سوالات جای خالی گفتار اول فصل دوم زیست دهم | یادگیری فعال برای کنکور و امتحان نهایی
دعای مطالعه [ نمایش ]
بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحیمِ
اَللّهُمَّ اَخْرِجْنى مِنْ ظُلُماتِ الْوَهْمِ
خدايا مرا بيرون آور از تاريكىهاى وهم،
وَ اَكْرِمْنى بِنُورِ الْفَهْمِ
و به نور فهم گرامى ام بدار،
اَللّهُمَّ افْتَحْ عَلَيْنا اَبْوابَ رَحْمَتِكَ
خدايا درهاى رحمتت را به روى ما بگشا،
وَانْشُرْ عَلَيْنا خَزائِنَ عُلُومِكَ بِرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ
و خزانههاى علومت را بر ما باز كن به امید رحمتت اى مهربانترين مهربانان.
آیندهنگاران مغز به مدیریت داریوش طاهری، مجموعهای نوآورانه با نامهای زیستیار، زیستیاد و زیستبان تعاملی ارائه کرده است که تجربهای کاملاً هوشمند، تعاملی و هدفمند در یادگیری زیستشناسی دهم، یازدهم و دوازدهم فراهم میآورد. این مجموعه فراتر از ابزار آموزشی ساده است و به عنوان یک همراه هوشمند یادگیری، دانشآموز را در مسیر تسلط علمی، درک عمیق و آمادگی کامل برای آزمونها هدایت میکند.
این تجربه تعاملی دقیقاً همان اصل قدیمی «تکرار، مادر مهارتهاست» را عملی میکند و دانشآموز را به یادگیری فعال، تفکر تحلیلی و خودسنجی مستمر سوق میدهد. ما در آیندهنگاران مغز خود را معماران تکرار هدفمند میدانیم که با طراحی علمی مسیر یادگیری، دانشآموزان را به بالاترین سطح توانمندی هدایت میکنند.
با تمرکز بر آموزش مفهومی، تکرار هدفمند و بازیابی فعال، این مجموعه با جایخالیهای هوشمند یادگیری را از حالت منفعل خارج کرده و آن را به یک تجربه تعاملی و عمیق تبدیل میکند. طراحی هوشمندانه این ابزارها امکان یادگیری پیوسته و یکپارچه در طول سه سال تحصیلی را فراهم میآورد و دانشآموزان را به مهارتآموز حرفهای در زیستشناسی تبدیل میکند، آماده برای مواجهه با چالشهای علمی و تحصیلی و تبدیل تجربه یادگیری به فرآیندی فراموشنشدنی.
»» فصل گوارش و جذب مواد
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
گفتار ساختار و عملکرد لولهٔ گوارش
تصویر [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] با میکروسکوپ [نمایش پاسخ]
گوارش و جذب مواد
غذا خوردن یکی از لذتهای زندگی است؛ اما فراتر از آن، غذایی که میخوریم، در گذر از [نمایش پاسخ] به شکلی در میآید که میتواند [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] لازم برای سالم ماندن، درست عمل کردن و [نمایش پاسخ] یاختههای بدن را فراهم کند. البته غذای [نمایش پاسخ] و یا اضافه بر نیاز، مشکلاتی را برای بدن ایجاد میکند. [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]، یکی از مسائلی است که سلامت جمعیت کنونی و آیندهٔ ما را به خطر میاندازد.
⚫ بدن ما چگونه انواع غذاها را برای [نمایش پاسخ] به یاختهها آماده میکند؟
⚫ اضافه وزن چگونه بهوجود میآید و چه مشکلاتی را برای بدن ایجاد میکند؟
⚫ چرا [نمایش پاسخ] افراد با اینکه غذای [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] میخورند، دچار [نمایش پاسخ] مواد مغذی هستند؟
⚫ گوارش در سایر جانداران چه شباهتها و تفاوتهایی با گوارش انسان دارد؟
برای پاسخ به این پرسشها، با دستگاه [نمایش پاسخ] آشنا میشویم و [نمایش پاسخ] آن را در انسان و برخی جانوران بررسی میکنیم.
گفتار ۱ [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] لولهٔ گوارش
در گذشته آموختید دستگاه گوارش از [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] دیگر مرتبط با آن تشکیل شده است. [نمایش پاسخ] گوارش چه قسمتهایی دارد (شکل ۱)؟
شکل ۱- [نمایش پاسخ] گوارش و [نمایش پاسخ] مرتبط با آن
لولهٔ گوارش، لولهٔ [نمایش پاسخ] است که از [نمایش پاسخ] تا [نمایش پاسخ] ادامه دارد. در قسمتهایی از لوله گوارش ماهیچههای [نمایش پاسخ] به نام بنداره ([نمایش پاسخ]) وجود دارد. بندارهها در تنظیم [نمایش پاسخ] نقش دارند (شکل ۲).
شکل ۲- بندارۂ [نمایش پاسخ]
غدههای [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] با لولهٔ گوارش مرتبطاند و در گوارش غذا نقش دارند.
ساختار لولهٔ گوارش: دیوارهٔ بخشهای مختلف لولهٔ گوارش، ساختار [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] دارند. این لوله از [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ]، چهار لایه دارد: لایهٔ [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]. هر لایه، از [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] تشکیل شده است (شکل ۳-الف). در [نمایش پاسخ] این لایهها بافت پیوندی [نمایش پاسخ] وجود دارد.
لایهٔ بیرونی در ناحیهٔ [نمایش پاسخ] بخشی از [نمایش پاسخ] است. [نمایش پاسخ] پردهای است که [نمایش پاسخ] درون [نمایش پاسخ] را به هم وصل میکند (شکل ۳-ب).
شکل ۳- الف) ساختار لایههای [نمایش پاسخ] ب) بخشی از [نمایش پاسخ] مربوط به رودهها
لایهٔ ماهیچهای در [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ]، ابتدای [نمایش پاسخ] و بندارهٔ [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] از نوع [نمایش پاسخ] است. این لایه در [نمایش پاسخ] دیگر لولهٔ گوارش شامل یاختههای ماهیچهای [نمایش پاسخ] است که به شکل [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] سازمان یافتهاند. دیوارهٔ [نمایش پاسخ] یک لایهٔ ماهیچهای [نمایش پاسخ] نیز دارد.
زیرمخاط ([نمایش پاسخ]) موجب میشود [نمایش پاسخ]، روی لایهٔ [نمایش پاسخ] بچسبد و [نمایش پاسخ] روی آن بلغزد یا [نمایش پاسخ] بخورد. در لایهٔ [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]، شبکهای از یاختههای [نمایش پاسخ] وجود دارد.
مخاط ([نمایش پاسخ]) یاختههایی از بافت [نمایش پاسخ] دارد که در [نمایش پاسخ] مختلف لولهٔ گوارش، کارهای [نمایش پاسخ] مثل [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] را انجام میدهند.
واژهشناسی
بنداره (Sphincter/اسفنکتر)
اسفنکتر به معنای ماهیچۀ حلقویشکل گرداگرد یک دهانه است که با انقباض خود سبب بسته یا تنگ شدن آن میشود. برای آن در فارسی کلمهٔ بنداره (صفت بندار + پسوند ه) انتخاب شده است. بنداره به معنای بندآورنده است.
حركات لولهٔ گوارش: [نمایش پاسخ] ماهیچههای [نمایش پاسخ] لولهٔ گوارش، [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] را در آن بهوجود میآورد. لولهٔ گوارش، [نمایش پاسخ] حرکت [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] دارد.
در حرکات [نمایش پاسخ]، ورود غذا لولهٔ گوارش را [نمایش پاسخ] و یاختههای [نمایش پاسخ] دیوارهٔ لوله را [نمایش پاسخ] میکند. یاختههای [نمایش پاسخ]، ماهیچههای دیواره را به [نمایش پاسخ] وادار میکنند. در نتیجه، یک [نمایش پاسخ] انقباضی در لوله ظاهر میشود که غذا را به [نمایش پاسخ] درمیآورد (شکل ۴).
شکل ۴ــ حرکات [نمایش پاسخ]
حرکات [نمایش پاسخ] نقش [نمایش پاسخ] نیز دارند؛ [نمایش پاسخ] وقتی که حرکت محتویات لوله با برخورد به یک [نمایش پاسخ]، متوقف شود؛ مثل وقتی که محتویات [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ] برخورد میکنند. پیلور، [نمایش پاسخ] بین [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] است. در این حالت، حرکات [نمایش پاسخ] فقط میتوانند محتویات لوله را [نمایش پاسخ] کنند.
در حركات [نمایش پاسخ] بخشهایی از لوله به صورت یک[نمایش پاسخ] منقبض میشوند. سپس این بخشها از حالت انقباض [نمایش پاسخ] و بخشهای دیگر [نمایش پاسخ] میشوند. تداوم این [نمایش پاسخ] در لولهٔ گوارش موجب میشود محتویات لوله، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] با [نمایش پاسخ] مخلوط شوند (شکل ۵).
شکل ۵- حرکتهای [نمایش پاسخ]
فعالیت ۱
مری یک گوسفند یا گاو را تهیه و لایههای آن را مشاهده کنید.
گوارش غذا
دستگاه گوارش طی فرایند گوارش [نمایش پاسخ]، غذا را [نمایش پاسخ] میکند و با فرایند گوارش [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] بزرگ را به [نمایش پاسخ] کوچک تبدیل میکند. این فرایندها چگونه انجام میشوند؟ چه عواملی در آنها نقش دارند؟
واژهشناسی
آمیلاز از ترکیب واژۀ آمیلوم (بهمعنای نشاسته) و آز (پسوند نشاندهندهٔ آنزیم) تشکیل شده است. لیپاز و پروتئاز هم به ترتیب آنزیمهای تجزیهکنندۀ لیپید و پروتئین هستند.
گوارش در دهان: با ورود غذا به دهان، [نمایش پاسخ] غذا و گوارش [نمایش پاسخ] آن آغاز میشود. [نمایش پاسخ] شدن غذا به [نمایش پاسخ] بسیار کوچک برای فعّالیت بهتر [نمایش پاسخ] گوارشی، و اثر [نمایش پاسخ] بر آن لازم است. [نمایش پاسخ] غدهٔ بزاقی [نمایش پاسخ] و غدههای بزاقی [نمایش پاسخ]، بزاق ترشح میکنند (شکل ۶). بزاق، ترکیبی از [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ]، انواعی از [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] است. آنزیم [نمایش پاسخ] بزاق به گوارش [نمایش پاسخ] کمک میکند. [نمایش پاسخ]، آنزیمی است که در از بین بردن [نمایش پاسخ] درون دهان نقش دارد. موسین، [نمایش پاسخ] است که [نمایش پاسخ] فراوانی جذب و [نمایش پاسخ] ایجاد میکند. مادهٔ مخاطی [نمایش پاسخ] لولهٔ گوارش را از [نمایش پاسخ] حاصل از تماس [نمایش پاسخ] یا آسیب [نمایش پاسخ] (بر اثر [نمایش پاسخ] یا [نمایش پاسخ]) حفظ میکند و ذرههای غذایی را به هم [نمایش پاسخ] و آنها را به تودهٔ [نمایش پاسخ] تبدیل میکند.
شکل ۶ـ غدههای [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]، بزاق ترشح میکنند.
بلع غذا: هنگام بلع با فشار [نمایش پاسخ]، تودهٔ غذا به عقب [نمایش پاسخ] و داخل [نمایش پاسخ] رانده میشود. با رسیدن غذا به [نمایش پاسخ]، بلع به شکل [نمایش پاسخ]، ادامه پیدا میکند. همانطور که میدانید حلق را به [نمایش پاسخ] راه تشبیه میکنند. با استفاده از شکل ۷-الف، توضیح دهید هنگام [نمایش پاسخ] چگونه راههای دیگر [نمایش پاسخ] بسته میشوند؟
شکل ۷- الف) هنگام [نمایش پاسخ] فقط راه [نمایش پاسخ] برای عبور غذا باز است.
