زیست‌شناسی دوازدهم

سوالات تشریحی گفتار سوم فصل ششم زیست‌شناسی دوازدهم ـ ویژه آزمون‌های نهایی


دعای مطالعه [ نمایش ]

بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحیمِ

اَللّهُمَّ اَخْرِجْنى مِنْ ظُلُماتِ الْوَهْمِ

خدايا مرا بيرون آور از تاريكى‏‌هاى‏ وهم،

وَ اَكْرِمْنى بِنُورِ الْفَهْمِ

و به نور فهم گرامى ‏ام بدار،

اَللّهُمَّ افْتَحْ عَلَيْنا اَبْوابَ رَحْمَتِكَ

خدايا درهاى رحمتت را به روى ما بگشا،

وَانْشُرْ عَلَيْنا خَزائِنَ عُلُومِكَ بِرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ

و خزانه‏‌هاى علومت را بر ما باز كن به امید رحمتت اى مهربان‌‏ترين مهربانان.


کتاب «مجموعه جامع سوالات تشریحی زیست‌شناسی دوازدهم ـ گفتار به گفتار، ویژه آزمون‌های نهایی» اثری متمایز در حوزه آموزش زیست‌شناسی است که با گردآوری تمامی سوالات تشریحی آزمون‌های نهایی سال‌های گذشته و تفکیک علمی آن‌ها براساس گفتارهای کتاب درسی، مسیری دقیق و نظام‌مند برای یادگیری مفهومی فراهم می‌سازد.

تدوین این مجموعه توسط برند علمی آینده‌نگاران مغز به مدیریت داریوش طاهری، گامی ارزشمند در جهت ارتقای آموزش هدفمند، تقویت تفکر تحلیلی، و دستیابی دانش‌آموزان به درک عمیق‌تر از زیست‌شناسی دبیرستان است؛ تلاشی درخشان برای پیوند میان تجربه آموزشی و روش‌شناسی علمی در مسیر موفقیت تحصیلی.


فصل از انرژی به ماده


گفتار فتوسنتز در شرایط دشوار


فصل از انرژی به ماده

شامل گفتارهای:

گفتار 1: فتوسنتز: تبدیل انرژی نور به انرژی شیمیایی

گفتار 2: واکنش‌های فتوسنتزی

گفتار 3: فتوسنتز در شرایط دشوار

بارم­‌بندی مربوط به این فصل:

نیم­سال اول: 0 نمره

نیم­سال دوم و شهریور: 2/5 نمره



گفتار 3: فتوسنتز در شرایط دشوار



56- درستی یا نادرستی جمله زیر را بدون ذکر دلیل مشخص کنید. (دی 1401)

روبیسکو به طور اختصاصی با CO2 عمل می­‌کند و تمایلی به اکسیژن ندارد.

نادرست (0/25)

57- از بین کلمات داخل پرانتز، گزینۀ مناسب را انتخاب کنید. (شهریور 1400)

وقتی روزنه‌ها به منظور کاهش تعرق بسته می‌شوند، وضعیت برای نقش (کربوکسیلازی –  اکسیژنازی) آنزیم روبيسکو مساعد می­‌شود.

اکسیژنازی (0/25)

58- در حالتی که میزان CO2 برگ کم و میزان اکسیژن در آن افزایش می‌یابد. (فتوسنتز در شرایط دشوار) (شهریور 1399)

الف) اکسیژن با چه مولکولی ترکیب می‌شود؟

ریبولوزبیس فسفات (0/25)

ب) این فرایند که با مصرف اکسیژن، آزاد شدن CO2 و همراه با فتوسنتز است، چه نامیده می‌شود؟

تنفس نوری (0/25)

59- در عبارت زیر، جواب صحیح را از بین کلمات داخل پرانتز انتخاب کنید. (خرداد 1398)

در تنفس نوری، وضعیت برای نقش (اکسیژنازی – کربوکسیلازی) آنزیم روبيسکو مساعد می‌شود.

اکسیژنازی (0/25)

60- دربارۀ فتوسنتز به پرسش زیر پاسخ دهید. (دی 1401)

مولکول سه کربنی ایجاد شده در تنفس نوری برای بازسازی چه مولکولی به مصرف می‌رسد؟

ریبولوزبیس فسفات (0/25)

61- در مورد از انرژي به ماده به پرسش­ زیر پاسخ دهید. (خرداد 1399)

در تنفس نوري، CO2 آزاد شده، حاصل تجزیۀ مولکول دو کربنی است یا مولکول سه کربنی؟

مولکول دو کربنی (0/25)


فتوسنتز در گیاهان C4


62- در مورد فتوسنتز به پرسش زیر پاسخ دهید. (خرداد 1400)

یاخته‌های غلاف آوندي، در گیاهان C4 و گیاهان C3 چه تفاوتی با هم دارند؟

یاخته­هاي غلاف آوندي در گیاهان C4 سبزدیسه دارند ولی در گیاهان C3 سبزدیسه ندارند. یا اینکه (در گیاهان C4 یاخته‌های غلاف آوندي توانایی فتوسنتز دارند ولی در گیاهان C3  این یاخته‌­ها توانایی فتوسنتز را ندارند) (0/5)

63- در جدول زیر، ویژگی­ ذکر شده، مربوط به کدام گروه از گیاهان است؟  (خرداد 1399)

«الف»

تثبیت اولیۀ کربن در میانبرگ و انجام چرخۀ کالوین در غلاف آوندي

الف) گیاهان C4 (0/25)

64- در مورد فتوسنتز گیاهان به پرسش‌ زیر پاسخ دهید. (خرداد 1398)

در چه گیاهانی تثبیت اوليۀ کربن و چرخۀ کالوین در دو نوع یاخته متفاوت انجام می‌شود؟

گیاهان C4 (0/25)

65- درستی یا نادرستی عبارت‌ زیر را بدون ذکر دلیل مشخص کنید. (دی 1398)

تثبیت کربن در گیاهان C4 در دو مرحله، ابتدا در یاخته‌های غلاف آوندی و سپس در یاخته‌های میانبرگ انجام می‌شود.

نادرست (0/25)

66- به پرسش­ زیر پاسخ دهید. (خرداد 1399 روزانه)

تفاوت آنزیم روبیسکو با آنزیمی که در ترکیب CO2 با اسید سه کربنی در گیاهان  C4 و CAM نقش دارد، چیست؟

 آنزیمی که در ترکیب CO2 با اسید سه کربنی و تشکیل اسید چهار کربنی نقش دارد، برخلاف روبیسکو به طور اختصاصی با CO2 عمل می‌کند و تمایلی به اکسیژن ندارد. (0/5)

67- مورد زير به تثبيت كربن در كدام گروه از گياهان اشاره دارد؟ (خرداد 1401)

در این گروه از گیاهان، در یاخته‌ی میانبرگ‌، CO2 با اسید سه کربنه ترکیب شده و اسیدی چهار کربنه را ایجاد می‌کند.

C4 (0/25)

68- به سؤال زیر دربارۀ از انرژی به ماده پاسخ دهید. (شهریور 1398)

در گیاهان C4، اسید چهار کربنی در کدام یاخته‌های برگ ایجاد می‌شود؟

یاخته‌های میانبرگ (0/25)

69- در عبارت‌ زیر جای خالی را با کلمه مناسب کامل کنید. (شهریور 1400)

در گیاهان  C4، اسید چهار کربنی از یاخته‌های میانبرگ از طریق پلاسمودسم­‌ها به یاخته‌های……………………….. منتقل می‌شود.

غلاف آوندی (0/25)

70- از بین کلمات داخل پرانتز، گزینه مناسب را انتخاب کنید. (دی 1400)

در گیاهان C4 آنزیم روبیسکو در یاخته‌های (غلاف آوندی – میانبرگ) فعال است.

میانبرگ (0/25)


فتوسنتز در گیاهان    CAM


71- شکل مقابل فتوسنتز در گیاهان CAM را نشان می‌دهد. دو ویژگی مناطقی که این گیاهان در آنجا زندگی می‌کنند، را بنویسید. (دی 1397)

شکل مقابل فتوسنتز در گیاهان CAM را نشان می‌دهد. دو ویژگی مناطقی که این گیاهان در آنجا زندگی می‌کنند، را بنویسید. (دی 1397)

این گیاهان در مناطقی زندگی می‌کنند که با مسئله دما و نور شدید در طول روز و کمبود آب مواجه‌اند. (ذکر دو مورد) (0/5)

72- در مورد فتوسنتز به پرسش زیر پاسخ دهید. (خرداد 1400)

