سوالات جای خالی گفتار دوم فصل اول زیست دوازدهم | یادگیری فعال برای کنکور و امتحان نهایی

با توجه به اینکه [نمایش پاسخ] به عنوان ماده وراثتی، حاوی [نمایش پاسخ] یاخته است، این پرسش مطرح می‌شود که هنگام [نمایش پاسخ] یاخته، این اطلاعات چگونه بدون [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ] یاخته حاصل از تقسیم می‌رسند؟

این کار با [نمایش پاسخ] دِنا انجام می‌شود. به ساخته شدن [نمایش پاسخ] دِنای جدید از روی دِنای قدیمی [نمایش پاسخ] می‌گویند.

با توجه به مدل [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] و وجود رابطهٔ [نمایش پاسخ] بین [نمایش پاسخ] تا حد زیادی همانندسازی دِنا قابل توضیح است؛ گرچه [نمایش پاسخ] مختلفی برای همانندسازی دِنا پیشنهاد شده بود (شکل ۹). 

۱- همانندسازی [نمایش پاسخ]: در این طرح هر [نمایش پاسخ] رشتهٔ دِنای [نمایش پاسخ] به صورت [نمایش پاسخ] باقی مانده، وارد [نمایش پاسخ] از یاخته‌های حاصل از [نمایش پاسخ] می‌شوند، [نمایش پاسخ] رشته دِنای [نمایش پاسخ] هم وارد [نمایش پاسخ] دیگر می‌شوند. چون دِنای [نمایش پاسخ] به صورت [نمایش پاسخ] در یکی از یاخته‌ها [نمایش پاسخ] شده است به آن همانندسازی [نمایش پاسخ] می‌گویند. 

۲- همانندسازی [نمایش پاسخ]: در این طرح در هر [نمایش پاسخ] یکی از دو رشته دِنا مربوط به دِنای [نمایش پاسخ] است و رشتهٔ دیگر با نوکلئوتیدهای [نمایش پاسخ] ساخته شده است. چون در هر یاختهٔ [نمایش پاسخ]، فقط [نمایش پاسخ] از [نمایش پاسخ] رشتهٔ دنای [نمایش پاسخ] وجود دارد، به آن [نمایش پاسخ] می‌گویند.

٣- همانندسازی [نمایش پاسخ] ([نمایش پاسخ]): در این طرح هر کدام از دناهای [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] از رشته‌های [نمایش پاسخ] و رشته‌های [نمایش پاسخ] را به صورت [نمایش پاسخ] در خود دارند.

شکل ۹- طرح‌های مختلف برای [نمایش پاسخ]

کدام طرح مورد تأیید قرار گرفته است؟

مزلسون و [نمایش پاسخ] با به‌کارگیری روش [نمایش پاسخ] پاسخ این پرسش را به دست آوردند. آنها [نمایش پاسخ] متعدد ارائه شده را در نظر گرفتند و با توجه به [نمایش پاسخ] آزمایشی را طراحی کردند تا بتوانند به پاسخ قانع کننده‌ای برسند. برای شروع کار، آنها باید بتوانند رشته‌های [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] را از رشته‌های [نمایش پاسخ] تشخیص دهند. آنها با این هدف دنا را با استفاده از [نمایش پاسخ] که ایزوتوپ سنگین [نمایش پاسخ] دارند، نشانه‌گذاری کردند.

دناهایی که با [نمایش پاسخ] ساخته می‌شوند نسبت به دِنای [نمایش پاسخ] که در نوکلئوتیدهای خود [نمایش پاسخ] دارد چگالی [نمایش پاسخ] دارند. بنابراین، به‌وسيله [نمایش پاسخ] با سرعت [نمایش پاسخ] می‌توان آنها را از هم جدا کرد.

آنها ابتدا [نمایش پاسخ] را در محیط دارای [نمایش پاسخ] کشت دادند. [نمایش پاسخ] در ساختار [نمایش پاسخ] که در ساخت دِنای [نمایش پاسخ] شرکت می‌کنند، وارد شدند. پس از چندین مرحله رشد و [نمایش پاسخ] در این محیط [نمایش پاسخ] تولید شدند که دِنای [نمایش پاسخ] نسبت به [نمایش پاسخ] اولیه داشتند.