در ادامه دیوارهٔ ماهیچهای [نمایش پاسخ] منقبض میشود و حرکت [نمایش پاسخ] آن، غذا را به [نمایش پاسخ] میراند. حرکت [نمایش پاسخ] در مری ادامه پیدا میکند و با شل شدن [نمایش پاسخ] انتهای مری، غذا وارد [نمایش پاسخ] میشود (شکل ۷-ب). غدههای [نمایش پاسخ] مری، [نمایش پاسخ] ترشح میکنند تا [نمایش پاسخ] غذا آسانتر شود.
شکل ۷ـ ب) حرکات [نمایش پاسخ]، غذا را در طول [نمایش پاسخ] حرکت میدهند.
گوارش در معده: معده، بخش [نمایش پاسخ] لولهٔ گوارش است. دیوارهٔ معده، [نمایش پاسخ] دارد که با [نمایش پاسخ] معده باز میشوند تا غذای [نمایش پاسخ] شده در آن انبار شود. گوارش غذا در معده در اثر [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] آن انجام میشود. در پایان [نمایش پاسخ] در معده مخلوط حاصل از گوارش که [نمایش پاسخ] نام دارد، با باز شدن بندارهٔ [نمایش پاسخ] وارد ابتدای [نمایش پاسخ] میشود (شکل ۸). به ابتدای رودهٔ باریک [نمایش پاسخ] میگویند.
شکل ۸ـ حرکات [نمایش پاسخ] در اثر انقباض [نمایش پاسخ] آن ایجاد میشوند. یاختههای لایۀ ماهیچهای دیوارۀ معده در سه جهت [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] قرار گرفتهاند.
بیشتر بدانید
فرصتشناسی یک پژوهشگر
دکتر بومون در قرن 19 میلادی، جوانی را درمان کرد که پهلویش با گلوله سوراخ شده بود. طی التیام زخم، سوراخ کوچکی در بدن جوان باقی ماند که داخل معده را نشان میداد. بومون از این سوراخ، چینهای سطح معده و مادۀ مخاطی روی سطح آن را مشاهده و با لولهای لاستیکی مقداری از اسید معده را خارج کرد. او با آزمایش غذاهای گوناگون، نتیجه گرفت معده با ترشح اسید، به غذای بلع شده پاسخ میدهد. بومون نتایج آزمایشهای خود را در کتابی منتشر کرد.
شیرهٔ معده: یاختههای [نمایش پاسخ] مخاط معده در بافت [نمایش پاسخ] زیرین فرو رفتهاند و [نمایش پاسخ] معده را بهوجود میآورند. مجاری [نمایش پاسخ] معده، به این [نمایش پاسخ] راه دارند. یاختههای [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] مخاط معده و [نمایش پاسخ] از یاختههای [نمایش پاسخ] آن، [نمایش پاسخ] فراوان ترشح میکنند که به شکل لایهٔ [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ]، مخاط معده را میپوشاند. یاختههای [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] نیز ترشح میکنند که لایهٔ [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] را [نمایش پاسخ] میکند (شکل ۹). به این ترتیب سد [نمایش پاسخ] محکمی در مقابل [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] بهوجود میآید.
شکل ۹ـ الف) [نمایش پاسخ] معده ب) یاختههای [نمایش پاسخ] معده، مواد مختلف [نمایش پاسخ] را ترشح میکنند.
یاختههای [نمایش پاسخ] غدهها، [نمایش پاسخ] معده را ترشح میکنند. پیشساز [نمایش پاسخ] معده را بهطور کلی [نمایش پاسخ] مینامند. پپسینوژن بر اثر [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ] تبدیل میشود. پپسین خود با اثر بر [نمایش پاسخ]، تولید [نمایش پاسخ] را بیشتر میکند (شکل ۹). آنزیم [نمایش پاسخ]، پروتئینها را به مولکولهای [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] میکند. یاختههای [نمایش پاسخ] غدههای معده، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] ترشح میکنند. عامل داخلی معده، برای ورود [نمایش پاسخ] به یاختههای [نمایش پاسخ] ضروری است. اگر این [نمایش پاسخ] تخریب شوند یا [نمایش پاسخ] برداشته شود، علاوه بر ساخته نشدن [نمایش پاسخ]، فرد به [نمایش پاسخ] خطرناکی دچار میشود؛ زیرا ویتامین [نمایش پاسخ] که برای ساختن [نمایش پاسخ] در [نمایش پاسخ] لازم است، جذب نمیشود و زندگی فرد به [نمایش پاسخ] میافتد.
