پروژه تحلیل ریسک درس مدیریت خطر حوادث و بلایا؛ استاد: آقای دکتر سید حسام سیدین
بسمهتعالی
پروژه تحلیل ریسک دانشکده فناوریهای نوین دانشگاه علوم پزشکی
هدف ما تحلیل دقیق، کاربردی و قابل ارائه به عنوان پروژه دکتری با دادههای واقعی و امکان انتشار علمی است با خود گفتیم دانشکده گزینه مناسبتری است.
مشخصات تیم ارزیابی پروژه تحلیل ریسک دانشکده فناوریهای نوین دانشگاه علوم پزشکی
| ردیف | نام و نام خانوادگی | سمت |
|---|---|---|
| ۱ | آقای دکتر محمدتقی جغتایی | رئیس دانشکده / سرپرست مدیریتی تیم |
| ۲ | آقای دکتر محمدعلی نظری | استاد راهنما / مشاور علمی |
| ۳ | خانم دکتر ثریا مهرابی | استاد مسئول آزمایشگاه / مشاور فنی |
| ۴ | آقای دکتر علی شهبازی | مسئول بررسی ریسکهای مواد شیمیایی و زیستی |
| ۵ | داریوش طاهری | دانشجوی دکتری / مسئول جمعآوری داده و تحلیل اولیه |
| ۶ | علیرضا جمشیدی حسنآبادی | مسئول بررسی تجهیزات و ایمنی فنی |
| ۷ | احسان دال مینوفر | مسئول ثبت دادهها و تحلیل ریسکهای انسانی |
| ۸ | فائزه رضایی | مسئول پایش و مستندسازی فرآیندها |
| ۹ | مسئول ایمنی و بهداشت حرفهای | آقای دکتر سید حسام سیدین | نظارت بر اجرای اقدامات ایمنی و بازدیدها |
| ۱۰ | سوپروایزر آزمایشگاه / کارشناس فنی | مسئول هماهنگی عملیاتی و تجهیزات آزمایشگاهی |
مدت زمان تحلیل ریسک برای شش ماه آینده میباشد.
اطلاعات کلی دانشکده فناوریهای نوین دانشگاه علوم پزشکی
سن ساختمان: تازه ساخت
مصالح: سیمان و بلوک و…
تعداد طبقات: ۲ طبقه
تعداد کلاسهای درس: هر طبقه ۵ کلاس ← مجموع ۱۰ کلاس
سالن کنفرانس: هر طبقه ۱ سالن کنفرانس بزرگ
اتاقهای اساتید: بیش از ۱۰ اتاق
اتاقهای مطالعه و تحقیق: ۲ اتاق مطالعه، یک اتاق هوش مصنوعی
اتاقهای کارمندان: شامل اتاقهای اداری، مدیریت، بایگانی
امکانات رفاهی و خدماتی: آشپزخانه و بوفه
فضاهای آزاد: حیاط یا محوطه باز (ابعاد و مساحت تقریبی بسته به داده دقیق)
مساحت ساختمانها: به صورت تقریبی (در صورت دسترسی به نقشه یا متر مربع دقیق)
کاربرد ساختمانها: آموزشی، پژوهشی، اداری و خدماتی
توضیح کاربردی برای تحلیل ریسک
با توجه به این ساختار، محیط دانشکده شامل بخشهای متنوعی است که هرکدام دارای ریسکهای خاص خود هستند:
کلاسهای درس: ریسکهای ایمنی دانشجویان و تجهیزات آموزشی
سالن کنفرانس و اتاقهای اساتید: ریسکهای مدیریتی، تجمع افراد و حوادث فیزیکی
اتاقهای مطالعه و هوش مصنوعی: ریسکهای تجهیزات فناوری، شبکه و داده
آشپزخانه و بوفه: ریسکهای بهداشتی و بهداشت محیط
فضاهای آزاد: ریسکهای ایمنی محیطی، سقوط یا حوادث حیاط
این اطلاعات پایه زمینه لازم برای شناسایی و ارزیابی ریسکها در دانشکده را فراهم میکند و میتوان بر اساس آن، دامنه و اولویتبندی تحلیل ریسک را مشخص نمود.
در این بخش باید تمام مخاطرات بالقوه که ممکن است دانشکده فناوریهای نوین را تهدید کنند، بدون محدودیت فهرست شوند. برای یک دانشکده علمی–پژوهشی (بهویژه مرتبط با علوم اعصاب و فناوریهای نوین)، مخاطرات باید چندبعدی باشند: انسانی، فیزیکی، ایمنی، زیستی، شیمیایی، محیطزیستی، سایبری و مدیریتی.
فهرست مخاطرات محتمل دانشکده فناوریهای نوین
۱. مخاطرات انسانی و رفتاری
خطای انسانی در کار با تجهیزات آزمایشگاهی
بیتوجهی به پروتکلهای ایمنی
ازدحام جمعیت در سالنها و کلاسها
درگیری، تنش یا رفتارهای پرخطر بین دانشجویان
خستگی، استرس یا خطاهای شناختی کارکنان و دانشجویان
ورود افراد غیرمجاز به فضاهای حساس (آزمایشگاه، اتاق سرور و …)
۲. مخاطرات فیزیکی و ایمنی
آتشسوزی (اتاقها، کلاسها، آزمایشگاه، بوفه)
برقگرفتگی در اثر اتصالات نامناسب
سقوط اجسام از قفسهها یا تجهیزات سنگین
لغزش، زمینخوردن یا سرخوردن در راهروها
نقص آسانسور
انفجار ناشی از تجهیزات یا مواد قابل اشتعال
۳. مخاطرات زیستی و سلامت
مواجهه با عوامل میکروبی، ویروسی یا نمونههای بیولوژیک
آلودگی سطحی یا هوایی در آزمایشگاه
دفع نادرست پسماندهای بیولوژیک
آلودگی غذا در بوفه و آشپزخانه
۴. مخاطرات شیمیایی و آزمایشگاهی
نشت مواد شیمیایی خطرناک
تماس پوستی یا استنشاق بخارات سمی
واکنشهای ناخواسته بین مواد
انفجار یا آتشگیری مواد شیمیایی
نگهداری نامناسب مواد در قفسهها یا یخچالها
۵. مخاطرات محیطزیستی و طبیعی
زلزله
سیل یا آبگرفتگی در طبقات پایین
طوفان یا باد شدید (آسیب به پنجرهها و ساختمان)
پیامدهای آلودگی هوا بر سلامت کاربران
موج گرما یا سرمای شدید (اختلال عملکرد سیستم تهویه)
جنگ، بحرانهای امنیتی، حملات فیزیکی یا اغتشاش
۶. مخاطرات فناورانه و سایبری
حمله سایبری به سرورها یا سیستمهای تحقیقاتی
نشت دادههای پژوهشی یا آموزشی
خرابی سرور، قطعی سیستم هوش مصنوعی
آسیب به تجهیزات پیشرفته (EEG, MRI interface tools, AI systems)
۷. مخاطرات مدیریت و زیرساخت
نقص سیستم تهویه یا برق اضطراری
کمبود تجهیزات ایمنی یا خاموشکنندهها
فرسودگی ساختمان یا سیمکشی
تأخیر در تعمیرات یا عدم نگهداری مناسب
ضعف در مدیریت بحران یا نبود برنامه اضطراری
تعیین احتمال وقوع مخاطرات
ریسک = احتمال وقوع خطر × شدت آسیبپذیری در برابر آن
توضیح مراجع نمرهها:
۱ = صفر (غیرممکن در بازه شش ماه آینده)
۲ = کم (خیلی کم در شش ماه آینده)
۳ = متوسط (ممکن/محتمل در شش ماه آینده)
۴ = زیاد (بسیار محتمل در شش ماه آینده)
۵ = خیلی زیاد (بسیار محتمل در سه ماه آینده)
| ردیف | عنوان مخاطره | نمره احتمال | توضیح کوتاه توجیه |
|---|---|---|---|
| ۱ | خطای انسانی در کار با تجهیزات آزمایشگاهی | ۴ | کار روزمره آزمایشگاهی و دخالت انسان احتمال خطا را افزایش میدهد. |
| ۲ | بیتوجهی به پروتکلهای ایمنی (عدم استفاده PPE) | ۳ | بعضی افراد ممکن است پروتکل را کامل رعایت نکنند. |
| ۳ | ازدحام جمعیت در سالنها و کلاسها | ۳ | تجمع در ساعتهای اوج و جلسات بزرگ محتمل است. |
| ۴ | درگیری یا رفتارهای پرخطر بین دانشجویان | ۲ | رخداد بین فردی ممکن است اما نسبتا کم است. |
| ۵ | خستگی و استرس کارکنان ← خطاهای شناختی | ۳ | شیفتهای طولانی یا فشار کاری احتمال خطا را افزایش میدهد. |
| ۶ | ورود افراد غیرمجاز به فضاهای حساس | ۳ | کنترل دسترسی بسته به سیستم میتواند ناپایدار باشد. |
| ۷ | آتشسوزی در کلاس/آزمایشگاه/بوفه | ۳ | وجود مواد قابل اشتعال و تجهیزات برقی احتمال متوسط تا زیاد دارد. |
| ۸ | برقگرفتگی در اثر اتصالات نامناسب | ۱ | اگر سیمکشی قدیمی باشد احتمال افزایش مییابد؛ اما معمولاً کم است. |
| ۹ | سقوط اجسام از قفسهها یا تجهیزات | ۲ | بارگذاری ناصحیح و قفسهبندی نامطلوب میتواند سبب شود. |
| ۱۰ | لغزش و زمینخوردن در راهروها | ۲ | بسته به نگهداری کف و نظافت، احتمال کم تا متوسط. |
| ۱۱ | نقص آسانسور (در صورت وجود) | ۱ | اگر آسانسور وجود ندارد یا بهندرت استفاده میشود. |
| ۱۲ | انفجار ناشی از تجهیزات یا مواد قابل اشتعال | ۱ | در صورت وجود مواد خاص احتمال وجود دارد اما نادر است. |
| ۱۳ | مواجهه با عوامل میکروبی/ویروسی (نمونهها) | ۳ | کار با نمونهها احتمال مواجهه را افزایش میدهد. |
| ۱۴ | آلودگی سطحی یا هوایی در آزمایشگاه | ۳ | نظافت و تهویه نامناسب میتواند باعث شود. |
| ۱۵ | دفع نادرست پسماندهای بیولوژیک | ۳ | فرایندها گاهی ناقص اجرا میشوند یا پیمانکار ایراد دارد. |
| ۱۶ | آلودگی غذا در بوفه و آشپزخانه | ۱ | با رعایت حداقل بهداشت احتمال کم است اما وجود دارد. |
| ۱۷ | نشت مواد شیمیایی خطرناک | ۲ | اگر نگهداری استاندارد نباشد، اما در کل نادر تا متوسط. |
| ۱۸ | تماس پوستی یا استنشاق بخارات سمی | ۲ | وابسته به نوع مواد و کنترلها، معمولاً کم تا متوسط. |
| ۱۹ | واکنشهای ناخواسته بین مواد | ۱ | در صورت نگهداری ناقص ممکن، ولی عموماً کم است. |
| ۲۰ | انفجار یا آتشگیری مواد شیمیایی | ۱ | وقوع ضدداده — اگر مواد قابل انفجار نگهداری نشود نادر است. |
| ۲۱ | نگهداری نامناسب مواد در قفسهها/یخچالها | ۳ | خطای انسانی و برچسبگذاری ناقص معمول است. |
| ۲۲ | زلزله | ۲ | بسته به منطقه مخاطرهپذیری، معمولاً کم تا متوسط (در بسیاری نقاط کشور). |
| ۲۳ | سیل یا آبگرفتگی در طبقات پایین | ۲ | وابسته به سیستم فاضلاب و بارش؛ معمولاً کم تا متوسط. |
| ۲۴ | طوفان/باد شدید (آسیب به پنجرهها) | ۱ | در بسیاری مناطق دانشگاهی احتمال کم دارد. |
| ۲۵ | پیامدهای آلودگی هوا بر سلامت کاربران | ۲ | فصول بحرانی ممکن است آلودگی بالا شود اما عموماً کم است. |
| ۲۶ | موج گرما یا سرمای شدید (اختلال تهویه) | ۲ | احتمال وابسته به عملکرد HVAC؛ معمولاً کم تا متوسط. |
| ۲۷ | جنگ یا اغتشاش گسترده | ۵ | با توجه به شرایط پیش آمده بسیار محتمل است. |
| ۲۸ | حمله سایبری به سرورها/سیستمها | ۳ | دانشگاهها هدفهای متداول حملات هستند؛ احتمال متوسط. |
| ۲۹ | نشت دادههای پژوهشی یا آموزشی | ۳ | خطاهای حفاظتی یا انسانی میتواند منجر شود. |
| ۳۰ | خرابی سرور یا قطعی سیستم هوش مصنوعی | ۳ | خرابی فنی و نگهداری نامناسب احتمال متوسط دارد. |
| ۳۱ | آسیب به تجهیزات پیشرفته (EEG, AI tools) | ۳ | نوسان برق یا خطای اپراتور میتواند سبب آسیب شود. |
| ۳۲ | نقص سیستم تهویه یا برق اضطراری | ۳ | نگهداری نامنظم یا قطعات قدیمی این ریسک را افزایش میدهد. |
| ۳۳ | کمبود تجهیزات ایمنی یا خاموشکنندهها | ۲ | بسته به بودجه و پیمایش انبار، احتمال کم تا متوسط. |
| ۳۴ | فرسودگی ساختمان یا سیمکشی | ۲ | در ساختمانهای قدیمی احتمال وجود دارد. |
| ۳۵ | تأخیر در تعمیرات یا عدم نگهداری مناسب | ۳ | چالش عملیاتی شایع در مؤسسات آموزشی است. |
| ۳۶ | ضعف در مدیریت بحران یا نبود برنامه اضطراری | ۳ | بسیاری مراکز برنامهها را دارند ولی اجرا ممکن است ناقص باشد. |
تحلیل آسیب پذیری
در جدول زیر: ستون «نمره پیامد» عدد پیامد (۱=بیاهمیت، ۲=ناچیز، ۳=متوسط، ۴=عمده و ۵=فاجعه) را نشان میدهد و در پرانتز یک توضیح کوتاه برای توجیه هر نمره آمده است.
| ردیف | عنوان مخاطره | نمره پیامد |
|---|---|---|
| ۱ | خطای انسانی در کار با تجهیزات آزمایشگاهی | ۳ (اختلال عملکردی و مصدومیتهای متوسط محتمل) |
| ۲ | بیتوجهی به پروتکلهای ایمنی (عدم استفاده از PPE) | ۴ (خطر مواجهه زیستی/شیمیایی با آسیب جدی) |
| ۳ | ازدحام جمعیت در سالنها و کلاسها | ۳ (صدمه یا اختلال عملکردی چندساعته) |
| ۴ | درگیری یا رفتارهای پرخطر بین دانشجویان | ۲ (آسیب محدود و نه چندان گسترده) |
| ۵ | خستگی و استرس کارکنان ← خطاهای شناختی | ۳ (خطاهای سیستماتیک و اختلال عملکردی موقت) |
| ۶ | ورود افراد غیرمجاز به فضاهای حساس | ۳ (سرقت، اختلال پژوهشی یا خطر ایمنی) |
| ۷ | آتشسوزی در کلاس/آزمایشگاه/بوفه | ۴ (آسیب مالی و عملکردی قابل توجه، احتمال مصدومیت) |
| ۸ | برقگرفتگی در اثر اتصالات نامناسب | ۴ (آسیب جانی جدی یا فوت ممکن) |
| ۹ | سقوط اجسام از قفسهها یا تجهیزات | ۳ (جراحات متوسط و خسارت به تجهیزات) |
| ۱۰ | لغزش و زمینخوردن در راهروها | ۲ (آسیب خفیف تا متوسط معمولاً) |
| ۱۱ | نقص آسانسور (در صورت وجود) | ۲ (معمولاً اختلال موقت و خطر متوسط) |
| ۱۲ | انفجار ناشی از تجهیزات یا مواد قابل اشتعال | ۵ (خسارت فاجعهآمیز، مرگ/جراحات شدید) |
| ۱۳ | مواجهه با عوامل میکروبی/ویروسی (نمونهها) | ۴ (خطر عفونت و پیامدهای جدی برای سلامت) |
| ۱۴ | آلودگی سطحی یا هوایی در آزمایشگاه | ۳ (انتشار بیماری و اختلال عملکردی موقت) |
| ۱۵ | دفع نادرست پسماندهای بیولوژیک | ۴ (آلودگی محیطی و خطر سلامت عمومی) |
| ۱۶ | آلودگی غذا در بوفه و آشپزخانه | ۳ (مسمومیت جمعی با اختلال عملکردی موقت) |
| ۱۷ | نشت مواد شیمیایی خطرناک | ۵ (مسمومیت گسترده، خطر آتش/انفجار و جراحات شدید) |
| ۱۸ | تماس پوستی یا استنشاق بخارات سمی | ۴ (آسیب پزشکی جدی برای افراد در معرض) |
| ۱۹ | واکنشهای ناخواسته بین مواد | ۴ (واکنشهای خطرناک با آثار جدی محتمل) |
| ۲۰ | انفجار یا آتشگیری مواد شیمیایی | ۵ (خسارت فاجعهآمیز بالقوه) |
| ۲۱ | نگهداری نامناسب مواد در قفسهها/یخچالها | ۳ (مسمومیت یا آسیب به نمونهها و تجهیزات) |
| ۲۲ | زلزله | ۵ (خسارت سازهای و جانی فاجعهآمیز در صورت وقوع) |
| ۲۳ | سیل یا آبگرفتگی در طبقات پایین | ۴ (خسارت تجهیزات و اختلال قابل توجه عملکردی) |
| ۲۴ | طوفان/باد شدید (آسیب به پنجرهها) | ۳ (خسارت جزیی تا متوسط و اختلال موقت) |
| ۲۵ | پیامدهای آلودگی هوا بر سلامت کاربران | ۲ (تأثیرات بهداشتی فصلی/موقتی معمولاً) |
| ۲۶ | موج گرما یا سرمای شدید (اختلال تهویه) | ۳ (کاهش عملکرد و بعضاً خطرات پزشکی برای آسیبپذیران) |
| ۲۷ | جنگ یا اغتشاش گسترده | ۵ (خطر فاجعهآمیز برای جان و عملکرد) |
| ۲۸ | حمله سایبری به سرورها/سیستمها | ۴ (اختلال پژوهش و نشت دادههای حساس) |
| ۲۹ | نشت دادههای پژوهشی یا آموزشی | ۴ (آسیب اعتبار، حقوقی و مالی قابل توجه) |
| ۳۰ | خرابی سرور یا قطعی سیستم هوش مصنوعی | ۳ (توقف پژوهش و اختلال عملکردی موقت) |
| ۳۱ | آسیب به تجهیزات پیشرفته (EEG, AI tools) | ۴ (هزینهبر و اثر بر کیفیت پژوهش) |
| ۳۲ | نقص سیستم تهویه یا برق اضطراری | ۴ (تهدید ایمنی در آزمایشگاهها و توقف عملکرد) |
| ۳۳ | کمبود تجهیزات ایمنی یا خاموشکنندهها | ۴ (تشدید پیامد حوادث و خطر جانی بیشتر) |
| ۳۴ | فرسودگی ساختمان یا سیمکشی | ۴ (افزایش احتمال حوادث جدی و خسارت مالی) |
| ۳۵ | تأخیر در تعمیرات یا عدم نگهداری مناسب | ۳ (انباشتهشدن ریسکها و اختلال عملکردی) |
| ۳۶ | ضعف در مدیریت بحران یا نبود برنامه اضطراری | ۴ (افزایش پیامدها هنگام بروز حادثه و کاهش کنترل) |
محاسبه امتیاز ریسک
مطابق فرمول مورد توافق زیر
ریسک = احتمال وقوع خطر × شدت آسیبپذیری در برابر آن
| ردیف | نام مخاطره | نمره پیامد (S) | نمره احتمال وقوع (O) | نمره ریسک (S × O) |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | خطای انسانی در کار با تجهیزات آزمایشگاهی | ۳ | ۴ | ۱۲ |
| ۲ | بیتوجهی به پروتکلهای ایمنی (عدم استفاده از PPE) | ۴ | ۳ | ۱۲ |
| ۳ | ازدحام جمعیت در سالنها و کلاسها | ۳ | ۳ | ۹ |
| ۴ | درگیری یا رفتارهای پرخطر بین دانشجویان | ۲ | ۲ | ۴ |
| ۵ | خستگی و استرس کارکنان ← خطاهای شناختی | ۳ | ۳ | ۹ |
| ۶ | ورود افراد غیرمجاز به فضاهای حساس | ۳ | ۳ | ۹ |
| ۷ | آتشسوزی در کلاس/آزمایشگاه/بوفه | ۴ | ۳ | ۱۲ |
| ۸ | برقگرفتگی در اثر اتصالات نامناسب | ۴ | ۱ | ۴ |
| ۹ | سقوط اجسام از قفسهها یا تجهیزات | ۳ | ۲ | ۶ |
| ۱۰ | لغزش و زمینخوردن در راهروها | ۲ | ۲ | ۴ |
| ۱۱ | نقص آسانسور (در صورت وجود) | ۲ | ۱ | ۲ |
| ۱۲ | انفجار ناشی از تجهیزات یا مواد قابل اشتعال | ۵ | ۱ | ۵ |
| ۱۳ | مواجهه با عوامل میکروبی/ویروسی (نمونهها) | ۴ | ۳ | ۱۲ |
| ۱۴ | آلودگی سطحی یا هوایی در آزمایشگاه | ۳ | ۳ | ۹ |
| ۱۵ | دفع نادرست پسماندهای بیولوژیک | ۴ | ۳ | ۱۲ |
| ۱۶ | آلودگی غذا در بوفه و آشپزخانه | ۳ | ۱ | ۳ |
| ۱۷ | نشت مواد شیمیایی خطرناک | ۵ | ۲ | ۱۰ |
| ۱۸ | تماس پوستی یا استنشاق بخارات سمی | ۴ | ۲ | ۸ |
| ۱۹ | واکنشهای ناخواسته بین مواد | ۴ | ۱ | ۴ |
| ۲۰ | انفجار یا آتشگیری مواد شیمیایی | ۵ | ۱ | ۵ |
| ۲۱ | نگهداری نامناسب مواد در قفسهها/یخچالها | ۳ | ۳ | ۹ |
| ۲۲ | زلزله | ۵ | ۲ | ۱۰ |
| ۲۳ | سیل یا آبگرفتگی در طبقات پایین | ۴ | ۲ | ۸ |
| ۲۴ | طوفان/باد شدید (آسیب به پنجرهها) | ۳ | ۱ | ۳ |
| ۲۵ | پیامدهای آلودگی هوا بر سلامت کاربران | ۲ | ۲ | ۴ |
| ۲۶ | موج گرما یا سرمای شدید (اختلال تهویه) | ۳ | ۲ | ۶ |
| ۲۷ | جنگ یا اغتشاش گسترده | ۵ | ۵ | ۲۵ |
| ۲۸ | حمله سایبری به سرورها/سیستمها | ۴ | ۳ | ۱۲ |
| ۲۹ | نشت دادههای پژوهشی یا آموزشی | ۴ | ۳ | ۱۲ |
| ۳۰ | خرابی سرور یا قطعی سیستم هوش مصنوعی | ۳ | ۳ | ۹ |
| ۳۱ | آسیب به تجهیزات پیشرفته (EEG, AI tools) | ۴ | ۳ | ۱۲ |
| ۳۲ | نقص سیستم تهویه یا برق اضطراری | ۴ | ۳ | ۱۲ |
| ۳۳ | کمبود تجهیزات ایمنی یا خاموشکنندهها | ۴ | ۲ | ۸ |
| ۳۴ | فرسودگی ساختمان یا سیمکشی | ۴ | ۲ | ۸ |
| ۳۵ | تأخیر در تعمیرات یا عدم نگهداری مناسب | ۳ | ۳ | ۹ |
| ۳۶ | ضعف در مدیریت بحران یا نبود برنامه اضطراری | ۴ | ۳ | ۱۲ |
جدول راهنمای سطحبندی ریسکها
| نمره ارزشیابی ریسک | سطح ریسک | محدوده زمانی اقدام | مخاطرات شناسایی شده |
| ۱۵ تا ۲۵ | بالا | فوری | جنگ یا اغتشاش گسترده |
| ۷ تا ۱۴ | متوسط | تا یک سال | خطای انسانی در کار با تجهیزات آزمایشگاهی، بیتوجهی به پروتکلهای ایمنی (عدم استفاده از PPE)، ازدحام جمعیت در سالنها و کلاسها، خستگی و استرس کارکنان، ورود افراد غیرمجاز به فضاهای حساس، آتشسوزی در کلاس/آزمایشگاه/بوفه، مواجهه با عوامل میکروبی/ویروسی (نمونهها)، آلودگی سطحی یا هوایی در آزمایشگاه، دفع نادرست پسماندهای بیولوژیک، نشت مواد شیمیایی خطرناک، نشت مواد شیمیایی خطرناک، تماس پوستی یا استنشاق بخارات سمی، نگهداری نامناسب مواد در قفسهها/یخچالها، زلزله، سیل یا آبگرفتگی در طبقات پایین، حمله سایبری به سرورها/سیستمها، نشت دادههای پژوهشی یا آموزشی، خرابی سرور یا قطعی سیستم هوش مصنوعی، آسیب به تجهیزات پیشرفته (EEG, AI tools)، نقص سیستم تهویه یا برق اضطراری، کمبود تجهیزات ایمنی یا خاموشکنندهها، فرسودگی ساختمان یا سیمکشی، تأخیر در تعمیرات یا عدم نگهداری مناسب، ضعف در مدیریت بحران یا نبود برنامه اضطراری |
| ۱ تا ۷ | کم | بدون اولویت | درگیری یا رفتارهای پرخطر بین دانشجویان، برقگرفتگی در اثر اتصالات نامناسب، سقوط اجسام از قفسهها یا تجهیزات، لغزش و زمینخوردن در راهروها، نقص آسانسور (در صورت وجود)، انفجار ناشی از تجهیزات یا مواد قابل اشتعال، آلودگی غذا در بوفه و آشپزخانه، واکنشهای ناخواسته بین مواد، انفجار یا آتشگیری مواد شیمیایی، طوفان/باد شدید (آسیب به پنجرهها)، پیامدهای آلودگی هوا بر سلامت کاربران، موج گرما یا سرمای شدید (اختلال تهویه) |
اقدامات اصلاحی پیشنهاد شده توسط تیم تحلیل ریسک به تفکیک ریسک ها
پس از شناسایی مخاطرات و اولویت بندی آنها و تعیین سطح خطر هر یک از مخاطرات، تیم تحلیل در قالب استراتژی های حذف، کاهش، انتقال ریسک به اقدامات پیشگیری،آمادگی و کاهش خطر مخاطرات پرداخته و پیشنهادات خود را جهت اقدامات بعدی بصورت جدول زیر ارائه دادند.
جدول اقدامات اصلاحی برای ریسکهای سطح بالا (High Risk)
(امتیاز ۱۵ تا ۲۵ | اقدام فوری)
اقدامات اصلاحی پیشنهادی برای مخاطرات سطح بالا
| نام خطر | اقدامات پیشنهادی | واحد پیگیری | بازه زمانی اقدام |
| جنگ یا اغتشاش گسترده | تدوین برنامه تداوم فعالیت (BCP)، طراحی سناریو تخلیه اضطراری، حفاظت از تجهیزات حیاتی، ایجاد تیم واکنش سریع و هماهنگی با مدیریت بحران دانشگاه | رئیس دانشکده + واحد مدیریت بحران دانشگاه + مسئول HSE | فوری (کمتر از ۱ ماه) |
جدول اقدامات اصلاحی برای ریسکهای سطح متوسط (Moderate Risk)
(امتیاز ۷ تا ۱۴ | اقدام تا یک سال)
اقدامات اصلاحی پیشنهادی برای مخاطرات سطح متوسط
| نام خطر | اقدامات پیشنهادی | واحد پیگیری | بازه زمانی اقدام |
| خطای انسانی در تجهیزات آزمایشگاهی | آموزش عملی، تدوین SOP، ارزیابی صلاحیت کاربران، کاهش خطاهای شناختی | استاد آزمایشگاه + تیم پژوهشی | کوتاهمدت (۳ ماه) |
| بیتوجهی به PPE | الزام PPE، تابلو هشدار، پایش مستمر، اعمال کنترل مدیریتی | مسئول HSE + سوپروایزر | کوتاهمدت (۱–۳ ماه) |
| ازدحام جمعیت در سالنها | کنترل ظرفیت، طراحی مسیر خروج اضطراری، مدیریت تجمع | مدیریت دانشکده | میانمدت (۶ ماه) |
| خستگی و استرس کارکنان | مدیریت شیفت، حمایت روانی، کاهش فشار کاری، استراحت استاندارد | واحد منابع انسانی | میانمدت (۶–۱۲ ماه) |
| ورود افراد غیرمجاز | کنترل دسترسی، کارت ورود، دوربین مداربسته، حفاظت فیزیکی | حراست + مدیریت | میانمدت (۶ ماه) |
| آتشسوزی در کلاس/آزمایشگاه/بوفه | اعلام و اطفای حریق، مانور اضطراری، کنترل سیمکشی | واحد فنی + HSE | میانمدت (۶ ماه) |
| مواجهه با عوامل میکروبی/ویروسی | اجرای Biosafety، واکسیناسیون، دفع ایمن پسماند | مسئول زیستی + استاد آزمایشگاه | میانمدت (۶–۱۲ ماه) |
| آلودگی سطحی یا هوایی آزمایشگاه | تهویه مناسب، ضدعفونی دورهای، پایش آلودگی | مسئول آزمایشگاه | میانمدت (۶ ماه) |
| دفع نادرست پسماند بیولوژیک | سیستم دفع استاندارد، آموزش کارکنان، قرارداد با شرکت مجاز | HSE + مسئول زیستی | میانمدت (۶ ماه) |
| نشت مواد شیمیایی خطرناک | ذخیرهسازی ایمن، آموزش MSDS، نصب دوش اضطراری | مسئول شیمیایی + HSE | میانمدت (۶ ماه) |
| تماس پوستی/استنشاق بخارات سمی | تهویه موضعی، PPE تخصصی، آموزش مواجهه شیمیایی | مسئول شیمیایی | میانمدت (۶–۱۲ ماه) |
| نگهداری نامناسب مواد در قفسهها | طبقهبندی مواد، قفل ایمنی، کنترل دما و یخچالهای ایمن | سوپروایزر آزمایشگاه | میانمدت (۶ ماه) |
| زلزله | ایمنسازی تجهیزات، مانور تخلیه، بررسی سازهای | مدیریت بحران + واحد فنی | بلندمدت (تا ۱ سال) |
| سیل یا آبگرفتگی | ایزولاسیون طبقات پایین، پمپ تخلیه، بیمه تجهیزات | واحد فنی | بلندمدت (تا ۱ سال) |
| حمله سایبری | فایروال، کنترل دسترسی، آموزش امنیت سایبری | واحد IT | میانمدت (۶ ماه) |
| نشت دادههای پژوهشی | رمزگذاری، سیاست محرمانگی، پشتیبانگیری امن | IT + استاد راهنما | میانمدت (۶–۱۲ ماه) |
| خرابی سرور یا قطعی AI | تهیه Backup، سیستم جایگزین، نگهداری دورهای | واحد IT | میانمدت (۶ ماه) |
| آسیب به تجهیزات پیشرفته EEG/AI | قرارداد سرویس، بیمه تجهیزات، آموزش کاربران | مسئول تجهیزات | میانمدت (۶–۱۲ ماه) |
| نقص تهویه یا برق اضطراری | بازرسی ماهانه، نصب UPS، تعمیرات پیشگیرانه | واحد فنی | میانمدت (۶ ماه) |
| کمبود تجهیزات ایمنی | تامین خاموشکنندهها، PPE کافی، پایش انبار ایمنی | HSE + مدیریت | کوتاهمدت (۳ ماه) |
| فرسودگی سیمکشی یا ساختمان | بازرسی فنی دورهای، اصلاح زیرساخت برق | واحد فنی | بلندمدت (تا ۱ سال) |
| تأخیر در تعمیرات و نگهداری | ایجاد سیستم PM، بودجه تعمیرات، گزارشدهی منظم | مدیریت + واحد فنی | میانمدت (۶ ماه) |
| ضعف مدیریت بحران | تدوین ERP، تیم واکنش سریع، مانور سالانه | رئیس دانشکده + HSE | میانمدت (تا ۱ سال) |
جدول اقدامات اصلاحی برای ریسکهای سطح کم (Low Risk)
(امتیاز ۱ تا ۷ | پایش دورهای)
اقدامات اصلاحی پیشنهادی برای مخاطرات سطح کم
| نام خطر | اقدامات پیشنهادی | واحد پیگیری | بازه زمانی اقدام |
| درگیری یا رفتارهای پرخطر دانشجویان | تقویت مشاوره دانشجویی، نظارت فرهنگی، مدیریت تعارض | معاونت فرهنگی | بلندمدت |
| برقگرفتگی اتصالات نامناسب | بازرسی سیمکشی، نصب محافظ جان | واحد فنی | بلندمدت |
| سقوط اجسام | ایمنسازی قفسهها، محدودیت بارگذاری | سوپروایزر | بلندمدت |
| لغزش و زمین خوردن | کفپوش ضدلغزش، تابلو هشدار، نظافت | واحد خدمات | بلندمدت |
| نقص آسانسور | سرویس دورهای، نصب سیستم هشدار | واحد فنی | سالانه |
| انفجار تجهیزات قابل اشتعال | بازرسی ایمنی تجهیزات و محدودیت مواد قابل اشتعال | HSE | بلندمدت |
| آلودگی غذا در بوفه | کنترل بهداشت مواد غذایی، بازرسی دورهای | بهداشت محیط | بلندمدت |
| واکنش ناخواسته بین مواد | تفکیک مواد ناسازگار، آموزش کارکنان | مسئول شیمیایی | بلندمدت |
| انفجار یا آتشگیری مواد شیمیایی | ذخیرهسازی ایمن، حذف مواد پرخطر اضافی | مسئول شیمیایی | بلندمدت |
| طوفان یا باد شدید | بازرسی پنجرهها و شیشه ایمن | واحد فنی | سالانه |
| آلودگی هوا | پایش سلامت کارکنان، توصیههای بهداشتی فصلی | بهداشت حرفهای | فصلی |
| موج گرما یا سرمای شدید | پایش سیستم تهویه و سرمایش/گرمایش | واحد تاسیسات | بلندمدت |
