سوال های تشریحی گفتار سوم فصل دوم زیست شناسی دوازدهم

تقسیم رشتمان (میتوز) یاخته تخم

۲. چرا یاخته‌های حاصل از تقسیم یاخته تخم از نظر فام‌تنی و ژن‌ها  یکسان اند؟

به دلیل تقسیم رشتمان

۳. چرا با وجود یاخته‌های ماهیچه ای و عصبی بدن یک فرد، ژن‌های یکسانی دارند ولی دارای عملکرد و شکل متفاوتی هستند؟

به دلیل تنظیم بیان ژن‌ها (در هر یاخته تنها تعدادی از ژن‌ها فعال و سایر ژن‌ها غیر فعال هستند).

۴. چگونه ممکن است یاخته‌هایی با ژن‌های یکسان دارای عملکرد  و شکل متفاوت باشند؟

به دلیل تنظیم بیان ژن‌ها (در هر یاخته تنها تعدادی از ژن‌ها فعال و سایر ژن‌ها غیر فعال هستند).

۵. یک ژن روشن شده است به چه معناست؟

هر گاه اطلاعات ژنی در یک یاخته مورد استفاده قرار بگیرد می‌گوییم آن ژن بیان شده است وبه اصطلاح روشن است.

۶. ژن بیان نشده است یعنی چه؟

ژنی که مورد استفاده قرار نگیرد خاموش است و به اصطلاح بیان نشده است.

۷. به فرایند‌هایی که تعیین می‌کنند در چه هنگام، به چه مقدار و کدام ژن‌ها بیان شوند و یا بیان نشوند چه می‌گویند؟

تنظیم بیان ژن.

۸. چه عامل موجب می‌شود تا جاندار به تغییرات پاسخ دهد؟

تنظیم بیان ژن موجب می‌شود تا جاندار به تغییرات پاسخ دهد.

۹. مقدار، بازه و زمان استفاده از ژن در یک یاخته به چه عاملی بستگی دارد؟

بسته به نیاز یاخته

۱۰. در گیاه چه عاملی می‌تواند باعث فعال شدن ژن سازنده آنزیمی‌شود که در فتوسنتز مورد استفاده قرار می‌گیرد؟

نور

۱۱. در نبود چه عامل، ژن سازنده آنزیمی‌که در فتوسنتز مورد استفاده قرار می‌گیرد بیان نمی‌شود؟

در صورت نبود نور.

۱۲. چه عاملی می‌تواند موجب ایجاد یاخته‌های مختلفی از یک یاخته با استفاده از تقسیم رشتمان شود؟

تنظیم بیان ژن متفاوت

۱۳. چه عاملی موجب می‌شود از یاخته‌های بنیادی مغز استخوان یاخته‌های متفاوت ایجاد شود؟

تنظیم بیان ژن متفاوت

۱۴. محصول ژن چیست؟

محصول ژن رنا و پروتئین است.

۱۵. تنظیم بیان ژن در پرو کاریوت‌ها در کدام مراحل انجام می‌شود؟

می‌تواند در هر یک از مراحل ساخت رنا و پروتئین تاثیر بگذارند ولی به طور معمول تنظیم بیان ژن در مرحله رونویسی انجام می‌شود. در مواردی هم ممکن است یاخته با تغییر در پایداری (طول عمر) رنا یا پروتئین، فعالیت آن را تنظیم کند.

۱۶. فرایند رونویسی چگونه در پروکاریوت‌ها تنظیم می‌شود؟

عواملی به پیوستن رنا بسپاراز به توالی راه انداز کمک و یا از این کار جلو گیری می‌کنند در نتیجه رونویسی ژن تسهیل یا ممانعت می­ شود.

۱۷. چه عاملی موجب تسهیل یا ممانعت از رو نویسی ژن  پروکاریوتی می‌شود؟

عواملی به پیوستن رنا بسپاراز به توالی راه انداز کمک و یا از این کار جلو گیری می‌کنند در نتیجه رونویسی ژن تسهیل یا ممانعت می­ شود.

۱۸. در تنظیم بیان ژن پروکاریوت‌ها چه عاملی از رو نویسی جلو گیری می‌کند؟

با اتصال پروتئین‌های خاصی به بخشی از دنا که سر راه رنا بسپاراز است از انجام رونویسی جلو گیری می‌کنند.

۱۹. قند مصرفی ترجیهی باکتری اشرشیا کلای چیست؟

گلوکز

۲۰. اشرشیا کلای جز کدام گروه از جانداران است؟

باکتری‌ها

۲۱. گلوکز در محیط باکتری وجود ندارد اگر کدام قند در اختیار باکتری قرار بگیرد، باکتری می‌تواند از این قند استفاده کند؟

لاکتوز

۲۲. وجود، نبود و یا کاهش لاکتوز در محیط باکتری اشرشیاکلای چه تاثیری بر آن دارد؟

وقتی لاکتوز در محیط وجود دارد باکتری باید آنزیم‌های تجزیه کننده آن را بسازد و در نبود یا کاهش لاکتوز نیز ساخت آنزیم‌های تجزیه کننده آن متوقف یا کاهش پیدا کند.

۲۳. باکتری  اشرشیاکلای چگونه می‌تواند حضور لاکتوز را در محیط تشخیص دهد و آنزیم‌های تجزیه کننده آن را بسازد؟

لاکتوز موجود در محیط به باکتری وارد می‌شود و با اتصال به مهارکننده، شکل آن را تغییر می‌دهد. تغییر شکل مهارکننده، آن را از اپراتور جدا می‌کند و نیز مانع از اتصال آن به اپراتور می‌شود. با برداشته شدن مانع سر راه، رنابسپاراز می‌تواند رونویسی ژن‌ها را انجام دهد.

۲۴. ژن‌هایی که آنزیم‌های تجزیه کننده لاکتوز  را می‌سازند چگونه روشن و یا خاموش می‌شوند؟

با تنظیم بیان ژنی منفی

در نبود لاکتوز: ژن خاموش: نوعی پروتئین به نام مهارکننده به توالی خاصی از دنا به نام اپراتور  متصل می‌شود و جلوی حرکت رنابسپاراز را می‌گیرد.

در حضور لاکتوز: ژن روشن: لاکتوز با اتصال به مهارکننده، شکل آن را تغییر می‌دهد. تغییر شکل مهارکننده، آن را از اپراتور جدا می‌کند و نیز مانع از اتصال آن به اپراتور می‌شود. با برداشته شدن مانع سر راه، رنابسپاراز می‌تواند رونویسی ژن‌ها را انجام دهد.

۲۵. در پیش هسته ای‌ها بیان ژن به چند صورت تنظیم می‌شود؟

منفی و مثبت

۲۶. رونویسی با چسبیدن رنابسپاراز به کدام توالی شروع می‌شود؟

راه انداز

۲۷. رونویسی  با چسبیدن کدام آنزیم به راه انداز شروع می‌شود؟

رنابسپاراز

۲۸. در چه صورت با وجود چسبیدن رنابسپاراز به راه انداز ، رونویسی انجام نمی‌شود؟ در کدام نوع تنظیم رونویسی است؟

اگر مانعی بر سر راه رنابسپاراز وجود داشته باشد، رونویسی انجام نمی‌شود. تنظیم منفی

۲۹. روشن و خاموش شدن ژن‌های سازنده آنزیم‌های تجزیه کننده کدام قند از نوع تنظیم منفی است؟

لاکتوز

۳۰. روشن و خاموش شدن ژن‌های سازنده آنزیم‌های تجزیه کننده لاکتوز از چه نوع است؟

تنظیم منفی

۳۱. توالی اپراتور در کدام نوع تنظیم بیان ژن نقش دارد؟

تنظیم منفی پروکاریوت‌ها

۳۲. کدام پروتئین به توالی اپراتور متصل می‌شود؟ نتیجه این اتصال در تنظیم بیان ژن چیست؟

مهار کننده – خاموش کردن ژن‌های تجزیه کننده لاکتوز

۳۳. واحد ساختاری مهار کننده چیست؟

آمینواسید

۳۴. در تنظیم بیان ژن از نوع منفی در چه صورت جلوی حرکت رنابسپاراز گرفته می‌شود؟

اتصال مهار کننده به اپراتور

۳۵. لاکتوز موجود در محیط چگونه باعث روشن شدن ژن‌های سازنده آنزیم‌های تجزیه کننده خود می‌شود؟

با اتصال به مهارکننده، شکل آن را تغییر می‌دهد. تغییر شکل مهارکننده، آن را از اپراتور جدا می‌کند و نیز مانع از اتصال آن به اپراتور می‌شود. با برداشته شدن مانع سر راه، رنابسپاراز می‌تواند رونویسی ژن‌ها را انجام دهد

۳۶. لاکتوز با اتصال به کدام پروتئین موجب روشن شدن ژن‌های سازنده آنزیم‌های تجزیه کننده خود می‌شود؟

مهار کننده

۳۷. نتیجه اتصال لاکتوز به مهار کننده در تنظیم بیان ژن‌ها چیست؟

روشن شدن ژن‌های سازنده آنزیم‌های تجزیه کننده لاکتوز

۳۸. در کدام نوع تنظیم بیان ژن، پروتئین‌های خاصی به رنابسپاراز کمک می‌کنند تا بتواند به راه انداز متصل شود و رونویسی را شروع کند؟

تنظیم بیان ژن مثبت

۳۹. در تنظیم بیان ژن مثبت رنابسپاراز چگونه به راه انداز متصل می‌شود؟

به کمک پروتئین‌های خاصی به نام فعال کننده

۴۰. روشن و خاموش شدن ژن‌های سازنده آنزیم‌های تجزیه کننده کدام قند از نوع تنظیم مثبت است؟

مالتوز

۴۱. روشن و خاموش شدن ژن‌های سازنده آنزیم‌های تجزیه کننده مالتوز از چه نوع است؟

تنظیم مثبت

۴۲. توالی جایگاه اتصال فعال کننده در کدام نوع تنظیم بیان ژن نقش دارد؟

تنظیم مثبت پروکاریوت‌ها

۴۳. واحد ساختاری فعال کننده چیست؟

آمینواسید

۴۴. در تنظیم بیان ژن از نوع مثبت در چه صورت  رونویسی شروع می‌شود؟

در صورتی که  پروتئین‌های خاصی به نام فعال کننده به رنابسپاراز کمک کنندتا بتواند به راه انداز متصل شود.

۴۵. مالتوز موجود در محیط چگونه باعث روشن شدن ژن‌های سازنده آنزیم‌های تجزیه کننده خود می‌شود؟

با اتصال مالتوز به فعال کننده باعث پیوستن آن به جایگاه اتصال شده و پس از اتصال به رنابسپاراز کمک می‌کند تا به راه انداز متصل شود و رونویسی شروع شود.

۴۶. مالتوز با اتصال به کدام پروتئین موجب روشن شدن ژن‌های سازنده آنزیم‌های تجزیه کننده خود می‌شود؟

فعال کننده

۴۷. نتیجه اتصال مالتوز به فعال کننده در تنظیم بیان ژن‌ها چیست؟

روشن شدن ژن‌های سازنده آنزیم‌های تجزیه کننده مالتوز

۴۸. در کدام نوع تنظیم بیان ژن، پروتئین‌های خاصی به رنابسپاراز کمک می‌کنند تا بتواند به راه انداز متصل شود و رونویسی را شروع کند؟

تنظیم بیان ژن مثبت

۴۹. در کدام جانداران تنظیم بیان ژن در مراحل بیشتری انجام می‌شود و پیچیده تر است؟

در یوکاریوت‌ها پیچیده تر از پروکاریوت‌ها است و می‌تواند در مراحل بیشتری انجام شود.

۵۰. در یاخته‌های یوکاریوت‌ها به ترتیب بیشتر ژن‌ها و برخی از  ژن‌ها  در کجا قرار دارند؟

در یاخته‌های یوکاریوت‌ها بیشتر ژن‌ها در هسته و برخی در راکیزه و دیسه‌ها قرار دارند.

۵۱. چرا تنظیم بیان ژن‌ها در یوکاریوت‌ها پیچیده تر از پروکاریوت‌ها است؟

یاخته‌های یوکاریوت‌ها، به وسیله غشاها به بخش‌های مختلفی تقسیم شده اند. بنابراین اگر یاخته بخواهد نسبت به یک ماده واکنش نشان دهد باید این عوامل به طریقی از غشاها عبور کنند و ژن‌ها را تحت تأثیر قرار دهند. در یاخته‌های یوکاریوت‌ها بیشتر ژن‌ها در هسته و برخی در راکیزه و دیسه‌ها قرار دارند. در هر یک از این محل‌ها، یاخته می‌تواند بر بیان ژن نظارت داشته باشد.

