بیماری های مغز و اعصاب؛ پلکسوپاتی براکیال و سندروم توراسیک اوت لت
دعای مطالعه [ نمایش ]
بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحیمِ
اَللّهُمَّ اَخْرِجْنى مِنْ ظُلُماتِ الْوَهْمِ
خدايا مرا بيرون آور از تاريكىهاى وهم،
وَ اَكْرِمْنى بِنُورِ الْفَهْمِ
و به نور فهم گرامى ام بدار،
اَللّهُمَّ افْتَحْ عَلَيْنا اَبْوابَ رَحْمَتِكَ
خدايا درهاى رحمتت را به روى ما بگشا،
وَانْشُرْ عَلَيْنا خَزائِنَ عُلُومِكَ بِرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ
و خزانههاى علومت را بر ما باز كن به امید رحمتت اى مهربانترين مهربانان.
» بیماریهای اعصاب محیطی
» » پلکسوپاتی براکیال (Brachial Plexopathy) و سندروم توراسیک اوت لت (Thoracic Outlet Syndrome – TOS)
پلکسوپاتی براکیال و سندروم توراسیک اوت لت
تعریف و اتیولوژی
پلکسوپاتی براکیال به آسیب یا فشار وارد بر شبکه عصبی براکیال (Brachial Plexus) اطلاق میشود، که معمولاً در ناحیه گردن یا شانه رخ میدهد. یکی از مهمترین علل این بیماری سندروم توراسیک اوت لت (Thoracic Outlet Syndrome – TOS) است. در این سندرم، ساختارهایی نظیر عروق یا اعصاب شبکه براکیال در ناحیه بین گردن و قفسه سینه تحت فشار قرار میگیرند.
از مهمترین علل فشاری بر شبکه براکیال میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
۱. دنده گردنی (Cervical Rib): وجود دنده اضافی در ناحیه گردنی که میتواند بر عناصر نورولوژیک و عروقی فشار وارد کند.
۲. باندهای فیبروزه (Fibrous Bands): بافتهای همبند غیر طبیعی که ممکن است موجب گیر افتادن اعصاب یا عروق شوند.
۳. هیپرتروفی عضله اسکالن قدامی (Hypertrophy of Anterior Scalene Muscle): ضخیم شدن یا بزرگ شدن عضله اسکالن میتواند به فشردگی شبکه عصبی منجر گردد.
علائم بالینی
تظاهرات بالینی این سندرم به نوع درگیری – عصبی، شریانی یا وریدی – بستگی دارد:
۱. درگیری عصبی (Neurologic Involvement): معمولاً ریشههای C8 تا T1 درگیر میشوند. در نتیجه، بیمار از درد موضعی، ضعف عضلات کوچک دست و آتروفی (atrophy) آنها شکایت دارد.
۲. درگیری شریانی (Arterial Involvement): فشار بر شریان سابکلاوین میتواند باعث ایسکمی (Ischemia) دست شود. یکی از یافتههای مهم در این بیماران، علامت آدسون (Adson’s Sign) است. در این تست، با چرخاندن سر به سمت مبتلا و تنفس عمیق، نبض شریان رادیال (Radial Pulse) کاهش مییابد یا قطع میشود.
۳. درگیری وریدی (Venous Involvement): فشردگی ورید ممکن است منجر به تورم، پرخونی و احساس سنگینی در دست شود.
درمان
درمان سندرم خروجی توراکس بر اساس رفع علت زمینهای است. در مواردی که درمان محافظهکارانه پاسخگو نباشد، جراحی برای آزادسازی فشار از روی ساختارهای عصبی یا عروقی اندیکاسیون پیدا میکند.
نتیجهگیری
سندرم خروجی توراکس یک اختلال چندعاملی است که بسته به محل فشار میتواند تظاهرات متفاوتی در سیستم عصبی و عروقی اندام فوقانی ایجاد کند. تشخیص دقیق و درمان بهموقع آن از اهمیت زیادی برخوردار است، چراکه در صورت عدم مداخله، ممکن است به آتروفی عضلات دست یا آسیب عروقی برگشتناپذیر منجر شود.
پرسشهای درباره پلکسوپاتی براکیال و سندروم توراسیک اوت لت
بیماری با ضعف و پارستزی در قسمت اولنار دست راست مراجعه کرده است. نبض شریان رادیال وقتی که بیمار سر را به سمت راست میچرخاند و نفس عمیق میکشد، ضعیفتر میشود. کدام تشخیص بیشتر مطرح میشود؟
(پرانترنی – شهریور ۸۱)
الف) اسپوندیلوز گردنی
ب) سندرم تونل کارپ
ج) دنده گردنی
د) بیماری تاکایاسو
کلیک کنید تا پاسخ پرسش نمایش داده شود
» پاسخ: گزینه ج
پاسخ تشریحی:
کلیدواژههای مهم در سؤال:
ضعف و پارستزی در قسمت اولنار دست
ضعف نبض شریان رادیال با چرخش سر به راست و دم عمیق
این ترکیب از علائم به ما کمک میکند که علت را نه صرفاً در محدوده عصب محیطی بلکه در سطح خروجی توراکس (Thoracic Outlet) جستجو کنیم، که معمولاً ناشی از فشردگی عصب و عروق بهوسیله ساختارهای غیرطبیعی مانند دنده گردنی (Cervical Rib) یا نوارهای فیبروزه است.
سندرم دنده گردنی (Cervical Rib Syndrome) یا Thoracic Outlet Syndrome (TOS) ناشی از وجود یک دنده اضافی یا ساختار فشاری در محل خروج شبکه بازویی (Brachial plexus) از قفسه سینه است که میتواند روی عروق (شریان سابکلاوین یا رادیال) و عصب اولنار اثر بگذارد.
علائم کلینیکی شاخص در این بیماری:
پارستزی و ضعف در نواحی اولنار دست
ضعیف شدن یا ناپدید شدن نبض رادیال در هنگام چرخش سر یا بالا آوردن بازو (مانور Adson)
بررسی گزینهها
الف) اسپوندیلوز گردنی
آرتروز و دژنراسیون مهرههای گردنی ممکن است موجب فشار روی ریشههای عصبی شود، ولی تغییر در نبض با حرکات گردن از ویژگیهای آن نیست. درگیریهای عروقی معمولاً دیده نمیشود.
ب) سندرم تونل کارپ (Carpal Tunnel Syndrome)
در این سندرم، عصب مدیان در مچ دست تحت فشار قرار میگیرد. علائم معمولاً در ناحیه انگشت شست، نشانه و میانی (نه ناحیه اولنار) است و هیچ اثری روی نبض ندارد.
ج) دنده گردنی
علائم بیمار از جمله پارستزی در ناحیه اولنار و کاهش نبض رادیال با مانور چرخش سر کاملاً منطبق با این تشخیص است. تست کلاسیک در این بیماران Adson’s Test است که با چرخاندن سر به سمت درگیر و دم عمیق، نبض ضعیف یا ناپدید میشود.
د) بیماری تاکایاسو
این بیماری واسکولیتی مزمن آئورت و شاخههای بزرگ آن است که در افراد جوان (بهویژه زنان آسیایی) دیده میشود و میتواند با کاهش نبض همراه باشد. اما معمولاً به صورت تدریجی، در چندین شریان و در دو سمت بدن رخ میدهد و با تغییر وضعیت گردن ارتباطی ندارد.
نتیجهگیری و پاسخ گزینهای
با توجه به وجود پارستزی در ناحیه اولنار دست و کاهش نبض رادیال در هنگام چرخاندن سر به سمت راست و دم عمیق، تشخیص دنده گردنی (Cervical Rib Syndrome) یا Thoracic Outlet Syndrome محتملترین گزینه است.
پاسخ صحیح: گزینه ج) دنده گردنی
»» تمامی کتاب
ورود/ ثبت نام با جیمیل
