زیست‌شناسی (۱)

سوال‌های تشریحی گفتار دوم فصل اول زیست‌شناسی دهم براساس کتاب چاپ ۹۶_۹۵

سوالات تشریحی گفتار دوم فصل اول زیست دهم براساس کتاب چاپ ۹۶_۹۵

دنیای زنده (زیست‌شناسی دیروز، امروز و فردا)

 

به زودی همه این سوالات ویرایش و براساس کتاب چاپ جدید در سایت منتشر خواهند شد.

زیست‌شناسی چیست؟

۱. جانداران را چه نوع سامانه ای می دانند؟ و اجزای آن با هم چه ارتباطی دارند؟

سامانه پیچیده _ ارتباط چند سویه

۲. چرا جانداران را نوعی سامانه پیچیده می دانند؟

پیکر هریک از جانداران از اجزای بسیاری تشکیل شده است. هر یک از این اجزا، بخشی از یک سامانۀ بزرگ را تشکیل میدهد که در نمای کلی برای ما معنی پیدا می­ کند. بنابراین، جانداران را نوعی سامانۀ پیچیده می ­دانند.

۳. پیچیدگی سامانه ای جانداران را چه وقتی بیشتر مشاهده می­‌کنیم؟

پیچیدگی این سامانه ­ها را وقتی بیشتر مشاهده می­ کنیم که ارتباط جاندار و اجزای تشکیل دهندۀ بدن آن را با محیط زیست بررسی کنیم.

۴. ویژگی ­های کدام سامانه ها را نمی ­توان فقط از طریق مطالعۀ اجزای سازنده آنها توضیح داد؟

سامانه های پیچیده و مرکب

۵. کُل، چیزی بیشتر از اجتماع اجزاء است. این موضوع در کدام سطح سازمان یابی حیات مطرح است؟

هر یاخته چیزی بیش از مجموع مولکول های تشکیل دهنده آن است و این موضوع در سطوح بافت، اندام، دستگاه و جاندار نیز صادق است که تا سطح زیست کره ادامه دارد یعنی در همه ی سطوح

۶. چرا اگر اجزای تشکیل دهنده یک گیاه را از هم جدا کنیم و در ظرفی بریزیم، آن مجموعه اجزای از هم جداشده، گیاه به شمار نمی رود؟

اگر اجزای تشکیل دهنده یک گیاه را از هم جدا کنیم و در ظرفی بریزیم، آن مجموعه اجزای از هم جدا شده، گیاه به شمار نمی ­رود زیرا ارتباط بین اجزاء نیز مانند خود اجزاء در تشکیل جاندار، مؤثر و کُل، چیزی بیشتر از اجتماع اجزاء است.

۷. کُل، چیزی بیشتر از اجتماع اجزاء است. این موضوع نشانگر چیست؟

ارتباط بین اجزاء نیز مانند خود اجزاء در تشکیل جاندار، مؤثر است.

۸. زیست­ شناسان امروزی بهتر است برای درک سامانه ­های زنده کدام نگرش را کنار بگذارند و بیشتر از از کدام نوع نگرش استفاده نمایند؟

زیست­ شناسان امروزی به این نتیجه رسیده­ اند که بهتر است برای درک سامانه ­های زنده، جزء­نگری را کنار بگذارند و بیشتر «کل نگری» کنند.

۹. زیست ­شناسان امروزی به این نتیجه رسیده ­اند که بهتر است برای درک سامانه­ های زنده چگونه عمل نمایند؟

زیست­ شناسان امروزی به این نتیجه رسیده ­اند که بهتر است برای درک سامانه­ های زنده، جزء­نگری را کنار بگذارند و بیشتر «کل نگری» کنند تا بتوانند ارتباط ­های درهم آمیختۀ درون این سامانه­ ها را کشف و انها را در تصویری بزرگ­تر و کامل­ تر مشاهده کنند.

۱۰. چرا زیست شناسان امروزی به این نتیجه رسیده­ اند که بهتر است برای درک سامانه ­های زنده، جزء­نگری را کنار بگذارند و بیشتر «کُل­ نگری» کنند؟

تا بتوانند ارتباط ­های درهم آمیختۀ درون این سامانه ­ها را کشف و آنها را در تصویری بزرگ­تر و کامل­ تر مشاهده کنند.

۱۱. زیست­ شناسان امروزی به این نتیجه رسیده­ اند که بهتر است برای درک سامانه­ های زنده، جزء­نگری را کنار بگذارند و بیشتر «کُل­ نگری» کنند. یعنی چه؟

یعنی سعی می ­کنند هنگام بررسی یک موجود زنده، به همۀ عوامل زنده و غیرزنده ­ای نیز توجه کنند که بر حیات آن اثر می­ گذارند.

۱۲. زیست شناسان امروزی برای شناخت هر چه بیشتر سامانه ­های زنده چگونه عمل می کنند؟

زیست شناسان امروزی برای کل نگری به سامانه ­های زنده، نه فقط ارتباط ­های بین سطوح مختلف سازمانی سامانه های زنده را بررسی می­ کنند، بلکه برای شناخت هر چه بیشتر آنها از اطلاعات رشته ­های دیگر نیز کمک می ­گیرند.

۱۳. زیست شناسان امروزی برای بررسی مجموعه ژن­های هر گونه از جانداران از کدام علوم و رشته ها استفاده می کنند؟

برای بررسی مجموعه ژن­های هر گونه از جانداران، علاوه بر اطلاعات زیست ­شناختی، از فنون و مفاهیم مهندسی، علوم رایانه و بسیاری رشته ­های دیگر هم استفاده می ­کنند.

۱۴. نگرش ­ها، روش­ ها و ابزارهای زیست ­شناسان پس از شناخت ساختار کدام مولکول متحول شده است؟

دِنا (سال ۱۹۵۳)

۱۵. تحول حاصل از شناخت کدام مولکول سبب شده که علم زیست ­شناسی به رشته­ ای مترقی، توانا، پویا و هم­چنین امیدبخش تبدیل شود؟

دِنا (سال ۱۹۵۳)

۱۶. پس از شناخت کدام مولکول انتظارات جامعه از زیست­شناسان نسبت به دهه ­ها و سده­ های قبلی بسیار افزایش یافته است؟

دِنا (سال ۱۹۵۳)

۱۷. امروزه کدام رشته ها در پیشرفت علم زیست­ شناسی نقش مهمی دارند؟

فناوری ها (فناوری ­های اطلاعاتی و ارتباطی، فناوری های مشاهده سامانه های زیستی زنده و مهندسی ژن) و علوم نوین

۱۸. فناوری­ های اطلاعاتی و ارتباطی چگونه در پیشرفت علم زیست­ شناسی نقش مهمی دارد؟

امروزه بیشتر از هر زمان دیگر به جمع ­آوری، بایگانی و تحلیل داده­ ها و اطلاعات حاصل از پژوهش ­های زیست شناختی نیاز داریم چون مثلا” در برخی از پروژه­ های اخیر شناسایی مجموعه ژن­های جانداران، چندین ترابایت (هر ترابایت برابر یک تریلیون بایت) داده، تولید می ­شود که باید ذخیره، تحلیل و پردازش شوند. تنظیم، ثبت و تحلیل این حجم از اطلاعات و انتشار آنها به صورت چاپی میسر نیست، بلکه ناگزیر باید این داده­ ها را به رایانه­ های پرظرفیت و پرسرعت سپرد.

۱۹. در برخی از پروژه­ های اخیر شناسایی مجموعه ژن­ های جانداران، چندین ترابایت (هر ترابایت برابر یک تریلیون بایت) داده، تولید می­ شود که باید ذخیره، تحلیل و پردازش شوند. کدام فناوری به زیست شناسان در این زمینه کمک می کند؟

فناوری ­های اطلاعاتی و ارتباطی

۲۰. کدام فناوری­ ها امکان انجام محاسبات را در کوتاه ­ترین زمان ممکن فراهم کرده ­اند؟

فناوری­ های اطلاعاتی و ارتباطی

۲۱. دستاوردها و تحولات چند ساله اخیر فناوری اطلاعات و ارتباطات در پیشرفت زیست­ شناسی، تأثیرهای بسیاری داشته است؟

بیست ساله اخیر

۲۲. کدام فناوری­ ها امکان انجام محاسبات را در کوتاه­ ترین زمان در  پروژه ­های اخیر شناسایی مجموعه ژن­ های جانداران فراهم کرده ­اند؟

فناوری ­های اطلاعاتی و ارتباطی

۲۳. امروزه کدام فناوری های نوین در پیشرفت علم زیست شناسی نقش مهمی دارند؟

فناوری­ های اطلاعاتی و ارتباطی و فناوری های مشاهده سامانه های زیستی زنده و مهندسی ژن (ژنتیک)

۲۴. تا چندی پیش برای مشاهده یاخته چگونه عمل می شد؟

تا چندی پیش برای مشاهده یاخته لازم بود نخست آن را بکشند و سپس رنگ­ آمیزی کنند تا بتوانند اجزای درون آن را ببینند.

۲۵. امروزه از فناوری های مشاهده سامانه های زیستی زنده چه استفاده هایی می شود؟

در حالی که امروزه روش­ های مختلف و کارآمدی برای مشاهده یاخته های زنده وجود دارد. امروزه می­ توان از اشیایی در حد چند آنگستروم تصویربرداری کرد. می­ توان جایگاه یاخته ­ها را درون بدن شناسایی کرد. حتی می ­توان مولکول ­هایی مانند پروتئین­ ها را در یاخته­ های زنده، شناسایی و ردیابی کرد. امروزه، با کمک ماهواره­ ها از فاصلۀ دور، از بوم­ سازگان­ ها و جانداران آنها تصویربرداری می­ کنند.

۲۶‌. در کدام فناوری زیست­ شناسان می ­توانند ژن­ های یک جاندار را به بدن جانداران دیگر وارد کنند، به گونه ای که ژن­های منتقل شده بتوانند اثرهای خود را ظاهر کنند؟

مهندسی ژن (ژنتیک)

۲۷. روشی که باعث انتقال صفت یا صفاتی از یک جاندار به جانداران دیگر می شود، چه نام دارد؟

مهندسی ژن (ژنتیک)

۲۸. از مهندسی ژن ­شناسی در چه زمینه هایی استفاده می کنند؟

در پزشکی، کشاورزی و پژوهش ­های علوم پایه.

۲۹. جاندارانی که ژن­ های افراد گونه ای دیگر را در خود دارند، چه نامیده می ­شوند؟

جانداران تراژن

۳۰. مهندسان ژن ­شناسی می­ توانند ژن­­ های انسانی را به کدام جانداران وارد کنند؟

مهندسان ژن­ شناسی حتی می ­توانند ژن­­ های انسانی را به گیاهان، جانوران دیگر یا حتی باکتری­ ها وارد کنند.

۳۱- موضوع اخلاق زیستی چیست؟

محرمانه بودن اطلاعات ژنی (ژنتیک) و نیز اطلاعات پزشکی افراد، فناوری­های ژن­ درمانی، تولید جانداران تراژن و حقوق جانوران از جملۀ موضوع­ های اخلاق زیستی هستند.

۳۲. پیشرفت ­های سریع علم زیست­ شناسی، در کدام زمینه ها زمینه سوء استفاده هایی را در جامعه فراهم کرده است؟

به ویژه مهندسی ژن­شناسی (ژنتیک) و دست­ ورزی در ژن های جانداران و نیز فنون مورد استفاده در پزشکی

۳۳. علت نیاز به اخلاق زیستی چیست؟

پیشرفت های سریع علم زیست­ شناسی، به ویژه مهندسی ژن ­شناسی (ژنتیک) و دست­ ورزی در ژن­ های جانداران و نیز فنون مورد استفاده در پزشکی، زمینه سوء استفاده هایی را در جامعه فراهم کرده است.

۳۴. یکی از سوء استفاده ها از علم زیست شناسی چیست؟

تولید سلاح های زیستی

۳۵. چگونه از تولید سلاح زیستی جلوگیری می شود؟

با اخلاق زیستی یعنی وضع قوانین جهانی برای جلوگیری از چنین سوء استفاده هایی از علم زیست شناسی

۳۶. مثال هایی از سلاح های زیستی ذکر نمایید.

می تواند عامل بیماری زایی باشد که نسبت به داروهای رایج مقاوم است یا فراورده های غذایی و دارویی با عواقب زیان بار برای افراد باشند.

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بله
تقریبا
خیر

داریوش طاهری

اولیــــــن نیستیــم ولی امیـــــد اســــت بهتـــرین باشیـــــم...! خدایــــــــــا نام و آوازه مـــن را چنان در حافظه‌ها تثبیت کن که آلزایمـــــــــــــر نیز توان به یغما بردن آن را نداشته باشد...!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا