نوروبیولوژی (Neurobiology) دانشی بنیادین در علوم اعصاب است که سازوکارهای سلولی و مولکولی دستگاه عصبی را بررسی می‌کند؛ از ارتباطات نورونی و انتقال پیام‌های عصبی تا فرایندهای زیستی زیربنای یادگیری، حافظه، رفتار و کارکردهای پیچیده مغز. تسلط بر این دانش، فراتر از حفظ‌کردن مطالب، به درک عمیق روابط میان ساختار، عملکرد و سازوکارهای دستگاه عصبی نیاز دارد.
مجموعه پیش رو، شامل سؤالات نوروبیولوژی آزمون دکتری تخصصی علوم اعصاب وزارت بهداشت در سال ۱۴۰۰، همراه با پاسخ کلیدی است که با هدف سنجش دانش، مرور مفاهیم بنیادین، شناسایی نقاط ضعف و آمادگی هدفمند برای آزمون گردآوری شده است. پیشنهاد می‌شود ابتدا به هر سؤال مستقل پاسخ دهید و سپس با مراجعه به کلید پاسخ، میزان تسلط خود را ارزیابی کنید.
در آینده‌نگاران مغز، یادگیری را فراتر از عبور از یک آزمون می‌دانیم؛ آن را گامی برای تعمیق دانش، پرورش تفکر علمی و گشودن افق‌های تازه در شناخت مغز می‌بینیم. باور ما این است که دانش معتبر، هنگامی ارزشمندتر می‌شود که دقیق، روشن و مسئولانه در دسترس جویندگان علم قرار گیرد.
آینده‌نگاران مغز
ما مغز را می‌شناسیم تا آینده را بسازیم.
راهنمای زمان‌سنج آزمون
شما می‌توانید بدون فشردن دکمه «شروع آزمون» نیز به سؤالات پاسخ دهید؛ اما برای تمرین مدیریت زمان و سنجش سرعت پاسخ‌گویی، این دکمه را در نظر گرفته‌ایم. با شروع زمان‌سنج، مدت‌زمان پاسخ‌گویی شما محاسبه می‌شود و حتی پس از پایان زمان نیز می‌توانید پاسخ‌دادن را ادامه دهید. هدف، یادگیری مدیریت زمان است، نه محدودکردن فرصت یادگیری شما.
زمان باقی‌مانده: 10:00
با فشردن دکمه زیر، زمان‌سنج فعال می‌شود.
زمان باقی‌مانده10:00
پرسش ۱- در کدام‌یک از گزینه‌ها، مجموعه مولکول سیگنالینگ و رسپتورش به درستی مزدوج شده است؟
الف) NGF – guanylyl cyclase
ب) Interleukins – tyrosine kinase
ج) EGF – tyrosine kinase associated
د) TGF-β – threonine/serine kinase
پرسش ۲- در کدام گزینه، نام رسپتور و پیامبر ثانویه در سیگنالینگ نوروترانسمیترها به درستی مزدوج شده است؟
الف) α1 – cAMP
ب) M4 – IP3, DAG
ج) GABAB – cAMP
د) 5HT2A – IP3, DAG
پرسش ۳- به انتقال از پایانه عصبی به سمت جسم سلولی چه اطلاق می‌گردد؟
الف) Slow axonal transport
ب) Fast axonal transport
ج) Orthograde transport
د) Retrograde transport
پرسش ۴- تمامی گزینه‌ها در مورد RNA صحیح است، بجز:
الف) microRNAs حدود 21 تا 25 نوکلئوتید دارند.
ب) RNA تک رشته‌ای است و حاوی قند دئواکسی ریبوز است.
ج) با splicing، بیشتر از یک mRNA از یک ژن ایجاد می‌شود.
د) با حذف اینترون‌ها، بیش از یک mRNA از pre-mRNA ایجاد می‌شود.
پرسش ۵- کدام‌یک از جملات زیر در مورد میتوکندری صحیح است؟
الف) دارای سیستم ترمیم DNA مؤثری هستند.
ب) 99 درصد پروتئین‌ها در میتوکندری محصول ژن‌های هسته است.
ج) در سنتز کمپلکس II، DNA میتوکندریایی نقش دارد.
د) میزان موتاسیون در DNA میتوکندری 10 برابر کمتر از DNA هسته است.
پرسش ۶- کدام گزینه در مورد پروتئین‌های جی کوچک (proteins-G Small) صحیح است؟
الف) توسط exchange Guanine factors غیرفعال می‌شوند.
ب) خانواده Rac/Rho سرعت انتقال وزیکولی را تنظیم می‌کنند.
ج) خانواده Ras رشد را با انتقال سیگنال از غشای سلول به هسته تنظیم می‌کند.
د) خانواده Rab در واکنش‌های بین غشای پلاسمایی و اجزای سیتواسکلتون دخالت دارند.
پرسش ۷- سنتز کدام‌یک از نوروترانسمیترهای زیر با دپولاریزاسیون پایانه عصبی و ورود کلسیم فعال می‌شود؟
الف) ATP
ب) Substance P
ج) Acetylcholine
د) Carbon monoxide
پرسش ۸- کدام گزینه در مورد پمپ سدیم پتاسیم صحیح است؟
الف) اُآبائین به ساب‌یونیت بتا متصل می‌شود.
ب) ساب‌یونیت آلفا بدون جزء بتا عملکردی ندارد.
ج) ساب‌یونیت بتا از پروتئین‌های FXYD است.
د) ساب‌یونیت گاما محل اتصال ATP است.
پرسش ۹- کدام‌یک از اختلالات (channelopathies) زیر به اختلال عملکرد کانال‌های نیکوتینی استیل‌کولین مربوط می‌شود؟
الف) Myasthenia
ب) Periodic paralysis
ج) Myotonia
د) Malignant hyperthermia
پرسش ۱۰- در یک نورون، پتانسیل استراحت غشا ۷۵- میلی‌ولت و پتانسیل تعادلی یون کلر ۶۰- میلی‌ولت است، باز شدن کانال‌های کلری چه اثری بر پتانسیل غشا دارد؟
الف) تغییر نمی‌کند.
ب) صفر می‌شود.
ج) هیپرپولاریزه می‌شود.
د) دپولاریزه می‌شود.
پرسش ۱۱- تمام موارد زیر جزو خانواده مولکول‌های adhesion cell هستند، بجز:
الف) Selectins
ب) Integrins
ج) Laminins
د) Cadherins
پرسش ۱۲- در فرآیند اندوسیتوز با واسطه رسپتور، کدام پروتئین در جدا کردن (pinching off) وزیکول از غشای سلول نقش ایفا می‌کند؟
الف) Adaptin
ب) Dynamin
ج) Clathrin
د) Caveolin
پرسش ۱۳- از طریق کدام‌یک از گزینه‌ها، تعداد مولکول یا یون بیشتری در یک ثانیه از غشای نورون عبور می‌کند؟
الف) پمپ (Pump)
ب) کانال (Channel)
ج) مبادله‌گر (Exchanger)
د) ترانسپورتر (Transporter)
پرسش ۱۴- کدام‌یک از گزینه‌ها عامل اصلی اتصال لایه‌های Exoplasmic غشای سلول شوان در ساختار میلین است؟
الف) PMP22
ب) P0 glycoprotein
ج) Myelin basic protein (MBP)
د) Proteolipid protein (PLP)
پرسش ۱۵- همه مواد زیر می‌توانند از کانال‌های اکوآپورین عبور کنند، بجز:
الف) NH3
ب) Glycerol
ج) Mannitol
د) Uric Acid
پرسش ۱۶- کدام ترتیب اسیدهای آمینه زیر در ابتدای تمامی پپتیدهای اوپیوئیدی وجود دارد؟
الف) Tyr-Gly-Gly-Phe-Met
ب) Tyr-Pro-Gly-Phe-Met
ج) Tyr-Gly-Arg-Phe-Met
د) Met-Gly-Gly-Phe-Met
پرسش ۱۷- کدام نوروترانسمیتر با اتصال به گیرنده گلوتامات باعث بهبود عملکرد گیرنده NMDA می‌شود؟
الف) دوپامین
ب) سروتونین
ج) گلیسین
د) ماده P
پرسش ۱۸- کدام‌یک از گیرنده‌های زیر کانال یونی است؟
الف) 5-HT3
ب) 5-HT2
ج) 5-HT1A
د) 5-HT1B
پرسش ۱۹- یون کلسیم از طریق کدام‌یک از عوامل زیر می‌تواند از سلول خارج شود؟
الف) Ca2+ ATPases
ب) Mechanically gated Ca2+ channel
ج) Store-operated Ca2+ channel
د) Ligand-gated Ca2+ channel
پرسش ۲۰- کدام‌یک از پروتئین‌های زیر مواد را به سمت انتهای «+» میکروتوبول‌ها حمل می‌کند؟
الف) Kinesin
ب) Myosin
ج) Dynein
د) Peroxin
امتیاز آزمون: 0
مسیر یادگیری را ادامه دهید
از سنجش دانش تا یادگیری عمیق‌تر
برای تثبیت آموخته‌ها، بررسی پاسخ‌های تشریحی و دسترسی به سوالات کتاب‌ها و مباحث دیگر، می‌توانید از مسیرهای زیر استفاده کنید.
گامی فراتر از پاسخ صحیح؛ درک عمیق مفاهیم
اگر می‌خواهید علاوه بر شناسایی گزینه صحیح، با تحلیل علمی سوالات، مبانی مفهومی پاسخ‌ها و دلایل رد یا تأیید گزینه‌ها آشنا شوید، پاسخ‌های تشریحی این مجموعه را مطالعه کنید. تحلیل تشریحی پرسش‌ها فرصتی فراهم می‌کند تا مفاهیم را عمیق‌تر درک کنید، ارتباط میان مباحث را بهتر بشناسید و برای مواجهه با پرسش‌های مفهومی آزمون آمادگی بیشتری به دست آورید.
برای شناخت بهتر روند سوالات آزمون دکتری علوم اعصاب، به یک دوره بسنده نکنید. مرور سوالات سال‌های مختلف به شما کمک می‌کند دانسته‌های خود را بازبینی کنید، بر مفاهیم بنیادین تسلط بیشتری بیابید و آمادگی خود را در مواجهه با شیوه‌های گوناگون طرح سؤال بسنجید.
شناخت مغز به تسلط بر یک مبحث محدود نمی‌شود. برای تکمیل آمادگی خود در آزمون دکتری تخصصی علوم اعصاب وزارت بهداشت، سایر حوزه‌های اصلی این رشته را نیز مرور کنید و دانش خود را در پیوند میان ساختار، عملکرد، مبانی زیستی و اثرات داروها بر دستگاه عصبی گسترش دهید.
نه اولین، اما در تلاش برای بهترین بودن؛ نه پیشرو در آغاز، اما ممتاز در پایان.
----
ما شاید آغازگر راه نباشیم، اما با ایمان به شایستگی و تعالی، قدم برمی‌داریم تا در قله‌ی ممتاز بودن بایستیم.