گیاهان CAM براي جلوگیري از هدر رفتن آب در دماي بالا و نور شدید، چه سازشی دارند؟ 

در این گیاهان روزنه­‌ها در طول روز بسته و در شب بازند. (0/5)

73- در جدول زیر، ویژگی­ ذکر شده، مربوط به کدام گروه از گیاهان است؟  (خرداد 1399)

«الف»

تثبیت اولیۀ کربن در شب

الف) گیاهان CAM (0/25)

74- در مورد فتوسنتز گیاهان به پرسش‌ زیر پاسخ دهید. (خرداد 1398)

در گیاهان CAM، چرخۀ کالوین در چه موقعی از شبانه­‌روز انجام می‌شود؟

روز (0/25)

75- در ارتباط با چرخۀ کالوین به پرسش‌ زیر پاسخ دهید. (دی 1400)

این چرخه در گیاهان CAM در چه زمانی انجام می‌شود؟

در روز (0/25)

76- در مورد از انرژی به ماده به پرسش‌ زیر پاسخ دهید. (شهریور 1399)

چه تفاوتی میان تثبیت کربن در گیاهان C4 و گیاهان CAM وجود دارد؟

تثبیت کربن در گیاهان CAM، مانند گیاهان C4 است، با این تفاوت که تثبیت کربن در آنها در یاخته‌های متفاوت نیست و به عبارتی تقسیم‌­بندی مكانی نشده، بلکه در زمان‌های متفاوت انجام می‌شود. (0/5)

77- مورد زير به تثبيت كربن در كدام گروه از گياهان اشاره دارد؟ (خرداد 1401)

در این گروه از گیاهان تثبیت کربن در زمان‌های متفاوت انجام می‌شود.

CAM (0/25)

78- در عبارت‌ زیر، جواب صحیح را از بین کلمات داخل پرانتز انتخاب کنید. (شهریور 1398)

تثبیت اولیۀ کربن در آناناس در (روز – شب) انجام می‌شود.

شب (0/25)

79- دربارۀ فتوسنتز به پرسش زیر پاسخ دهید. (شهریور 1401)

در آناناس تثبیت اولیة کربن در چه زمانی از شبانه روز صورت می‌گیرد؟

تثبیت اولیه کربن در شب صورت می‌گیرد. (0/25)

80- شکل روبرو فتوسنتز در چه گیاهانی را نشان می‌دهد؟ (دی 1399)

شکل مقابل فتوسنتز در گیاهان CAM را نشان می‌دهد. دو ویژگی مناطقی که این گیاهان در آنجا زندگی می‌کنند، را بنویسید. (دی 1397)

گیاهان CAM (0/25)

81- به سؤال زیر دربارۀ از انرژی به ماده پاسخ دهید. (دی 1398)

به گیاهانی که تثبیت کربن در آنها در زمان‌های متفاوت انجام می‌شود، چه می­گویند؟

گیاهان CAM (0/25)

82- دربارۀ فتوسنتز به پرسش زیر پاسخ دهید. (دی 1401)

اگر pH عصاره گیاهی در آغاز روشنایی نسبت به آغاز تاریکی اسیدی‌تر باشد، گیاه چه نوع فتوسنتزی دارد؟

گیاهان CAM (کَم) (0/25)

فعالیت 5: گفت‌­وگو کنید

سه گیاه الف، ب و پ داریم. با فرض اینکه فتوسنتز هیچ یک از این گیاهان یکسان نباشد، به پرسش‌­های زیر پاسخ دهید.

1- الف) عصارۀ برگ هر یک از این گیاهان در دو زمان، یکی در آغاز تاریکی (شب) و دیگری در آغاز روشنایی (صبح) استخراج و pH آنها اندازه­‌گیری شد. pH عصارۀ گیاه ب در آغاز روشنایی نسبت به آغاز تاریکی اسیدی­تر بود. گیاه «ب» چه نوع فتوسنتزی دارد؟

فتوسنتز گیاه «ب»  از نوع CAM است. زیرا گیاه در طول شب اسید چهار کربنی تولید کرده است، بنابراین در آغاز روشنایی pH اسیدی‌تری دارد.

