سوال های تشریحی گفتار دوم فصل سوم زیست شناسی دوازدهم

گفتار انواع صفات

در حال آماده سازی برای طرح پرسش

قدردان شکیبایی شما هستیم!

پرسش‌های دو گزینه‌ای

▪️در هر جمله با انتخاب یکی از عبارات داخل پرانتز جمله درست را به دست آورید. 

الف)

پرسش‌های سطر به سطر

▪️جاهای خالی عبارات زیر را با کلمات مناسب کامل کنید. 

الف)

پرسش‌های توصیفی – تشریحی

▪️

پرسش‌های یادگیری موثر

▪️درست یا نادرست بودن جملات زیر را مشخص کنید. در جملات نادرست، عبارت‌های غلط را پیدا کرده و زیر آنها خط بکشید. 

الف)

پرسش‌های مقایسه‌ای

◾هر یک از موارد زیر معرف کدام ویژگی….. است؟ 

الف)

فعلاً پرسش‌های ساده زیر را داشته باشید. 

فصل انتقال اطلاعات در نسل‌ها گفتار انواع صفات

سوال های تشریحی با فونت و نگارش عالی و براساس کتاب های جدید به زودی منتشر خواهد شد.

۱- فام‌تن‌ها (کروموزوم ها) به چه دسته هایی تقسیم می‌شوند؟

دو دسته غیرجنسی و جنسی

۲- فام‌تن‌های جنسی انسان کدام اند؟

فام تن های جنسی انسان X و Y هستند.

۳- انواع صفات کدام اند؟

صفت مستقل از جنس، وابسته به جنس

۴- صفاتی را که جایگاه ژنی آنها در یکی از فام تن های غیرجنسی قرار داشته باشد، جزء کدام نوع صفات محسوب می شوند؟

صفت مستقل از جنس

۵- صفاتی را که جایگاه ژنی آنها در یکی از دو فام‌تن‌های جنسی قرار داشته باشد، جزء کدام نوع صفات محسوب می شوند؟

وابسته به جنس

۶- صفات مستقل از جنس چگونه به ارث می رسند؟

جایگاه ژنی آنها در یکی از فام‌تن‌های غیرجنسی قرار دارد. و در انسان از هر جفت فام تن همتا تنها یکی را از طریق کامه ها به نسل بعد منتقل می کنند. ژن نمود فرزندان به این بستگی دارد که کدام کامه ها با یکدیگر لقاح پیدا کنند.

۷-  Rh جزء کدام نوع صفات می باشد؟

صفت مستقل از جنس

۸- اگر پدر و مادری هر دو ژن نمود Dd داشته باشند، چه ژن نمود یا ژن نمودهایی برای فرزندان آنها مورد انتظار است؟ (با روش مربع پانت)

ژن نمودهای Dd و dD یکسان اند. بنابراین هر فرزندی که متولد می شود می تواند یکی از ژن نمودهای Dd ،DD و dd را داشته باشد.

۹- هر یک از پدر و مادر، از هر جفت فام‌تن همتا چه تعداد را از طریق کامه ها به نسل بعد منتقل می کنند؟

تنها یکی

۱۰- اگر پدر و مادری هر دو ژن نمود Dd داشته باشند. هر یک از آنها چند نوع کامه تولید می کنند؟ آنها کدام اند؟

هم پدر و هم مادر از نظر Rh دو نوع کامه تولید می کنند: یکی کامه ای که D دارد و دیگری کامه ای که d دارد.

۱۱- اگر پدر و مادری هر دو ژن نمود Dd داشته باشند. ژن نمود فرزندان به چه بستگی دارد؟

هم پدر و هم مادر از نظر Rh دو نوع کامه تولید می کنند: یکی کامه ای که D دارد و دیگری کامه ای که d دارد. ژن نمود فرزندان به این بستگی دارد که کدام کامه ها با یکدیگر لقاح پیدا کنند.

۱۲- اگر ژنوتیپ پدر و مادری مشخص باشد. ژن نمود فرزندان را چگونه می توان به دست آورد؟ علت نامگذاری چیست؟

با روشی به نام مربع پانت. پانت نام دانشمندی است که این روش را پیشنهاد کرده است.

۱۳- در روش مربع پانت، ژنوتیپ والدین چگونه تعیین می شود؟

در روش مربع پانت، گامت های والدین را به طور جداگانه در سطر و ستون یک جدول می نویسید و بعد خانه های جدول را با کنار هم قرار دادن کامه های سطر و ستون متناظر هم پر می کنیم.

