مرور سوالات نورولوژی آزمونهای پره انترنی و دستیاری: لوکالیزه کردن ضایعات؛ ضایعه MLF

دعای مطالعه [ نمایش ]
بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحیمِ
اَللّهُمَّ اَخْرِجْنى مِنْ ظُلُماتِ الْوَهْمِ
خدايا مرا بيرون آور از تاريكىهاى وهم،
وَ اَكْرِمْنى بِنُورِ الْفَهْمِ
و به نور فهم گرامى ام بدار،
اَللّهُمَّ افْتَحْ عَلَيْنا اَبْوابَ رَحْمَتِكَ
خدايا درهاى رحمتت را به روى ما بگشا،
وَانْشُرْ عَلَيْنا خَزائِنَ عُلُومِكَ بِرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ
و خزانههاى علومت را بر ما باز كن به امید رحمتت اى مهربانترين مهربانان.
» سوالات آزمونهای پرهانترنی و دستیاری
در این بخش، مجموعهای از سوالات چهارگزینهای (Multiple Choice Questions) منتخب و معتبر از آزمونهای پرهانترنی (Pre-Internship) و دستیاری (Residency) مربوط به «لوکالیزه کردن ضایعات؛ ضایعه MLF» گردآوری شده است. هر سوال همراه با پاسخ تشریحی دقیق ارائه شده تا ضمن سنجش دانش، به درک بهتر مفاهیم و نکات کلیدی کمک کند. این سوالات به شما امکان میدهد دانش خود را محک زده و برای آزمونهای تخصصی پزشکی با اطمینان بیشتری آماده شوید.
برای مطالعه کامل و دریافت اطلاعات جامع درباره «لوکالیزه کردن ضایعات؛ ضایعه MLF»، لطفاً به مقاله اصلی ما مراجعه کنید: «مطالعه مقاله کامل».
این مجموعه با همّت برند آیندهنگاران مغز به مدیریت داریوش طاهری توسعه یافته است. جرقه آغاز این پروژه در دوره کارآموزی نورولوژی بیمارستان فیروزگر شکل گرفت؛ دورهای که آموزههای علمی و روش تحلیلی اساتید ارجمند، دکتر محمدتقی جغتایی و دکتر مصطفی الماسی دوغائی نقش بنیادینی در جهتگیری علمی این مجموعه داشت.
الهامبخشی و حمایت آموزشی جمعی از اساتید برجسته نورولوژی بیمارستان فیروزگر، از جمله دکتر بابک زمانی، دکتر تارا خوینی، دکتر هلیا همصیان و دکتر فرزاد سینا نیز در شکلگیری نگاه این مجموعه نقشی ماندگار داشته است.
همچنین از زحمات و نقشآفرینی اساتید گرانقدر نورولوژی، از جمله دکتر الهه امینی، دکتر سید امیرحسن حبیبی، دکتر نرگس یزدی و خانم مهسا سپهوند در فرایند آموزش و تکامل این مسیر علمی قدردانی میشود.
این نوشته بخشی از مجموعهای آموزشی است که ادای احترامی است به میراث علمی و انسانی استادان بزرگوارمان در حوزه نورولوژی.
لوکالیزه کردن ضایعات [ضایعه MLF] در نورولوژی: سوالات منتخب پرهانترنی و دستیاری
در معاینه خانم ۲۵ سالهای که به علت دوبینی مراجعه نموده است، متوجه میشوید که وقتی به سمت چپ نگاه میکند چشم راست او به داخل نمیآید و چشم چپ او بیحرکت میماند. حرکات چشم وی در نگاه به سمت راست نرمال میباشد، ضایعه وی در کجاست؟
(پرانترنی شهریور ۹۴ – قطب ۶ کشوری [دانشگاه زنجان])
الف) MLF راست
ب) PPRF راست
ج) MLF چپ
د) PPRF چپ
کلیک کنید تا پاسخ پرسش نمایش داده شود
» پاسخ: گزینه الف
پاسخ تشریحی:
کلیدواژهها و یافتههای بالینی مهم:
دوبینی (Diplopia)
در نگاه به چپ:
چشم راست به داخل نمیآید (اداکسیون ندارد)
چشم چپ بیحرکت میماند (ابداکسیون ندارد)
در نگاه به راست: حرکات طبیعی است
تحلیل نورواناتومیکی بر اساس عملکرد MLF و PPRF:
برای نگاه افقی به چپ، این مسیر باید فعال شود:
قشر فرونتال راست → فعالسازی PPRF چپ
PPRF چپ → تحریک هسته CN VI چپ (برای ابداکسیون چشم چپ)
از هسته CN VI چپ، آکسونهایی از طریق MLF راست به هسته CN III راست میروند (برای اداکسیون چشم راست)
پس اگر MLF راست آسیب ببیند:
چشم راست اداکسیون نخواهد داشت
نیستاگموس در چشم چپ (ابداکسیون) ممکن است دیده شود
حرکات چشمها در نگاه به راست نرمال خواهد بود
بنابراین در آسیب MLF راست، در نگاه به چپ:
چشم راست به داخل نمیآید (اختلال اداکسیون)
چشم چپ ابداکت میکند، ولی ممکن است حرکات ناقص باشد یا نیستاگموس داشته باشد
اگر چشم چپ کاملاً بیحرکت است، این سؤال کمی فراتر از آسیب MLF راست به نظر میرسد. اما در آزمونهای پرانترنی، توصیفها گاه دقیق نیستند.
با در نظر گرفتن اینکه:
حرکت چشم راست به سمت داخل مختل است
نگاه به راست طبیعی است
و بیمار جوان است (۲۵ ساله → احتمال MS)
این الگوی کلاسیک افتالموپلژی بینهستهای راست (Right INO) به علت آسیب MLF راست است.
بررسی گزینهها:
الف) MLF راست
مطابق با یافتههای بالینی:
نگاه به چپ: چشم راست اداکسیون ندارد
نگاه به راست: طبیعی
درست است
ب) PPRF راست
در این حالت، بیمار باید در نگاه به راست مشکل داشته باشد. اما نگاه به راست طبیعی است.
نادرست است
ج) MLF چپ
در این حالت، مشکل باید در نگاه به راست دیده شود (چشم چپ اداکسیون ندارد). اما بیمار در نگاه به راست مشکلی ندارد.
نادرست است
د) PPRF چپ
در این صورت، هر دو چشم در نگاه به چپ فلج کامل خواهند بود. اما در این سؤال، فقط چشم راست اداکسیون ندارد و چشم چپ «بیحرکت» توصیف شده (نه لزوماً فلج کامل). این انتخاب گیجکننده است، اما با دقت، MLF راست تطابق بیشتری دارد.
نادرست است
نتیجهگیری نهایی:
یافتهها با آسیب در MLF راست منطبق هستند. در افراد جوان با دوبینی و INO، مولتیپل اسکلروزیس (MS) باید در نظر گرفته شود.
پاسخ صحیح: گزینه الف) MLF راست
خانم ۲۰ ساله با دوبینی مراجعه کرده است. در معاینه در نگاه به چپ، چشم راست به داخل نمیآید و همچنین در نگاه به راست، چشم چپ به داخل نمیآید. اولین اقدام تشخیصی کدامیک از موارد زیر میباشد؟
(پرانترنی شهریور ۹۸ – قطب ۱ کشوری [دانشگاه گیلان و مازندران])
الف) تست تنسيلون
ب) MRI مغز
ج) بررسی از نظر بوتولیسم
د) آنژیوگرافی عروق مغز
کلیک کنید تا پاسخ پرسش نمایش داده شود
» پاسخ: گزینه ب
پاسخ تشریحی:
کلیدواژهها:
خانم ۲۰ ساله
دوبینی (Diplopia)
در نگاه به چپ: چشم راست اداکسیون ندارد
در نگاه به راست: چشم چپ اداکسیون ندارد
سن پایین (جوان)
حرکات چشم عمودی طبیعی است (با فرض سؤال)
تحلیل بر اساس نورواناتومی و کلیدواژهها:
این الگوی حرکتی کلاسیک افتالموپلژی بینهستهای دوطرفه (Bilateral INO) است.
در INO، آسیب به MLF (Medial Longitudinal Fasciculus) منجر به اختلال در هماهنگی بین عصب ششم یک سمت و عصب سوم سمت مقابل میشود. در نتیجه، چشم درگیر نمیتواند به سمت داخل (اداکت) حرکت کند و چشم سالم ممکن است دچار نیستاگموس شود.
در این سؤال، هر دو چشم در اداکسیون دچار اختلال هستند:
چپ نگاه کردن → چشم راست اداکسیون ندارد
راست نگاه کردن → چشم چپ اداکسیون ندارد
یعنی هر دو MLF آسیب دیدهاند
و چون بیمار زن جوان ۲۰ ساله است، شایعترین علت این تظاهر بالینی مولتیپل اسکلروزیس (MS) است.
نکاتی در مورد بوتولیسم: در بوتولیسم (Botulism)، فلج عضلات بهصورت قرینه (Symmetric) و نزولی (Descending) بروز میکند و بهطور شایع عضلات خارجچشمی را درگیر میسازد.
توضیح جزءبهجزء عبارت:
فلج (Paralysis): ناتوانی یا کاهش شدید حرکت عضلات
قرینه (Symmetric): هر دو طرف بدن تقریباً به یک میزان درگیر میشوند
پایینبرونچشمی (Descending External Ophthalmoplegia):
یعنی فلج ابتدا از عضلات خارجچشمی شروع میشود و سپس به سمت پایین بدن گسترش مییابد
عضلات خارجچشمی (External ophthalmoplegia) شامل عضلاتی هستند که حرکات چشم را کنترل میکنند؛ بنابراین بیمار دچار علائمی مانند:
دوبینی (Diplopia)
افتادگی پلک (Ptosis)
اختلال در حرکات چشم
میشود و بعد از آن، ضعف بهترتیب به:
عضلات صورت
حلق و حنجره (اختلال بلع و تکلم)
اندامهای فوقانی
و در نهایت اندامهای تحتانی
گسترش پیدا میکند.
نکته کلیدی بالینی:
در بوتولیسم، برخلاف بسیاری از نوروپاتیها، فلج نزولی است (از سر به پا)، در حالی که مثلاً در سندرم گیلنباره (Guillain-Barré syndrome) فلج معمولاً صعودی است.
بررسی گزینهها:
الف) تست تنسیلون (Tensilon Test):
برای تشخیص میاستنی گراویس است که باعث دوبینی و افتادگی پلک میشود، اما الگوی افتالموپلژی در آن متقارن نیست و بیشتر عضلات خارج چشمی درگیرند، نه به صورت اختصاصی اداکسیون هر دو چشم.
نادرست است.
ب) MRI مغز:
در بیماری مشکوک به MS با علائم دوطرفه INO، ام.آر.آی (MRI) مغز و ساقه مغز با توالیهای FLAIR و T2 اولین اقدام مناسب است. هدف: شناسایی پلاکهای دمیلینه کننده در ساقه مغز یا سایر نواحی CNS.
درست است.
ج) بررسی از نظر بوتولیسم:
بوتولیسم بیشتر باعث فلج قرینه پایینبرونچشمی (external ophthalmoplegia)، میوز و ضعف عضلانی منتشر همراه با افتادگی پلک میشود. این الگو با بوتولیسم سازگار نیست.
نادرست است.
د) آنژیوگرافی عروق مغز:
مربوط به بررسی سکته مغزی، AVM یا خونریزیهاست و در بیمار جوان با علائم دمیلینهسازی انتخاب اول نیست.
نادرست است.
نتیجهگیری نهایی:
خانم ۲۰ ساله با دوبینی و اختلال اداکسیون دوطرفه، مظنون به افتالموپلژی بینهستهای دوطرفه (Bilateral INO) است که در این سن بسیار مشکوک به مولتیپل اسکلروزیس (MS) است.
بنابراین، MRI مغز نخستین و مهمترین اقدام تشخیصی است.
پاسخ صحیح: گزینه ب) MRI مغز
برای مطالعه و مرور سریعِ تمام مباحث جامع کتاب «راهنمای آیندهنگار نورولوژی» میتوانید از فهرست کامل و طبقهبندیشدهی آن استفاده کنید؛
فهرستی که یادگیری را سادهتر میکند و شما را بدون اتلاف وقت به موضوعات اصلی میرساند.
📘 نمونه آزمون نورولوژی بالینی
توجه داشته باشید این آزمون صرفاً برای کمک به یادگیری شما طراحی شده است و هیچگونه اطلاعات شخصی در این سایت ذخیره نمیشود.
🚀 با ما همراه شوید!
تازهترین مطالب و آموزشهای مغز و اعصاب را از دست ندهید. با فالو کردن کانال تلگرام آیندهنگاران مغز، از ما حمایت کنید!