ب) برای تشخیص نوع فتوسنتز گیاه الف و پ چه راهی پیشنهاد می­‌دهید؟ آیا ساختار این گیاهان در تشخیص نوع فتوسنتز به شما کمک می‌­کند؟

چون در گیاهان C4، کربن‌دی‌اکسید در یاخته‌های میانبرگ با اسیدی سه کربنی ترکیب و اسید چهار کربنی ایجاد می­‌کند. بنابراین pH یاخته‌های میانبرگ این گیاهان نسبت به یاخته‌های میانبرگ گیاهان C3 اسیدی‌تر است. بله. ساختار برگ این گیاهان و تعداد روزنه‌های هوایی آنها با هم فرق می‌کند.

2- نمودارهای 1 و 2 به ترتیب اثر کربن دی اکسید جوّ و شدت نور را بر فتوسنتز دو گیاه C3 و C4 نشان می‌­دهند. چه نتیجه‌ای از این نمودارها می‌­‌گیرید؟

اثر کربن دی اکسید جوّ و شدت نور را بر فتوسنتز دو گیاه C3 و C4

میزان CO2 محیط بر فتوسنتز گیاهان موثر است و میزان این تاثیر وابسته به نوع فتوسنتز گیاه است. چنانچه گیاهان C4 در محدوده­ای از میزان کربن‌­دی­‌اکسید محیط که گیاهان C3 توانایی فتوسنتز ندارند می‌توانند فتوسنتز کنند. البته وقتی میزان CO2 محیط در محدوده ۷۰ تا ۱۰۰ باشد میزان فتوسنتز گیاهان C3 بیشتر از گیاهان C4 است.

با توجه به نمودار ۲ نتیجه می‌گیریم که در شدت نورهای برابر میزان فتوسنتز گیاهان C4 بیشتر است. گیاهان C4 در شدت­های زیاد نور در حالی که روزنه‌­ها بسته شده‌­اند تا از تبخیر آب جلوگیری شود، همچنان میزان CO2 را در محل عملکرد آنزیم روبیسکو بالا نگه می­‌دارند. به همین علت کارایی آنها در چنین شرایطی بیش از گیاهان C3 است.

نکته دیگر: سرعت فتوسنتز با افزایش شدت نور، تا حدی که همه رنگیزه‌ها مورد استفاده قرار گیرند، زیاد می‌شود. در این حالت فتوسنتز به نقطه اشباع خود می‌رسد، زیرا رنگیزه‌ها در این حالت نمی‌توانند نور بیشتری جذب کنند. افزایش تراکم گاز دی‌اکسیدکربن نیز تا حدی معین موجب افزایش سرعت فتوسنتز می‌شود.

 

جانداران فتوسنتزکنندۀ دیگر: باکتری­‌ها


83- در عبارت زیر جای خالی را با کلمه مناسب کامل کنید. (دی 1401)

باکتری‌هایی که فتوسنتز می‌کنند، ……………………….. ندارند، اما دارای رنگیزه‌­های جذب کننده نورند.

سبزدیسه (کلروپلاست) (0/25)

84- در عبارت‌ زیر، جواب صحیح را از بین کلمات داخل پرانتز انتخاب کنید. (خرداد 1399)

سیانوباکتری­ها، جزء باکتری‌های فتوسنتزکننده (اکسیژن­‌زا – غیراکسیژن‌زا) هستند.

اکسیژن­‌زا (0/25)

85- در مورد «جانداران فتوسنتزکنندۀ دیگر» به پرسش‌ زیر پاسخ دهید. (دی 1397)

یک باکتری فتوسنتزکننده اکسیژن­‌زا را نام ببرید؟

سیانوباکتری­‌ها (0/25)

86- دربارۀ فتوسنتز به پرسش زیر پاسخ دهید. (شهریور 1401)

باکتری‌های گوگردی ارغوانی و سبز جزء کدام گروه از باکتری‌های فتوسنتزکننده هستند؟

باکتری‌های فتوسنتزکننده غیراکسیژن­‌زا (0/25)

87- به سؤال زیر دربارۀ از انرژی به ماده پاسخ دهید. (شهریور 1398)

نام رنگیزه فتوسنتزی باکتری‌های فتوسنتز کننده غیراکسیژن‌­زا چیست؟

باکتریوکلروفیل (0/25)

88- به پرسش­ زیر پاسخ دهید. (شهریور 1399 روزانه)

منبع تأمین الکترون در باکتري­‌هاي گوگردي چه مولکولی است؟ 

H2S (0/25)

89- در عبارت­ زیر جای خالی را با کلمه مناسب پر کنید. (دی 1399)

در باکتری­های گوگردی منبع تأمين الكترون………………… است.