سپس این [نمایش پاسخ] را به محیط کشت دارای [نمایش پاسخ] منتقل کردند. با توجه به اینکه تقسیم [نمایش پاسخ] حدود [نمایش پاسخ] طول می‌کشد در فواصل [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] را از محیط کشت جدا و بررسی کردند.

برای سنجش [نمایش پاسخ] دِناها در هر فاصلهٔ زمانی، [نمایش پاسخ] باکتری را استخراج و در شیبی از محلول [نمایش پاسخ]، با [نمایش پاسخ] متفاوت و در سرعتی [نمایش پاسخ] گریز دادند؛ در نتیجه مواد بر اساس [نمایش پاسخ] در بخش‌های [نمایش پاسخ] از محلول در لوله قرار گرفتند. مراحل آزمایش مزلسون و [نمایش پاسخ] و نتایج آن را در شکل ۱۰ می‌بینید.

همان‌طور که مشاهده می‌کنید نتایج این آزمایش نشان داد که [نمایش پاسخ] دِنا، [نمایش پاسخ] است‌.

شكل ۱۰- آزمایش‌های مزلسون و [نمایش پاسخ] و نتایج به‌دست آمده:

الف) دِنای باکتری‌های [نمایش پاسخ] پس از گریز دادن، [نمایش پاسخ] نوار در [نمایش پاسخ] لوله تشکیل دادند چون هر [نمایش پاسخ] رشته دِنای آنها [نمایش پاسخ] و چگالی [نمایش پاسخ] داشت.

ب) دِنای باکتری‌های حاصل از دور [نمایش پاسخ] همانندسازی در محیط کشت حاوی [نمایش پاسخ] (بعد از س[نمایش پاسخ]) پس از گريز دادن، نواری در [نمایش پاسخ] لوله تشکیل دادند. پس دِنای آنها چگالی [نمایش پاسخ] داشت.

پ) دِنای باکتری‌های حاصل از دور [نمایش پاسخ] همانندسازی (بعد از [نمایش پاسخ]) پس از گریز دادن [نمایش پاسخ] نوار، یکی در [نمایش پاسخ] و دیگری در [نمایش پاسخ] لوله تشکیل دادند. پس [نمایش پاسخ] از آنها چگالی [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] چگالی [نمایش پاسخ] داشتند. چرا؟

با مشخص شدن اینکه همانندسازی به صورت [نمایش پاسخ] انجام می‌شود، سؤال دیگری مطرح شد: دو رشته [نمایش پاسخ] چگونه از یکدیگر باز می‌شوند؟ آیا هر دو رشته [نمایش پاسخ] از یکدیگر جدا می‌شوند و سپس [نمایش پاسخ] انجام می‌شود یا جدا شدن دو رشته [نمایش پاسخ] و همراه با آن [نمایش پاسخ] انجام می‌شود؟

تحقیقات نشان داده است در [نمایش پاسخ] که قرار است همانندسازی انجام شود [نمایش پاسخ] رشته از هم [نمایش پاسخ] می‌شوند. بقیه قسمت‌ها [نمایش پاسخ] هستند و به [نمایش پاسخ] باز می‌شوند.

عوامل و مراحل همانندسازی

در همانندسازی عوامل [نمایش پاسخ] مؤثرند که مهم‌ترین آنها به شرح زیر است:

– [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] به عنوان [نمایش پاسخ]

– [نمایش پاسخ] سازندهٔ [نمایش پاسخ] که بتوانند در کنار هم نسخه [نمایش پاسخ] الگو را بسازند. این واحدها [نمایش پاسخ] آزاد داخل [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] فسفاته هستند که در لحظه اتصال به رشته [نمایش پاسخ] در حال ساخت، [نمایش پاسخ] فسفات خود را از دست می‌دهند.

– [نمایش پاسخ] لازم برای همانندسازی که ضمن [نمایش پاسخ] کردن دو رشته [نمایش پاسخ] را به صورت [نمایش پاسخ] روبه‌روی هم قرار می‌دهد و با پیوند [نمایش پاسخ] به هم وصل می‌کند.

