سوال های تشریحی گفتار دوم فصل چهارم زیست شناسی یازدهم

گفتار غده‌های درون ریز

در حال آماده سازی برای طرح پرسش

قدردان شکیبایی شما هستیم!

پرسش‌های دو گزینه‌ای

▪️در هر جمله با انتخاب یکی از عبارات داخل پرانتز جمله درست را به دست آورید. 

الف)

پرسش‌های سطر به سطر

▪️جاهای خالی عبارات زیر را با کلمات مناسب کامل کنید. 

الف)

پرسش‌های توصیفی – تشریحی

▪️

پرسش‌های یادگیری موثر

▪️درست یا نادرست بودن جملات زیر را مشخص کنید. در جملات نادرست، عبارت‌های غلط را پیدا کرده و زیر آنها خط بکشید. 

الف)

پرسش‌های مقایسه‌ای

◾هر یک از موارد زیر معرف کدام ویژگی….. است؟ 

الف)

فعلاً پرسش‌های ساده زیر را داشته باشید. 

۱- دستگاه درون ریز، چگونه فعالیت های بدن را تنظیم می‌کند؟

دستگاه درون ریز، که غدّه‌عا بخش مهمی از آن‌اند، فعالیت‌های بدن را به وسیلۀ هورمون‌ها تنظیم می‌کند.

۲- کدام غده تقریباً به اندازۀ یک نخود است؟

غدّه زیر مغزی  (هیپوفیز)

۲- غدّه زیر مغزی  (هیپوفیز) با ساقه ای به کدام بخش مغز متصل است؟

با ساقه ای به زیرنهنج (هیپوتالاموس) متصل است.

۳- کدام غدّه درون یک گودی، در استخوانی از کف جمجمه جای دارد؟

غدّه زیر مغزی  (هیپوفیز)

۴- سه بخش غده زیر مغزی کدام اند؟

غدّه زیر مغزی سه بخش دارد که پیشین، میانی و پسین نامیده می شوند.

۵- عملکرد کدام بخش غده هیپوفیز  در انسان به خوبی شناخته نشده است؟

عملکرد بخش میانی در انسان به خوبی شناخته نشده است.

۶- بخش پیشین هیپوفیز تحت تنظیم کدام بخش است؟ چند هورمون ترشح می کند؟

بخش پیشین تحت تنظیم زیرنهنج، شش  هورمون ترشح می کند.

۷- ارتباط هیپوتالاموس و بخش پیشین هیپوفیز چگونه است؟

زیرنهنج توسط رگ های خونی با بخش پیشین ارتباط دارد.

۸-  کدام غده، هورمون هایی به نام آزادکننده و مهارکننده ترشح می کند؟

هیپوتالاموس (زیر نهنج)

۹- هیپوتالاموس (زیر نهنج) کدام هورمون ها را ترشح می کند؟

آزادکننده و مهارکننده

۱۰- هورمون‌های آزادکننده و مهارکننده به ترتیب موجب ترشح و مانع ترشح هورمون از کدام غده می شوند؟

بخش پیشین هیپوفیز – بخش پیشین هیپوفیز

۱۱- کدام هورمون ها باعث می شوند هورمون های بخش پیشین ترشح شوند، یا اینکه ترشح آنها متوقف شود؟

آزادکننده و مهارکننده

۱۲-  کدام غدّۀ نقش مهمی در تنظیم ترشح سایر غدّه ها بر عهده دارد؟

زیر نهنج

۱۳- غدّۀ زیر نهنج چگونه نقش مهمی در تنظیم ترشح سایر غدّه ها بر عهده  دارد؟

هورمون هایی به نام آزادکننده و مهارکننده ترشح می کند که باعث می شوند هورمون های بخش پیشین ترشح شوند، یا اینکه ترشح آنها متوقف شود.

۱۴-کدام هورمون ها از بخش پیشین هیپوفیز ترشح می شود؟

هورمون رشد، پرولاکتین، هورمون محرک تیروئید، هورمون محرک فوق کلیه و هورمون های محرک غّده های جنسی  FSH و LH

۱۵- هورمون رشد، از کدام غده ترشح می شود؟

بخش پیشین هیپوفیز

۱۶- هورمون رشد چگونه اندازۀ قد را افزایش می دهد؟ (استخوان چگونه رشد می کند؟)

با رشد طولی استخوان های دراز، اندازۀ قد را افزایش می دهد. در نزدیکی دو سر استخوان های دراز، دو صفحۀ غضروفی وجود دارد که صفحات رشد نام دارند یاخته های غضروفی در این صفحات تقسیم می شوند. هم چنان که یاخته های جدیدتر پدید می آیند، یاخته های استخوانی جانشین یاخته های غضروفی قدیمی تر می شوند و به این ترتیب، استخوان رشد می کند.

۱۷- جایگاه صفحات رشد قد در بدن کجاست؟

در نزدیکی دو سر استخوان های دراز

۱۸- نوع یاخته های صفحات رشد چیست؟

یاخته های غضروفی

۱۹- رشد استخوان چگونه متوقف می شود؟

چند سال بعد از بلوغ، صفحات رشد از حالت غضروفی به استخوانی تبدیل می شوند. در این حالت، رشد استخوان متوقف می شود.

۲۰- رشد استخوان در چه سالی متوقف می شود؟

چند سال بعد از بلوغ، وقتی صفحات رشد از حالت غضروفی به استخوانی تبدیل می شوند.

۲۱- وقتی می گویند «صفحات رشد بسته شده است» منظور چیست؟

چند سال بعد از بلوغ، صفحات رشد از حالت غضروفی به استخوانی تبدیل می شوند. در این حالت، رشد استخوان متوقف می شود و می گویند «صفحات رشد بسته شده است».

۲۲- تا چه زمان هورمون رشد می تواند قد را افزایش دهد؟

تا زمانی که  صفحات رشد بسته نشده اند، هورمون رشد می تواند قد را افزایش دهد.

۲۳- پرولاکتین هورمون  ترشحی کدام غده است؟

بخش پیشین هیپوفیز

۲۴- پس از تولد نوزاد، کدام هورمون، غدد شیری را به تولید شیر وامی دارد؟

پرولاکتین

۲۵- چه زمان هورمون پرولاکتین، غدد شیری را به تولید شیر وامی دارد؟

پس از تولد نوزاد، این هورمون، غدد شیری را به تولید شیر وامی دارد.

۲۶- کدام هورمون های بخش پیشین هیپوفیز در تنظیم فرایندهای دستگاه تولید مثل  مردان نقش دارند؟

پرولاکتین و هورمون های محرک غّده‌های جنسی  FSH و LH

۲۷- پرولاکتین علاوه بر  واداشتن غدد شیری به تولید شیر چه نقش هایی دارد؟

این هورمون در دستگاه ایمنی و حفظ تعادل آب نیز نقش دارد. در مردان، این هورمون در تنظیم فرایندهای دستگاه تولید مثل نیز نقش دارد.

۲۸- کدام هورمون بخش پیشین هیپوفیز در حفظ تعادل آب نقش دارد؟

پرولاکتین

۲۹- کدام هورمون بخش پیشین هیپوفیز در دستگاه ایمنی نقش دارد؟

پرولاکتین

۳۰- هورمون های محرک بخش پیشین هیپوفیز کدام اند؟

چهار هورمون: هورمون محرک تیروئید، هورمون محرک فوق کلیه و هورمون های محرک غّده های جنسی FSH و LH

۳۱- بخش پیشین هیپوفیز  با ترشح کدام هورمون ها فعالیت سایر غدد را تنظیم می کند؟

هورمون های محرک یعنی هورمون محرک تیروئید، هورمون محرک فوق کلیه و هورمون های محرک غّده های جنسی FSH و LH

۳۲- هورمون ترشحی از کدام غده، فعالیت غدّۀ سپردیس (تیروئید) را تحریک می کند؟

بخش پیشین هیپوفیز

۳۳- کدام  هورمون روی غدّۀ فوق کلیه تاثیر می گذارد ؟ از کدام غده ترشح می شود؟

محرک فوق کلیه- بخش پیشین هیپوفیز

۳۴- هورمون های محرک غّده های جنسی کدام اند و از کدام غده ترشح می شوند؟

FSH و LH – بخش پیشین هیپوفیز

۳۵- کدام هورمون ها،   کار غدّ ه های جنسی (تخمدان و بیضه) را تنظیم می کنند؟

FSH و LH

۳۶- بخش پسین هیپوفیز کدام هورمون ها را می سازد؟

بخش پسین هیچ هورمونی نمی سازد.

۳۷- هورمون های بخش پسین هیپوفیز در کدام یاخته های عصبی  تولید می شوند؟

یاخته های عصبی زیرنهنج

۳۸- هورمون های بخش پسین هیپوفیز در کدام بخش  یاخته های عصبی زیر نهنج  تولید می شوند؟ و چگونه به بخش پسین می رسند؟

این هورمون ها که در جسم یاخته ای ساخته شده اند از طریق آسه ها به بخش پسین می رسند.

۳۹- نقش بخش پسین هیپوفیز  چیست؟

ذخیره و ترشح هورمون های تولیدی در زیر نهنج (ضد ادراری و اکسی توسین)

۴۰- کدام هورمون های تولیدی در زیر نهنج در بخش پسین هیپوفیز ترشح می شوند؟

ضد ادراری و اکسی توسین

۴۱- هورمون  ضد ادراری به ترتیب در کجا ساخته  و در کجا ترشح می شود؟

در زیرنهنج ساخته و در بخش پسین هیپوفیز ترشح می شود

۴۲- هورمون  اکسی توسین به ترتیب در کجا ساخته  و در کجا ترشح می شود؟

در زیرنهنج ساخته و در بخش پسین هیپوفیز ترشح می شود

۴۳- هیپوتالاموس کدام هورمون ها را می سازد؟

ضد ادراری، اکسی توسین، آزاد کننده و مهار کننده

۴۴- کدام غده، شکلی شبیه به سپر دارد؟

غدۀ تیروئید شکلی شبیه به سپر دارد.

۴۵- کدام غده زیر حنجره قرار دارد؟

غدۀ تیروئید

۴۶- کدام هورمون ها از غدۀ تیروئید ترشح می شوند؟

هورمون های تیروئیدی (T3 و T4)  و کلسی تونین.

۴۷- هورمون های T3 و T4 به ترتیب از کدام غده ترشح می شوند؟

غدۀ تیروئید _ تیروئید

۴۸- کدام هورمون ها، ید دارند؟

هورمون های تیروئیدی به نام های T4 و T3

۴۹- کدام هورمون ها میزان تجزیۀ گلوکز را تنظیم می کنند؟

هورمون های تیروئیدی به نام های T4 و T3

۵۰- کدام هورمون ها میزان انرژی در دسترس را تنظیم می کنند ؟

هورمون های تیروئیدی به نام های T4 و T3

۵۱- تجزیه گلوکز در کدام یاخته های بدن رخ می دهد؟

همۀ یاخته های بدن

۵۲- کدام غده، میزان تجزیه گلوکز و انرژی در دسترس را تنظیم می کنند؟

تیروئید

۵۳- کدام یاخته ها، یاخته های هدف هورمون های تیروئیدی (T3 و T4)  می باشند؟

همه یاخته های بدن

۵۴- کدام یاخته‌ها دارای گیرنده برای هورمون های تیروئیدی (T3 و T4)  می باشند؟

همه یاخته های بدن

۵۵- چرا همگی یاخته های بدن یاخته هدف هورمون های تیروئیدی (T3 و T4)  می باشند؟

زیرا تجزیۀ گلوکز در همۀ یاخته های بدن رخ می دهد و این هورمون ها تنظیم کننده تجزیه آن می باشند.

۵۶-  کدام هورمون در دوران جنینی و کودکی، برای نموّد ستگاه  عصبی مرکزی لازم است؟

T3

۵۷- در  کدام دوران زندگی، T3 برای نموّ دستگاه عصبی مرکزی لازم است؟

جنینی و کودکی

۵۸- در دوران جنینی و کودکی، T3 برای نموّ  کدام دستگاه  لازم است؟

عصبی مرکزی

۵۹- فقدان کدام هورمون در دوران جنینی و کودکی به اختلالات نمو دستگاه عصبی و عقب ماندگی ذهنی و جسمی جنین می انجامد؟

T3

۶۰- فقدان هورمون T3 در دوران جنینی و کودکی چه عواقبی دارد؟

به اختلالات نمو دستگاه عصبی و عقب‌ماندگی ذهنی و جسمی جنین می انجامد.

۶۱- در چه صورت هورمون های تیروئیدی به اندازۀ کافی ساخته نمی شوند؟

اگر ید در غذا به مقدار کافی نباشد، آن گاه هورمون تیروئیدی به اندازۀ کافی ساخته نمی شوند.

۶۲- علت گواتر چیست؟

اگر ید در غذا به مقدار کافی نباشد، آن گاه هورمون تیروئیدی به اندازۀ کافی ساخته نمی شوند. در این حالت غدۀ زیرمغزی با ترشح هورمون محرک تیروئید، باعث رشد بیشتر غده می شود تا ید بیشتری جذب کند. فعالیت بیشتر غدۀ تیروئید منجر به بزرگ شدن آن می شود که به آن گواتر می گویند.

۶۳- بزرگ شدن غده تیروئید به دلیل عدم وجود ید کافی در غذا چیست؟

گواتر

۶۴- ید در کدام غذاها فراوان است؟

ید در غذاهای دریایی فراوان است در صورتی که مقدار ید خاک زیاد باشد ید موجود در فراورده های کشاورزی و دامی منطقه، نیز فراوان است.

۶۵- مقدار ید موجود در فراورده های کشاورزی و دامی یک منطقه، به چه عاملی بستگی دارد؟

به مقدار ید خاک بستگی دارد.

۶۶- چرا  در کشور ما  برنامه های غذایی متکی به فراورده های غیر دریایی نمی تواند فراهم کنندۀ ید مورد نیاز بدن باشد؟

با توجه به کمبود ید در خاک کشور ما

۶۷- هورمون کلسی تونین از کدام غده ترشح می شود؟

تیروئید

۶۸- زمانی که کلسیم در خوناب زیاد است، کدام هورمون از برداشت کلسیم از استخوان ها جلوگیری می کند؟

کلسی تونین

۶۹- هورمون کلسی تونین چه زمانی، از برداشت کلسیم از استخوان ها جلوگیری می کند؟

زمانی که کلسیم در خوناب زیاد است.

۷۰- کدام غده ها در پشت تیروئید قرار دارند؟

غدّه‌های پاراتیروئید به تعداد چهار عدد در پشت تیروئید قرار دارند.

۷۱- کدام هورمون در پاسخ به کاهش کلسیم خوناب ترشح می شود؟

هورمون پاراتیروئیدی

۷۲- هورمون پاراتیروئیدی در پاسخ به کاهش کدام ماده خوناب ترشح می شود؟

کلسیم خوناب

۷۳- کدام غدد و کدام هورمون ها در در هم ایستایی کلسیم نقش دارند؟

تیروئید و پاراتیروئید _ کلسی‌تونین و هورمون پاراتیروئیدی

۷۴- کدام هورمون، کلسیم را از  مادۀ زمینۀ استخوان جدا و  آزاد می کند؟

هورمون پاراتیروئیدی

۷۵- کدام هورمون، باز جذب کلسیم را در کلیه افزایش می دهد؟

هورمون پاراتیروئیدی

۷۶- هورمون پاراتیروئیدی، باز جذب کدام ماده را در کلیه افزایش می دهد؟

کلسیم

۷۷- هورمون پاراتیروئیدی، جذب کدام ماده را در روده افزایش می دهد؟

کلسیم

۷۸- کدام هورمون بر ویتامین D اثر می کند؟

هورمون پاراتیروئیدی

۷۹- هورمون پاراتیروئیدی بر  کدام ویتامین اثر می کند؟

ویتامین D

۸۰- علت اثر هورمون تیروئیدی بر ویتامین D چیست؟

آن  را  به شکلی تبدیل می کند که می تواند جذب کلسیم از روده را افزایش دهد.

۸۱- کدام هورمون جذب کلسیم در روده را افزایش می دهد؟چگونه؟

هورمون پاراتیروئیدی- با اثر بر ویتامین D

۸۲- کمبود کدام ویتامین باعث کاهش جذب کلسیم از روده می شود؟

ویتامین D

۸۳- کمبود ویتامین D باعث کاهش جذب کدام ماده از روده می شود؟

کلسیم

۸۴- کدام غده روی کلیه قرار دارد؟

غدۀ فوق کلیه روی کلیه قرار دارد

۸۵- غدۀ فوق کلیه از چه بخش هایی تشکیل شده است؟

از دو بخش قشری و مرکزی تشکیل شده است که از هم دیگر مستقل اند.

۸۶- کدام غده خارج از مغز ساختار عصبی دارد؟

بخش مرکزی غده فوق کلیه ساختار عصبی دارد.

۸۷- وقتی فرد در شرایط تنش قرار می گیرد، کدام غده  دو هورمون به نام های اپی نفرین و نور اپی نفرین ترشح      می کند؟

بخش مرکزی غده فوق کلیه

۸۸- بخش مرکزی غده فوق کلیه چه موقع دو هورمون به نام های اپی نفرین و نور اپی نفرین ترشح می کند؟

وقتی فرد در شرایط تنش قرار می گیرد.

۸۹- وقتی فرد در شرایط تنش قرار می گیرد کدام هورمون ها از بخش مرکزی غده فوق کلیه ترشح می شوند؟

اپی نفرین و نور اپی نفرین

۹۰- کدام هورمون‌ها بر مجاری تنفس اثر می گذارد؟ نتیجه به چه صورت است؟

اپی نفرین و نور اپی نفرین- نایژک ها را در شش ها باز می کنند

۹۱- کدام هورمون ها نایژک ها را در شش ها باز می کنند؟

اپی نفرین و نور اپی نفرین

۹۲- اپی نفرین و نور اپی نفرین بر کدام بخش مجاری تنفس اثر می گذارد؟

نایژک ها

۹۳- کدام هورمون ها ضربان قلب، فشار خون و گلوکز خوناب را افزایش می دهند و نایژک ها را در شش ها باز می کنند؟

اپی نفرین و نور اپی نفرین

۹۴- کدام هورمون ها بدن را برای پاسخ های کوتاه مدت آماده می کنند؟ چگونه؟

اپی نفرین و نور اپی نفرین. با افزایش ضربان قلب، فشار خون و گلوکز خوناب  و باز کردن  نایژک ها را در شش ها.