با ورود غذا، معده [نمایش پاسخ] انبساط مییابد و [نمایش پاسخ] معده، آغاز میشوند. این [نمایش پاسخ] غذا را با [نمایش پاسخ] میآمیزند که نتیجهٔ آن تشکیل [نمایش پاسخ] است. همانطور که گفتیم با باز شدن بندارهٔ [نمایش پاسخ]، کیموس وارد [نمایش پاسخ] میشود.
بیشتر بدانید
زخم پپتیک
ترشح بیش از حد اسید و آنزیم در شیرۀ گوارشی و کاهش توانایی سد حفاظتی مادۀ مخاطی در مخاط معده یا دوازدهه، زخم پپتیک ایجاد میکند. بسیاری از افراد مبتلا به زخم پپتیک، عفونت مزمن ناشی از نوعی باکتری به نام هلیکوباکتر پیلوری دارند. این باکتری میتواند سد حفاظتی مادۀ مخاطی را تخریب کند. از علامتهای این بیماری، احساس درد در بخش بالایی معده است که ممکن است تا چند ساعت پس از خوردن غذا ادامه پیدا کند. تنش مداوم، سیگار کشیدن، الکل و برخی داروها مانند آسپرین نیز مادۀ مخاطی را تخریب میکنند.
برگشت [نمایش پاسخ] (ریفلاکس): اگر انقباض بندارهٔ [نمایش پاسخ] کافی نباشد، فرد دچار [نمایش پاسخ] میشود. در این حالت [نمایش پاسخ] مری بهتدریج آسیب میبیند؛ زیرا حفاظت دیوارهٔ آن به اندازهٔ [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]، نیست. [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] نامناسب و استفاده بیش از اندازه از [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]، از عوامل برگشت اسید معده اند.
فعالیت ۲
آزمایشی طراحی کنید که نشان دهد آنزیم پپسین در حضور [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] تخم مرغ را گوارش میدهد. توجه کنید که آنزیمها در [نمایش پاسخ] ویژهای فعّالیت میکنند.
گوارش در رودهٔ باریک: کیموس [نمایش پاسخ] وارد رودهٔ باریک میشود تا مراحل [نمایش پاسخ] گوارش به ویژه در [نمایش پاسخ] انجام شود. [نمایش پاسخ]، شیرههای [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] که به دوازدهه میریزند به کمک [نمایش پاسخ] روده، در گوارش نهایی [نمایش پاسخ] نقش دارند (شکل ۱۰).
شکل ۱۰- صفرا از راه [نمایش پاسخ] صفراوی کبد به [نمایش پاسخ] مجرای [نمایش پاسخ] وارد و درد[نمایش پاسخ]
حرکتهای رودهٔ باریک: حرکتهای رودهٔ باریک، علاوه بر گوارش [نمایش پاسخ] و پیش بردن [نمایش پاسخ] در طول روده، [نمایش پاسخ] را در سراسر [نمایش پاسخ] روده میگستراند تا تماس آن با [نمایش پاسخ] گوارشی و نیز یاختههای [نمایش پاسخ] مخاط، افزایش یابد.
شیرهٔ روده: [نمایش پاسخ] این شیره را ترشح میکند. شیرهٔ روده شامل [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] مختلف از جمله [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] است.
صفرا: [نمایش پاسخ]، صفرا را میسازد. صفرا [نمایش پاسخ] ندارد و ترکیبی از [نمایش پاسخ] صفراوی، [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] است. صفرا به [نمایش پاسخ] میریزد و به گوارش [نمایش پاسخ] کمک میکند. همچنین [نمایش پاسخ] صفرا به خنثی کردن حالت [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] معده کمک میکند.