مراحل همانندسازی: [نمایش پاسخ] همانندسازی دنا باید [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ]، باز و [نمایش پاسخ] همراه آن یعنی [نمایش پاسخ] از آن جدا شوند تا [نمایش پاسخ] بتواند انجام شود. این کارها با کمک [نمایش پاسخ] انجام می‌شود. سپس آنزیم [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] دنا و [نمایش پاسخ] رشته آن را از هم باز می‌کند (شکل ۱۱).

شکل ۱۱ـ [نمایش پاسخ] دِنا

به نظر شما برای باز شدن [نمایش پاسخ] رشته دِنا آنزیم [نمایش پاسخ] چه پیوندهایی را از هم باز می‌کند؟
انواع دیگری از [نمایش پاسخ] با همدیگر فعالیت می‌کنند تا یک رشته [نمایش پاسخ] در مقابل رشته [نمایش پاسخ] ساخته شود. یکی از مهم‌ترین آنها که نوکلئوتیدهای [نمایش پاسخ] را با نوکلئوتیدهای رشته [نمایش پاسخ] جفت می‌کند [نمایش پاسخ] است. با توجه به اینکه در محل همانندسازی، [نمایش پاسخ] در دو جهت انجام می‌شود؛ به آن همانندسازی [نمایش پاسخ] نیز می‌گویند.

دوراهی همانندسازی: در شکل ۱۱ می‌بینید در محلی که [نمایش پاسخ] رشتهٔ [نمایش پاسخ] از هم جدا می‌شوند، [نمایش پاسخ] ساختار [نمایش پاسخ] به وجود می‌آید که به هریک از آنها [نمایش پاسخ] همانندسازی می‌گویند. در فاصلهٔ بین این دو [نمایش پاسخ]، پیوندهای [نمایش پاسخ] بین دو رشته از هم گسیخته و [نمایش پاسخ] رشته از یکدیگر باز شده‌اند. همچنین پیوندهای [نمایش پاسخ] جدیدی در حال تشکیل هستند. [نمایش پاسخ] نوکلئوتیدها را به [نمایش پاسخ] رشته در حال تشکیل اضافه می‌کند. اضافه شدن یک [نمایش پاسخ] به نوع [نمایش پاسخ] بستگی دارد که در نوکلئوتید رشته [نمایش پاسخ] قرار دارد. هر نوکلئوتید باید با [نمایش پاسخ] روی رشته [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] باشد. هنگام اضافه شدن هر نوکلئوتید [نمایش پاسخ] فسفاته به انتهای رشته [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] تا از فسفات‌های آن از مولکول جدا می‌شوند و نوکلئوتید به صورت [نمایش پاسخ] به رشته متصل می‌شود (شکل ۱۲).

شکل ۱۲- [نمایش پاسخ] دِنا

فعالیت‌های آنزیم دِنابسپاراز

همانندسازی [نمایش پاسخ] با دقت [نمایش پاسخ] انجام می‌شود؛ این دقت تا حدود [نمایش پاسخ] مربوط به رابطهٔ [نمایش پاسخ] بین نوکلئوتیدها است. اگرچه آنزیم [نمایش پاسخ]، نوکلئوتیدها را براساس رابطهٔ [نمایش پاسخ] مقابل هم قرار می‌دهد ولی [نمایش پاسخ] در این مورد اشتباهی هم صورت می‌گیرد؛ بنابراین آنزیم [نمایش پاسخ] پس از برقراری هر پیوند [نمایش پاسخ]، برمی‌گردد و رابطهٔ [نمایش پاسخ] نوکلئوتید را بررسی می‌کند که رابطهٔ آن درست است یا اشتباه؟ اگر اشتباه باشد آن را [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] درست را به جای آن قرار می‌دهد. برای حذف [نمایش پاسخ] نادرست باید بتواند پیوند [نمایش پاسخ] را بشکند و نوکلئوتید نادرست را از [نمایش پاسخ] جدا کند. توانایی [نمایش پاسخ] دنا را فعالیت [نمایش پاسخ] گویند که در آن پیوند [نمایش پاسخ] می‌شکند. بنابراین آنزیم [نمایش پاسخ]، هم فعالیت [نمایش پاسخ] دارد که در آن پیوند [نمایش پاسخ] را تشکیل می‌دهد و هم فعالیت [نمایش پاسخ] که در آن پیوند [نمایش پاسخ] را برای رفع [نمایش پاسخ] می‌شکند. فعالیت [نمایش پاسخ] دنابسپاراز را که باعث رفع اشتباه‌ها در [نمایش پاسخ] می‌شود، [نمایش پاسخ] می‌گویند.

