نوروفارماکولوژی (Neuropharmacology) شاخهای تخصصی و میانرشتهای از علوم اعصاب و داروشناسی است که تأثیر داروها و ترکیبات فعال زیستی بر دستگاه عصبی را بررسی میکند؛ از برهمکنش مولکولهای دارویی با گیرندهها، ناقلهای عصبی و کانالهای یونی تا تغییرات پیامرسانی سلولی و شبکههای عصبی که در شکلگیری رفتار، شناخت، هیجان، یادگیری و حافظه نقش دارند. درک عمیق این دانش، مستلزم فراتر رفتن از شناخت نام داروها و آثار شناختهشده آنها و رسیدن به فهمی سازوکارمحور از رابطه میان ساختار مولکولی، عملکرد عصبی و پاسخ دارویی است؛ فهمی که در آن، هر اثر فارماکولوژیک دریچهای به سوی شناخت دقیقتر عملکرد مغز میگشاید.
مجموعه پیش رو، شامل سوالات نوروفارماکولوژی آزمون دکتری تخصصی علوم اعصاب وزارت بهداشت در سال ۱۳۹۷، همراه با پاسخ کلیدی است؛ مجموعهای که فرصتی برای ارزیابی دانش، مرور مفاهیم بنیادین، سنجش توانایی تحلیل پرسشها و شناسایی نقاط ضعف علمی فراهم میکند. پیشنهاد میشود پیش از مراجعه به کلید پاسخ، هر سؤال را با تکیه بر دانش خود و از طریق تحلیل صورت سؤال و ارزیابی گزینهها پاسخ دهید. سپس با تطبیق پاسخهای خود با کلید، ضمن ارزیابی میزان تسلط بر مباحث، موضوعاتی را که به مرور یا مطالعه عمیقتر نیاز دارند، مشخص کنید.
در آیندهنگاران مغز، نوروفارماکولوژی را صرفاً مجموعهای از اطلاعات درباره داروها نمیدانیم؛ بلکه آن را مسیری برای پیوند دادن دانش مولکولی به عملکرد دستگاه عصبی و درک علمیتر سازوکارهای مغز میبینیم. باور ما این است که یادگیری عمیق، از عبور شتابزده از پرسشها حاصل نمیشود؛ بلکه در مواجهه دقیق با مفاهیم، تحلیل روابط علت و معلولی و بازنگری نقادانه در دانستهها شکل میگیرد. از این منظر، هر سؤال فرصتی برای اندیشیدن، هر پاسخ گامی برای استوارتر کردن بنیان دانش و هر بازنگری زمینهای برای دستیابی به فهمی دقیقتر از دستگاه عصبی است.
رسالت آیندهنگاران مغز، فراهم آوردن بستری علمی برای دسترسی روشن، دقیق و مسئولانه به دانش معتبر علوم اعصاب است؛ بستری که در آن، آمادگی برای آزمون با تعمیق یادگیری همراه میشود و مطالعه منابع و پرسشهای تخصصی، فراتر از کسب نتیجهای مقطعی، به پرورش تفکر علمی و گسترش افقهای شناختی میانجامد. هدف، تنها یافتن پاسخ صحیح نیست؛ بلکه فهم این است که چرا یک پاسخ صحیح است، چه سازوکاری آن را توضیح میدهد و چگونه میتوان آن دانش را در چارچوب گستردهتر علوم اعصاب به کار گرفت.
آیندهنگاران مغز
ما مغز را میشناسیم تا آینده را بسازیم.
پنل هوشمند آزمون | آیندهنگاران مغز
عملکرد و پیشرفت شما در آزمون
۰پاسخ صحیح
۰پاسخ نادرست
۰باقیمانده
با فشردن دکمه شروع آزمون، زمانسنج ۱۰ دقیقهای فعال میشود. پس از پایان زمان نیز میتوانید به پاسخگویی ادامه دهید. وضعیت پاسخها و میزان پیشرفت شما بهصورت خودکار بهروزرسانی میشود.
فهرست سؤالات آزمون
10:00
زمان باقیمانده10:00
۰پاسخ صحیح
۰پاسخ نادرست
۰سؤالات باقیمانده
پرسش ۱- کدام یک از داروهای آنتیپارکینسون زیر از طریق مهار مونوآمین اکسیداز عمل میکند؟
الف) آمانتادین
ب) سلژلین
ج) لوودوپا
د) پرامیپکسول
پرسش ۲- تیزانیدین با چه مکانیسمی به عنوان ضد اسپاسم عمل میکند؟
الف) آگونیست رسپتور گلیسین
ب) آگونیست گیرنده آلفا _ ۲
ج) آنتاگونیست گیرنده NMDA
د) آگونیست گیرنده GABA-B
پرسش ۳- ریسک بروز علایمگذرای نورولوژیک در مصرف کدام یک از بیحس کنندههای موضعی زیر بسیار کم میباشد؟
الف) بوپیواکائین
ب) لیدوکائین
ج) پروکائین
د) مپیواکائین
پرسش ۴- مکانیسم اصلی کتامین در ایجاد بیهوشی کدام مورد است؟
الف) آگونیست گیرنده آلفا _ ۲ (ɑ۲)
ب) آنتاگونیست گیرنده NMDA
ج) تقویت جریان یون کلر میانجی شده با رسپتور گابا
د) فعال کردن رسپتور GABA-A
پرسش ۵- تیاگابین با کدام یک از مکانیسم های زیر به عنوان ضد تشنج عمل میکند؟
الف) بلوک کانالهای سدیم وابسته به ولتاژ
ب) مهار آنزیم گابا آمینوترانسفراز
ج) بلوک کانالهای کلسیم وابسته به ولتاژ
د) جلوگیری از برداشت گابا در نورونها و گلیا
پرسش ۶- کدام یک از داروهای زیر در درمان صرع کوچک (Absence seizures) مؤثر است؟
الف) گاباپنتین (Gabapentin)
ب) فنیتوئین (Phenytoin)
ج) والپروات (Valproate)
د) کاربامازپین (Carbamazepine)
پرسش ۷- اثرات ضدجنون داروهای آنتی سایکوتیک با اثر بر کدام یک از مسیرهای دوپامینی زیر ایجاد می شود؟
الف) Mesolimbic
ب) Nigrostriatal
ج) Tuberoinfundibular
د) Medullary-preiventricular
پرسش ۸- خانم ۶۰ ساله ای که از سال ها پیش به دلیل اسکیزوفرنیا تحت درمان تریفلوپرازین (Trifluperazine) بوده است. به دلیل مشکلات حرکتی مراجعه کرده است. مشکل حرکتی به شکل حرکات ناخواسته و غیرارادی Choreathetoid است که بیشتر در ناحیه دهان دیده میشود. کدام یک از مداخلات دارویی زیر صحیح است؟
الف) تغییر داروی بیمار به تیوتیکسن (Thiothixene)
ب) تغییر داروی بیمار به Clozapine
ج) افزودن داروی بی پریدین (Biperidine)
د) افزودن داروی ایمی پرامین (Imipramine)
پرسش ۹- بیماری تحت درمان داروهای روان پزشکی به طور ناگهانی دچار تب بسیار بالا، Rigidity، کاهش سطح هوشیاری و بی ثباتی سیستم اتونوم شده است. این مجموعه عوارض در اثر مصرف دوز معمول کدام یک از داروهای زیر ممکن است ایجاد شده باشد؟
الف) Amitriptyline (آمی تریپتیلین)
ب) Flurazepam (فلورازپام)
ج) Bupropion (بوپروپیون)
د) Halopridol (هالوپریدول)
پرسش ۱۰- دیابت بی مزه (Diabetes Insipidus) با مصرف کدام یک از داروهای تثبیت کننده خلق زیر بیشتر دیده می شود؟
الف) Lithium (لیتیوم)
ب) Valproate (والپروات)
ج) Carbamazepine (کاربامازپین)
د) Lamotrigine (لاموترژین)
پرسش ۱۱- به منظور قطع وابستگی به الکل کدام یک از داروهای زیر تجویز میشود؟
الف) کلردیازپوکساید (Chlordiazepoxide)
ب) نالتروکسان (Naltrexone)
ج) تیامین (Thiamine)
د) لورازپام (Lorazepam)
پرسش ۱۲- کدام یک از داروهای زیر به عنوان شل کننده عضلانی مصرف می شود؟
الف) زولپیدم (Zolpidem)
ب) فلومازنيل (Flumazenil)
ج) زالپلون (Zaleplon)
د) دیازپام (Diazepam)
پرسش ۱۳- کدام یک از بیهوشی دهنده های تبخیر پذیر (volatile anesthetics) زیر با مکانیسم اصلی کاهش بازدهی قلبی باعث کاهش فشار شریانی میشود؟
الف) انفلوران (Enflurane)
ب) دزفلوران (Desflurane)
ج) ایزوفلوران (Isoflurane)
د) سووفلوران (Sevoflurane)
پرسش ۱۴- افزایش وزن در مصرف کدام یک از داروهای ضد سایکوز زیر شایع تر است و نیاز به کنترل رژیم غذایی دارد؟
الف) Aripiprazole
ب) Quetiapine
ج) Olanzapine
د) Ziprazidone
پرسش ۱۵- کدام یک از داروهای ضدافسردگی زیر در سطح رسپتور 5-HT2A به عنوان آنتاگونیست عمل می کند؟
الف) Venlafaxine
ب) Duloxetine
ج) Maprotiline
د) Trazodone
پرسش ۱۶- کدام یک از موارد زیر از اثرات مصرف داروهای آگونیست کانابینوئیدی است؟
الف) تهوع
ب) رهایی از دردهای مزمن
ج) افزایش فشار داخل چشم
د) کاهش اشتها
پرسش ۱۷- گیرنده اصلی LSD در ایجاد هالوسیناسیون کدام است؟
الف) D2
ب) GABA-A
ج) 5HT2A
د) CB1
پرسش ۱۸- مصرف مزمن کدام یک از داروهای زیر می تواند سایکوز طولانی مدت که حتی بعد از قطع دارو ادامه داشته باشد، را ایجاد نماید؟
الف) Cannabis
ب) Heroin
ج) Mescaline
د) Phencyclidine
پرسش ۱۹- نسبت به کدامیک از اثرات اوپیوئیدها تحمل ایجاد نمی شود؟
الف) بیدردی
ب) تضعیف تنفسی
ج) يبوست
د) سداتیو
پرسش ۲۰- موارد زیر از اثرات اوپیوئیدها می باشد، بجز:
الف) شلی عضلات تنه
ب) کولیک صفراوی
ج) احتباس ادرار
د) آمنوره در خانمها
عملکرد و پیشرفت شما در آزمون
۰پاسخ صحیح
۰پاسخ نادرست
۰باقیمانده
مسیر یادگیری را ادامه دهید
از سنجش دانش تا یادگیری عمیقتر
برای تثبیت آموختهها، بررسی پاسخهای تشریحی و دسترسی به سوالات کتابها و مباحث دیگر، میتوانید از مسیرهای زیر استفاده کنید.
گامی فراتر از پاسخ صحیح؛ درک عمیق مفاهیم
اگر میخواهید علاوه بر شناسایی گزینه صحیح، با تحلیل علمی سوالات، مبانی مفهومی پاسخها و دلایل رد یا تأیید گزینهها آشنا شوید، پاسخهای تشریحی این مجموعه را مطالعه کنید. تحلیل تشریحی پرسشها فرصتی فراهم میکند تا مفاهیم را عمیقتر درک کنید، ارتباط میان مباحث را بهتر بشناسید و برای مواجهه با پرسشهای مفهومی آزمون آمادگی بیشتری به دست آورید.
برای شناخت بهتر روند سوالات آزمون دکتری علوم اعصاب، به یک دوره بسنده نکنید. مرور سوالات سالهای مختلف به شما کمک میکند دانستههای خود را بازبینی کنید، بر مفاهیم بنیادین تسلط بیشتری بیابید و آمادگی خود را در مواجهه با شیوههای گوناگون طرح سؤال بسنجید.
شناخت مغز به تسلط بر یک مبحث محدود نمیشود. برای تکمیل آمادگی خود در آزمون دکتری تخصصی علوم اعصاب وزارت بهداشت، سایر حوزههای اصلی این رشته را نیز مرور کنید و دانش خود را در پیوند میان ساختار، عملکرد، مبانی زیستی و اثرات داروها بر دستگاه عصبی گسترش دهید.
نه اولین، اما در تلاش برای بهترین بودن؛ نه پیشرو در آغاز، اما ممتاز در پایان.
----
ما شاید آغازگر راه نباشیم، اما با ایمان به شایستگی و تعالی، قدم برمیداریم تا در قلهی ممتاز بودن بایستیم.