H2S (0/25)

90- در مورد جانداران فتوسنتز کنندۀ دیگر به پرسش‌ زیر پاسخ دهید. (خرداد 1398)

از چه باکتری‌هایی در تصفیۀ فاضلاب‌ها برای حذف هیدروژن سولفید استفاده می‌کنند؟

باکتری‌های گوگردی (0/25)


جانداران فتوسنتزکنندۀ دیگر: آغازیان


91- در مورد جانداران فتوسنتز کنندۀ دیگر به پرسش‌ زیر پاسخ دهید. (خرداد 1398)

یک آغازی تک یاخته‌ای را نام ببرید که در صورت نبود نور، سبزدیسه‌ (کلروپلاست­)های خود را از دست می‌دهد؟

اوگلنا (0/25)


جانداران فتوسنتزکنندۀ دیگر: شیمیوسنتز


92- در مورد «جانداران فتوسنتز کنندۀ دیگر» به پرسش‌ زیر پاسخ دهید. (دی 1397)

چه نوع باکتری‌هایی در معادن، اعماق اقیانوس‌ها و اطراف دهانه آتشفشان­های زیر آب وجود دارند؟

شیمیوسنتزکننده  (0/25)

93- دربارۀ شیمیوسنتز به پرسش زیر پاسخ دهید. (دی 1401)

باکتری‌های نیترات­‌ساز، انرژی مورد نیاز برای ساختن مواد آلی از مواد معدنی را از چه واکنش‌هایی به دست می‌آورند؟

واکنش‌های شیمیایی به ویژه اکسایش (0/25)

94- در عبارت زیر، جواب صحیح را از بین کلمات داخل پرانتز انتخاب کنید. (خرداد 1398)

باکتری‌های نیترات­‌ساز که آمونیوم را به نیترات تبدیل می‌کنند، از باکتری‌های (شیمیوسنتزکننده – فتوسنتزکننده اکسیژن­‌زا) هستند.

شیمیوسنتزکننده (0/25)

95- در عبارات‌ زیر جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید.

الف) باکتری‌های نیترات‌­ساز که آمونیوم را به نیترات تبدیل می‌کنند، از باکتری‌های …………………. هستند. (شهریور 1398)

شیمیوسنتزکننده (0/25)

ب) باکتری‌های نیترات­‌ساز که ……………. را به نیترات تبدیل می‌کنند، از باکتری‌های شیمیوسنتزکننده هستند. (دی 1398)

آمونیوم (0/25)





انتشار یا بازنشر هر بخش از این محتوای «آینده‌نگاران مغز» تنها با کسب مجوز کتبی از صاحب اثر مجاز است.


کتاب الکترونیکی «جامـــــــع‌ترین و آخــــــــرین پرسش‌های آزمون‌های نهایی زیست‌شناسی دوازدهم»

انتشارات: موسسه آموزشی تالیفی ارشدان

تعداد صفحه: ۱۱۵

 

این کتاب شامل

  • بررسی تمامی امتحان‌های نهایی (از دی‌ماه ۱۳۹۷  تا دی‌ماه ۱۴۰۱) داخل کشور
  • پاسخ تشریحی پرسش‌ها؛ 
  • پاسخ کامل فعالیت‌های کتاب؛ 
  • مطابق با جدیدترین تغییرات کتاب درسی
  • تفکیک موضوعی پرسش‌ها براساس سرفصل‌های کتاب درسی

مجموعه پرسش‌های نهایی زیست





📘 زیست‌شناسی را بازی کنید و موفقیت را تجربه کنید

با جای‌خالی‌های تعاملی، متن‌ها را خودتان کامل کنید، فکر کنید و یاد بگیرید. فوراً کلیک کنید و تجربه یادگیری تعاملی را آغاز کنید!







امتیاز نوشته:

میانگین امتیازها: 5 / 5. تعداد آراء: 91

اولین نفری باشید که به این پست امتیاز می‌دهید.

داریوش طاهری

نه اولین، اما در تلاش برای بهترین بودن؛ نه پیشرو در آغاز، اما ممتاز در پایان. ---- ما شاید آغازگر راه نباشیم، اما با ایمان به شایستگی و تعالی، قدم برمی‌داریم تا در قله‌ی ممتاز بودن بایستیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا