بیماری های مغز و اعصاب؛ بیماری های اعصاب محیطی؛ پلی نوروپاتی ناشی از مسمومیت با تالیوم
دعای مطالعه [ نمایش ]
بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحیمِ
اَللّهُمَّ اَخْرِجْنى مِنْ ظُلُماتِ الْوَهْمِ
خدايا مرا بيرون آور از تاريكىهاى وهم،
وَ اَكْرِمْنى بِنُورِ الْفَهْمِ
و به نور فهم گرامى ام بدار،
اَللّهُمَّ افْتَحْ عَلَيْنا اَبْوابَ رَحْمَتِكَ
خدايا درهاى رحمتت را به روى ما بگشا،
وَانْشُرْ عَلَيْنا خَزائِنَ عُلُومِكَ بِرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ
و خزانههاى علومت را بر ما باز كن به امید رحمتت اى مهربانترين مهربانان.
» پلی نوروپاتیها
» » پلینوروپاتی ناشی از مسمومیت با تالیوم (Thallium poisoning)
مسمومیت با تالیوم (Thallium poisoning)
تظاهرات بالینی اصلی
مسمومیت با تالیوم یکی از علل نادر اما مهم نوروپاتی محیطی (Peripheral Neuropathy) است که با سه تظاهر بالینی اصلی شناخته میشود:
۱. پلینوروپاتی حسی و حرکتی سریعاً پیشرونده (Rapidly Progressive Sensorimotor Polyneuropathy):
یکی از مهمترین ویژگیهای مسمومیت با تالیوم، بروز سریع و پیشرونده نوروپاتی محیطی است که هم فیبرهای حسی و هم فیبرهای حرکتی را درگیر میکند. این الگوی درگیری بهشدت شبیه به سندرم گیلن باره (Guillain-Barré Syndrome) است، بهطوریکه ممکن است در مراحل اولیه، با آن اشتباه گرفته شود.
بررسی مایع مغزی-نخاعی (CSF) در این بیماران معمولاً الگوی مشابه با گیلن باره نشان میدهد، یعنی پروتئین بالا با تعداد سلول نرمال (آلبومینوسیتولوژیک دیسوسیشن).
۲. علائم گوارشی (Gastrointestinal Symptoms):
در بسیاری از بیماران، علائم گوارشی مانند تهوع، استفراغ، دردهای کولیکی شکم و یبوست ممکن است پیش از شروع علائم عصبی یا همزمان با آنها ظاهر شوند. این نکته میتواند در تشخیص زودهنگام بیماری کمککننده باشد.
۳. علائم پوستی (Dermatologic Manifestations):
یکی از ویژگیهای شاخص در مسمومیت با تالیوم، ریزش مو (Alopecia) است که اغلب چند روز پس از بروز علائم نوروپاتیک اتفاق میافتد. همچنین، پوستهپوسته شدن و لایهبرداری پوست (Desquamation) در نواحی مختلف بدن بهویژه در دست و پا دیده میشود که جزء یافتههای مهم پوستی محسوب میشود.
تشخیص:
تشخیص مسمومیت با تالیوم بر اساس سنجش غلظت آن در ادرار و بافتهای بدن انجام میگیرد. سطح بالای تالیوم ادراری (Urinary Thallium) شاخص قابل اعتمادی برای تأیید مسمومیت است.
درمان:
در حال حاضر، درمان اختصاصی مؤثری برای تالیوم وجود ندارد و مداخلات درمانی عمدتاً حمایتی (Supportive Care) هستند. در برخی موارد، استفاده از دیتیپا (DTPA) یا دیتیاسامای (DTSMA) به عنوان شلاتکننده بررسی شده، اما شواهد قطعی ندارد. اقداماتی مانند همودیالیز و زغال فعال نیز ممکن است در مراحل اولیه مفید باشند.
