سبک زندگیسلامتی

آزمایش حاملگی یا تیتر BetaHCG چیست؟

آزمایش حاملگی یا تیتر BetaHCG چیست؟

بارداری

هورمون های HCG – LH – FSH – TSH همگی از دو بخش یا Sub Unit تشکیل می شوند: آلفا و بتا که بخش آلفا در همه ی این هورمون ها مشابه است و افتراق اینها از هم با بخش بتا صورت می گیرد.

پزشکان بدون مرز، از ملاقات اسپرم و اوول تخمک لقاح پیدا می‌کند. تخمک لقاح یافته به طرف رحم رفته و در جدار آن لانه گزینی می کند. بین ۱۰-۳ روز بعد جفت تشکیل می شود. HCG (هر دو بخش آلفا و بتا) توسط سلولهای تروفوبلاستیک جفت سنتز می شود و نیمه عمر آن ۳۶ – ۱۲ ساعت است. مهمترین وظیفه این هورمون نگه داری از جسم زرد است که تولید استرادیول و پروژسترون می کند.

مقدار این هورمون در حاملگی طبیعی از روز ششم تا دهم بعد از لقاح در سرم مادر بالا می رود (حتی گاه از روز سوم لقاح هم قابل شناسایی است).

معمولا ۲۵ – ۲۰ روز پس از آخرین قاعدگی (و نه زودتر از آن) مقدار این هورمون در ادرار مادر به اندازه ای می رسد که قابل اندازه گیری باشد.

معمولا چه زمانی این تست انجام می شود؟

این هورمون در حاملگی طبیعی ۶ – ۴ هفته بعد از شروع بارداری افزایش چشم گیر پیدا کرده و سپس کم کم افت پیدا می کند. اما در موارد حاملگی خارج رحمی – حاملگی مولار- برداشت کل رحم – کورتاژ پس از حاملگی سیر نزولی سریع تر آن را شاهد هستیم.

آزمایش Beta HCG عمدتا برای تشخیص حاملگی درخواست می شود اما در تشخیص مول هیداتیفرم، حاملگی خارج رحمی و نیز برخی بدخیمی ها کاربرد دارد.

۱. برای تشخیص حاملگی در خون توسط این آزمایش باید ۱۲- ۶ روز از لقاح گذشته باشد. متاسفانه عموم مردم بخصوص خانم هایی که حس امیدواری قویتری دارند و بیشتر هم بدنبال نتیجه منفی هستند تصور می کنند این آزمایش ۲۴ ساعت پس از آمیزش کنترل نشده مثبت می شود و بسرعت می توانند از عدم بارداری خود با خیالی راحت آگاه شوند و جالب اینکه تصور فوق اخیرا تقویت هم شده است.

درست است که سطح هورمون بتا بلافاصله پس از تشکیل جفت بالا می رود ولی غلظت آن بقدری نیست که توسط روشهای آزمایشگاهی در جهان اعم از جهان اول تا سوم قابل ارزیابی باشد و لذا باید حدود ده روز صبر کنیم که البته برای پیشگیری !!! خیلی دیر است.

۲. در هفته های ۶ – ۴ مقدار Beta HCG هر ۴۸ ساعت دو برابر می شود و اگر این افزایش به بیش از سه روز طول بکشد باید احتمال حاملگی خارج رحمی را مطرح و بررسی کنیم.

۳. در هفته دوازدهم حاملگی مقدار Beta HCG به حداکثر خود می رسد و اگر بعد از هفته دوازدهم باز هم مقدار آن افزایش پیدا کرد باید به مول مشکوک شویم و آزمایشات لازم را درخواست نماییم.

۴. وقتی مقدار Beta HCG به حدود ۲۵۰۰ _ U/L ۱۵۰۰ برسد کیسه لقاحی داخل رحم بوسیله سونوگرافی قابل مشاهده است. پس اگر مشاهده نشد احتمال حاملگی خارج رحمی تقویت می‌شود.

