آزمایشگاه علوم تجربیعلوم پایه

زعفران اصل یا رنگ زرد تقلبی؛ پاسخ پرسش‌‌های کتاب آزمایشگاه علوم تجربی

آزمایشگاه علوم تجربی فصل دوم

برای دانلود پی‌دی‌اف آزمایشگاه علوم تجربی فصل دوم، اینجا کلیک نمایید.

۱۴ محلول نمکی حساس

• مقدار mL 15 آب در یک بشر بریزید و به آن g ۵/۲ نمک خوراکی اضافه کنید.

• بعد از حل شدن کامل نمک در آب، محلول را به بالون حجمی ۵۰ میلی لیتری منتقل کنید.

• مقداری آب به بالون اضافه کرده، و محلول را با تکان دادن همگن کنید.

• با دقت تا خط نشانه به بالون آب اضافه و دوباره محلول را همگن کنید.

• مقدار mL ۵ از محلول آب نمک را به لوله آزمایش منتقل کنید. کم کم به محلول، نمک خوراکی اضافه کنید. و محلول را هم بزنید. چه مشاهده می‌کنید؟ علت آن چیست؟

نمک اضافه شده حل می‌شود زیرا محلول در لوله آزمایش سیر نشده است. 

• افزودن نمک را تا جایی که دیگر نمکی حل نشود، ادامه دهید. چه نوع محلولی ساخته‌اید؟

اگر افزودن نمک را ادامه دهیم تا جایی که دیگر نمک حل نشود و ته لوله آزمایش رسوب کند، محلول سیر شده به دست می‌آید.

• محلول شفاف رویی را به لوله آزمایش جدید منتقل کنید.

• در زیر هود، چند قطره محلول هیدروکلریک اسید غلیظ را با احتیاط، به آن اضافه کنید. چه تغییری مشاهده می‌کنید؟

اگر به محل سیر شده نمک خوراکی، قطره‌قطره هیدروکلریک اسید غلیظ اضافه نماییم، بخشی از نمک حل شده رسوب می‌کند.

• حدود mL3 آب مقطر به محلول داخل لوله آزمایش اضافه کنید. چه مشاهده می‌کنید؟

با اضافه کردن آب به محلول داخل لوله آزمایش مجدداً نمک رسوب شده، حل می‌شود. 

محلول نمکی حساس

پرسش

۱- محلول تهیه شده در بالون، چند درصد جرمی _ جرمی است؟

اگر چگالی آب را ۱ ۱-gmL در نظر بگیریم خواهیم داشت؛

آزمایشگاه علوم تجربی

۲- مولاریته این محلول را حساب کنید.

ابتدا گرم نمک خوراکی را به مول تبدیل می‌کنیم:

آزمایشگاه علوم تجربی

سپس مولاریته را محاسبه می‌کنیم:

آزمایشگاه علوم تجربی

۳- با توجه به این نکته که انحلال نمک‌ها در آب، فرایندی برگشت‌پذیر است، علت مشاهدات خود را هنگام افزودن اسید و آب به محلول توضیح دهید.

در محلول سیرشده بین نمک رسوب کرده و محلول آن حالت رفت و برگشت زیر برقرار است.

آزمایشگاه علوم تجربی
HCl غلیظ در آب به صورت زیر تفکیک می‌گردد:آزمایشگاه علوم تجربی

در ادامه بخوانید: » بخش اول فصل دوم آزمایشگاه علوم تجربی

۱۵ محلول‌های رنگی

• قبل از شروع کلاس mL ۲۵ از محلول ۲ مول بر لیتر سدیم هیدروکسید، تهیه کنید. چند برگ کلم قرمز را با mL ۱۰۰ آب در همزن برقی خوب مخلوط و سپس صاف کنید.

• mL 7/18 از محلول فوق را به بالون ۲۵ میلی¬لیتری منتقل کنید و با آب به حجم برسانید ( محلول

۵/ ۱ مول بر لیتر سود).

• ۷ بشر ۱۰۰ میلی لیتری انتخاب کنید و در هر کدام mL80 آب و mL ۱ عصاره گل کلم (محلول زیر صافی) بریزید.