همانندسازی در [نمایش پاسخ] و یوکاریوت‌ها

در پروکاریوت‌ها که شامل [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] می‌شوند، مولکول‌های وراثتی در [نمایش پاسخ] محصور نشده و [نمایش پاسخ] اصلی دارای [نمایش پاسخ] مولکول [نمایش پاسخ] است که در [نمایش پاسخ] قرار دارد و به [نمایش پاسخ] یاخته متصل است. پروکاریوت‌ها علاوه بر [نمایش پاسخ] اصلی ممکن است مولکول‌هایی از دنایی دیگر به نام [نمایش پاسخ] داشته باشند. [نمایش پاسخ] این مولکول‌ها می‌تواند [نمایش پاسخ] دیگری را به باکتری بدهد مانند افزایش [نمایش پاسخ] باکتری در برابر [نمایش پاسخ].

[نمایش پاسخ] پروکاریوت‌ها فقط [نمایش پاسخ] جایگاه [نمایش پاسخ] همانندسازی در [نمایش پاسخ] خود دارند. در این جایگاه [نمایش پاسخ] رشته دِنا از هم [نمایش پاسخ] می‌شوند. [نمایش پاسخ] یوکاریوت‌ها، همانندسازی [نمایش پاسخ] جهتی در [نمایش پاسخ] نیز وجود دارد؛ یعنی از [نمایش پاسخ] نقطه همانندسازی شروع و در [نمایش پاسخ] جهت ادامه می‌یابد تا به همدیگر رسیده و [نمایش پاسخ] پایان یابد (شکل ۱۳).

شکل ۱۳ـ همانندسازی [نمایش پاسخ] دِنا در [نمایش پاسخ] با [نمایش پاسخ] نقطۀ آغاز

در [نمایش پاسخ] که بقیه موجودات زنده یعنی [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] را شامل می‌شوند [نمایش پاسخ] در هر فام‌تن به صورت [نمایش پاسخ] است و مجموعه‌ای از [نمایش پاسخ] که مهم‌ترین آنها [نمایش پاسخ] هستند همراه آن قرار دارند. [نمایش پاسخ] دِنا درون [نمایش پاسخ] قرار دارد که به آن [نمایش پاسخ] می‌گویند. در یوکاریوت‌ها علاوه بر [نمایش پاسخ] در [نمایش پاسخ] نیز مقداری دِنا وجود دارد که به آن [نمایش پاسخ] می‌گویند. این نوع از دِنا که حالت [نمایش پاسخ] دارد در [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] دیده می‌شود.

همانندسازی در [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] پیچیده‌تر از [نمایش پاسخ] است. علت این مسئله وجود [نمایش پاسخ] زیاد دِنا و قرار داشتن در [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] است که هر کدام از آنها [نمایش پاسخ] برابر دِنای باکتری هستند. بنابراین اگر فقط [نمایش پاسخ] جایگاه آغاز همانندسازی در هر [نمایش پاسخ] داشته باشند مدت زمان [نمایش پاسخ] برای همانندسازی لازم است. به همین علت در [نمایش پاسخ]، آغاز همانندسازی در [نمایش پاسخ] نقطه در هر [نمایش پاسخ] انجام می‌شود (شکل ۱۴).

تعداد جایگاه‌های [نمایش پاسخ] همانندسازی در [نمایش پاسخ] حتی می‌تواند بسته به مراحل [نمایش پاسخ] تنظیم شود؛ مثلاً در دوران [نمایش پاسخ] در مراحل [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] (مرحله تشکیل [نمایش پاسخ]) سرعت تقسیم [نمایش پاسخ] و تعداد جایگاه‌های [نمایش پاسخ] همانندسازی هم [نمایش پاسخ] است ولی پس از تشکیل [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] تقسیم و [نمایش پاسخ] جایگاه‌های آغاز [نمایش پاسخ] می‌شوند.

شکل ۱۴- [نمایش پاسخ] در [نمایش پاسخ]