایش پاسخ] دارد.
پاسخ التهابی
هر یک از ما به نوعی تجربهٔ [نمایش پاسخ] یا [نمایش پاسخ] را داشتهایم. در این موارد، [نمایش پاسخ] آسیب میبیند و میکروبها [نمایش پاسخ] برای نفوذ پیدا میکنند. [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] که در موضع [نمایش پاسخ] مشاهده میشوند، نشانههای [نمایش پاسخ]اند.
التهاب، پاسخی [نمایش پاسخ] است که به دنبال [نمایش پاسخ] بروز میکند. این پاسخ به [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] میانجامد. التهاب چگونه ایجاد میشود؟
در التهاب، از [نمایش پاسخ] آسیبدیده [نمایش پاسخ] رها میشود. به این ترتیب جریان خون در رگها [نمایش پاسخ] مییابد و گویچههای سفید [نمایش پاسخ] به موضع [نمایش پاسخ] هدایت میشوند؛ همچنین خوناب [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ] نشت میکند (شکل ۹). [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] که همراه با [نمایش پاسخ] خارج شدهاند به [نمایش پاسخ] متصل میشوند.
یاختههای دیوارهٔ [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] با تولید [نمایش پاسخ]، باعث میشوند که [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] با [نمایش پاسخ] از [نمایش پاسخ] خارج شوند. نوتروفیلها [نمایش پاسخ] میکنند و مونوسیتها به [نمایش پاسخ] تبدیل میشوند.
فعالیت ۵
الف) علت [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] موضع التهاب را چگونه توضیح میدهید؟
ب) خروج [نمایش پاسخ] بیشتر در محل [نمایش پاسخ] از رگ چه اهمیتی دارد؟
در رابطه با چرک و مواد موجود در آن تحقیق کنید.
شکل ۹- فرایند [نمایش پاسخ]:
1- ورود [نمایش پاسخ] به بدن با [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ]
2- [نمایش پاسخ] آسیبدیده [نمایش پاسخ] (نقاط آبی) رها میکنند.
3- [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] از [نمایش پاسخ] خارج میشوند.
4- پروتئین [نمایش پاسخ] فعال شده به [نمایش پاسخ] باکتری متصل میشود.
5- [نمایش پاسخ] ضمن تولید [نمایش پاسخ]، باکتریها را [نمایش پاسخ] میکنند.
توجه داشته باشید که شمارهها، رویدادهای فرایند [نمایش پاسخ] را بدون درنظر گرفتن ترتیب [نمایش پاسخ] نشان و توضیح میدهد.
تب
یکی از نشانههای [نمایش پاسخ]، تب است. فعالیت میکروبها در دماهای بالا [نمایش پاسخ] مییابد، [نمایش پاسخ] در پاسخ به [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] میکروبها، دمای بدن را [نمایش پاسخ] میبرد.
فعالیت ۶
الف) تب چگونه بر فعالیت [نمایش پاسخ] اثر میگذارد؟
ب) چرا تبهای [نمایش پاسخ] خطرناکاند؟
در ادامه بخوانید:
زیستیار تعاملی آیندهنگاران مغز | زیستبان یادگیری با جایخالی؛ زیستشناسی دهم
زیستیار تعاملی آیندهنگاران مغز | زیستبان یادگیری با جایخالی؛ زیستشناسی دوازدهم
🚀 با ما همراه شوید!
تازهترین مطالب و آموزشهای مغز و اعصاب را از دست ندهید. با فالو کردن کانال تلگرام آیندهنگاران مغز، از ما حمایت کنید!
ورود/ ثبت نام با جیمیل