• به بشر اول mL ۵ محلول ۲ مول بر لیتر سود، به بشر دوم mL ۵ محلول ۵/۱ مول بر لیتر سود، به بشر سوم mL ۲ محلول ۵/۱ مول بر لیتر سود، به بشر چهارم محلولی اضافه نکنید. به بشر پنجم ۱ قطره محلول سرکه سفید، به بشر ششم mL ۱ محلول سرکه سفید و به بشر هفتم mL ۵ محلول سرکه سفید اضافه کنید. چه تغییراتی را مشاهده می‌کنید؟

• یک میلی لیتر عصاره گل کلم و mL ۸۰ آب را در بشر بریزید و به آن چند قطره شامپو اضافه کنید. چه مشاهده می‌کنید؟

• مرحله قبل را با محلول صابون، محلول شیشه پاک کن و آب گوجه فرنگی تکرار کنید. چه مشاهده می‌کنید؟

• پوسته تخمه آفتاب گردان سیاه رنگ) خام)، پوست بادمجان و گیاه گل گاوزبان نیز می‌تواند همانند کلم قرمز، به عنوان شناساگر اسید و باز استفاده شود.

پرسش

تغییر رنگ در هر بشر را چگونه توجیه می‌کنید؟

۱۶ رسوب شناور

• در یک استوانه مدرج ۲۵۰ میلی لیتری، mL ۲۰۰ آب و یک قاشق پودر لباسشویی دستی (به رنگ سفید و دارای سدیم کربنات) بریزید و هم بزنید.

• در یک بشر، سه قاشق مس (II) سولفات را در mL ۱۰ آب گرم حل کنید.

• با استفاده از یک سرنگ، همه محلول مس (II) سولفات را بردارید. سر سرنگ را به طور کامل وارد محلول کنید.

• با فشاردادن پیستون، مس (II) سولفات را به آرامی درون محلول بیفزایید و همزمان از کنار به استوانه مدرج نگاه کنید. چه مشاهده می‌کنید؟

پرسش

معادله واکنش محلول مس (II) سولفات و پودر سدیم کربنات را بنویسید.

در ادامه بخوانید: » بخش اول فصل سوم آزمایشگاه علوم تجربی

۱۷ زعفران اصل یا رنگ زرد تقلبی

• تکه‌ای کاغذ کروماتوگرافی به اندازه cm 12× ۷ ببرید و با یک مداد، خطی صاف روی آن رسم کنید به گونه‌ای که فاصله خط تا لبه کاغذ ۲ سانتی¬متر باشد.

• در یک شیشه ساعت، محلولی غلیظ از یک رنگ خوراکی زرد تهیه کنید.

• در شیشه ساعت دوم، مقدار خیلی کم زعفران حل شده در آب جوش بریزید.

• در شیشه ساعت سوم، چند قطره از محلول زعفران در آب بریزید و به آن چند قطره رنگ خوراکی زرد (محلول اول) اضافه کنید.

• با استفاده از لوله مویین یک نقطه از محلول رنگ خوراکی زرد (محلول اول)، یک نقطه از زعفران (محلول دوم) و یک نقطه از محلول زعفران و رنگ خوراکی زرد (محلول سوم قرار دهید.

• مدتی صبر کنید تا نقطه‌ها خشک شوند.

• داخل بشر ۵۰۰ میلی متری، مقدار mL ۲۲ آب مقطر، mL ۴ استیک اسید بریزید.

• برش کاغذ کروماتوگرافی را تا بزنید و داخل بشر به گونه‌ای قرار دهید که محل نقطه‌ها، بالای محلول، داخل لوله قرار گیرد.

• اجازه دهید محلول به آرامی در کاغذ کروماتوگرافی به سمت بالا حرکت کند. چه چیزی مشاهده می‌کنید؟

پرسش

۱- چرا مسافت طی شده رنگ‌ها در طول کاغذ متفاوت است؟

۲- آیا بین جاذبه ذرات حل شونده و حلال و سرعت حرکت ذرات، رابطه‌ای وجود دارد؟

۱۸ مولکول‌ها، دست در دست هم

• دوعدد تیغه شیشه‌ای را روی هم قرار دهید. آن‌ها را به کمک کش حلقه‌ای در نزدیکی یکی از لبه‌ها به هم بچسبانید. در طرف دیگر بین تیغه‌ها، یک عدد گیره کاغذ قرار دهید تا تیغه‌ها از هم فاصله داشته باشد.