جمعبندی:
مسمومیت با تالیوم باید در بیماری که با پلینوروپاتی پیشرونده شبیه گیلن باره، همراه با علائم گوارشی و ریزش مو مراجعه کرده در نظر گرفته شود، بهویژه در صورت سابقهی تماس مشکوک با مواد سمی. تشخیص به کمک اندازهگیری سطح تالیوم ادرار تأیید میشود و درمان حمایتی مهمترین مداخله است.
پرسشهایی درباره مسمومیت با تالیوم
بیمار ۳۲ ساله با تابلوی سندرم گیلنباره و ریزش موی شدید مراجعه نموده است. کدامیک از اقدامات تشخیصی زیر را ضروری میدانید؟
(دستیاری – اسفند ۸۶)
الف) اندازهگیری آرسنیک در نمونه موی بیمار
ب) اندازهگیری تالیوم ادرار
ج) اندازهگیری سطح سرب سرم
د) اندازهگیری دفع ادرار پورفوبیلینوژن
کلیک کنید تا پاسخ پرسش نمایش داده شود
» پاسخ: گزینه ب
پاسخ تشریحی:
سندرم گیلن باره (Guillain-Barré Syndrome) نوعی پلینوروپاتی حاد دمیلینهکننده است که معمولاً بهصورت ضعف قرینه صعودی و کاهش رفلکسها تظاهر میکند. با این حال، برخی مسمومیتهای فلزی یا شیمیایی نیز میتوانند تظاهراتی مشابه گیلن باره به همراه علائم سیستمیک ایجاد کنند.
در این سؤال، یک کلیدواژه بسیار مهم وجود دارد: ریزش موی شدید (Severe Hair Loss). این علامت بسیار تیپیک برای مسمومیت با تالیوم (Thallium Poisoning) است و در کنار پلینوروپاتی سریعاً پیشرونده (که میتواند شبیه به گیلن باره باشد)، تشخیص احتمالی را بهسمت مسمومیت با تالیوم سوق میدهد.
بررسی گزینهها
الف) اندازهگیری آرسنیک در نمونه موی بیمار
آرسنیک نیز میتواند پلینوروپاتی بدهد، اما ریزش مو از ویژگیهای برجسته آن نیست. همچنین، پلینوروپاتی ناشی از آرسنیک معمولاً با علائم گوارشی برجستهتر همراه است. در این سناریو، یافتههای نورولوژیک و ریزش مو، بیشتر با تالیوم تطابق دارند.
ب) اندازهگیری تالیوم ادرار
این گزینه صحیح است. تالیوم با ایجاد پلینوروپاتی حسی-حرکتی سریعاً پیشرونده، ریزش مو (alopecia)، و گاه پوستریزی (desquamation) شناخته میشود. بررسی ادرار جهت سطح تالیوم روش اصلی برای تشخیص قطعی مسمومیت با تالیوم است.
ج) اندازهگیری سطح سرب سرم
مسمومیت با سرب (Lead poisoning) بیشتر با درگیری عصب رادیال، Wrist drop و یبوست همراه است، اما ریزش مو ندارد و معمولاً تابلوی آن با گیلن باره اشتباه نمیشود.
د) اندازهگیری دفع ادراری پورفوبیلینوژن
این تست در پورفیری حاد متناوب (Acute Intermittent Porphyria) کاربرد دارد که با درد شکمی، اختلالات روانی و نورولوژیک، و گاه فلج دیده میشود. ولی ریزش مو و تابلوی شبیه گیلن باره ندارد.
نتیجهگیری
وجود پلینوروپاتی پیشرونده شبیه گیلن باره همراه با ریزش موی شدید بسیار تیپیک برای مسمومیت با تالیوم است. بنابراین، اقدام تشخیصی ضروری در این بیمار، اندازهگیری تالیوم در ادرار خواهد بود.
پاسخ صحیح: گزینه ب
»» تمامی کتاب
ورود/ ثبت نام با جیمیل
