سوالات جای خالی گفتار سوم فصل سوم زیست دهم | یادگیری فعال برای کنکور و امتحان نهایی

گفتار ۳  تنوع تبادلات گازی

در [نمایش پاسخ] (شكل ۱۷) و جانورانی مانند [نمایش پاسخ] که همهٔ یاخته‌های بدن می‌توانند با محیط [نمایش پاسخ] داشته باشند، ساختار ویژه‌ای برای [نمایش پاسخ] وجود ندارد؛ اما در سایر جانوران، ساختارهای [نمایش پاسخ] ویژه‌ای مشاهده می‌شود که ارتباط یاخته‌های بدن را با محیط فراهم می‌کنند. در این جانوران، چهار روش اصلی برای تنفس مشاهده می‌شود که عبارت‌اند از تنفس [نمایش پاسخ]، تنفس [نمایش پاسخ]، تنفس [نمایش پاسخ] و تنفس [نمایش پاسخ].

شکل ۱۷- تنفس از طریق [نمایش پاسخ] در تک‌یاخته‌ای‌ها ([نمایش پاسخ])

تنفس نایدیسی

نایدیس‌ها، لوله‌های [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] به‌هم هستند که از طریق [نمایش پاسخ] تنفسی به خارج راه دارند (شکل ۱۸). [نمایش پاسخ] تنفسی در [نمایش پاسخ] نایدیس قرار دارند. نایدیس به انشعابات [نمایش پاسخ] تقسیم می‌شود. انشعابات [نمایش پاسخ]، که در کنار [نمایش پاسخ] یاخته‌های بدن قرار می‌گیرند، [نمایش پاسخ] بوده و دارای [نمایش پاسخ] است که [نمایش پاسخ] گازی را ممکن می‌کند؛ [نمایش پاسخ] چنین تنفسی دارند. در این جانوران دستگاه [نمایش پاسخ]، نقشی در انتقال [نمایش پاسخ] ندارد.

شکل ۱۸- تنفس [نمایش پاسخ]

تنفس پوستی

در تنفس [نمایش پاسخ] شبکهٔ [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] با مویرگ‌های [نمایش پاسخ] وجود دارد و گازها با محیط اطراف از طریق [نمایش پاسخ] مبادله می‌شوند. سطح پوست در جانورانی که تنفس [نمایش پاسخ] دارند، [نمایش پاسخ] نگه داشته می‌شود. [نمایش پاسخ] تنفس [نمایش پاسخ] دارد. تنفس [نمایش پاسخ] در [نمایش پاسخ] نیز وجود دارد (شکل ۱۹).

شکل ۱۹- تنفس [نمایش پاسخ]

تنفس آبششی

ساده‌ترین آبشش‌ها، [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] هستند، مانند آبشش‌های [نمایش پاسخ] (شکل ۲۰). در سایر [نمایش پاسخ]، آبشش‌ها به [نمایش پاسخ] محدود می‌شوند.

شکل ۲۰- ساده‌ترین [نمایش پاسخ] در [نمایش پاسخ]

ماهیان و [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] نیز آبشش دارند (شکل ۲۱). تبادل گاز از طریق [نمایش پاسخ]، بسیار کارآمد است. جهت حرکت خون در [نمایش پاسخ] و عبور آب در طرفین [نمایش پاسخ]، برخلاف یکدیگر است.

شکل ۲۱- تنفس [نمایش پاسخ] در [نمایش پاسخ]. به تفاوت جهت حرکت [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] دقت کنید.

تنفس ششی

حلزون از [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] است که برای تنفس، از [نمایش پاسخ] استفاده می‌کند. در [نمایش پاسخ] شش‌دار سازوکارهایی وجود دارد که باعث می‌شود جریان [نمایش پاسخ] از هوای تازه در مجاورت بخش [نمایش پاسخ] برقرار شود. این ساز و کارها به ساز و کارهای [نمایش پاسخ] شهرت دارند.

مهره‌داران [نمایش پاسخ] نوع ساز و کار متفاوت در [نمایش پاسخ] دارند؛ مثلاً قورباغه به کمک ماهیچه‌های [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]، با حرکتی شبیه «[نمایش پاسخ]» هوا را با [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ] می‌راند؛ به این ساز و کار پمپ [نمایش پاسخ] می‌گویند (شکل ۲۲). در انسان ساز و کار [نمایش پاسخ] وجود دارد که در آن، هوا به وسیله [نمایش پاسخ] حاصل از فشار [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ]، به [نمایش پاسخ] وارد می‌شود.

شکل ۲۲- پمپ [نمایش پاسخ] در [نمایش پاسخ]

پرندگان به علت [نمایش پاسخ]، نسبت به سایر مهره‌داران انرژی [نمایش پاسخ] مصرف می‌کنند و بنابراین به اکسیژن [نمایش پاسخ] نیاز دارند. پرندگان علاوه بر [نمایش پاسخ]، دارای ساختارهایی به نام [نمایش پاسخ] هستند که کارایی تنفس آنها را نسبت به [نمایش پاسخ] افزایش می‌دهد (شکل ۲۳).

شکل ۲۳- دستگاه تنفسی در [نمایش پاسخ]