• یک سر تیغه‌ها را به طور عمودی درون آب رنگی نگه دارید. چه مشاهده می‌کنید؟ این پدیده فیزیکی چگونه توجیه می‌شود؟

پرسش

در شکل روبه رو، جیوه بین دو تیغه قرار گرفته است. شکل قرار گرفتن جیوه را با آب مقایسه کنید.

در ادامه بخوانید: » بخش دوم فصل سوم آزمایشگاه علوم تجربی

۱۹ پرده‌ای از آب

• سعی کنید یک گیره کاغذ را با انگشتان دست روی سطح آب شناور کنید. آیا موفق می‌شوید؟

• گیره کاغذ را به شکل دستگیره درآورید و گیره دیگری را به کمک آن روی سطح آب شناور کنید (مانند شکل ۱).

• بعد از اینکه گیره روی آب شناور شد (شکل ۲)، کمی پودر یا مایع شست وشو به آب اضافه کنید. چه اتفاقی می افتد؟ چه نتیجه‌ای می‌گیرید؟

• آب جوش را داخل یک لیوان بریزید؛ پس از چند لحظه گیره کاغذ را با همان روش روی سطح آب شناور کنید. شناور کردن گیره روی آب سرد راحت‌تر است یا آب داغ؟ چه نتیجه‌ای می‌گیرید؟

پرسش

با یک تکه پارچه توری و یک کش حلقه‌ای، دهانه لیوان شیشه‌ای پر از آب را مانند شکل می‌بندیم. کف دست را روی دهانه لیوان می‌گذاریم و لیوان را وارونه می‌کنیم. سپس دستمان را از دهانه لیوان بر می‌داریم. آب از لیوان نمی‌ریزد. چرا؟

۲۰ اقیانوسی از هوا

• مقداری آب جوش درون بطری پلاستیکی بریزید ودر آن ببندید، سپس با احتیاط تکان دهید.

• در بطری را باز کنید و آب جوش را بیرون بریزید و بلافاصله در بطری را محکم ببندید.

• اندکی صبر کنید. چه تغییری در بطری ایجاد می‌شود؟ چرا؟

پرسش

۱- اگر هوای دو نیم کره (نیم کره‌های ماگدبورگ) به هم چسبیده را خالی کنیم، دو نیم کره به /سانی از هم جدا نمی‌شوند؛ چرا؟

۲- چگونه می‌توان آزمایش نیم کره‌ها را بدون پمپ تخلیه هوا انجام داد؟

۲۱ نی غواص

• بخشی (حدود cm ۱) از یک سر نی پلاستیکی شفاف به طول تقریبی cm ۱۰ را تا کنید و آن را با چسب نواری ببندید (شکل ۱).

• به سر دیگر نی، ۲ یا ۳ گیره کاغذ، هم¬راستا بانی قرار دهید (شکل ۲).

• نی را داخل آب قرار دهید به طوری که به صورت عمودی شناور گردد (شکل ۳).

• نی و گیره‌ها را درون بطری پلاستیکی پر از آب قرار دهید و در آن را ببندید (شکل ۴). به دقت به درون نی نگاه کنید. درون آن چه می‌بینید؟

• بطری آب را با دو دست محکم فشار دهید. چه اتفاقی می افتد؟

• در حالی که بطری را فشار می‌دهید، به درون نی نگاه کنید. با حالت قبل چه تفاوتی مشاهده می‌کنید؟ توضیح دهید.