۵۲. در یوکاریوت‌ها، رنا بسپاراز برای شناسایی راه انداز به کدام پروتئین‌ها نیازمند است؟

عوامل رونویسی.

۵۳. عوامل رونویسی در  تنظیم بیان ژن کدام جانداران موثر است و نقش آن‌ها چیست؟

در یوکاریوت‌ها رنا بسپاراز نمی‌تواند به تنهایی راه انداز را شناسایی کند و برای پیوستن به آن نیازمند پروتئین‌هایی به نام عوامل رونویسی هستند.

۵۴. توالی افزاینده مربوط به توالی دنای کدام جانداران است و نقش آن چیست؟

یوکاریوت‌ها، سرعت و مقدار رونویسی را افزایش می‌دهند.

۵۵. کدام بخش‌های دنا در یوکاریوت‌ها سرعت رونویسی را افزایش می‌دهند؟

توالی افزاینده

۵۶. واحد ساختاری عوامل رونویسی چیست؟

آمینواسید

۵۷. عوامل رونویسی چگونه مقدار رونویسی ژن را تغییر می‌دهند؟

گروهی از عوامل رونویسی با اتصال به نواحی خاصی از راه انداز، رنابسپاراز را به محل راه انداز هدایت می‌کند، چون تمایل پیوستن این پروتئین‌ها به راه انداز در اثر عواملی تغییر می‌کنند، مقدار رونویسی ژن آن هم تغییر می‌دهند.

۵۸. در  کدام جانداران رنابسپاراز به تنهایی نمی‌تواند به راه انداز متصل شود و برای اتصال رنابسپاراز به راه انداز، نیازمند پروتئین هستند؟ نام آن پروتئین‌ها چیست؟

در تنظیم رونویسی مثبت پروکاریوت‌ها: فعال کننده

یوکاریوت‌ها: عوامل رونویسی

۵۹. عوامل رونویسی توانایی اتصال به کدام قسمت‌ها را دارد؟

نواحی خاصی از راه انداز، توالی افزاینده و رنابسپاراز

۶۰. عوامل رونویسی و توالی افزاینده به ترتیب در کدام مرحله تنظیم بیان ژن یوکاریوت‌ها نقش دارند؟

هنگام رونویسی _ هنگام رونویسی

۶۱. در هو هسته ای‌ها کدام موارد نشانگر تنظیم بیان ژن در مراحل غیررو نویسی است؟

اتصال بعضی رناهای کوچک به رنا پیک (بعد از رونویسی)، تغییر در میزان فشردگی فام تن (در سطح فام تنی پیش از رونویسی)، طول عمر رنا پیک (پس از رو نویسی)

۶۲. کدام رنا‌ها می‌توانند از کار رناتن (ریبوزوم) جلو گیری کنند؟ چگونه؟

اتصال بعضی رناهای کوچک مکمل به رنای پیک مثالی از تنظیم بیان ژن پس از رو نویسی است که با اتصال این رناها از کار رناتن جلوگیری می‌شود. در نتیجه عمل ترجمه متوقف و رنای ساخته شده پس از مدتی تجزیه می‌شود.

۶۳. اتصال بعضی از رنا‌های کوچک مکمل به رنای پیک نمونه ای از تنظیم بیان ژن در کدام مرحله می‌باشد؟ در کدام جانداران موثر است؟

پس از رونویسی و در یوکاریوت‌ها

۶۴. کدام عامل می‌تواند عمل ترجمه را از رناهای پیک را متوقف سازد؟

اتصال بعصی از رناهای کوچک مکمل به رنای پیک.

۶۵. مثالی از تنظیم بیان ژن پیش از رونویسی کدام است؟

تغییر میزان فشردگی فام تن.

۶۶. تنظیم بیان ژن در سطح فام تن چگونه صورت می‌گیرد؟

تغییر میزان فشردگی فام تن.

۶۷. تنظیم بیان ژن در سطح فام تن چگونه صورت می‌گیرد؟

یاخته‌ها می‌توانند با تعییر در میزان فشردگی فام تن در بخش‌های خاصی دسترسی رنابسپاراز را به ژن مورد نظر تنظیم کند.