۹۵- کدام غده بدن را برای پاسخ های کوتاه مدت آماده می کند؟

بخش مرکزی غده های فوق کلیه

۹۶- کدام غده به تنش های طولانی مدت، مثل غم از دست دادن نزدیکان پاسخ می دهد؟

بخش قشری غده های فوق کلیه

۹۷- بخش قشری فوق کلیه و بخش مرکزی آن به کدام تنش ها پاسخ می دهند؟

شرایط تنشی آنی – تنش های دیرپا

۹۸- بخش قشری فوق کلیه  به تنش های طولانی مدت، مثل غم از دست دادن نزدیکان، با ترشح کدام هورمون پاسخ دیرپا می دهد؟

کورتیزول

۹۹- چرا تنش های طولانی مدت دستگاه ایمنی را تضعیف می کند؟

به دلیل افزایش ترشح کورتیزول

۱۰۰- کورتیزول کدام ماده خون را افزایش می دهد؟

گلوکز

۱۰۱- کدام هورمون می تواند دستگاه ایمنی را تضعیف می‌کند؟

کورتیزول

۱۰۲- کدام هورمون ها میزان گلوکز خون را افزایش می دهد؟

کورتیزول، گلوکاگون و اپی نفرین و نوراپی نفرین

۱۰۳- هورمون های ترشحی بخش قشری فوق کلیه چیست؟

آلدوسترون و کورتیزول و مقدار کمی از هورمون جنسی زنانه و مردانه را در هر دو جنس نیز ترشح می کند.

۱۰۴- آلدوسترون و کورتیزول به ترتیب از کدام غده ترشح می شوند؟

بخش قشری فوق کلیه – بخش قشری فوق کلیه

۱۰۵- کدام هورمون بازجذب سدیم را از کلیه افزایش می‌دهد؟

آلدوسترون

۱۰۶- هورمون آلدوسترون بازجذب کدام ماده را از کلیه افزایش می دهد؟

سدیم

۱۰۷- آلدوسترون چگونه باعث افزایش فشار خون می شود؟

بازجذب سدیم را از کلیه افزایش می دهد. به دنبال بازجذب سدیم، آب هم بازجذب می شود و در نتیجه فشار خون بالا می رود.

۱۰۸- کدام هورمون ها فشار خون را افزایش می دهند؟

اپی نفرین و نوراپی نفرین، آلدوسترون

۱۰۹- کدام بخش غده فوق کلیه مقدار کمی از هورمون  جنسی زنانه و مردانه را در هر دو جنس نیز ترشح می کند؟

بخش قشری مقدار کمی از هورمون  جنسی زنانه و مردانه را در هر دو جنس نیز ترشح می کند.

۱۱۰- کدام غده از دو قسمت برون ریز و درون ریز تشکیل شده است؟

غده لوزالمعده

۱۱۱- غده لوزالمعده  از چه قسمت هایی تشکیل شده است؟

از دو قسمت برون ریز و درون ریز تشکیل شده است

۱۱۲- بخش برون ریز غده لوزالمعده   کدام مواد را ترشح می کند؟

بخش برون ریز، آنزیم های گوارشی و بیکربنات ترشح می‌کند.

۱۱۳- بخش درون ریز غده لوزالمعده به صورت مجموعه ای از یاخته ها در بین بخش برون ریز است. چه نام دارند؟

جزایر لانگرهانس

۱۱۴- بخش درون ریز کدام غده ،جزایر لانگرهانس نام دارد؟

غده لوزالمعده

۱۱۵- از بخش درون ریز لوزالمعده (جزایر لانگرهانس) کدام هورمون ها  ترشح می شود؟

از بخش درون ریز لوزالمعده دو هورمون به نام های گلوکاگون و انسولین ترشح می شود

۱۱۶- هورمون های گلوکاگون و انسولین به ترتیب از کدام غده ترشح می شوند؟

از بخش درون ریز لوزالمعده – از بخش درون ریز لوزالمعده

۱۱۷- کدام هورمون در پاسخ به کاهش گلوکز خون ترشح می شود؟

گلوکاگون

۱۱۸- علت ترشح گلوکاگون چیست؟

پاسخ به کاهش گلوکز خون

۱۱۹- کدام هورمون باعث تجزیۀ گلیکوژن به گلوکز می شود ؟

گلوکاگون

۱۲۰- گلوکاگون باعث تجزیۀ کدام ماده آلی به گلوکز می شود؟

گلیکوژن

۱۲۱- گلوکاگون چگونه قند خون را افزایش می دهد؟

با تجزیۀ گلیکوژن به گلوکز

۱۲۲- کدام هورمون  در پاسخ به افزایش گلوکز خون ترشح می شود؟

انسولین در پاسخ به افزایش گلوکز خون ترشح می شود.

۱۲۳- کدام هورمون ، قند خون را کاهش می دهد؟

انسولین

۱۲۴- کدام هورمون، باعث ورود گلوکز به یاخته ها می شود؟

انسولین

۱۲۵- انسولین چگونه قند خون را کاهش می دهد؟

باعث ورود گلوکز به یاخته ها می شود و به این ترتیب، قند خون را کاهش می دهد.

۱۲۶- کدام وضعیت به دیابت شیرین معروف است؟

اگر یاخته ها نتوانند گلوکز را از خون بگیرند، غلظت گلوکز خون افزایش می یابد. به همین علت  گلوکز و به دنبال آن آب وارد ادرار می شود.

۱۲۷- چرا در دیابت شیرین حجم ادرار زیاد می شود؟

یاخته ها نمی توانند گلوکز را از خون بگیرند، غلظت گلوکز خون افزایش می یابد. به همین علت  گلوکز و به دنبال آن آب وارد ادرار می شود.

۱۲۸- چرا در دیابت شیرین، گلوکز وارد  ادرار می شود؟

یاخته ها نمی توانند گلوکز را از خون بگیرند، غلظت گلوکز خون افزایش می یابد. به همین علت  گلوکز وارد ادرار می شود.

۱۲۹- چرا دیابت شیرین به کاهش وزن می انجامد؟

زیرا  یاخته ها مجبورند انرژی موردنیاز خود را از چربی ها یا حتی پروتئین ها به دست آورند که به کاهش وزن می‌انجامد.

۱۳۰- در کدام نوع دیابت، یاخته ها مجبورند انرژی موردنیاز خود را از چربی ها یا حتی پروتئین ها به دست آورند؟ نتیجه چیست؟

دیابت شیرین – کاهش وزن

۱۳۱- در دیابت شیرین، یاخته‌ها مجبورند انرژی موردنیاز خود را از کدام ترکیبات آلی به دست آورند؟

از چربی ها یا حتی پروتئین ها

۱۳۲- در چه صورتی دیابت شیرین به اغما و مرگ منجر خواهد شد؟

زیرا  یاخته ها مجبورند انرژی موردنیاز خود را از چربی ها یا حتی پروتئین ها به دست آورند . بر اثر تجزیۀ چربی ها، محصولات اسیدی تولید می شود که اگر این وضعیت درمان نشود به اغما و مرگ منجر خواهد شد.

۱۳۳- علت تولید محصولات اسیدی در دیابت شیرین چیست؟

بر اثر تجزیۀ چربی ها، محصولات اسیدی تولید می شود.

۱۳۴- علت کاهش مقاومت بدن در دیابت شیرین چیست؟

تجزیۀ پروتئین ها، مقاومت بدن را کاهش می دهد.

۱۳۵- چرا افراد مبتلا به دیابت شیرین باید بهداشت را بیش از پیش رعایت کنند و مراقب زخم ها و سوختگی های هرچند کوچک باشند؟

تجزیۀ پروتئین ها، مقاومت بدن را کاهش می دهد و بر اثر تجزیۀ چربی ها، محصولات اسیدی تولید می شود.

۱۳۶- انواع دیابت شیرین کدام اند؟

نوع I و نوع II

۱۳۷- علت دیابت شیرین نوع I چیست؟

عدم ترشح انسولین یا عدم ترشح انسولین به اندازه کافی.

۱۳۸- در کدام نوع دیابت انسولین ترشح نمی‌شود یا به اندازۀ کافی ترشح نمی‌شود؟

دیابت شیرین نوع I

۱۳۹- کدام نوع دیابت نوعی بیماری خودایمنی است؟

دیابت شیرین نوع I

۱۴۰- در کدام نوع دیابت، دستگاه ایمنی یاخته های ترشح کنندۀ انسولین در جزایر لانگرهانس را از بین می برد؟

دیابت شیرین نوع I

۱۴۱-در دیابت شیرین نوع I، دستگاه ایمنی کدام  یاخته های بدن را از بین می برد؟

ترشح کنندۀ انسولین در جزایر لانگرهانس

۱۴۲- علت کاهش یا عدم ترشح انسولین در دیابت شیرین نوع I چیست؟

در آن دستگاه ایمنی یاخته های ترشح کنندۀ انسولین در جزایر لانگرهانس را از بین می برد.

۱۴۳- بیماری دیابت شیرین نوع I چگونه تحت واپایش درخواهد آمد؟

با تزریق انسولین تحت واپایش درخواهد آمد.

۱۴۴- کدام نوع دیابت، با تزریق انسولین تحت واپایش درخواهد آمد؟

دیابت شیرین نوع I

۱۴۵- در کدام نوع دیابت اشکال در تولید انسولین نیست؟

دیابت شیرین نوع II

۱۴۶- علت دیابت شیرین نوع II چیست؟

انسولین به مقدار کافی وجود دارد، اما گیرنده های انسولین به آن پاسخ نمی دهند. در نتیجه چاقی و عدم تحرک در افرادی که زمینۀ بیماری را دارند ظاهر می شود.

۱۴۷- در کدام نوع دیابت اما گیرنده های انسولین به آن پاسخ نمی دهند؟

دیابت شیرین نوع II

۱۴۸- کدام دیابت در نتیجه چاقی و عدم تحرک در افرادی که زمینۀ بیماری را دارند ظاهر می شود؟

دیابت شیرین نوع II

۱۴۹– کدام دیابت از سن حدود چهل سالگی به بعد، ظاهر می شود؟

دیابت شیرین نوع II

۱۵۰- علت بروز  دیابت شیرین نوع II با وجودی که مقدار کافی انسولین وجود دارد چیست؟

انسولین به مقدار کافی وجود دارد، اما گیرنده های انسولین به آن پاسخ نمی دهند.

۱۵۱- کدام غده، در بالای برجستگی های چهارگانه قرار دارد؟

غدّه رو مغزی (اپی فیز)

۱۵۲- غدّه رو مغزی (اپی فیز) در بالای کدام بخش مغز قرار دارد؟

بالای برجستگی های چهارگانه

۱۵۳- کدام غده، هورمون ملاتونین ترشح می کند؟

غدّه رو مغزی (اپی فیز)

۱۵۴- غدّه رو مغزی (اپی فیز) کدام هورمون را ترشح می‌کند؟

هورمون ملاتونین

۱۵۵- مقدار ترشح کدام هورمون در شب به حداکثر و در نزدیکی ظهر به حداقل می رسد؟

هورمون ملاتونین

۱۵۶- مقدار ترشح هورمون ملاتونین در چه هنگام به حداکثر و در چه زمان به حداقل می رسد؟

در شب به حداکثر و در نزدیکی ظهر به حداقل می رسد.

۱۵۷- عملکرد کدام هورمون در انسان به خوبی معلوم نیست؟

هورمون ملاتونین

۱۵۸- به نظر می‌رسد کدام هورمون در تنظیم ریتم های شبانه روزی ارتباط داشته باشد؟

هورمون ملاتونین

۱۵۹- به نظر می رسد کدام غده در تنظیم ریتم های شبانه روزی نقش دارد؟

غدّه رو مغزی (اپی فیز)

۱۶۰- عملکرد هورمون ملاتونین در انسان چیست؟

عملکرد این هورمون در انسان به خوبی معلوم نیست، اما به نظر می رسد در تنظیم ریتم های شبانه روزی ارتباط داشته باشد.

۱۶۱- کدام هورمون در تمایز لنفوسیت ها نقش دارد؟ از کدام غده ترشح می شود؟

هورمون تیموسین از غدۀ تیموس

۱۶۲- هورمون تیموسین از کدام غده ترشح می شود؟

از غدۀ تیموس

۱۶۳- کدام هورمون از غدۀ تیموس ترشح می شود؟

هورمون تیموسین

۱۶۴- براساس کدام عوامل، پیام پیک به عملکرد خاصی تفسیر می شود؟

براساس نوع هورمون و نوع یاختۀ هدف، پیام پیک به عملکرد خاصی تفسیر می شود.

۱۶۵- کدام هورمون در استخوان باعث تجزیۀ استخوان شده و کلسیم را  آزاد می کند؟

هورمون پاراتیروئیدی

۱۶۶- کدام هورمون در استخوان و کلیه یاخته هدف دارد؟

هورمون پاراتیروئیدی

۱۶۷- میزان ترشح هورمون ها چقدر است؟

هورمون ها در مقادیر خیلی کم ترشح می شوند، اما با همین مقدار کم، اثرات خود را برجای می گذارند.

۱۶۸- چرا ترشح هورمون ها باید به دقت تنظیم شود؟

هورمون ها در مقادیر خیلی کم ترشح می شوند، اما با همین مقدار کم، اثرات خود را برجای می گذارند. بنابراین، تغییر هرچند کم در مقدار ترشح هورمون ها اثرات قابل ملاحظه ای درپی خواهد داشت.به همین علت ترشح هورمون ها باید به دقت تنظیم شود.

۱۶۹- روش رایج در تنظیم ترشح هورمون ها چیست؟

چرخۀ تنظیم بازخوردی روش رایجی در تنظیم ترشح هورمون هاست

۱۷۰- چرخۀ تنظیم  بازخوردی به چه صورت هایی دیده می شود؟

به دو صورت منفی و   مثبت دیده می شود.

۱۷۱- اگر افزایش مقدار یک هورمون یا تأثیرات آن، باعث کاهش ترشح همان هورمون شود و بالعکس، نوع تنظیم بازخوردی چیست؟

بازخورد منفی

۱۷۲- بیشتر هورمون‌ها توسط کدام نوع  بازخورد تنظیم        می‌شوند؟

بازخورد منفی

۱۷۳- تنظیم انسولین، مثالی ازکدام نوع بازخورد است؟

بازخورد منفی

۱۷۴-اگر افزایش مقدار یک هورمون یا تأثیرات آن، باعث افزایش ترشح همان   هورمون شود، نوع تنظیم بازخوردی چیست؟

تنظیم بازخوردی مثبت

۱۷۵- عملکرد کدام هورمون توسط چرخۀ بازخوردی مثبت تنظیم می شود؟

اکسی توسین

۱۷۶- عملکرد اکسی توسین توسط کدام نوع چرخۀ بازخوردی تنظیم می شود؟

عملکرد اکسی توسین توسط چرخۀ بازخوردی مثبت تنظیم می شود.

۱۷۷- در دنیای جانوران به ترتیب ارتباط بین یاخته ها و  ارتباط افراد با یکدیگر چگونه انجام می شود؟

در دنیای جانوران از ارتباط شیمیایی نه فقط برای ارتباط بین یاخته ها، بلکه برای ارتباط افراد با یکدیگر نیز استفاده می شود.

۱۷۸- در دنیای جانوران از ارتباط شیمیایی به چه منظورهایی استفاده می شود؟

برای ارتباط بین یاخته ها و ارتباط افراد با یکدیگر

۱۷۹- کدام مواداز یک فرد ترشح شده و در فرد یا افراددیگری از همان گونه پاسخ های رفتاری ایحاد می کند؟

فرومون

۱۸۰- زنبور از چه موادی برای هشدارخطر حضور شکارچی به دیگران استفاده می کند؟

از فرومون ها

۱۸۱- زنبور ازفرومون ها به چه منظوری استفاده می کند؟

برای هشدارخطر حضور شکارچی به دیگران

۱۸۲- مارها چگونه از وجود جانوران در اطراف خود آگاه شوند؟

قادرند با گیرنده‌هایی شیمیایی زبانشان، فرومون‌های موجود در هوا را تشخیص دهند.

۱۸۳- گیرنده های فرومون ها در کدام اندام مارها قرار دارند؟ و از چه نوعی هستند؟

زبانشان- شیمیایی

۱۸۴- مارها قادرند با گیرنده هایی شیمیایی زبانشان، کدام مواد موجود در هوا را تشخیص دهند و از وجود جانوران در اطراف خود آگاه شوند؟

فرومون ها

۱۸۵- گربه ها از کدام مواد برای تعیین قلمرو خود استفاده می کنند؟

فرومون ها

۱۸۶- گربه ها از فرومون‌ها به چه منظوری استفاده می‌کنند؟

برای تعیین قلمرو خود.

گفتار غدّه‌های درون‌ریز

دستگاه درون‌ریز که غدّه‌ها بخش مهمی از آن‌اند، فعالیت‌های بدن را به وسیلهٔ هورمون‌ها تنظیم می‌کند. در این گفتار، غدد درون‌ریز و هورمون‌های آنها را در انسان بررسی می‌کنیم.

هیپوفیز

غدهٔ هیپوفیز تقریباً به اندازهٔ یک نخود است و با ساقه‌ای به هیپوتالاموس متصل است (شکل ۵). این غدّه درون یک گودی، در استخوانی از کف جمجمه جای دارد. غدهٔ هیپوفیز سه بخش دارد که پیشین، میانی و پسین نامیده می‌شوند. عملکرد بخش میانی در انسان به خوبی شناخته نشده است.

شکل ۵- غدهٔ هیپوفیز

بخش پیشین

بخش پیشین تحت تنظیم هیپوتالاموس، شش هورمون ترشح می‌کند. هیپوتالاموس توسط رگ‌های خونی با بخش پیشین ارتباط دارد و هورمون‌هایی به نام آزادکننده و مهارکننده ترشح می‌کند که باعث می‌شوند هورمون‌های بخش پیشین ترشح شوند، یا اینکه ترشح آنها متوقف شود. به همین دلیل، غدّهٔ هیپوتالاموس نقش مهمی در تنظیم ترشح سایر غدّه‌ها بر عهده دارد.

هورمون رشد، یکی از هورمون‌های بخش پیشین است که با رشد طولی استخوان‌های دراز، اندازهٔ قد را افزایش می‌دهد. در نزدیکی دو سر استخوان‌های دراز، دو صفحهٔ غضروفی وجود دارد که صفحات رشد نام دارند (شکل ۶) یاخته‌های غضروفی در این صفحات تقسیم می‌شوند. همچنان که یاخته‌های جدیدتر پدید می‌آیند، یاخته‌های استخوانی جانشین یاخته‌های غضروفی قدیمی‌تر می‌شوند و به این ترتیب، استخوان رشد می‌کند. چند سال بعد از بلوغ، صفحات رشد از حالت غضروفی به استخوانی تبدیل می‌شوند. در این حالت، رشد استخوان متوقف می‌شود و می‌گویند «صفحات رشد بسته شده‌اند». تا زمانی که این صفحات بسته نشده‌اند، هورمون رشد می‌تواند قد را افزایش دهد.

شکل ۶- صفحات رشد در استخوان‌های دراز و چگونگی رشد استخوان

پرولاکتین هورمون دیگر بخش پیشین است. پس از تولد نوزاد، این هورمون، غدد شیری را به تولید شیر وامی‌دارد. تا مدت‌ها تصور می‌شد که کار پرولاکتین تنها همین است. اما اکنون شواهد روزافزونی مبنی بر نقش این هورمون در دستگاه ایمنی و حفظ تعادل آب به دست آمده است. در مردان، این هورمون در تنظیم فرایندهای دستگاه تولیدمثل نیز نقش دارد.

هورمون‌های محرک، چهار هورمون باقی‌ماندهٔ بخش پیشین را تشکیل می‌دهند. بخش پیشین با ترشح این هورمون‌ها فعالیت سایر غدد را تنظیم می‌کنند. هورمون محرک تیروئید، فعالیت غدّهٔ سپردیس (تیروئید) را تحریک می‌کند؛ هورمون محرک فوق کلیه روی غدّهٔ فوق کلیه تأثیر می‌گذارد و هورمون‌های محرک غدّه‌های جنسی که LH و FSH نام دارند، کار غدّه‌های جنسی (تخمدان و بیضه) را تنظیم می‌کنند.

بخش پسین

بخش پسین هیچ هورمونی نمی‌سازد. هورمون‌های بخش پسین در یاخته‌های عصبی هیپوتالاموس تولید می‌شوند. این هورمون‌ها که در جسم یاخته‌ای ساخته شده‌اند از طریق آسه‌ها به بخش پسین می‌رسند (شکل 7). دو هورمون به نام‌های ضدّ ادراری، که در سال قبل با آن آشنا شدیم، و اُکسی‌توسین، که در فصل ۷ با آن آشنا می‌شویم، در هیپوتالاموس ساخته و در بخش پسین، ذخیره و ترشح می‌شوند.

شكل ۷- ارتباط بخش پسین با هیپوتالاموس

غدهٔ تیروئید

شکلی شبیه به سپر دارد و در زیر حنجره واقع است (شکل ۸). هورمون‌هایی که از این غده ترشح می‌شوند، عبارت‌اند از: هورمون‌های تیروئیدی و کلسی‌تونین. هورمون‌های تیروئیدی دو هورمون ید دار به نام‌های T₃و T₄ هستند.

هورمون‌های تیروئیدی میزان تجزیهٔ گلوکز و انرژی در دسترس را تنظیم می‌کنند. از آنجایی که تجزیهٔ گلوکز در همهٔ یاخته‌های بدن رخ می‌دهد پس همگی، یاختهٔ هدف این هورمون‌ها هستند.

در دوران جنینی و کودکی، T₃ برای نموّ دستگاه عصبی مرکزی لازم است؛ بنابراین، فقدان آن به اختلالات نمو دستگاه عصبی و عقب‌ماندگی ذهنی و جسمی جنین می‌انجامد.

اگر ید در غذا به مقدار کافی نباشد، آن‌گاه هورمون تیروئیدی به اندازهٔ کافی ساخته نمی‌شود. در این حالت غدهٔ هیپوفیز با ترشح هورمون محرک تیروئید، باعث رشد بیشتر غده می‌شود تا ید بیشتری جذب کند. فعالیت بیشتر غدهٔ تیروئید منجر به بزرگ شدن آن می‌شود که به آن گواتر می‌گویند.

يد در غذاهای دریایی فراوان است. مقدار ید موجود در فراورده‌های کشاورزی و دامی یک منطقه، به مقدار ید خاک بستگی دارد. با توجه به کمبود ید در خاک کشور ما، همچون بسیاری از دیگر کشورها، برنامه‌های غذایی متکی به فراورده‌های غیر دریایی نمی‌تواند فراهم کنندهٔ ید موردنیاز بدن باشد.

شکل ۸- غدهٔ تیروئید

هورمون دیگر تیروئید، کلسی‌تونین است. زمانی که کلسیم در خوناب زیاد است، این هورمون از برداشت کلسیم از استخوان‌ها جلوگیری می‌کند.

غدّه‌های پاراتیروئید

غدّه‌های پاراتیروئید به تعداد چهار عدد در پشت غدهٔ تیروئید قرار دارند (شکل 9). این غدد، هورمون پاراتیروئیدی ترشح می‌کنند.

هورمون پاراتیروئیدی در پاسخ به کاهش کلسیم خوناب ترشح می‌شود و در هم‌ایستایی کلسیم نقش دارد. این هورمون، کلسیم را از مادهٔ زمینهٔ استخوان جدا و آزاد می‌کند. همچنین بازجذب کلسیم را در کلیه افزایش می‌دهد.

یکی دیگر از کارهای هورمون پاراتیروئیدی اثر بر ویتامین D است. این هورمون، ویتامین D را به شکلی تبدیل می‌کند که می‌تواند جذب کلسیم از روده را افزایش دهد؛ بنابراین کمبود ویتامین D باعث کاهش جذب کلسیم از روده می‌شود.

شکل ۹- غدّه‌های پاراتیروئید

غدّه فوق کلیه

غدهٔ فوق کلیه روی کلیه قرار دارد و از دو بخش قشری و مرکزی تشکیل شده است که از همدیگر مستقل‌اند (شکل ۱۰).

بخش مرکزی ساختار عصبی دارد. وقتی فرد در شرایط تنش قرار می‌گیرد، این بخش دو هورمون به نام‌های اپی‌نفرین و نور اپی‌نفرین ترشح می‌کند. این هورمون‌ها ضربان قلب، فشار خون و گلوکز خوناب را افزایش می‌دهند و نایژک‌ها را در شش‌ها باز می‌کنند. چنین تغییراتی بدن را برای پاسخ‌های کوتاه‌مدت آماده می‌کند.

بخش قشری به تنش‌های طولانی‌مدت، مثل غم از دست دادن نزدیکان، با ترشح کورتیزول پاسخ دیرپا می‌دهد. این هورمون گلوکز خوناب را افزایش می‌دهد. اگر تنش‌ها به مدت زیادی ادامه یابد، کورتیزول دستگاه ایمنی را تضعیف می‌کند.

هورمون دیگر بخش قشری آلدوسترون است که بازجذب سدیم را از کلیه افزایش می‌دهد. به دنبال بازجذب سديم، آب هم بازجذب می‌شود و در نتیجه فشار خون بالا می‌رود.

بخش قشری هورمون جنسی زنانه و مردانه را در هر دو جنس نیز ترشح می‌کند.

شکل ۱۰- غدّهٔ فوق کلیه

غدهٔ لوزالمعده

غدهٔ لوزالمعده از دو قسمت برون‌ریز و درون‌ریز تشکیل شده است (شکل ۱۱). بخش برون‌ریز، آنزیم‌های گوارشی و بیکربنات ترشح می‌کند که در سال گذشته با آن آشنا شدیم. بخش درون‌ریز به صورت مجموعه‌ای از یاخته‌ها در بین بخش برون‌ریز است که جزایر لانگرهانس نام دارند.

شکل ۱۱- لوزالمعده

از بخش درون‌ریز لوزالمعده دو هورمون به نام‌های گلوکاگون و انسولین ترشح می‌شوند. گلوکاگون در پاسخ به کاهش گلوکز خون ترشح شده، باعث تجزیهٔ گلیکوژن به گلوکز در کبد می‌شود و به این ترتیب، قند خون را افزایش می‌دهد. انسولین در پاسخ به افزایش گلوکز خون ترشح می‌شود و باعث ورود گلوکز به یاخته‌ها و ساخته‌شدن گلیکوژن می‌شود و به این ترتیب، قند خون را کاهش می‌دهد.

اگر یاخته‌ها نتوانند گلوکز را از خون بگیرند، غلظت گلوکز خون افزایش می‌یابد. به همین علت گلوکز و به دنبال آن آب وارد ادرار می‌شود. چنین وضعیتی به دیابت شیرین معروف است.

در این نوع دیابت، یاخته‌ها مجبورند انرژی موردنیاز خود را از چربی‌ها یا حتی پروتئین‌ها به‌دست آورند که به کاهش وزن می‌انجامد. بر اثر تجزیهٔ چربی‌ها، محصولات اسیدی تولید می‌شود که اگر این وضعیت درمان نشود به اغما و مرگ منجر خواهد شد. علاوه بر آن، تجزیه پروتئین‌ها، مقاومت بدن را کاهش می‌دهد. بنابراین، افراد مبتلا به دیابت باید بهداشت را بیش از پیش رعایت کنند و مراقب زخم‌ها و سوختگی‌های هرچند کوچک باشند.

دیابت بر دو نوع است. در نوع یک، انسولین ترشح نمی‌شود یا به اندازهٔ کافی ترشح نمی‌شود. این بیماری، یک بیماری خود ایمنی است که در آن دستگاه ایمنی یاخته‌های ترشح کنندهٔ انسولین در جزایر لانگرهانس را از بین می‌برد. این بیماری با تزریق انسولین تحت کنترل درخواهد آمد. در دیابت نوع دو اشکال در تولید انسولین نیست. در نوع دو انسولین به مقدار کافی وجود دارد، اما گیرنده‌های انسولین به آن پاسخ نمی‌دهند. دیابت نوع دو از سن حدود چهل سالگی به بعد، در نتیجه چاقی و عدم تحرک در افرادی که زمینهٔ بیماری را دارند ظاهر می‌شود.

سایر غدد درون‌ریز

غدهٔ اپی‌فیز یکی دیگر از غدد درون‌ریز مغز است که در بالای برجستگی‌های چهارگانه قرار دارد (شکل ۱۲) و هورمون ملاتونین ترشح می‌کند. مقدار ترشح این هورمون در شب به حداکثر و در نزدیکی ظهر به حداقل می‌رسد. عملکرد این هورمون در انسان به خوبی معلوم نیست، اما پژوهش‌ها نشان می‌دهند که به تنظیم ریتم‌های شبانه‌روزی ارتباط دارد. 

غدهٔ تیموس هورمون تیموسین ترشح می‌کند که در تمایز لنفوسیت‌ها نقش دارد. با تمایز لنفوسیت‌ها در فصل ۵ بیشتر آشنا خواهیم شد.

همچنین عملکرد غدّه‌های جنسی و هورمون‌های آنها را در فصل ۷ خواهید دید.

شکل ۱۲- جایگاه غدّه اپی‌فیز

گوناگونی پاسخ‌های یاخته‌ها به هورمون‌ها

ممکن است یک یاخته چند هورمون را دریافت کند یا اینکه چند یاخته، یک هورمون را دریافت کنند. براساس نوع هورمون و نوع یاختهٔ هدف، پیام پیک به عملکرد خاصی تفسیر می‌شود. مثلاً وقتی هورمون پاراتیروئیدی که کلسیم خون را افزایش می‌دهد به کلیه می‌رسد، بازجذب کلسیم را زیاد می‌کند، اما همان هورمون در استخوان باعث تجزیهٔ استخوان می‌شود و کلسیم را آزاد می‌کند.

تنظیم بازخوردی ترشح هورمون‌ها

هورمون‌ها در مقادیر خیلی کم ترشح می‌شوند، اما با همین مقدار کم، اثرات خود را برجای می‌گذارند. بنابراین، تغییر هرچند کم در مقدار ترشح هورمون‌ها اثرات قابل ملاحظه‌ای در پی خواهد داشت؛ به همین علت ترشح هورمون‌ها باید به دقت تنظیم شود.

چرخهٔ تنظیم بازخوردی روش رایجی در تنظیم ترشح هورمون‌هاست که به دو صورت منفی و مثبت دیده می‌شود. در تنظیم بازخوردی منفی، افزایش مقدار یک هورمون یا تأثیرات آن، باعث کاهش ترشح همان هورمون می‌شود و بالعکس. بیشتر هورمون‌ها توسط بازخورد منفی تنظیم می‌شوند. تنظیم انسولین، مثالی از یک بازخورد منفی است (شكل 13).

در تنظیم بازخوردی مثبت، افزایش مقدار یک هورمون یا تأثیرات آن، باعث افزایش ترشح همان هورمون می‌شود. عملکرد اکسی‌توسین توسط چرخهٔ بازخوردی مثبت تنظیم می‌شود که در فصل ۷ با آن آشنا خواهید شد.

شکل ۱۳- تنظیم بازخورد گلوکز با بازخورد منفی

ارتباط شیمیایی در جانوران

در دنیای جانوران از ارتباط شیمیایی نه فقط برای ارتباط بین یاخته‌ها، بلکه برای ارتباط افراد با یکدیگر نیز استفاده می‌شود. فرومون‌ها موادی هستند که از یک فرد ترشح می‌شوند و در فرد یا افراد دیگری از همان گونه پاسخ‌های رفتاری ایجاد می‌کنند. مثلاً زنبور از فرومون‌ها برای هشدار خطر حضور شکارچی به دیگران استفاده می‌کند. مارها از فرومون‌ها برای جفت‌یابی و گربه‌ها از آن برای تعیین قلمرو خود استفاده می‌کنند.