گاهی [نمایش پاسخ] صفرا در کیسه صفرا رسوب میکنند و [نمایش پاسخ] ایجاد میشود. رژیم غذایی [نمایش پاسخ] در ایجاد [نمایش پاسخ] کیسهٔ صفرا نقش دارد (شکل ۱۱).
شکل ۱۱- سنگ [نمایش پاسخ]
شیرهٔ لوزالمعده: [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] لوزالمعده به [نمایش پاسخ] میریزند. لوزالمعده، [نمایش پاسخ] لازم برای گوارش [نمایش پاسخ] انواع مواد را تولید میکند. [نمایش پاسخ] لوزالمعده درون [نمایش پاسخ] فعّال میشوند. [نمایش پاسخ] اثر [نمایش پاسخ] معده را خنثی میکند. به این ترتیب دیوارهٔ [نمایش پاسخ] از اثر [نمایش پاسخ] حفظ و محیط مناسب برای فعالیت [نمایش پاسخ] لوزالمعده فراهم میشود.
بیشتر بدانید
آنزیمهای شیرۀ لوزالمعده و کار آنها
| نام آنزیم | مولکول مورد اثر | نتیجهٔ کار آنزیم |
| تریپسین | پروتئین | تشکیل پپتید |
| کربوکسیپپتیداز | پروتئین و پپتید | جدا کردن آمینواسید از انتهای زنجیره |
| لیپاز | لیپید (چربی) | ایجاد گلیسرول و اسید چرب |
| فسفولیپاز | فسفولیپید | جدا کردن اسید چرب از فسفولیپید |
| آمیلاز | نشاسته و گلیکوژن | دیساکارید، تریساکارید |
| نوکلئاز (آنزیم تجزیهکنندهٔ نوکلئیک اسیدها) | نوکلئیکاسیدها مانند DNA | تبدیل به واحدهای سازنده |
فعالیت ۳
پروتئازهای لوزالمعده [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]اند و میتوانند خود [نمایش پاسخ] را نیز تجزیه کنند. فکر میکنید بدن چگونه از این مسئله جلوگیری میکند؟
گوارش کربوهیدراتها: رژیم غذایی ما شامل انواع گوناگون [نمایش پاسخ]ست. [نمایش پاسخ] بدون گوارش جذب میشوند. [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] برای جذب شدن باید گوارش یابند و به [نمایش پاسخ] تبدیل شوند.
آنزیمهای گوارشی با واکنش [نمایش پاسخ]، مولکولهای [نمایش پاسخ] را به مولکولهای [نمایش پاسخ] تبدیل میکنند. در آبکافت همراه با مصرف [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] بین مولکولها شکسته میشود. شکل ۱۲ واکنش [نمایش پاسخ] را در تبدیل [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ] نشان میدهد.
شکل ۱۲ـ آبکافت یک [نمایش پاسخ]
دستگاه گوارش ما [نمایش پاسخ] مورد نیاز برای گوارش [نمایش پاسخ] کربوهیدراتها را نمیسازد، مثلاً [نمایش پاسخ] مورد نیاز برای تجزیه [نمایش پاسخ] را نمیسازد.
گوارش پروتئینها: [نمایش پاسخ] گوارش پروتئینها را در [نمایش پاسخ] آغاز میکند. در رودهٔ باریک در نتیجهٔ فعّالیت [نمایش پاسخ] لوزالمعده و [نمایش پاسخ] رودهٔ باریک، پروتئینها به [نمایش پاسخ]، تجزیه میشوند.
گوارش تریگلیسریدها: [نمایش پاسخ] لیپیدهای رژیم غذایی، [نمایش پاسخ] هستند.
آنزیم لیپاز، [نمایش پاسخ] را به [نمایش پاسخ] سازندهٔ آن تجزیه میکند. [نمایش پاسخ] و حرکات مخلوطکنندهٔ [نمایش پاسخ] موجب ریز شدن [نمایش پاسخ] میشوند. گوارش چربیها، [نمایش پاسخ] در اثر فعّالیت [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] در [نمایش پاسخ] انجام میشود.
بیشتر بدانید
مشاهدهٔ درون دستگاه گوارش
با استفاده از درونبینی (آندوسکوپی؛ آندو به معنای درون و اسکوپ به معنی دیدن) میتوان درون مری، معده و دوازدهه را مشاهده کرد. درون بین (آندوسکوپ /Endoscope) لولهای باریک و انعطافپذیر با دوربینی بر یک سر آن است. درونبینی برای تشخیص زخمها، سرطان و عفونت بهکار میرود. درونبین در نمونهبرداری نیز استفاده میشود. کولونبینی (کولونوسکوپی) روشی برای بررسی کولون یا رودهٔ بزرگ است که به کمک آن رودهٔ بزرگ را تا محل اتصال به رودهٔ باریک بررسی میکنند تا اختلالهای احتمالی آن را مشاهده کنند.
مشاهدهٔ درون [نمایش پاسخ]
فعّالیت
اثر [نمایش پاسخ] بزاق بر نشاسته
مواد و وسایل لازم: یک گرم نشاسته، محلول [نمایش پاسخ]، آب، ۳ لوله آزمایش، جا لولهای، سه ظرف شیشهای با حجم ۱۵۰، ۱۰۰ و ۵۰ میلیلیتر، دماسنج، شعلهٔ گاز آزمایشگاه، توری و سه پایه
روش کار
۱- یکی از افراد گروه، دهان خود را دو یا سه مرتبه با آب بشوید و سپس بزاق خود را درون ظرف شیشهای تمیزی بریزد.
۲- در یک ظرف شیشهای ۱۵۰ میلیلیتری، [نمایش پاسخ] نشاسته بریزید و به آن ۱۰۰ میلیلیتر آب اضافه کنید.
٣- سه لولهٔ آزمایش تمیز بردارید و آنها را شمارهگذاری کنید.
۴- در لولهٔ آزمایش شماره ۱، دو میلیلیتر از محلول نشاسته و در لولهٔ آزمایش شماره ۲، یک میلیلیتر بزاق بریزید؛ سپس به محتویات هر لوله، یک قطره لوگول بیفزایید.
۵- در لولهٔ آزمایش شماره ۳، دو میلیلیتر محلول نشاسته و دو میلیلیتر بزاق و یک قطره لوگول بریزید.
۶- هر سه لولهٔ آزمایش را با استفاده از حمام آب گرم، در دمای [نمایش پاسخ] قرار دهید. تغییرات را مشاهده و یادداشت کنید. علت تغییراتی را که مشاهده کردید، توضیح دهید.
بیشتر بدانید
باکتریهای همزیست رودهٔ بزرگ و انتهای رودهٔ باریک، آنزیم آبکافتکنندهٔ سلولز دارند و گلوکز تولید میکنند، اما بافت پوششی رودهٔ بزرگ نمیتواند این گلوکز را جذب کند. این باکتریها، انواعی از ویتامینهای گروه B و ویتامین «K» میسازند که رودهٔ بزرگ میتواند آنها را جذب کند. بخشی از گازهای روده از فعّالیت این باکتریها بهوجود میآیند. علاوه بر آن، این باکتریها با ترشح مواد سمی، باکتریهای بیماریزا را میکشند و از یاختههای پوششی رودهٔ بزرگ حفاظت میکنند. مصرف آنتیبیوتیک ممکن است، این باکتریهای مفید را از بین ببرد. امروزه مواد غذایی مانند ماست، با باکتریهای مفید غنیسازی شدهاند تا تعداد این باکتریها را در لولهٔ گوارش افزایش دهند. این محصولات را زیستیار (پروبیوتیک) مینامند.
در ادامه بخوانید:
زیستیار تعاملی آیندهنگاران مغز | زیستبان یادگیری با جایخالی؛ زیستشناسی یازدهم
زیستیار تعاملی آیندهنگاران مغز | زیستبان یادگیری با جایخالی؛ زیستشناسی دوازدهم
🚀 با ما همراه شوید!
تازهترین مطالب و آموزشهای مغز و اعصاب را از دست ندهید. با فالو کردن کانال تلگرام آیندهنگاران مغز، از ما حمایت کنید!
ورود/ ثبت نام با جیمیل
