سوال های تشریحی گفتار اول فصل دوم زیست شناسی دوازدهم

گفتار رونویسی

در حال آماده سازی برای طرح پرسش

قدردان شکیبایی شما هستیم!

پرسش‌های دو گزینه‌ای

▪️در هر جمله با انتخاب یکی از عبارات داخل پرانتز جمله درست را به دست آورید. 

الف)

پرسش‌های سطر به سطر

▪️جاهای خالی عبارات زیر را با کلمات مناسب کامل کنید. 

الف)

پرسش‌های توصیفی – تشریحی

▪️

پرسش‌های یادگیری موثر

▪️درست یا نادرست بودن جملات زیر را مشخص کنید. در جملات نادرست، عبارت‌های غلط را پیدا کرده و زیر آنها خط بکشید. 

الف)

پرسش‌های مقایسه‌ای

◾هر یک از موارد زیر معرف کدام ویژگی….. است؟ 

الف)

فعلاً پرسش‌های ساده زیر را داشته باشید. 

گفتار رونویسی فصل جریان اطلاعات در یاخته

به زودی سوال‌های هر گفتار با فونت و نگارش عالی و براساس کتاب های چاپ جدید در سایت منتشر خواهد شد.

قدردان شکیبایی شما هستیم! 

۱. علت بیماری کم‌خونی داسی شکل چیست؟

علت این بیماری نوعی تغییر ژنی است که باعث می‌شود پروتئین هموگلوبین حاصل از آن دچار تغییر شود که نتیجه آن تغییر شکل گویچه قرمز از حالت گرد به داسی شکل است.

۲. در بیماری کم‌خونی داسی شکل چند نوکلئوتید ژن DNA تغییر کرده است؟

این تغییر ژنی، بسیارجزئی است و در آن تنها یک جفت از صدها جفت نوکلئوتید DNA در افراد بیمار تغییر کرده است.

۳. کدام بیماری رابطه بین ژن و پروتئین را نشان می‌دهد؟

کم‌خونی داسی شکل نوعی رابطه را بین ژن و پروتئین نشان می‌دهد.

۴. واحد سازنده مولکول DNA چیست؟

واحد سازنده مولکول DNA، نوکلئوتید است.

۵. پلی پپتیدها از چه واحدهایی ساخته ‌شده‌اند؟

پلی پپتیدها از آمینواسید تشکیل ‌شده‌اند.

۶. دستورالعمل ساخت پلی پپتیدها در کدام مولکول قرار دارد؟ (چرا انتظار است بین نوکلئوتیدهای ژن و آمینواسیدهای پلی پپتید، ارتباطی وجود داشته باشد؟)

دستورالعمل ساخت پلی پپتیدها در مولکول DNA قرار دارد، پس باید بین نوکلئوتیدهای ژن و آمینواسیدهای پلی پپتید، ارتباطی وجود داشته باشد.

۷. نوکلئوتیدهای ساختار مولکول DNA در کدام مورد تفاوت دارند؟ و در این مولکول چند نوع نوکلئوتید وجود دارد؟

در مولکول دِنا، ۴ نوع نوکلئوتید وجود دارد که فقط در نوع بازهای آلی تفاوت دارند.

۸. هر توالی چندتایی از نوکلئوتیدهای DNA بیانگر نوعی آمینواسید است؟

توالی ۳تایی

۹. در DNA چند رمز ساخت پلی پپتیدهای با ۲۰ نوع آمینواسید وجود دارد؟

۶۴

۱۰. DNA  چگونه آمینواسیدهای پلی پپتید را تعیین می‌کند؟

پلی پپتیدها از ۲۰ نوع آمینواسید تشکیل ‌شده‌اند. هر توالی ۳تایی از نوکلئوتیدهای DNA، بیانگر نوعی آمینواسید است. با ۴ نوع نوکلئوتید به کار رفته در دِنا، ۶۴ توالی ۳ نوکلئوتیدی مختلف ایجاد می‌شود، که می‌توانند رمز ساخت پلی پپتیدهایی با ۲۰ نوع آمینواسید را داشته باشند.