۱۴- روشی به نام مربع پانت به منظور پیش بینی کدام موضوع زیستی است؟

ژن نمودهای فرزندان

۱۵- اگر ژن صفتی که بررسی می شود در فام تن X قرار دارد به این صفات، چه می گویند؟

وابسته به X

۱۶- ژن هموفیلی در کدام فام تن مورد بررسی قرار می گیرد؟

فام تن X

۱۷- هموفیلی جز کدام نوع صفات قرار می گیرند؟

صفات وابسته به X

۱۸- هموفیلی بیماری نهفته است یا بارز؟

نهفته

۱۹- یک بیماری وابسته به X را مثال بزنید.

هموفیلی

۲۰- دگره کدام بیماری روی فام تن X قرار دارد؟

هموفیلی

۲۱- دگره هموفیلی روی کدام فام تن قرار دارد؟

روی فام تن X

۲۲- در کدام بیماری، فرایند لخته شدن خون دچار اختلال می شود؟

هموفیلی

۲۳- در بیماری هموفیلی، کدام فرایند دچار اختلال می شود؟

لخته شدن خون

۲۴- شایع ترین نوع هموفیلی مربوط به کدام عامل است؟

شایع‌ترین نوع هموفیلی مربوط است به فقدان عامل انعقادی VIII (هشت)

۲۵- دگره بیماری هموفیلی را چه می نامیم و دگره سالم ژن را چه می نامیم؟ آن دگره ها را چگونه می نویسیم؟

دگره بیماری هموفیلی را h می نامیم (دگره سالم ژن H نامیده می شود) و برای آنکه نشان دهیم وابسته به X است. دگره ها را به صورت بالانویس X می‌نویسیم:  X^H و X^h

۲۶- چرا دگره بیماری هموفیلی را به صورت بالانویس ایکس (X^h)  می نویسیم؟

برای آنکه نشان دهیم وابسته به X است.

۲۷- در کدام فام تن جنسی جایگاهی برای دگره های هموفیلی وجود ندارد؟

فام تن Y

۲۸- انواع ژن نمودها و رخ نمودها را برای هموفیلی نشان دهید.

۲۹- فردی است که بیمار نیست اما ژن بیماری را دارد و می تواند به نسل بعد منتقل کند کیست؟

ناقل

۳۰- برای پیش بینی ژن نمودها و رخ نمودهای صفات وابسته به X در نسل های بعد، می توان از چه روشی استفاده کرد؟

از مربع پانت

۳۱- برای پیش بینی کدام موارد صفات وابسته به X در نسل های بعد، می توان همچنان از مربع پانت استفاده کرد؟

برای پیش بینی ژن نمودها و رخ نمودهای این صفات

۳۲- جدول انواع ژن نمودها و رخ نمودها را برای هموفیلی نشان می دهد. آن را تکمیل کنید.

۱= X^HX^H،۲= X^HY،۳= X^HX^h ،۴= X^hY

۳۳- مردی هموفیل قصد دارد با زنی ازدواج کند که سالم است و ناقل هم نیست زن می خواهد بداند آیا ممکن است فرزند حاصل از این ازدواج هموفیل باشد؟

ژن نمود مرد هموفیلX^hY و گامت هایی که تولید می­کند  X^h و Y است ژن نمود زن سالم X^HX^H است و برای این صفت فقط یک نوع گامت تولید می کند: X^H. بنابراین فرزندان حاصل از این ازدواج هموفیل نخواهند بود.

۳۴- ژن نمود مرد هموفیلX^hY  است. گامت هایی که تولید می ­کند، چیست؟

X^h و Y

۳۵- ژن نمود زن سالم X^HX^H است و برای این صفت چند نوع گامت تولید می کند؟

X^H

۳۶- انواع صفات چیست؟

صفات پیوسته و گسسته

۳۷- اندازه قد چه نوع صفتی است؟

پیوسته

۳۸- اندازه قد صفتی پیوسته است به چه معناست؟

به این معنی که هر عددی بین یک حداقل و یک حداکثر، ممکن است باشد.

۳۹- آیا Rh  صفتی پیوسته است؟ چرا؟

خیر. زیرا در میان انسان ها، صفت Rh تنها به دو شکل مثبت و منفی دیده می شود و صفتی چند جایگاهی است.

۴۰- نوع صفت Rh چیست؟

صفتی گسسته

۴۱- صفت Rh به چه شکل هایی دیده می شود؟

مثبت و منفی

۴۲- انواع صفت از نظر تعداد جایگاه چیست؟

صفات تک جایگاهی و چند جایگاهی

۴۳- صفاتی که یک جایگاه ژن در فام تن دارند را چه می نامند؟

تک جایگاهی یا گسسته

۴۴- نوع هر یک از صفات زیر را مشخص کنید.

الف) صفت گروه های خونی ABO: تک جایگاهی یا گسسته

ب) رنگ نوعی ذرت: چند جایگاهی یا پیوسته

۴۵- دگره صفت گروه های خونی ABO چند جایگاه و در کدام فام تن را به خود اختصاص داده است؟

یک جایگاه و فام تن شماره ۹

۴۶- صفات چند جایگاهی را تعریف کنید.

صفاتی هستند که در بروز آنها بیش از یک جایگاه ژن شرکت دارد.

۴۷- رنگ نوعی ذرت، که صفتی پیوسته است به چه شکل هایی است؟

طیفی از سفید تا قرمز است.

۴۸- رنگ نوعی ذرت، صفتی پیوسته است. ژن نمود (ژنوتیپ) آن چند دگره ای است؟

شش دگره ای

۴۹- هر کدام از جایگاه های ژنی در صفت رنگ نوعی ذرت چند دگره دارد؟

هر کدام دو دگره دارند.

۵۰- برای نشان دادن ژنهای تعیین صفت رنگ نوعی ذرت از چه حروفی استفاده می کنیم؟

در سه جایگاه از حروف بزرگ و کوچک C ،A ،B  استفاده می کنیم.

۵۱- رنگ های نوعی ذرت چگونه ایجاد می شود؟

بر حسب نوع ترکیب دگره ها، رنگ های مختلفی ایجاد می شود.

۵۲- دگره های بارز و دگره های نهفته به ترتیب کدام رنگ را در نوعی ذرت به وجود می آورند؟

دگره های بارز، رنگ قرمز و دگره های نهفته رنگ سفید را به وجود می آورند.

۵۳-رخ نمودهای دو آستانه طیف، رنگ نوعی ذرت به ترتیب چه نوع رخ نمود و ژن نمودهایی را دارند؟

قرمز و سفید به ترتیب ژن نمودهای AABBCC و aabbcc را دارند.

۵۴- الف) رخ نمودهای ژنوتیپ های AABBCC و aabbcc در رنگ های نوعی ذرت چیست؟

قرمز و سفید

ب) رخ نمودهای کدام ژنوتیپ ها مشابه رخ نمود ژنوتیپ AaBbCc است؟

AABbcc, AAbbCc, AaBBcc, AaBbCc, AabbCC, AaBBCc , aaBbCC

۵۵- در رخ نمودهای ناخالص، هرچه تعداد دگره های بارز بیشتر باشد مقدار کدام رنگ بیشتر است؟

رنگ قرمز

۵۶- در رخ نمودهای ناخالص، در چه صورت مقدار رنگ قرمز بیشتر است؟

هرچه تعداد دگره های بارز بیشتر باشد مقدار رنگ قرمز بیشتر است.

۵۷- کدام نوع صفات، رخ نمودهای پیوسته ای دارند؟

صفات چند جایگاهی

۵۸- نمودار توزیع فراوانی رخ نمودهای کدام نوع صفات شبیه زنگوله است؟

صفات چند جایگاهی یا صفات پیوسته

۵۹- رخ نمود کدام نوع صفات، غیر پیوسته است؟

صفات تک جایگاهی یا گسسته

۶۰- رخ نمود کدام نوع صفات، بدون طیف است؟

صفات تک جایگاهی یا گسسته

۶۱- رنگ گل میمونی چه نوع صفت است؟

صفات تک جایگاهی یا گسسته

۶۲- برای بروز برخی رخ نمودها چه عواملی لازم است؟

ژن و محیط

۶۳- آیا برای بروز یک رخ نمود تنها وجود ژن کافی است؟

خیر. گاهی برای بروز یک رخ نمود تنها وجود ژن کافی نیست.

۶۴- در گیاهان، ساخته شدن سبزینه به چه عواملی نیاز دار؟

علاوه بر ژن، به نور

۶۵- مواردی از عوامل محیطی که می توانند بر ظهور رخ نمود اثر بگذارند، کدام اند؟

تغذیه و ورزش عواملی محیطی اند که می توانند بر ظهور رخ نمود اثر بگذارند.

۶۶- قد انسان به کدام عوامل محیطی بستگی دارد؟

تغذیه و ورزش

۶۷- علت اندازه قد یک نفر را از روی کدام عوامل می توان توضیح داد؟

از روی ژن ها و عوامل محیطی (تغذیه و ورزش)

۶۸- آیا می توان بیماری های ژنتیک را در حال حاضر درمان کرد؟

گرچه نمی توان بیماری های ژنتیک را در حال حاضر درمان کرد (مگر در موارد معدود) اما گاهی می توان با تغییر عوامل محیطی، بروز اثر ژن ها را مهار کرد.

۶۹- چگونه می توان بروز اثر ژن ها را در بیماری های ژنتیکی مهار کرد؟

گاهی می توان با تغییر عوامل محیطی، بروز اثر ژن ها را مهار کرد.

۷۰- علت بیماری فنیل کتونوری (PKU) چیست؟ چرا؟

در این بیماری آنزیمی که آمینواسید فنیل آلانین را می تواند تجزیه کند وجود ندارد بنابراین تغذیه از پروتئین های حاوی فنیل آلانین علت این بیماری است.

۷۱- عدم وجود آنزیم تجزیه کننده کدام آمینواسید موجب بروز بیماری فنیل کتونوری(PKU) می شود؟

آمینواسید فنیل آلانین

۷۱- در افراد مبتلا به بیماری فنیل کتونوری (PKU)  کدام آنزیم وجود ندارد؟

آنزیم تجزیه کننده آمینواسید فنیل آلانین

۷۲- تجمع کدام آمینواسید در بدن به ایجاد ترکیبات خطرناک منجر می شود؟

تجمع فنیل آلانین

۷۳- با تجمع فنیل آلانین در بدن کدام اندام آسیب می بیند؟

مغز

۷۴- در افراد مبتلا به بیماری فنیل کتونوری (PKU) کدام اندام آسیب می بیند؟

مغز

۷۵- چگونه می توان از بروز بیماری فنیل کتونوری (PKU) جلوگیری کرد؟ چرا؟

علت این بیماری، تغذیه از پروتئین های حاوی فنیل آلانین است. پس با تغذیه نکردن از خوراکی هایی که فنیل آلانین دارند، می توان مانع بروز اثرات این بیماری شد.

۷۶- با تغذیه نکردن از کدام خوراکی ها، می توان مانع بروز اثرات بیماری فنیل کتونوری (PKU) شد؟

خوراکی هایی که فنیل آلانین دارند.

۷۷- چرا بیماری فنیل کتونوری یک بیماری نهفته محسوب می شود؟

زیرا وقتی نوزاد متولد می شود، علائم آشکاری ندارد.

۷۸- عواقب تغذیه نوزاد مبتلا به فنیل کونوری با شیر مادر چیست؟

در عین حال تغذیه نوزاد مبتلا به فنیل کونوری با شیر مادر (که حاوی فنیل آلانین است) به آسیب یاخته های مغزی او می انجامد.

۷۹- چرا نوزادان را در بدو تولد از نظر ابتلای احتمالی به بیماری فنیل کتونوری (PKU) با انجام آزمایش خون بررسی می کنند؟

زیرا بیماری فنیل کتونوری یک بیماری نهفته است و وقتی نوزاد متولد می شود، علائم آشکاری ندارد. در عین حال تغذیه نوزاد مبتلا به فنیل کونوری با شیر مادر (که حاوی فنیل آلانین است) به آسیب یاخته های مغزی او می انجامد.

۸۰- چگونه نوزادان را در بدو تولد از نظر ابتلای احتمالی به بیماری فنیل کتونوری (PKU) بررسی می کنند؟

با انجام آزمایش خون

۸۱- در صورت ابتلای نوزاد به بیماری فنیل کتونوری (PKU) تغذیه او به چه صورت است؟

در صورت ابتلا، نوزاد با شیرخشک هایی که فاقد فنیل آلانین است تغذیه می شود و در رژیم غذایی و برای آینده، از رژیم های بدون (یا کم) فنیل آلانین استفاده می شود.

۸۲- افراد مبتلا به فنیل کتونوری (PKU) از رژیم غذایی بدون (یا کم) کدام آمینواسید استفاده می شود؟

بدون (یا کم) فنیل آلانین

پرسش‌های نهایی زیست‌شناسی

گفتار ۲. انواع صفات

به یاد دارید که فام‌تن‌ها به دو دسته غیرجنسی و جنسی تقسیم می‌شوند. فام‌تن‌های جنسی انسان X و Y هستند. صفاتی را که جایگاه ژنی آنها در یکی از فام‌تن‌های غیرجنسی قرار داشته باشد صفت مستقل از جنس و صفاتی را که جایگاه ژنی آنها در یکی از دو فام‌تن جنسی قرار داشته باشد وابسته به جنس می‌گویند.