۵. اگر Beta HCG کمتر از U/L 1000 باشد و بیمار خونریزی واژینال داشته باشد و غلظت پروژسترون کمتر از ۵ng/mg باشد با احتمال بیش از ۹۴% حاملگی غیر طبیعی است و باید اقدامات لازم آغاز گردد.

۶. حداکثر غلظت Beta HCG در پایان ماه سوم حاملگی و تا مرز ۲۰۰۰۰۰U/L مشاهده شده است.

۷. چند روز پس از زایمان یا سقط مقدار Beta HCG به سمت صفر میل میکند.این مدت بین نه تا سی و پنج روز با میانگین ۱۹ روز است که در هر حال بستگی به غلظت اولیه آن به هنگام سقط دارد. اگر مقدار Beta HCG پس از سقط به حد منفی نرسد نشانگر باقی مادن بافتهای مولد Beta HCG در بدن و سقط ناقص است.

۸. در حاملگی خارج از رحمی ممکن است آزمایش Beta HCG منفی گزارش گردد. به همین جهت اگر علایم بیمار مشکوک به بارداریست باید ضمن تکرار تست در چند روز آینده از روشهای دیگر تشخیصی هم استفاده گردد.

۹. در صورتی که مقدار Beta HCG خیلی زیاد باشد (مثلا در مول) در برخی روش ها و کیت های آزمایشگاهی از جمله الیزا، بدلیل پدیده ای بنام اثر هوک نتیجه آزمایش پایین کاذب خواهد بود و حتی ممکن است منفی هم گزارش گردد. در این موارد که هنوز به بارداری مشکوک هستید لازم است مجددا آین آزمایش را بصورت درخواست تیتراسیون به آزمایشگاه ارجاع دهید.

خوشبختانه در آزمایشگاه محققین آزمایش Beta HCG و سایر تستهای هورمونی توسط دستگاه تمام اتوماتیک توسو ژاپن انجام می شود. این دستگاه با روش بسیار دقیق ایمونوفلورسانس کار می کند که با دقتی برابر ۱۰۱۵ آنالیز را انجام می دهد.

یکی از مزایایی که ما همیشه در محققین از آن استفاده کرده ایم این است که آزمایش را با استفاده از استاندارد روزانه و کالیبراسیون منظم انجام می دهیم ولی باز، بر اساس سابقه بیمار، در مواردی که خودمان هنوز به نتیجه آزمایش مشکوک هستیم بلافاصله با روشهای کروماتوگرافی ستونی سرم بیمار را مورد آزمایش کنترلی قرار می دهیم.

۱۰. تحقیقات نشان داده است در برخی افراد بدلایل گوناگون از جمله آنتی بادی های هتروفیلیک – آنتی بادی های ضد موش – مواد شبه بتا که به پروتئین های غیر اختصاصی در سرم متصل می شوند و نهایتا خوب جدا نکردن گلبول های قرمز از سرم توسط همکاران آزمایشگاهی موجب می شود نتیجه آزمایش مثبت کاذب گردد. فرد باردار نیست ولی از این آزمایشگاه به آن آزمایشگاه دائما جواب مثبت می دهند ولی خبری از بچه نخواهد شد.

در آزمایشگاه محققین بارها این مورد را تجربه کرده ایم و راه علاج ابدا این نیست که تست را برای آزمایشگاه دیگری بفرستند بلکه کافی است درخواست شود تست بتا با روش دیگری بجز الیزا انجام شود.

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بله
تقریبا
خیر

داریوش طاهری

اولیــــــن نیستیــم ولی امیـــــد اســــت بهتـــرین باشیـــــم...! خدایــــــــــا نام و آوازه مـــن را چنان در حافظه‌ها تثبیت کن که آلزایمـــــــــــــر نیز توان به یغما بردن آن را نداشته باشد...!

یک دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا