نوروفارماکولوژی (Neuropharmacology) شاخهای تخصصی و میانرشتهای از علوم اعصاب و داروشناسی است که تأثیر داروها و ترکیبات فعال زیستی بر دستگاه عصبی را بررسی میکند؛ از برهمکنش مولکولهای دارویی با گیرندهها، ناقلهای عصبی و کانالهای یونی تا تغییرات پیامرسانی سلولی و شبکههای عصبی که در شکلگیری رفتار، شناخت، هیجان، یادگیری و حافظه نقش دارند. درک عمیق این دانش، مستلزم فراتر رفتن از شناخت نام داروها و آثار شناختهشده آنها و رسیدن به فهمی سازوکارمحور از رابطه میان ساختار مولکولی، عملکرد عصبی و پاسخ دارویی است؛ فهمی که در آن، هر اثر فارماکولوژیک دریچهای به سوی شناخت دقیقتر عملکرد مغز میگشاید.
مجموعه پیش رو، شامل سوالات نوروفارماکولوژی آزمون دکتری تخصصی علوم اعصاب وزارت بهداشت در سال ۱۴۰۱، همراه با پاسخ کلیدی است؛ مجموعهای که فرصتی برای ارزیابی دانش، مرور مفاهیم بنیادین، سنجش توانایی تحلیل پرسشها و شناسایی نقاط ضعف علمی فراهم میکند. پیشنهاد میشود پیش از مراجعه به کلید پاسخ، هر سؤال را با تکیه بر دانش خود و از طریق تحلیل صورت سؤال و ارزیابی گزینهها پاسخ دهید. سپس با تطبیق پاسخهای خود با کلید، ضمن ارزیابی میزان تسلط بر مباحث، موضوعاتی را که به مرور یا مطالعه عمیقتر نیاز دارند، مشخص کنید.
در آیندهنگاران مغز، نوروفارماکولوژی را صرفاً مجموعهای از اطلاعات درباره داروها نمیدانیم؛ بلکه آن را مسیری برای پیوند دادن دانش مولکولی به عملکرد دستگاه عصبی و درک علمیتر سازوکارهای مغز میبینیم. باور ما این است که یادگیری عمیق، از عبور شتابزده از پرسشها حاصل نمیشود؛ بلکه در مواجهه دقیق با مفاهیم، تحلیل روابط علت و معلولی و بازنگری نقادانه در دانستهها شکل میگیرد. از این منظر، هر سؤال فرصتی برای اندیشیدن، هر پاسخ گامی برای استوارتر کردن بنیان دانش و هر بازنگری زمینهای برای دستیابی به فهمی دقیقتر از دستگاه عصبی است.
رسالت آیندهنگاران مغز، فراهم آوردن بستری علمی برای دسترسی روشن، دقیق و مسئولانه به دانش معتبر علوم اعصاب است؛ بستری که در آن، آمادگی برای آزمون با تعمیق یادگیری همراه میشود و مطالعه منابع و پرسشهای تخصصی، فراتر از کسب نتیجهای مقطعی، به پرورش تفکر علمی و گسترش افقهای شناختی میانجامد. هدف، تنها یافتن پاسخ صحیح نیست؛ بلکه فهم این است که چرا یک پاسخ صحیح است، چه سازوکاری آن را توضیح میدهد و چگونه میتوان آن دانش را در چارچوب گستردهتر علوم اعصاب به کار گرفت.
آیندهنگاران مغز
ما مغز را میشناسیم تا آینده را بسازیم.
پنل هوشمند آزمون | آیندهنگاران مغز
عملکرد و پیشرفت شما در آزمون
۰پاسخ صحیح
۰پاسخ نادرست
۰باقیمانده
با فشردن دکمه شروع آزمون، زمانسنج ۱۰ دقیقهای فعال میشود. پس از پایان زمان نیز میتوانید به پاسخگویی ادامه دهید. وضعیت پاسخها و میزان پیشرفت شما بهصورت خودکار بهروزرسانی میشود.
فهرست سؤالات آزمون
10:00
زمان باقیمانده10:00
۰پاسخ صحیح
۰پاسخ نادرست
۰سؤالات باقیمانده
پرسش ۱- مکانیسم اثر کدامیک از داروهای خوابآور زیر از طریق تأثیر بر گیرندههای اورکسین است؟
الف) آلموركسانت
ب) زولپیدم
ج) راملتئون
د) تریازولام
پرسش ۲- کدامیک از داروهای سداتیو – هیپنوتیک زیر برای القای بیهوشی به کار میرود؟
الف) لورازپام
ب) آموباربیتال
ج) تیوپنتال
د) فلومازنيل
پرسش ۳- کدامیک از داروهای زیر در مصرف توأم با الکل واکنش شبیه به دیسولفیرام ایجاد میکند؟
الف) فومپيزول
ب) نالتروكسون
ج) آکامپروسیت
د) مترونیدازول
پرسش ۴- برای درمان سندرم ورنیکه کورساکوف ناشی از اتانول کدام یک از درمانهای زیر مؤثرتر است؟
الف) ترکیبات آهن
ب) فولیک اسید
ج) تیامین
د) متانول
پرسش ۵- داروهای آنتی سایکوز با مهار گیرندههای دوپامین در کدام یک از مسیرهای زیر ترشح هورمون پرولاکتین را افزایش میدهند؟
الف) اینسرتوهیپوتالامیک
ب) نیگرواستریاتال
ج) مزولیمبیک – مزوکورتیکال
د) توبرو اینفوندیبولار
پرسش ۶- احتمال ایجاد کاتالپسی و عارضه خارج هرمی با مصرف کدام یک از داروهای زیر بیشتر است؟
الف) ریسپریدون
ب) آریپیپرازول
ج) هالوپریدول
د) اولانزاپین
پرسش ۷- کدامیک از توضیحات زیر در مورد داروی لیتیوم صحیح است؟
الف) با مهار آنزیم اینوزیتول مونو فسفاتاز چرخه تولید IP3 را متوقف میکند.
ب) در غشاء سلول آنزیم فسفولیپاز C را مهار میکند.
ج) تأثیری بر مبادله گرهای سدیم در غشاء سلول ندارد.
د) میزان اینوزیتول درون سلول را افزایش میدهد.
پرسش ۸- Polydipsia و polyuria از عوارض شایع و برگشتپذیر کدام یک از داروهای ضد مانیای زیر است؟
الف) لاموتریژین
ب) ليتيم
ج) سدیم والپروات
د) کاربامازپین
پرسش ۹- کدام داروی زیر با اثر آگونیستی بر روی گیرندههای GABAA اثرات خود را اعمال میکند؟
الف) راملتئون
ب) نالتروكسون
ج) اتانل
د) بوسپیرون
پرسش ۱۰- در مورد اثرات درمانی داروی کاربامازپین همه موارد زیر درست میباشد، بجز:
الف) متابولیتهای غیرفعال دارد.
ب) یک پایدار کننده خلق است.
ج) مسدود کننده کانال سدیمی است.
د) در درمان تشنجهای تونیک – کلونیک بسیار مؤثر است.
پرسش ۱۱- کدام داروی زیر از دسته داروهای SNRI (مهارکنندههای بازجذب سروتونین – نوراپینفرین) است؟
الف) فلوكستين
ب) ونلافاکسين
ج) سیتالوپرام
د) بوپروپیون
پرسش ۱۲- کدامیک از ویژگیهای لوودوپا را توصیف میکند؟
الف) بیش از ۳۰ درصد لوودوپای تجویز شده بدون تغییر وارد مغز شده و نیمه عمر پلاسمایی بالایی دارد.
ب) نوسان در پاسخ بالینی به لوودوپا با افزایش طول درمان کمتر میشود.
ج) عموما در ترکیب با کاربی دوپا مورد استفاده درمانی قرار میگیرد.
د) کاهش بروز دیس کینزی در ۸۰ درصد بیماران طی درمان با لوودوپا مشاهده میشود.
پرسش ۱۳- کدام گزینه در ارتباط با اثرات لیتیوم صحیح میباشد؟
الف) عوارض جانبی آن شامل لرزش، ادم، اختلال عملکرد تیرویید است.
ب) باعث افزایش فعالیت آنزيم 3 glycogen synthese kinase میشود.
ج) جزء دسته داروهای آنتی سایکوتیک تیپیک میباشد.
د) دارای اثرات خواب آوری بسیار بالایی است.
پرسش ۱۴- کدامیک از داروهای زیر جزء دسته مهارکنندههای COMT میباشند؟
الف) راساژيلين
ب) سلژيلین
ج) هالوپریدول
د) انتاکاپون
پرسش ۱۵- کدامیک از موارد زیر جزء اندیکاسیونهای مصرف داروهای آنتی سایکوتیک نیست؟
الف) كاتاتونيا
ب) اختلالات اسکیزوافکتیو
ج) سندروم آسپرگر
د) اختلال دو قطبی
پرسش ۱۶- کدامیک از داروهای ضد افسردگی زیر برای درمان ترک سیگار مورد تأیید قرار گرفته است؟
الف) فلوکستین
ب) آمی ترپتیلین
ج) بوپروپیون
د) ترازودون
پرسش ۱۷- هیپرآلژزیا طی مصرف کدامیک از ضد دردهای اوپیوئیدی زیر دیده نمیشود؟
الف) مورفين
ب) فستقيل
ج) رمی فنتانيل
د) فنیل پریدین
پرسش ۱۸- در بیمار مبتلا به OCD که از کلومیپرامین استفاده میکند، احتمال بروز کدام عارضه زیر بیشتر است؟
الف) افزایش فشار خون
ب) اسهال
ج) خارش
د) خشکی دهان
پرسش ۱۹- کدامیک از داروهای ضد افسردگی زیر در دسته D تراتوژن طبقه بندی میشود و با نقصهای دیواره قلبی پس از تولد ارتباط دارد؟
الف) فلوکستین
ب) پاروکستین
ج) ونلافاكسین
د) دولوکستین
پرسش ۲۰- خانمی وقتی شست و شو انجام میدهد، مدام دچار تردید میشود که آیا به اندازه کافی شسته است یا خیر و چندین بار این کار را تکرار میکند تا از فشار افکار مزاحم و اضطراب آور در مورد آلودگی رها شود. کدامیک از داروهای زیر در درمان او کاربرد دارد؟
الف) آمیتریپتیلین
ب) نورتریپتیلین
ج) کلومیپرامین
د) ایمیپرامین
عملکرد و پیشرفت شما در آزمون
۰پاسخ صحیح
۰پاسخ نادرست
۰باقیمانده
مسیر یادگیری را ادامه دهید
از سنجش دانش تا یادگیری عمیقتر
برای تثبیت آموختهها، بررسی پاسخهای تشریحی و دسترسی به سوالات کتابها و مباحث دیگر، میتوانید از مسیرهای زیر استفاده کنید.
گامی فراتر از پاسخ صحیح؛ درک عمیق مفاهیم
اگر میخواهید علاوه بر شناسایی گزینه صحیح، با تحلیل علمی سوالات، مبانی مفهومی پاسخها و دلایل رد یا تأیید گزینهها آشنا شوید، پاسخهای تشریحی این مجموعه را مطالعه کنید. تحلیل تشریحی پرسشها فرصتی فراهم میکند تا مفاهیم را عمیقتر درک کنید، ارتباط میان مباحث را بهتر بشناسید و برای مواجهه با پرسشهای مفهومی آزمون آمادگی بیشتری به دست آورید.
برای شناخت بهتر روند سوالات آزمون دکتری علوم اعصاب، به یک دوره بسنده نکنید. مرور سوالات سالهای مختلف به شما کمک میکند دانستههای خود را بازبینی کنید، بر مفاهیم بنیادین تسلط بیشتری بیابید و آمادگی خود را در مواجهه با شیوههای گوناگون طرح سؤال بسنجید.
شناخت مغز به تسلط بر یک مبحث محدود نمیشود. برای تکمیل آمادگی خود در آزمون دکتری تخصصی علوم اعصاب وزارت بهداشت، سایر حوزههای اصلی این رشته را نیز مرور کنید و دانش خود را در پیوند میان ساختار، عملکرد، مبانی زیستی و اثرات داروها بر دستگاه عصبی گسترش دهید.
نه اولین، اما در تلاش برای بهترین بودن؛ نه پیشرو در آغاز، اما ممتاز در پایان.
----
ما شاید آغازگر راه نباشیم، اما با ایمان به شایستگی و تعالی، قدم برمیداریم تا در قلهی ممتاز بودن بایستیم.