سوالات جای خالی گفتار دوم فصل پنجم زیست دهم | یادگیری فعال برای کنکور و امتحان نهایی

گفتار ۲.   تشکیل ادرار و تخلیهٔ آن

فرایند تشکیل ادرار، شامل سه مرحله [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] است (شکل۶).

شکل ۶- فرایند تشکیل ادرار

تراوش: تراوش، [نمایش پاسخ] مرحلهٔ تشکیل ادرار است. در این مرحله بخشی از [نمایش پاسخ] در نتیجهٔ فشار خون از [نمایش پاسخ] خارج شده و به [نمایش پاسخ] وارد می‌شوند. این فرایند را [نمایش پاسخ] می‌نامند. هم ساختار [نمایش پاسخ] و هم ساختار [نمایش پاسخ] برای تراوش متناسب شده است. مویرگ‌های کلافک از نوع [نمایش پاسخ] هستند و بنابراین امکان [نمایش پاسخ] مواد از آنها به خوبی فراهم است. مولکول‌های [نمایش پاسخ] نمی‌توانند وارد کپسول بومن شوند.

برای اینکه فشارِ [نمایش پاسخ] به حد کافی زیاد باشد ساز و کار ویژه‌ای در نظر گرفته شده‌ است. قطر سرخرگ [نمایش پاسخ] بیشتر از قطر سرخرگ [نمایش پاسخ] است و این، فشار [نمایش پاسخ] را در مویرگ‌های [نمایش پاسخ] افزایش می‌دهد (شکل ۷).

شکل ۷- [نمایش پاسخ] درون [نمایش پاسخ]

اطراف کلافک را [نمایش پاسخ] احاطه کرده است. کپسول بومن شامل [نمایش پاسخ] دیواره است؛ یکی [نمایش پاسخ] و دیگری [نمایش پاسخ]. دیوارهٔ بیرونی از یاخته‌های [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] و دیوارهٔ درونی که با [نمایش پاسخ] در تماس است، از یاخته‌هایی به نام [نمایش پاسخ] تشکیل شده است (شکل ۸). هر یک از پودوسیت‌ها رشته‌های [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] فراوانی دارد. پودوسیت‌ها با [نمایش پاسخ] خود اطراف مویرگ‌های [نمایش پاسخ] را احاطه کرده‌اند.

شکاف‌های [نمایش پاسخ] متعددی که در فواصل بین [نمایش پاسخ] وجود دارد به خوبی امکان نفوذ مواد را به دیوارهٔ [نمایش پاسخ] فراهم می‌کند.

شکل ۸- دیوارهٔ [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] کپسول بومن

بازجذب: در تراوش، مواد بر اساس [نمایش پاسخ] وارد [نمایش پاسخ] می‌شوند و هیچ [نمایش پاسخ] دیگری صورت نمی‌گیرد. بنابراین، هم مواد [نمایش پاسخ] مثل [نمایش پاسخ] و هم مواد [نمایش پاسخ] مثل [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] به گُردیزه وارد می‌شوند. مواد [نمایش پاسخ] دوباره باید به [نمایش پاسخ] بازگردند. این مواد از طریق مویرگ‌های [نمایش پاسخ]، دوباره جذب و به این ترتیب به [نمایش پاسخ] وارد می‌شوند. این فرایند را [نمایش پاسخ] می‌نامند.

به محض ورود مواد [نمایش پاسخ] شده به [نمایش پاسخ]، بازجذب آغاز می‌شود. دیوارهٔ لولهٔ پیچ‌خوردهٔ نزدیک از [نمایش پاسخ] لایه بافت [نمایش پاسخ] تشکیل شده است که [نمایش پاسخ] دارند. ریزپرزها سطح [نمایش پاسخ] را [نمایش پاسخ] می‌دهند. به علت وجود ریزپرزهای [نمایش پاسخ] در لولهٔ پیچ‌خوردهٔ [نمایش پاسخ]، مقدار مواد جذب شده در این قسمت [نمایش پاسخ]، بیش از سایر قسمت‌هاست (شکل ۹).

شکل ۹- یاخته‌های [نمایش پاسخ] لولهٔ پیچ‌خوردهٔ [نمایش پاسخ]

در بیشتر موارد، بازجذب [نمایش پاسخ] است و با صرف [نمایش پاسخ] انجام می‌گیرد؛ گرچه بازجذب ممکن است [نمایش پاسخ] باشد مثل بازجذب [نمایش پاسخ] که با [نمایش پاسخ] انجام می‌شود.

ترشح: ترشح در جهت مخالف [نمایش پاسخ] رخ می‌دهد و در آن موادی که لازم است [نمایش پاسخ] شوند از مویرگ‌های [نمایش پاسخ] یا خودِ یاخته‌های [نمایش پاسخ] به درون [نمایش پاسخ] ترشح می‌شوند. این فرایند را [نمایش پاسخ] می‌نامند. ترشح در [نمایش پاسخ] موارد به روش [نمایش پاسخ] و با صرف [نمایش پاسخ] انجام می‌گیرد.

ترشح در تنظیم میزان [نمایش پاسخ] خون، نقش مهمی دارد. اگر pH خون [نمایش پاسخ] یابد، کلیه‌ها یون [نمایش پاسخ] را ترشح می‌کنند. اگر pH خون [نمایش پاسخ] یابد، کلیه [نمایش پاسخ] بیشتری دفع می‌کند و به این ترتیب pH خون را در محدودهٔ [نمایش پاسخ] نگه می‌دارد. [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] به وسیلهٔ ترشح دفع می‌شوند.

تخلیهٔ ادرار

ادرار پس از ساخته شدن در [نمایش پاسخ]، از طریق [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ] وارد می‌شود (شکل ۱۰). حرکت [نمایش پاسخ] دیوارهٔ [نمایش پاسخ]، که نتیجهٔ انقباضات ماهیچهٔ [نمایش پاسخ] دیوارهٔ آن است [نمایش پاسخ] را به پیش می‌راند. پس از ورود به [نمایش پاسخ]، دریچه‌ای که حاصل چین‌خوردگی [نمایش پاسخ] [نمایش پاسخ] روی دهانهٔ [نمایش پاسخ] است، مانع [نمایش پاسخ] ادرار به [نمایش پاسخ] می‌شود.

شکل ۱۰- ترسیمی از دستگاه [نمایش پاسخ] در انسان

مثانه، [نمایش پاسخ] است [نمایش پاسخ] که ادرار را [نمایش پاسخ] ذخیره می‌کند. چنانچه حجم [نمایش پاسخ] جمع‌شده در آن از حدِّ مشخصی فراتر رود، [نمایش پاسخ] دیوارهٔ مثانه باعث فعال شدن ساز و کار [نمایش پاسخ] ادرار می‌شود.

در محلِّ اتصال [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] قرار دارد که به هنگام [نمایش پاسخ] ادرار باز می‌شود. این بنداره، که بنداره [نمایش پاسخ] نام دارد، از نوع ماهیچهٔ [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] است. بعد از این بنداره، بنداره دیگری به نام بنداره [نمایش پاسخ] وجود دارد که از نوع ماهیچهٔ [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] است. در نوزادان و کودکانی که هنوز ارتباط [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] آنان به طور کامل شکل نگرفته است، تخلیهٔ مثانه به صورت [نمایش پاسخ] صورت می‌گیرد.

ترکیب شیمیایی ادرار: دو فرایند [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ]، ترکیب مایع [نمایش پاسخ] شده را هنگام عبور از [نمایش پاسخ] و تغییر[نمایش پاسخ] می‌دهند و آنچه به [نمایش پاسخ] می‌ریزد، ادرار است.

حدود [نمایش پاسخ] درصد ادرار را [نمایش پاسخ] تشکیل می‌دهد. دفع آب از طریق [نمایش پاسخ]، راهی است برای تنظیم مقدار [نمایش پاسخ] بدن. [نمایش پاسخ] نیز بخش مهمی از ادرار را تشکیل می‌دهند که [نمایش پاسخ] آنها برای حفظ تعادل [نمایش پاسخ] صورت می‌گیرد.

فراوان‌ترین مادهٔ دفعی [نمایش پاسخ] در ادرار، [نمایش پاسخ] است. اوره [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] تشکیل می‌شود؟ در نتیجهٔ [نمایش پاسخ] موادی مانند [نمایش پاسخ]، [نمایش پاسخ] تولید می‌شود که [نمایش پاسخ] سمّی است. تجمع [نمایش پاسخ] در [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ] به مرگ می‌انجامد. [نمایش پاسخ]، آمونیاک را از طریق ترکیب آن با [نمایش پاسخ] به [نمایش پاسخ] تبدیل می‌کند. ویژگی سمی‌بودن [نمایش پاسخ] از [نمایش پاسخ] بسیار کمتر است و بنابراین، امکان انباشته شدن آن و دفع با فواصل [نمایش پاسخ] امکان‌پذیر است. کلیه‌ها [نمایش پاسخ] را از [نمایش پاسخ] می‌گیرند و همراه با [نمایش پاسخ] از بدن [نمایش پاسخ] می‌کنند.

دیگر مادهٔ دفعی [نمایش پاسخ] در ادرار [نمایش پاسخ] است. اوریک اسید [نمایش پاسخ] زیادی در آب ندارد؛ بنابراین تمایل آن به [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] زیاد است. رسوب بلورهای [نمایش پاسخ] در کلیه‌ها باعث ایجاد [نمایش پاسخ] و در [نمایش پاسخ] باعث بیماری [نمایش پاسخ] می‌شود. نقرس یکی از بیماری‌های [نمایش پاسخ] است که با [نمایش پاسخ] شدن مفاصل و [نمایش پاسخ] آنها همراه است.

تنظیم آب: تنظیم آب تحت تنظیم عوامل مختلفی مثل [نمایش پاسخ] قرار دارد. یکی از سازوکارها به [نمایش پاسخ] مواد حل شده در [نمایش پاسخ] ارتباط دارد. اگر غلظت این مواد از حدِّ مشخصی فراتر رود، مرکز [نمایش پاسخ] در [نمایش پاسخ] تحریک می‌شود که نتیجه آن فعال شدن مرکز [نمایش پاسخ] و تمایل به [نمایش پاسخ] و از طرف دیگر ترشح هورمون [نمایش پاسخ] است. این هورمون با اثر بر [نمایش پاسخ]، بازجذب آب [نمایش پاسخ] را می‌دهد و به این ترتیب دفع آب از راه ادرار [نمایش پاسخ] پیدا می‌کند.

اگر بنا به عللی هورمون [نمایش پاسخ] ترشح نشود، مقدارِ زیادی ادرارِ [نمایش پاسخ] از بدن دفع می‌شود. چنین حالتی به [نمایش پاسخ] معروف است. مبتلایان به این بیماری احساس [نمایش پاسخ] می‌کنند و مایعات [نمایش پاسخ] می‌نوشند. این بیماری به علت برهم زدن توازن [نمایش پاسخ] و [نمایش پاسخ] در بدن، نیازمند توجه جدّی است.