سوالات جای خالی گفتار دوم فصل دوم زیست دوازدهم | یادگیری فعال برای کنکور و امتحان نهایی

گفتار ۲.      به سوی پروتئین

پلی‌پپتیدها از مهم‌ترین فراورده‌های [نمایش پاسخ] هستند. پروتئین‌ها اعمال مختلفی را در بدن انجام می‌دهند که پیش از این با برخی از آنها آشنا شده‌اید. اینکه چگونه [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] حاصل از آن، [نمایش پاسخ] را ایجاد می‌کنند در آینده مورد بحث قرار می‌گیرند. در این گفتار به نحوهٔ تبدیل اطلاعات [نمایش پاسخ] رنا، به [نمایش پاسخ] می‌پردازیم.

تبدیل زبان نوکلئیک‌اسیدی [نمایش پاسخ] به زبان [نمایش پاسخ]

دانستید که در فرایند [نمایش پاسخ] از روی توالی‌های [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] ساخته می‌شود که هر دو از [نمایش پاسخ] تشکیل شده‌اند. ولی در ساختار پلی‌پپتیدها، [نمایش پاسخ] وجود دارد. به ساخته شدن [نمایش پاسخ] از روی اطلاعات [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] می‌گویند. طرح ساده‌ای از [نمایش پاسخ] تا [نمایش پاسخ] را در شکل زیر مشاهده می‌کنید (شکل 7).

شكل ۷- طرح ساده‌ای از تشکیل شدن [نمایش پاسخ]

توالی‌های [نمایش پاسخ] نوکلئوتیدی رنای [نمایش پاسخ] تعیین می‌کند که کدام [نمایش پاسخ] باید در ساختار [نمایش پاسخ] قرار بگیرد. به این توالی‌ها، [نمایش پاسخ] گفته می‌شود. در یاخته [نمایش پاسخ] نوع رمزه وجود دارد. نکته قابل توجه این است که رمزه [نمایش پاسخ] در جانداران یکسان‌اند. به نظر شما این موضوع بیانگر چه واقعیتی است؟

رمزه‌های [نمایش پاسخ] ،[نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] هیچ آمینواسیدی را رمز نمی‌کنند که به آنها رَمزهٔ [نمایش پاسخ] می‌گویند، زیرا حضور این رَمزه‌ها در رنای [نمایش پاسخ] موجب پایان یافتن عمل [نمایش پاسخ] می‌شود. رَمزهٔ [نمایش پاسخ] یا [نمایش پاسخ] رمزه‌ای است که [نمایش پاسخ] از آن آغاز می‌شود. این رمزه، معرف آمینواسید [نمایش پاسخ] نیز است.

عوامل لازم در [نمایش پاسخ]

ترجمه نیازمند [نمایش پاسخ] مختلفی است. ترجمه را می‌توان به یک فرایند [نمایش پاسخ] از روی [نمایش پاسخ] آن تشبیه کرد. براساس [نمایش پاسخ] این کتاب، مواد اولیه به [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] خاصی استفاده و [نمایش پاسخ] خاصی درست می‌شود. در ترجمه هم براساس [نمایش پاسخ] رنای [نمایش پاسخ]، پلی‌پپتید خاصی ساخته می‌شود. مواد اولیه مصرفی در ترجمه، [نمایش پاسخ] هستند. [نمایش پاسخ] و رناهای [نمایش پاسخ] از دیگر عوامل لازم در ترجمه هستند. انرژی لازم برای تهیه [نمایش پاسخ] هم از مولکول‌های پر [نمایش پاسخ] مانند [نمایش پاسخ] به دست می‌آید.

ساختار رنای [نمایش پاسخ]

رنای ناقل [نمایش پاسخ] رونویسی دچار تغییراتی می‌شود. در ساختار [نمایش پاسخ] رنای ناقل، نوکلئوتیدهای [نمایش پاسخ] می‌توانند پیوند [نمایش پاسخ] ایجاد کنند. به همین علت رنای [نمایش پاسخ] رشته‌ای، روی خود [نمایش پاسخ] می‌خورد (شکل ۸- الف). رنای ناقل [نمایش پاسخ] مجددی پیدا می‌کند که ساختار [نمایش پاسخ] را به‌وجود می‌آورد. در این ساختار یک بخش محل اتصال [نمایش پاسخ] و دیگری توالی [نمایش پاسخ] نوکلئوتیدی به نام [نمایش پاسخ] است (شکل ۸). به نظر شما علت این نام‌گذاری چیست؟ هنگام [نمایش پاسخ]، این توالی با توالی [نمایش پاسخ] مکمل خود پیوند [نمایش پاسخ] مناسب برقرار می‌کند.

شکل ۸- رنای [نمایش پاسخ]

الف) تاخوردگی [نمایش پاسخ] ب) ساختار [نمایش پاسخ]

در [نمایش پاسخ] رناهای ناقل، به جز در ناحیه [نمایش پاسخ]، انواع توالی‌های [نمایش پاسخ] وجود دارند. انتظار این است که به تعداد انواع [نمایش پاسخ]، پادرَمزه وجود داشته باشد ولی تعداد انواع [نمایش پاسخ] کمتر از [نمایش پاسخ] است؛ مثلاً برای رَمزه‌های [نمایش پاسخ]، رنای ناقل وجود ندارد.

نحوه عمل رنای ناقل: همان‌طور که گفته شد، [نمایش پاسخ] به رنای ناقل متصل می‌شود. حال پرسش این است که آیا هر نوع [نمایش پاسخ] به هر نوع رنای [نمایش پاسخ] می‌تواند متصل شود؟ اهمیت بخش [نمایش پاسخ] در این اتصال چیست؟

در واقع در یاخته‌ها، [نمایش پاسخ] ویژه‌ای وجود دارند که براساس نوع توالی [نمایش پاسخ]، آمینواسید مناسب را به رنای [نمایش پاسخ] متصل می‌کنند؛ یعنی آنزیم با تشخیص [نمایش پاسخ] در رنای ناقل، [نمایش پاسخ] مناسب را یافته و به آن وصل می‌کند. این فرایند نیازمند [نمایش پاسخ] است (شکل 9).

حال بر اساس آنچه تاکنون دربارهٔ رمزه‌ها خوانده‌اید آیا می‌توانید حدس بزنید رنای ناقل با چه توالی [نمایش پاسخ] می‌تواند به [نمایش پاسخ] متیونین متصل شود؟

شکل ۹- نحوهٔ پیوستن [نمایش پاسخ] به رنای [نمایش پاسخ] مربوط به خود توسط [نمایش پاسخ] ویژه آن

ساختار رِناتَن

دانستید که رِناتَن در ساخت [نمایش پاسخ] نقش دارد. رناتَن‌ها از [نمایش پاسخ] زیرواحد تشکیل شده‌اند (شکل ۱۰). هر زیرواحد نیز از [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] تشکیل شده است. به یاد می‌آورید که رنای رِناتَنی به وسیله کدام [نمایش پاسخ] ساخته می‌شود؟ در یاخته، [نمایش پاسخ] رِناتَنی ساخته شده و [نمایش پاسخ] مربوط به آنها در کنار هم قرار گرفته و زیرواحد [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] رِناتَن را می‌سازد. رِناتَن در ساختار [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] جایگاه به نام [نمایش پاسخ]،[نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] دارد که با آنها در ادامه آشنا خواهیم شد.

شکل ۱۰- ترتیب قرارگیری زیرواحدهای [نمایش پاسخ]

مراحل ترجمه

ترجمه نیز فرایندی [نمایش پاسخ] است که برای سادگی در یادگیری آن را به [نمایش پاسخ] مرحلهٔ [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] تقسیم می‌کنند.

مرحله آغاز: در این مرحله بخش‌هایی از رنای [نمایش پاسخ]، زیرواحد [نمایش پاسخ] رِناتَن را به‌سوی [نمایش پاسخ] آغاز، هدایت می‌کند. سپس در این محل رنای [نمایش پاسخ] که مکمل [نمایش پاسخ] آغاز است به آن متصل می‌شود. با افزوده شدن زیر واحد [نمایش پاسخ] رِناتَن به این مجموعه، ساختار [نمایش پاسخ] کامل می‌شود.

در این مرحله جایگاه [نمایش پاسخ] در رناتَن، محل قرارگیری رنای [نمایش پاسخ] دارای [نمایش پاسخ] است. این جایگاه در ابتدا توسط رنای ناقل [نمایش پاسخ] اشغال می‌شود. جایگاه [نمایش پاسخ] محل قرارگیری رنای [نمایش پاسخ] بعدی و [نمایش پاسخ] متصل به آن خواهد بود. پیوند [نمایش پاسخ] در جایگاه [نمایش پاسخ] برقرار می‌شود. جایگاه [نمایش پاسخ] محل خروج رنای ناقل بدون [نمایش پاسخ] است. در مرحله [نمایش پاسخ] فقط جایگاه [نمایش پاسخ] پر می‌شود و جایگاه [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] خالی می‌ماند (شکل 11).

شکل ۱۱- مرحله [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ]

مرحلهٔ طویل شدن: در این مرحله ممکن است رناهای [نمایش پاسخ] مختلفی وارد جایگاه [نمایش پاسخ] رُناتَن شوند ولی فقط رنایی که مکمل [نمایش پاسخ] جایگاه [نمایش پاسخ] است، استقرار پیدا می‌کند؛ در غیر این صورت جایگاه را ترک می‌کند. سپس آمینواسید جایگاه [نمایش پاسخ] از رنای ناقل خود جدا می‌شود و با آمینواسید جایگاه [نمایش پاسخ] پیوند برقرار می‌کند. آیا می‌دانید پیوند حاصل چه نام دارد؟ پس از آن [نمایش پاسخ] به اندازهٔ یک [نمایش پاسخ] به سوی رَمزه [نمایش پاسخ] پیش می‌رود. در این موقع رنای ناقل که حامل رشته [نمایش پاسخ] در حال ساخت است در جایگاه [نمایش پاسخ] قرار می‌گیرد (علت نام‌گذاری جایگاه [نمایش پاسخ]) و جایگاه [نمایش پاسخ] خالی می‌شود تا پذیرای رنای [نمایش پاسخ] بعدی باشد. رنای ناقل بدون [نمایش پاسخ] نیز در جایگاه [نمایش پاسخ] قرار می‌گیرد و سپس از این جایگاه [نمایش پاسخ] می‌شود. این فرایند [نمایش پاسخ] تکرار می‌شود و طول زنجیرهٔ [نمایش پاسخ] بیشتر می‌شود تا رِناتَن به یکی از [نمایش پاسخ] پایان برسد (شکل 12).

شکل ۱۲- مرحله [نمایش پاسخ] ترجمه

مرحلهٔ پایان: با ورود یکی از [نمایش پاسخ] پایان ترجمه در جایگاه [نمایش پاسخ]، چون رنای ناقل [نمایش پاسخ] آن وجود ندارد، این جایگاه توسط [نمایش پاسخ] به نام عوامل [نمایش پاسخ] اشغال می‌شود. عوامل آزادکننده باعث جدا شدن [نمایش پاسخ] از آخرین رنای [نمایش پاسخ] می‌شوند؛ همچنین باعث جدا شدن زیرواحدهای [نمایش پاسخ] از هم و آزاد شدن رنای [نمایش پاسخ] می‌شوند. زیرواحدهای [نمایش پاسخ] می‌توانند مجدداً این مراحل را تکرار کنند تا چندین نسخه از یک [نمایش پاسخ] ساخته شود (شکل ۱۳).

شكل ۱۳- مرحله [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ]

محل [نمایش پاسخ] و سرنوشت آنها

پروتئین‌ها در [نمایش پاسخ] مختلفی از یاخته ساخته می‌شوند. به‌طور کلی پروتئین‌سازی در هر بخشی از یاخته که [نمایش پاسخ] حضور داشته باشند می‌تواند انجام شود.

همان‌طور که در شکل ۱۴ می‌بینید، پروتئین‌های ساخته شده در [نمایش پاسخ] سرنوشت‌های مختلفی پیدا می‌کنند. [نمایش پاسخ] از این پروتئین‌ها به [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] می‌روند و ممکن است برای [نمایش پاسخ] به خارج رفته یا به بخش‌هایی مثل [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] بروند. بعضی پروتئین‌ها نیز در [نمایش پاسخ] می‌مانند و یا اینکه به [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و یا [نمایش پاسخ] می‌روند. در هر یک از این موارد براساس مقصدی که پروتئین باید برود، توالی‌های [نمایش پاسخ] در آن وجود دارد که [نمایش پاسخ] را به مقصد هدایت می‌کند (شکل 14).

شکل ۱۴- سرنوشت [نمایش پاسخ] ساخته شده در [نمایش پاسخ]

سرعت و [نمایش پاسخ] پروتئین‌سازی

به‌طور کلی [نمایش پاسخ] و مقدار پروتئین‌سازی در یاخته‌ها بسته به [نمایش پاسخ] تنظیم می‌شود. در [نمایش پاسخ] پروتئین‌سازی حتی [نمایش پاسخ] پیش از پایان [نمایش پاسخ] رنای [نمایش پاسخ] آغاز شود؛ زیرا طول عمر رنای پیک در این یاخته‌ها [نمایش پاسخ] است. برای پروتئین‌هایی که به مقدار [نمایش پاسخ] مورد نیازند، ساخت پروتئین‌ها، به‌طور [نمایش پاسخ] و پشت سر هم توسط مجموعه‌ای از [نمایش پاسخ] انجام می‌شود تا تعداد [نمایش پاسخ] بیشتری در واحد [نمایش پاسخ] ساخته شود (شکل ۱۵). در این مجموعه، [نمایش پاسخ] مانند دانه‌های تسبیح و [نمایش پاسخ] شبیه نخی است که از درون این دانه‌ها می‌گذرد. همکاری جمعی [نمایش پاسخ] به پروتئین‌سازی [نمایش پاسخ] بیشتری می‌دهد.

تجمع رِناتَن‌ها در یاخته‌های [نمایش پاسخ] نیز دیده می‌شوند. البته در این یاخته‌ها سازوکارهایی برای حفاظت رنای [نمایش پاسخ] در برابر تخریب وجود دارد. بنابراین، [نمایش پاسخ] بیشتری برای [نمایش پاسخ] هست. در مجموع، این عوامل موجب طولانی‌تر شدن [نمایش پاسخ] رنای پیک پیش از [نمایش پاسخ] می‌شود.

شکل ۱۵- الف) تصویر [نمایش پاسخ] مجموعهٔ [نمایش پاسخ] ب) طرحی ساده از رِناتن‌هایی که چند رنای در حال [نمایش پاسخ] را [نمایش پاسخ] می‌کنند.