پروفسور نیل کمپبل؛ همکاران نیل کمپبل در تالیف کتاب ارزشمند بیولوژی کمپبل
درباره پرفسور نیل کمپبل
پروفسور نيل آ. كمپبل، نويسندة كتاب معروف “Biology” و محقق برجستة دانشگاه كاليفرنيا، در 21 اكتبر 2004 در بيمارستان “Redland” پس از تحمل رنج حاصل از نارسايي قلبي، درگذشت. وي در هنگام مرگ 58 سال داشت. پروفسور كمپبل دكترايش را در شاخة علوم گياهي و در سال 1975 از دانشگاه كاليفرنيا دريافت كرد. وي سپس در كالج Pomona، دانشگاه Cornell و نيز كالج San Bernardino مشغول به تدريس شد تا اينكه در سال 1989 به گروه زيست شناسي دانشگاه كاليفرنيا پيوست. وي در تمامي اين دانشگاهها و دانشكده ها به عنوان متخصص در آموزش زيست شناسي مشغول به فعاليت بود.
دكتر جودي هالت، پروفسور و رئيس دپارتمان علوم گياهي دانشگاه كاليفرنيا مي گويد : «دكتر كمپبل با بسياري از دانشمندان و بزرگان زمان ما دوست بود. وي حامي سخاوتمندي براي كاركنان، دانشجويان و دپارتمان علوم گياهي بود».
مهارت تأليف و ايثار و از خودگذشتگي دكتر كمپبل در آموزش زيست شناسي، بر معروفيت گروه زيست شناسي دانشگاه كاليفرنيا افزود.
دكتر كمپبل يقيناً به خاطر نوشتن كتاب هاي معروف Biology در سطح بين المللي مشهور است. به گفتة پيرسون و بنجامين كامينگز، ناشران كتاب هاي كمپبل، از زمان معرفي كتاب Biology در سال 1987، در حدود 70% زيست شناسان، پزشكان، بيوتكنولوژيست ها و در حدود 100% از معلمان زيست شناسي زير 40 سال، كتاب Biology را به عنوان كتاب درسي خود انتخاب كرده اند. در بخش دانش آموزي نيز تخمين زده مي شود كه هر ساله بيش از نيم ميليون دانش آموز در سراسر جهان از كتاب Biology كمپبل استفاده كنند.
دكتر آنتوني هانگ، پروفسور زيست شناسي مولكولي و سلول گياهي در دپارتمان زيست شناسي دانشگاه كاليفرنيا، در مورد تأثير پروفسور كمپبل بر حوزة زيست شناسي و آموزش علوم زيستي مي گويد:
«كتاب هايش چنان معروفند كه ماه گذشته، زماني كه براي شركت در سميناري در تايوان بودم، سه ويرايش چيني مختلف ازكتاب هايش را ديدم. هر جا كه مي روم، وقتي مي گويم از دانشگاه كاليفرنيا هستم، مردم از من مي پرسند، آيا دكتر كمپبل را مي شناسم!»
كتاب هاي بيولوژي كمپبل تا كنون به بيش از 9 زبان زندة دنيا ترجمه شده است. پس از مرگ دكتر كمپبل، از طرف خانواده اش درخواست مي شود تا به جاي اهداي تاج گل، هزينه اش را براي كمك به بودجة تحقيقاتي دانشجويانش ، به حساب دانشگاه كاليفرنيا واريز كنند. در سال 2011 گروه مؤلفين كتاب Biology ، به پاس سالها خدمات ارزشمند نيل كمپبل در زمينة آموزش زيست شناسي، از ويرايش نهم، عنوان كتاب را به CAMPBELL BIOLOGY تغيير داده است.
روحش شاد و راهش پر رهرو باد
آشنایی با همکاران نیل کمپبل در تالیف کتاب ارزشمند بیولوژی کمپبل
شاید یکی از مهم ترین دلایل موفقیت کتاب (بیولوژی کمپبل) گروه نویسندگان این کتاب بوده است، گروهی از بهترین و موثرترین اساتید زیست شناسی که سال ها در حوزه تخصصی خود، علاوه بر تحقیق، تدریس نیزکرده اند. پروفسور کمپیل با زیرکی خاص خودش و با روابط خوبی که با بزرگان و دانشمندان زمان خود داشت (که البته این ویژگی او برخاسته از شخصیت عمیق و اخلاقگرای او بود)، توانست در هر یک از حوزههای هشت گانه تالیف بهترین فرد را انتخاب کند.
شاید نزدیک ترین و مسلط ترین فرد پس از خود کمپبل، بر محتوای کتاب، جین ریس (Jane B. Reece) باشد؛ کسی که از ابتدای تالیف کتاب درسال 1987 تا آخرین ویرایش کتاب در سال 2017، همراه کتاب و تیم نویسندگان بوده است. 30 سال فعالیت و درگیری در ویرایش های مختلف کتاب، زمانی نیست که بشود به سادگی از کنار آن گذشت!
جین ریـس یک میکروبیولوژیست است. او لیسانس میکروبیولوژی را از دانشگاه هاروارد و دکترای باکتریولوژی را از دانشگاه کالیفرنیا اخذ کرد. ریس سالها مدرس (زیست شناسی عمومی ) در دانشگاهها و موسسات مختلف بود. ضمناً فردی دست به قلم وعاشق کار تالیف نیز هست! دو کتاب دیگر او در حوزه زیست شناسی عبارتند از:
جهان سلول (The world of the Cell) و مبانی زیست شناسی (Essential Biology)
زمینه تحقیقاتی او نیز نوترکیبی و تغییرات ژنتیکی در باکتریها است.
لیزا یوری (Lissa A. Urry) که در حال حاضر مدیر دپارتمان در کالج Mills است، یک زیست شناس تکوینی است. او فارغ التحصیل دوره دکترای زیست شناسی مولکولی- تکوینی از دانشگاه MIT است. پروفسور کمپبل، مدیریت تالیف بخش های 1 تا 3 را به دکتر یوری سپرده و خودش ویرایش کار را بر عهده گرفت. به دلیل تسلط کامل لیزا یوری بر مباحث “شیمی حیات” و “سلول” و “ژنتیک” یکی از روان ترین و دلچسب ترین قسمت های کتاب بیولوژی کمپبل، بخش های اول تا سوم آن است.بخش هایی که دروازه ورودی خواننده به کتاب محسوب می شود و به شدت در جذب آنها به مطالعه کتاب، موثر است.
بخش های 4 و 5 کتاب (مکانیسم تکامل، تاریخچه تکامل و تنوع زیستی)، یکی از حساس ترین و شاید سخت ترین قسمتهای هر کتاب بیولوژی باشد! دکتر کمپبل برای انتخاب همکار نویسندهی این دو مبحث مهم، سراغ مایکل کاین (Michael L. Cain) رفت. کسی که سالها در گستره وسیعی از مباحث بیولوژی مثل زیست شناسی عمومی، اکولوژی، تکامل و حفظ ذخایر زیستی تدریس کرده است.
مایکل کاین، کتاب دیگری نیز در زمینه اکولوژی نوشته است. او فارغ التحصیل دوره دکترای اکولوژی و بیولوژی تکامل از دانشگاه Cornell است. جالب توجه اینکه پروفسور کاین دارای لیسانس ریاضی و زیست شناسی است.
پروفسور کمپبل با وجود اینکه خود یک گیاهشناس محسوب می شود،
برای تالیف قسمت های گیاهی کتاب کمپبل، به سراغ پیتر مینورسکای (Peter V. Minorsky) رفت.
کسی که فارغ التحصیل دکتری فیزیولوژی گیاهی از دانشگاه Cornel و یکی از نویسندگان مجیه معروف Plant Physiology است. پروفسور مینورسکای سالهای زیادی را به تدرس گیاهشناسی، اکولوژی، تکامل و زیست شناسی عمومی پرداخته است. دکتر کمپبل به دلیل وسواس ویژه اش نسبت به بخش گیاهی کتاب بیولوژی (بخش 6 کتاب)، همکاری متفاوت تری با پروفسور مینورسکای داشت.
استیون واسرمن (Steven A. Wasserman) نویسنده بخش هفتم کتاب است.
این بخش از کتاب بیولوژی کمپبل به ساختار و عمل جانوران اختصاص یافته است. انتخاب کمپبل برای نوشتن این بخش، کسی بود که دکتری زیست شناسی تکوینی و تولید مثل خود را از دانشگاه MIT اخذ کرد. واسرمن که دانش آموخته دانشگاه هاروارد در مقطع لیسانس زیست شناسی است، در حال حاضر استاد دانشگاه تگزاس است و دوره های مختلف فیزیولوژی جانوری، زیست شناسی تکوینی و ژنتیک را برای دانشجویان این دانشگاه تدریس می کند.
آخرین انتخاب پروفسور نیل کمپبل برای تکمبل گروه نویسندگان کتاب بیولوژی، رابرت جکسون (Robert B Jackson) بود.
کسی که نه تنها تحصیل کرده اکولوژی است، بلکه یک عاشق و فعال محیط زیستی است. جکسون جوایز متعددی را در زمینه اکولوژی و پروژه های زیست محیطی اش دریافت کرد. او دارای روحیه ای لطیف و طبیعتگردی ممتاز است. دوکتاب در زمینه شعر کودکان دارد؛ Animal Mischief و Weekend Mischief. هردوی این کتابها نگاهی زیستی دارند.
پروفسور جکسون لیسانس مهندسی شیمی و دکترای اکولوژی و آمار از دانشگاه Utah State دارد. علاقه فراوان او نسبت به محیط زیست مسیر تحصیلیاش را به سمت اکولوژی سوق داده است.
این تیم بزرگ و بی نظیر، در یک کار گروهی موفق، محصولی را روانه بازار کرده است که طی 30 سال گذشته، سالانه 500 هزار نفر متقاضی داشته است.
بررسی کلی موضوعات مطرح شده در کتاب بیولوژی کمپبل
شاید مهمترین دلیل جذابیت کتاب بیولوژی کمپبل برای دبیران زیست شناسی و توصیه این کتاب به دانش پژوهان، چینش استادانه سرفصل های این کتاب باشد.
پروفسور کمپبل با الگوبرداری از کتاب بزرگ لایف (که حدودا 20 سال قدمت بیشتری نسبت به کمپبل دارد)، و نیز آزمونهای AP Biology (که در مقاله ای جداگانه به این آزمون بین المللی خواهیم پرداخت)، موضوع های مورد بحث در کتاب را به صورت زیر دسته بندی کرد:
بخش اول کتاب با عنوان شیمی حیات (The Chemistry Of Life)، شامل فصل های دوم تا پنجم کتاب میشود. در این بخش، نویسنده به ترکیبات شیمیایی موجود در ساختار جانداران می پردازد.
نقش آب در حیات، به عنوان مهمترین فاکتور تشکیل حیات در زمین و نیز بستر واکنش های شیمیایی درون سلول، در فصلی جداگانه در این بخش مورد بررسی دقیق قرار گرفته است. نقش اتم کربن و درشت مولکولهای زیستی نیز در این بخش بررسی شده است.
بخش دوم کتاب به سلول می پردازد (The Cell): شامل فصلهای 6 تا 12
در این بخش به درون سلول سفر میکنیم و ضمن بررسی دقیق اندامک های غشادار سلول، به جزییات دقیق تر متابولیسم، تنفس سلولی و فتوسنتز میرسیم. چرخه سلولی نیز در این بخش مورد بررسی دقیق قرار گرفته است.
در بخش سوم، بیولوژی کمپبل به موضوع مهم ژنتیک می پردازد (Genetics).
در فصل های 13 تا 21 به طور مفصل و در جزییات کامل، به موضوع ژنتیک مندلی و مولکولی و نیز بیوتکنولوژی و مهندسی ژنتیک پرداخته می شود.
مکانیسم تکامل (Mechanisms of Evolution) در بخش چهارم و در فصلهای 22 تا 25 مورد بحث قرار گرفته است. پروفسور کمپبل با ظرافت خاصی این فصل ها را کنار هم چیده است. مایکل کاین در نوشتن این بخش و بخش پنجم، همکار اصلی نیل کمپبل بوده است.
تاریخچه تکامل و تنوع زیستی(The Evolutionary History of Biological Diversity) در فصل های 26 تا 34 و در بخش پنجم کتاب، مورد بررسی دقیق قرار گرفته است. فصل های چالش برانگیز و جذاب.
ساختار و عمل گیاهان (Plant Form and Function) در بخش شش و ساختار و عمل جانوران (Animal Form and Function) در بخش هفتم کتاب مورد بررسی قرار گرفته است. نویسندگان این بخش ها در کنار پروفسور کمپبل، مطالبی روان، قابل فهم و جذاب را تقدیم به خوانندگان خود کرده اند. اوج هنر آموزشی و نویسندگی تیم مولفان کتاب بیواوژی کمپبل، در بخش آخر و در موضوع اکولوژی خلاصه میشود. فصلهایی که قطعا پس از مطالعه آنها و به پایان رساندن کتاب خاطره ای ماندگار در ذهنتان نقش خواهد بست.
بیولوژی کمپبل و سی اُمین المپیاد جهانی زیست شناسی (مجارستان ۲۱ – ۱۹ جولای ۲۰۱۹)
مصطفی پویان: امروز شنبه، ۲۹ تیرماه ۱۳۹۸، برابر با ۲۱ جولای ۲۰۱۹، نتایج سی امین المپیاد جهانی زیست شناسی (International Biology Olympiad) در کشور مجارستان اعلام میشود. مجارستان میزبان سی امین دوره المپیاد جهانی زیست شناسی است که با حضور ۸۰ کشور جهان در شهر بوداپست برگزار میگردد. «ایران» نیز پس از برگزاری موفق بیست و نهمین دوره ی این مسابقات در شهر تهران، با یکی از قوی ترین تیمهای چند سال اخیر خود در این مسابقات شرکت کرده است.
در اینجا، ضمن آرزوی کسب مدالهای خوشرنگ طلا برای هر چهار عضو تیم کشورمان در این دورهی مسابقات المپیاد جهانی زیست شناسی، تلاش میکنیم تا به همین بهانه، مجموعه مقالاتی را در مورد کتاب ارزشمند، بینظیر و کاملاً متمایز «بیولوژی کمپبل» به رشته تحریر درآوریم؛ کتابی که توانسته است انقلابی بزرگ را در دنیای زیست شناسی رقم بزند!
در «قسمت اول» این رشته مقالات، تلاش میکنیم نویسندهی چیره دست و خوش ذوق این کتاب را معرفی کرده و سپس در قسمت های بعد به معرفی خود کتاب و جزییات کامل آن میپردازیم…
در هفدهم آوریل ۱۹۴۶ در شهر کالور ایالت کالیفرنیای امریکا، کودکی متولد شد که نامش را «نیل آلیسون» گذاشتند؛ کودکی که شاید هیچ کس تصور نمیکرد «افسانه شخصیاش» با «افسانههای شخصی» میلیونها انسان دیگر گره خورده باشد!به قول «پائولو کوئیلو» در کتاب «کیمیاگر»، هر انسانی دارای یک افسانه شخصی است؛ کافیست انسان افسانه شخصیاش را پیدا کند و در مسیر آن گام بردارد.
«نیل کمپبل» پس از پایان دوره دبیرستان، وارد رشته زیست شناسی در دانشگاه کالیفرنیا شد. وی پس از اخذ مدرک لیسانس، تحصیلات تکمیلی خود را نیز در همین دانشگاه به پایان رساند و در سال ۱۹۷۵ با مدرک دکترا از این دانشگاه فارغ التحصیل شد. به دلیل سابقه درخشان تحصیلی، در همان سال و در زمانی که فقط ۲۹ ساله بود به عنوان هیات علمی گروه زیست شناسی، در دانشگاه کالیفرنیا مشغول به کار شد.
دکتر کمپبل زمینه تحقیقاتی تیمش در آزمایشگاه را بر روی گیاهان صحرایی و ساحلی بنا نهاد و به همراه دانشجویان دوره دکترایش، پژوهشهای ویژهای را در مورد این گیاهان به سرانجام رساند. «پروفسور کمپبل» رسالت زندگی اش را در نوشتن کتاب و خلق اثر ماندگارِ «Biology» یافت؛ جایی که او را به عنوان یک نویسنده متمایز و مشهور به جهانیان معرفی کرد.
مهارت تالیف، تسلط علمی، هوش سرشار و تعامل سازنده باهمکاران دیگر، از پروفسور کمپبل یک شخصیت متمایز و دوست داشتنی ساخت؛ او به شدت محبوب دوستان، دانشجویان و همکارانش بود!
وجود او با چنین خصلتهای ویژه، در دانشگاه کالیفرنیا، گروه زیست شناسی این دانشگاه را به یکی از محبوب ترین گروههای دانشگاه تبدیل کرده است. دوازده سال پس از شروع به کار او در دانشگاه، زمانی بود که باید مهمترین اثر زندگی اش را رونمایی میکرد؛ اثری به نام «Biology».
در سال ۱۹۸۷ کمپبل توانست این اثر فاخرش را به چاپ برساند.
ظهور این اثر منحصر بفرد در دنیای زیست شناسی به حدی چشمگیر و اثرگذار بود که به جرأت میتوان گفت که هیچ کتاب دیگری در حوزه علوم زیستی تا این اندازه تاثیرگذار نبوده است. کافیست به آمار ناشران امریکایی این کتاب، (بنجامین – پیرسون)، توجه کنیم تا به قدرت نفوذ آن در بین فارغ التحصیلان علوم طبیعی پی ببریم؛ ۷۰٪ زیست شناسان، بیوتکنولوژیستها و پزشکان، و تقریباً در ۱۰۰٪ دبیران زیست شناسی جهان!!
تخمین زده میشود که هر ساله در حدود «نیم میلیون» نفر از دانش آموزان در سراسر جهان از این کتاب استفاده کنند!! آماری که نه تنها منحصر بفرد بلکه رشک برانگیز است!
باید به این نکته نیز توجه داشته باشیم که این نیم میلیون نفر، غالباً، جمعیت نخبههای درجه اول کشورهای جهان را تشکیل میدهند.
اینکه مدیر جهانی «IBO» به صراحت اعلام میدارد که «بیولوژی کمپبل، انجیل زیست شناسی است»، حاکی از نقش موثر و غیرقابل انکار این کتاب در آماده سازی دانش پژوهان در این رویداد جهانی است.
پروفسور نیل کمپبل، جوایز معتبر متعددی را در طول دوران زندگی علمیاش دریافت کرد، اما هیچ کدام از این جوایز نتوانست به اندازه کتاب Biology باعث شهرت و اعتبارش شود.
کمپبل به سبب تالیف این اثر ماندگار، روابط ویژه ای با بسیاری از دانشمندان و بزرگان علمی زمان خود داشت. این دوستیها، به اقرار «پروفسور جودی هالت»، رئیس دپارتمان زیست شناسی دانشگاه کالیفرنیا، موجب اعتلای این گروه و خلق موقعیتهای ممتاز برای دانشجویان این دانشگاه شد.
شاید یکی از غم انگیزترین روزهای دانشگاه کالیفرنیا، روز ۲۱ اکتبر سال ۲۰۰۴ باشد؛ روزی که از بیمارستان Redland با دانشگاه تماس گرفته شد و خبر فوت پروفسور کمپبل، در میان بهت و ناباوری، به اطلاع دانشگاه رسانده شد.
پروفسور کمپبل به دلیل ایست قلبی، در سن ۵۸ سالگی چشم از جهان فروبست. مرگ او ضایعهای بزرگ برای جامعه زیست شناسی و دانشگاه کالیفرنیا بود! کمپبل مدتی قبل از این اتفاق، دست نوشتههای ویرایش هفتم کتاب را تحویل انتشارات بنجامین- پیرسون داده بود.
در سال ۲۰۱۱ گروه مولفین کتاب تصمیم گرفتند به پاس سالها خدمات ارزشمند نیل کمپبل در زمینهی آموزش و تالیف زیست شناسی، کتاب «بیولوژی» را به «Campbell Biology» تغییر نام دهند.
«بیولوژی کمپبل» تقریبا به تمام زبانهای زندهی دنیا ترجمه شده است. در ایران نیز «خانه زیست شناسی» در سال ۱۳۸۵ ویرایش هشتم این کتاب را به زبان فارسی برگردانده است. در سالهای بعد نیز ویرایشهای بعدی کتاب را ترجمه و در اختیار علاقمندان قرار داده است. خانه زیست شناسی در سال ۹۸ «ویرایش یازدهم» این اثر ماندگار را چاپ و روانه بازار خواهد کرد.