۱۱. رمزهای DNA برای ساخت پلی پپتید، چند نوکلئوتیدی می‌باشند؟

۳تایی

۱۲. کدام مولکول به‌عنوان میانجی بین DNA و ریبوزوم می‌باشد؟

مولکول RNA

۱۳. پلی‌پپتیدها بر اساس اطلاعات کدام مولکول و توسط چه عاملی در سیتوپلاسم ساخته می‌شوند؟

پلی‌پپتیدها به صورت مستقیم بر اساس اطلاعات RNA و به صورت عیرمستقیم براساس اطلاعات DNA و توسط رناتن‌ها در سیتوپلاسم ساخته می‌شوند.

۱۴. چرا RNA مولکول میانجی و رابط بین مولکول DNA و ریبوزوم است؟

چون در یاخته های دارای هسته، چون رناتن ها درون هسته حضور ندارند، فرایند ساخت پلی پپتید در آن انجام نمی شود. با توجه به اینکه اطلاعات دنا برای ساخت پلی پپتید ضروری است و دنا هم از هسته خارج نمی شود.

۱۵. دستورات ساخت پلی پپتید چگونه به بیرون هسته منتقل می‌شود؟

توسط مولکول میانجی RNA یعنی mRNA

۱۶. RNAها از روی چه مولکولی ساخته می‌شوند؟

DNA

۱۷. به ساخته ‌شدن مولکول RNA از روی بخشی از یک ‌رشته DNA چه گفته می‌شود؟

رونویسی

۱۸. اساس رونویسی شبیه به چه فرایندی است؟

همانندسازی

۱۹. در رونویسی، کدام نوع نوکلئوتید به‌ عنوان مکمل در برابر نوکلئوتید آدنین دار DNA قرار می‌گیرد؟

در رونویسی، نوکلئوتید یوراسیل‌دار رنا به ‌عنوان مکمل در برابر نوکلئوتید آدنین‌دار دنا قرار می‌گیرد.

۲۰. شباهت دو فرایند رونویسی و همانندسازی را بنویسید؟

اساس رونویسی شبیه همانندسازی است. در این فرایند نیز با توجه به نوکلئوتیدهای رشته DNA، نوکلئوتیدهای مکمل در زنجیره RNA قرار می‌گیرد و به هم متصل می‌شوند.

۲۱. تفاوت دو فرایند رونویسی و همانندسازی را شرح دهید؟

برخلاف همانندسازی که در هر یاخته‌ای یک‌بار انجام می‌شود، رونویسی یک ژن می‌تواند در هر چرخه بارها انجام شود و چندین چرخه رشته RNA ساخته  شود.

۲۲. نام آنزیم‌هایی که عمل رونویسی از DNA را انجام می‌دهند چیست؟

عمل رونویسی از DNA به کمک آنزیم‌ها انجام می‌شود. این آنزیم‌ها را، تحت عنوان کلی رِنابسپاراز نام‌گذاری می‌کنند.

۲۳. در پیش‌هسته‌ای‌ها چند نوع رنابسپاراز وجود دارد و وظیفه آن چیست؟

در پیش‌هسته‌ای‌ها یک نوع رنابسپاراز وظیفه ساخت انواع RNA را بر عهده دارد.

۲۴. در یوکاریوت ها به ترتیب کدام نوع رنابسپارازها، رنای پیک، رنای ناقل و رنای رناتنی را می‌سازند؟

رنای پیک توسط رنابسپاراز ۲، رنای ناقل توسط رنابسپاراز ۳ و رنای رِناتَنی توسط رنابسپاراز ۱ ساخته می‌شود.

۲۵. مراحل رونویسی به ترتیب کدامند؟

آغاز، طویل شدن و پایان

۲۶. مرحله آغاز رونویسی چگونه انجام می‌شود؟

در این مرحله، رنابسپاراز به مولکول DNA متصل می‌شود و دو رشته آن را از هم باز می‌کند.

۲۷. کدام آنزیم برای رونویسی دو رشته DNA را از هم باز می‌کند؟

رنابسپاراز

۲۸. رنابسپاراز برای رونویسی ابتدای کدام بخش DNA را شناسایی می‌کند؟

راه‌انداز

۲۹. برای شروع رونویسی از محل صحیح، رنابسپاراز چه توالی DNA را شناسایی می‌کند؟

راه‌انداز

۳۰. کدام آنزیم هنگام رونویسی، نوکلئوتیدها را در ساخت رشته RNA به هم متصل می‌کند؟

رنابسپاراز

۳۱. کدام توالی DNA موجب می‌شود رنابسپاراز اولین نوکلئوتید مناسب را به‌طور دقیق پیدا و رونویسی را ازآنجا آغاز کند؟

راه‌انداز

۳۲. برای باز شدن دو رشته DNA کدام پیوندها در این ناحیه شکسته می‌شود؟

هیدروژنی بین نوکلئوتیدهای DNA شکسته می‌شود.

۳۳. رونویسی از روی چند رشته یک ژن انجام می‌شود؟

یک‌رشته

۳۴. چرا در هر ژن همیشه و فقط یکی از دو رشته رونویسی می‌شود؟

اگر از روی دو رشته یک ژن رونویسی انجام می‌شد، محصولات این دو رشته مکمل نسبت به هم چگونه می‌شدند؟ مسلماً رنا و پلی پپتید ساخته‌شده از روی دو رشته مکمل DNA بسیار متفاوت می‌شدند.

۳۵. به بخشی از رشته DNA که مکمل رشته RNA رونویسی شده است چه می‌گویند؟

رشته الگو

۳۶. به رشته مکمل رشته الگو در مولکول DNA چه می‌گویند؟

رشته رمزگذار

۳۷. چرا به رشته مکمل رشته الگو، رشته رمزگذار می‌گویند؟

زیرا توالی نوکلئوتیدی آن شبیه رشته RNA ای است که از روی رشته الگوی آن ساخته می‌شود.

۳۸. رشته رنا با رشته رمزگذار چه تفاوت هایی می تواند داشته باشد؟

پاسخ در نوکلئوتیدهای مورد استفاده است؛ مثلاً به جای نوکلئوتید تیمین‌دار در دنا، نوکلئوتید یوراسیل‌دار در رنا قرار دارد.

۳۹. اگر از روی دو رشته یک  ژن رونویسی انجام شود، محصولات این دو رشته مکمل نسبت به هم چگونه می‌شوند؟

مسلماً رنا و پلی پپتید ساخته‌شده از روی دو رشته مکمل DNA بسیار متفاوت می‌شدند.

۴۰. رنای پیک چه هنگامی دستخوش تغییر می‌شود؟

رنای پیک ممکن است دستخوش تغییراتی در حین رونویسی و یا پس ‌از آن شود.

۴۱. یکی از تغییرات رنای پیک پس از رونویسی در یوکاریوت ها چیست؟

یکی از تغییراتی که در یوکاریوت ها و پس از رونویسی متداول است، حذف بخش‌هایی از مولکول رنای پیک است.

۴۱. حذف توالی‌های معینی از رنای ساخته شده و اتصال سایر بخش‌ها به هم در ساخته‌شدن RNA ی پیک یکپارچه چه نام دارد؟

پیرایش

۴۲. فرایند پیرایش چگونه آشکار شد؟

این فرایند هنگامی آشکار شد که دانشمندان یک رنای پیک درون سیتوپلاسم را با رشته الگوی ژن آن در دنا مجاورت دادند. آن‌ها دریافتند که بخش‌هایی از دنای الگو با رنای رونویسی شده، دو رشته مکمل را تشکیل می‌دهند ولی بخش‌هایی نیز فاقد مکمل باقی می‌مانند.

۴۳. پیرایش را توضیح دهید.

در بعضی ژن‌ها، توالی‌های معینی از رنای ساخته‌شده، جدا و حذف می‌شود و سایر بخش‌ها به هم متصل می‌شوند و یک رنای پیک یکپارچه می‌سازند. به این فرایند پیرایش گفته می‌شود.

۴۴. بخش‌هایی از DNA که رونوشت آن در رنای پیک سیتوپلاسمی حذف‌شده چه می‌گویند؟

میانه (اینترون)

۴۵. بخش‌هایی از DNAی الگو که فاقد مکمل بر RNAی رونویسی شده و درون سیتوپلاسم می‌باشد چه نام دارد؟

میانه (اینترون)

۴۶. بخش‌هایی از DNAی الگو که با RNAی رونویسی شده و درون سیتوپلاسم دو رشته مکمل را تشکیل می‌دهد چه نام دارد؟

بیانه (اگزون)

۴۷. بخش میانه از مولکول DNA که رونوشت آن‌ها در RNA ی پیک سیتوپلاسمی حذف نمی‌شود، چه نام دارد؟

بیانه (اگزون)

۴۸. نام حلقه‌های تشکیل‌شده هنگام مجاور هم قرار دادن رشته الگوی مولکول DNA در RNAی بالغ حاصل از آن چیست؟

میانه

۴۹. با حذف رونوشت میانه‌ها از RNAی اولیه و پیوستن بخش‌های باقی‌مانده به هم چه نوع RNAای ساخته می‌شود؟

RNAی بالغ

۵۰. RNAی رونویسی شده از رشته الگو که ابتدا دارای رونوشت‌های میانه DNA است چه نام دارد؟

RNAی نابالغ یا  RNAی اولیه

۵۱. میزان رونویسی یک ژن به چه عاملی بستگی دارد؟

به‌طور کلی میزان رونویسی یک ژن به مقدار نیاز یاخته به فراورده‌های آن نیاز دارد.

۵۲. کدام ژن‌ها در یاخته‌های تازه تقسیم‌ شده، بسیار فعال‌اند؟ چرا؟

بعضی ژن‌ها، مانند ژن‌های سازنده رنای رِناتَنی در یاخته‌های تازه تقسیم‌شده بسیار فعال‌اند؛ زیرا باید تعداد زیادی از این نوع رِنا را بسازند.

پرسش‌های نهایی زیست‌شناسی

جریان اطلاعات در یاخته

تصویر بالا دو گویچه قرمز را نشان می‌دهد. گویچهٔ سمت راست مربوط به شخصی است که دچار نوعی بیماری ارثی به نام کم‌خونی داسی‌شکل است. علت این بیماری نوعی تغییر ژنی است که باعث می‌شود پروتئین هموگلوبین حاصل از آن دچار تغییر شود که نتیجه آن تغییر شکل گویچه قرمز از حالت گرد به داسی‌شکل است. این تغییر ژنی، بسیار جزئی است و در آن تنها یک جفت از صدها جفت نوکلئوتید دنا در افراد بیمار تغییر یافته است. همچنین این بیماری به نوعی، رابطهٔ بین ژن و پروتئین را نشان می‌دهد. به نظر شما اطلاعات ژن‌ها چگونه در این یاخته‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد؟ آیا این اطلاعات در سایر یاخته‌ها نیز وجود دارد؟ چرا بعضی ژن‌ها مانند ژن سازنده هموگلوبین فقط در گویچه‌های قرمز بروز می‌کنند و مثلاً در یاخته‌های بافت پوششی پوست بروز نمی‌کنند؟ این موارد نمونه پرسش‌هایی هستند که در این فصل به آنها پاسخ داده می‌شود.

گفتار ۱.       رونویسی

در فصل گذشته دیدید که واحد سازندهٔ مولکول دنا، نوکلئوتید است ولی پلی‌پپتیدها از آمینواسید تشکیل شده‌اند. چون دستورالعمل ساخت پلی‌پپتیدها در مولکول دنا قرار دارد، پس باید بین نوکلئوتیدهای ژن و آمینواسیدهای پلی‌پپتید، ارتباطی وجود داشته باشد.

دنا چگونه نوع آمینواسیدهای پلی‌پپتید را تعیین می‌کند؟

آموختید که در مولکول دنا، ۴ نوع نوکلئوتید وجود دارد که فقط در نوع بازهای آلی تفاوت دارند. در حالی که پلی‌پپتیدها از ۲۰ نوع آمینواسید تشکیل شده‌اند. پس از پژوهش‌هایی مشخص شد که هر توالی ۳تایی از نوکلئوتیدهای دنا، بیانگر نوعی آمینواسید است. با ۴ نوع نوکلئوتید به کار رفته در دنا، ۶۴ توالی ۳ نوکلئوتیدی مختلف ایجاد می‌شود که می‌توانند رمز ساخت پلی‌پپتیدهایی با ۲۰ نوع آمینواسید را داشته باشند؛ به هر یک از این توالی‌های سه نوکلئوتیدی در دنا رمز می‌گویند.

نقش مولکول رنا به عنوان میانجی

می‌دانید که پلی‌پپتیدها بر اساس اطلاعات دنا و توسط رِناتَن‌ها در سیتوپلاسم ساخته می‌شوند. در یاخته‌های دارای هسته، چون رِناتَن‌ها درون هسته حضور ندارند، فرایند ساخت پلی‌پپتید در آن انجام نمی‌شود. با توجه به اینکه اطلاعات دنا برای ساخت پلی‌پپتید ضروری است و دنا هم از هسته خارج نمی‌شود، این سؤال پیش می‌آید که دستورات ساخت پلی‌پپتید چگونه به بیرون هسته منتقل می‌شود؟

پاسخ در مولکول رنا است. همان‌طور که دیدید انواعی از رنا در یاخته وجود دارند که در پروتئین‌سازی نقش دارند. این رناها از روی مولکول دنا ساخته می‌شوند. به ساخته شدن مولکول رنا از روی بخشی از یک رشته دنا، رونویسی گفته می‌شود (شکل 1).

شکل ۱- طرح ساده‌ای از فرایند رونویسی

اساس رونویسی شبیه همانندسازی است. در این فرایند نیز با توجه به نوکلئوتیدهای رشته دنا، نوکلئوتیدهای مکمل در زنجیره رنا قرار می‌گیرد و به هم متصل می‌شوند. برخلاف همانندسازی که در هر چرخهٔ یاخته‌ای یک‌بار انجام می‌شود، رونویسی یک ژن می‌تواند در هر چرخه بارها انجام شود و چندین رشته رنا ساخته شود. آیا می‌توانید تفاوت‌های دیگری برای این دو فرایند بیان کنید؟

آنزیم‌های ویژه‌ای رونویسی را تسهیل می‌کنند

در یاخته انواعی از رنا ساخته می‌شود. عمل رونویسی از دنا به کمک آنزیم‌ها انجام می‌شود. این آنزیم‌ها را، تحت عنوان کلی رِنابسپاراز نام‌گذاری می‌کنند.

در پروکاریوت‌ها یک نوع رنابسپاراز وظیفه ساخت انواع رنا را بر عهده دارد. در یوکاریوت‌ها، انواعی از رنابسپاراز، ساخت رناهای مختلف را انجام می‌دهند؛ مثلاً رنای پیک توسط رنابسپاراز ۲، رنای ناقل توسط رنابسپاراز ۳ و رنای رناتَنی توسط رنابسپاراز ۱ ساخته می‌شود.

مراحل رونویسی

رونویسی فرایندی پیوسته است ولی برای سادگی موضوع، آن را به سه مرحلهٔ آغاز، طویل شدن و پایان تقسیم می‌کنند. در این مراحل، آنزیم رنابسپاراز، عمل رونویسی را از بخشی از یک رشته دنا انجام می‌دهد.

مرحله آغاز: در این مرحله، رنابسپاراز به مولکول دنا متصل می‌شود و دو رشتهٔ آن را از هم باز می‌کند. به نظر شما برای باز شدن دو رشته کدام پیوندها در این ناحیه شکسته می‌شوند؟ برای اینکه رونویسی ژن از محل صحیح خود شروع شود توالی های نوکلئوتیدی ویژه‌ای در دنا وجود دارد که رنابسپاراز آن را شناسایی می‌کند. به این توالی‌ها، راه‌انداز گفته می‌شود. راه‌انداز موجب می‌شود رنابسپاراز اولین نوکلئوتید مناسب را به‌طور دقیق پیدا و رونویسی را از آنجا آغاز کند. در این حالت بخش کوچکی از مولکول دنا باز و زنجیره کوتاهی از رنا ساخته می‌شود (شکل ۲-الف). نحوه عمل رنابسپاراز به این صورت است که آنزیم با توجه به نوع نوکلئوتید رشته الگوی دنا، نوکلئوتید مکمل را در برابر آن قرار می‌دهد و سپس این نوکلئوتید را به نوکلئوتید قبلی رشته رنا متصل می‌کند. در رونویسی، نوکلئوتید یوراسیل‌دار رنا به عنوان مکمل در برابر نوکلئوتید آدنین‌دار دنا قرار می‌گیرد.

مرحله طویل شدن: در این مرحله رنابسپاراز ساخت رنا را ادامه می‌دهد که در نتیجهٔ آن، رنا طویل می‌شود. همچنان که مولکول رنابسپاراز به پیش می‌رود، دو رشتهٔ دنا در جلوی آن باز و در چندین نوکلئوتید عقب‌تر، رنا از دنا جدا می‌شود و در رشتهٔ دنا مجدداً به هم می‌پیوندند (شکل ۲-ب).

مرحله پایان: در دنا توالی‌های ویژه‌ای وجود دارد که موجب پایان رونویسی توسط آنزیم رنابسپاراز می‌شوند. در این محل‌ها، آنزیم از مولکول دنا و رنای تازه ساخت جدا و دو رشتهٔ دنا به هم متصل می‌شوند (شکل ۲-پ).

شکل ۲- مراحل مختلف رونویسی

فقط یکی از دو رشتهٔ دنا در هر ژن رونویسی می‌شود

همان‌طور که گفته شد، ژن بخشی از مولکول دنای دو رشته‌ای است ولی رونویسی از روی هر دو رشته یک ژن انجام نمی‌شود. به نظر شما اگر از روی دو رشته یک ژن رونویسی انجام می‌شد، محصولات این دو رشته مکمل نسبت به هم چگونه می‌شدند؟ مسلماً رنا و پلی‌پپتید ساخته شده از روی دو رشتهٔ مکمل دنا بسیار متفاوت می‌شدند. بنابراین برای هر ژن خاص، یکی از دو رشته رونویسی می‌شود. به بخشی از رشته دنا که مکمل رشته رنای رونویسی شده است رشته الگو می‌گویند (شکل ۲-الف). به رشته مکمل همین بخش در مولکول دنا، رشتهٔ رمزگذار گفته می‌شود، زیرا توالی نوکلئوتیدی آن شبیه رشته رنایی است که از روی رشته الگوی آن ساخته می‌شود. به نظر شما رشته رنا با رشته رمزگذار چه تفاوت‌هایی می‌تواند داشته باشد؟ پاسخ در نوکلئوتیدهای مورد استفاده است؛ مثلاً به جای نوکلئوتید تیمین‌دار در دنا، نوکلئوتید یوراسیل‌دار در رنا قرار دارد.

رشتهٔ مورد رونویسی یک ژن ممکن است با رشته مورد رونویسی ژن‌های دیگر یکسان یا متفاوت باشد (شکل ۳).

شکل ۳- همان‌طور که در شکل مشاهده می‌شود، فقط یکی از دو رشته هر ژن رونویسی می‌شود.

رناهای ساخته شده دچار تغییر می‌شوند

در چند دهه گذشته، پژوهشگران دریافتند که در یاخته‌های یوکاریوتی، رنای ساخته شده در رونویسی با رنایی که در سیتوپلاسم وجود دارد تفاوت‌هایی دارد. بعدها مشخص شد که این مولکول‌ها برای انجام کارهای خود دستخوش تغییراتی می‌شوند.

تغییرات رنای پیک

رنای پیک ممکن است دستخوش تغییراتی در حین رونویسی و یا پس از آن شود. یکی از این تغییرات حذف بخش‌هایی از مولکول رنای پیک است. در بعضی ژن‌ها، توالی‌های معینی از رنای ساخته شده، جدا و حذف می‌شود و سایر بخش‌ها به هم متصل می‌شوند و یک رنای پیک یکپارچه می‌سازند. به این فرایند پیرایش گفته می‌شود (شکل 4).

شکل ۴- پیرایش در بخشی از رنای یک ژن

این فرایند هنگامی آشکار شد که دانشمندان یک رنای پیک درون سیتوپلاسم را با رشتهٔ الگوی ژن آن در دنا مجاورت دادند. آنها دریافتند که بخش‌هایی از دنای الگو با رنای رونویسی شده، دو رشته مکمل را تشکیل می‌دهند ولی بخش‌هایی نیز فاقد مکمل باقی می‌مانند. این بخش‌ها به صورت حلقه‌هایی بیرون از مولکول دو رشته‌ای قرار می‌گیرند. به این نواحی که در مولکول دنا وجود دارد ولی رونوشت آن در رنای پیک سیتوپلاسمی حذف شده میانه (اینترون) می‌گویند. به سایر بخش‌های مولکول دنا، که رونوشت آنها حذف نمی‌شوند بیانه (اگزون) گفته می‌شود (شکل ۵). در واقع رنای رونویسی شده از رشته الگو، در ابتدا دارای رونوشت‌های میانهٔ دنا است. به این رنا، رنای نابالغ یا اولیه گفته می‌شود. با حذف این رونوشت‌ها از رنای اولیه و پیوستن بخش‌های باقی‌مانده به هم، رنای بالغ ساخته می‌شود.

شکل ۵- طرح ساده‌ای از رشته الگوی مولکول دنا و رنای بالغ حاصل از آن. به نظر شما حلقه‌های سبز میانه هستند یا بیانه؟

شدت و میزان رونویسی

به طور کلی میزان رونویسی یک ژن به مقدار نیاز یاخته به فراورده‌های آن بستگی دارد. بعضی ژن‌ها، مانند ژن‌های سازنده رِنای رِناتَنی در یاخته‌های تازه تقسیم شده بسیار فعال‌اند؛ زیرا باید تعداد زیادی از این نوع رِنا را بسازند. در این نوع ژن‌ها، هم‌زمان تعداد زیادی رنابسپاراز از ژن رونویسی می‌کنند. به این دلیل که در هر زمان، رنابسپارازها در مراحل مختلفی از رونویسی هستند، در زیر میکروسکوپ الكتروني، اندازه رناهای ساخته شده متفاوت دیده می‌شود. در این تصاویر رناها از اندازهٔ کوتاه به بلند دیده می‌شود (شکل ۶). با توجه به شکل آیا می‌توانید جهت رونویسی هر ژن را مشخص کنید؟

شکل ۶- ساخته شدن هم‌زمان چندین رنا از روی ژن