وراثت صفات مستقل از جنس

صفات مستقل از جنس چگونه به ارث می‌رسند؟ Rh یک صفت مستقل از جنس است. اگر پدر و مادری هر دو ژن‌نمود Dd داشته باشند، چه ژن‌نمود یا ژن‌نمودهایی برای فرزندان آنها مورد انتظار است؟

می‌دانیم هر یک از پدر و مادر، از هر جفت فام‌تن همتا تنها یکی را از طریق گامت‌ها به نسل بعد منتقل می‌کنند. در این مثال، هم پدر و هم مادر از نظر Rh دو نوع گامت تولید می‌کنند: یکی گامتی که D دارد و دیگری گامتی که d دارد. ژن‌نمود فرزندان به این بستگی دارد که کدام گامت‌ها با یکدیگر لقاح پیدا کنند. ژن‌نمود فرزندان را می‌توان با روشی به نام مربع پانت به دست آورد. پانت نام دانشمندی است که این روش را پیشنهاد کرده است.

در روش مربع پانت، گامت های والدین را به طور جداگانه در سطر و ستون یک جدول می‌نویسیم و بعد خانه‌های جدول را با کنار هم قرار دادن گامت‌های سطر و ستون متناظر هم پر می‌کنیم (جدول ۲).

جدول ۲- مربع پانت

باید توجه داشت که ژن‌نمودهای Dd و dD یکسان‌اند. بنابراین هر فرزندی که متولد می‌شود می‌تواند یکی از ژن‌نمودهای Dd ،DD و dd را داشته باشد.

صفت وابسته به X

گاهی ژن صفتی که بررسی می‌شود در فام‌تن Xقرار دارد. به چنین صفاتی، صفت وابسته به X می‌گویند. هموفیلی، یک بیماری وابسته به X و نهفته است یا به عبارتی دیگر، دگره این بیماری که روی فام‌تن X قرار دارد نهفته است. در این بیماری، فرایند لخته شدن خون دچار اختلال می‌شود. شایع‌ترین نوع هموفیلی به فقدان عامل انعقادی (VIII هشت) مربوط است.

دگره بیماری هموفیلی را h می‌نامیم؛ دگره سالم ژن، H نامیده می‌شود. برای آنکه نشان دهیم این صفت وابسته به X است، دگره‌ها را به صورت بالانویس X می‌نویسیم: XH و Xh.

جدول ۳ انواع ژن‌نمودها و رخنمودها را برای هموفیلی نشان می‌دهد. دقت کنید که در فام‌تن Y جایگاهی برای دگره‌های هموفیلی وجود ندارد.

جدول ۳- انواع ژن‌نمودها و رخ نمودها برای هموفیلی

فرد با ژن‌نمود XHXh که سالم است؛ ناقل نامیده می‌شود؛ زیرا می‌تواند ژن بیماری را به نسل بعد منتقل کند.

برای پیش‌بینی ژن‌نمودها و رخنمودهای صفات وابسته به X در نسل‌های بعد، می‌توان همچنان از مربع پانت استفاده کرد. به مثال زیر توجه کنید.

مثال: مردی هموفیل قصد دارد با زنی ازدواج کند که سالم است و ناقل هم نیست. زن می‌خواهد بداند آیا ممکن است فرزند حاصل از این ازدواج، هموفیل باشد؟

ژن‌نمود مرد هموفيل XhY و گامت هایی که تولید می‌کند Xh و Y است. ژن‌نمود زن سالم XHXH است و برای این صفت فقط یک نوع گامت، یعنیXH تولید می‌کند. ژن‌نمودها و رخنمودهای نسل‌های بعد را می‌توان به کمک مربع پانت یافت.

جدول ۴- ژن‌نمود و رخ نمود نسل بعد

بنابراین براساس جدول شماره ۴، فرزندان حاصل از این ازدواج هموفیل نخواهند بود.

صفات پیوسته و گسسته

اندازه قد شما چقدر است؟ اگر از هم کلاسی‌های خود اندازه قدشان را بپرسید، اعداد گوناگونی را خواهید شنید. اندازه قد صفتی پیوسته است. آیا می‌توان گفت که Rh هم چنین است؟ در میان انسان‌ها، صفت Rh تنها به دو شکل مثبت و منفی دیده می‌شود؛ بنابراین Rh صفتی گسسته است.

صفات تک جایگاهی و چند جایگاهی

صفاتی که تا اینجا بررسی کردیم، صفاتی هستند که یک جایگاه ژن در فام‌تن دارند. برای مثال، دگره صفت گروه‌های خونی ABO یک جایگاه مشخص از فام‌تن ۹ را به خود اختصاص داده‌اند. چنین صفاتی را تک جایگاهی می‌نامیم.

در مقابل، صفاتی هستند که در بروز آن‌ها بیش از یک جایگاه ژن شرکت دارد. رنگ نوعی ذرت مثالی از صفات چند جایگاهی است. رنگ این ذرت طیفی از سفید تا قرمز است (شکل ۸).

شکل ۸- رنگ‌های متفاوت ذرت

صفت رنگ در این نوع ذرت صفتی با سه جایگاه ژنی است که هر کدام دو دگره دارند. برای نشان دادن ژن‌ها در این سه جایگاه، از حروف بزرگ و کوچک B ،A و C استفاده می‌کنیم. برحسب نوع ترکیب دگره‌ها، رنگ‌های مختلفی ایجاد می‌شود. دگره‌های بارز، رنگ قرمز و دگره‌های نهفته رنگ سفید را به وجود می‌آورند. بنابراین رخ نمودهای در آستانه طیف، یعنی قرمز و سفید به ترتیب ژن‌نمودهای AA BBCC و aabbcc را دارند. در رخ نمودهای ناخالص، هرچه تعداد دگره‌های بارز بیشتر باشد، مقدار رنگ قرمز بیشتر است.

چنان که می‌بینیم صفات چند جایگاهی رخ نمودهای پیوسته‌ای دارند. یعنی افراد جمعیت این ذرت، در مجموع طیف پیوسته‌ای بین سفید و قرمز را به نمایش می‌گذارند. به همین علت، نمودار توزیع فراوانی این رخ نمودها شبیه زنگوله است.

شکل ۹ – چگونگی تعیین رنگ در ذرت

اثر محیط

گاهی برای بروز یک رخ نمود تنها وجود ژن کافی نیست. برای مثال در گیاهان، ساخته شدن سبزینه علاوه بر ژن، به نور هم نیاز دارد.

محیط انسان، شامل عوامل متعددی است. تغذیه و ورزش عواملی محیطی‌اند که می‌توانند بر ظهور رخ نمود اثر بگذارند. به عنوان مثال، قد انسان به تغذیه و ورزش هم بستگی دارد. بنابراین نمی‌توان تنها از روی ژن‌ها، علت اندازه قد یک نفر را توضیح داد.

مهار بیماری‌های ژنتیک

گرچه نمی‌توان بیماری‌های ژنتیک را در حال حاضر درمان کرد (مگر در موارد معدود) اما گاهی می‌توان با تغییر عوامل محیطی، عوارض بیماری‌های ژنی را مهار کرد. مثال این موضوع، بیماری فنیل کتونوری (PKU) است. در این بیماری آنزیمی که آمینواسید فنیل آلانین را می‌تواند تجزیه کند وجود ندارد. تجمع فنیل آلانین در بدن به ایجاد ترکیبات خطرناک منجر می‌شود. در این بیماری، مغز آسیب می‌بیند. خوشبختانه می‌توان از بروز این بیماری جلوگیری کرد. اما چگونه؟ علت این بیماری، تغذیه از پروتئین‌های حاوی فنیل آلانین است. پس با تغذیه نکردن از خوراکی‌هایی که فنیل آلانین دارند، می‌توان مانع بروز اثرات این بیماری شد.

فنیل کتونوری یک بیماری نهفته است. وقتی نوزاد متولد می‌شود، علائم آشکاری ندارد. در عین حال، تغذیه نوزاد مبتلا به فنیل کتونوری با شیر مادر (که حاوی فنیل آلانین است) به آسیب یاخته‌های مغزی او می‌انجامد. به همین علت، نوزادان را در بدو تولد از نظر ابتلای احتمالی به این بیماری، با انجام آزمایش خون بررسی می‌کنند. در صورت ابتلا، نوزاد با شیرخشک هایی که فاقد فنيل آلانین است تغذیه می‌شود و در رژیم غذایی او برای آینده، از رژیم‌های بدون (یا کم) فنیل آلانین استفاده می‌شود (شکل ۱۰).

شکل ۱۰- خون‌گیری از نوزاد برای انجام آزمایش‌های بدو تولد