پرسش

۱- برای درک بهتر این آزمایش، چه اصولی از فیزیک را باید بدانیم؟

۲- چگونه زیردریایی‌ها به سطح آب می‌آیند؟

در ادامه بخوانید: » بخش سوم فصل سوم آزمایشگاه علوم تجربی

۲۲ شناوری

• دهانه مخروطی شکل یک بطری پلاستیکی را جدا کنید و دو سر تکه نخی را درون قسمت مخروطی بطری پلاستیکی قرار دهید. در بطری را طوری ببندید که قسمت میانی نخ به صورت حلقه درآید.

• وزن ۲۰۰ گرمی (یا هر جسم دیگری را به نخ بیاویزید.

• مجموعه را در آب درون یک ظرف بزرگ شناور کنید (شکل ۱). سطح آب درون ظرف را روی بدنه بطری نشانه گذاری کنید.

• وزنه را از انتهای بطری بردارید و درون بطری بگذارید. دوباره مجموعه را روی سطح آب شناور، و سطح آب درون ظرف را روی بدنه بطری نشانه گذاری کنید (شکل ۲).

پرسش

چه تفاوتی در میزان فرورفتن بطری در آب در دو حالت وجود دارد؟ علت را بررسی کنید.

۲۳ پرسرعت اما کم فشار

• به کمک یک سشوار روشن سعی کنید یک توپ (پینگ پونگ) را در هوا شناور نگه دارید.

• به آرامی سشوار را از حالت عمودی به حالت مایل درآورید و سعی کنید توپ را همچنان به حالت شناور

نگه دارید. علت شناور ماندن توپ را در این حالت بررسی کنید.

• با رسم یک شکل ساده، نیروهای وارد بر توپ را رسم کنید. چه نیرویی، نیروی وزن توپ را متوازن می‌کند؟

پرسش

دهانه مخروطی شکل بطری پلاستیکی را مانند شکل جدا کنید. روی در بطری سوراخی به قطر تقریبی۱cm ایجاد کنید. به کمک انگشت توپ پینگ پونگ را درون دهانه بطری نگه دارید. از سوراخ در بطری به شدت فوت کنید. پس از رها کردن توپ با اینکه هوا به سرعت از اطراف توپ می‌گذرد، چرا توپ نمی‌افتد؟

۲۴ انرژی به انرژی

• دو سر یک لامپ LED را به پایانه‌های یک بلندگوی پیزوالکتریک وصل کنید. (هنگام اتصال بلندگو به

قطب‌های مثبت و منفی لامپ LED دقت کنید.)

• با انگشت، روی صفحه بلندگو ضربه‌هایی بزنید؛ چه اتفاقی می افتد؟ (برای مشاهده بهتر آزمایش مناسب

است که نور محیط را کم کنید).

• تبدیل‌های انرژی را در این پدیده نام ببرید.

پرسش

اگر نقطه اتصال دو فلز غیر هم جنس را گرم کنیم، عقریه میکروآمپر سنج، عبور جریان را نشان می‌دهد. علت را بررسی کنید. چه کاربردهایی برای این تبدیل انرژی می‌شناسید؟ نام ببرید.

۲۵ انتقال انرژی

• توپ بسکتبال را از ارتفاع حدود ۵۰ سانتی¬متری رها کنید و مقدار بالا آمدن آن را به خاطر بسپارید.

• توپ کوچک‌تری مانند تنیس با والیبال را از همان ارتفاع رها کنید و میزان بالا آمدن آن را به خاطر بسپارید. آیا این توپ نیز مانند توپ بسکتبال تا همان ارتفاع بالا می‌آید؟

• توپ کوچک‌تر را روی توپ بسکتبال قرار دهید و هر دو را در ارتفاع حدود ۵۰ سانتی متری نگه دارید. سپس توپ‌ها را با هم رها کنید. آیا توپ بالایی تا همان ارتفاع قبلی بالا می‌آید؟ توضیح دهید.

پرسش

درشکل هنگامی که دوک‌های به هم چسبیده را در پایین ریل شیب دار قرار می‌دهیم، دوک از ریل شیب دار بالا می‌رود. علت چیست؟

۲۶ جابه جایی گرما

• در دستگاه جریان همرفتی هوا، ابتدا شمع را روشن کنید و سپس لوله شیشه‌ای را مانند شکل روی آن قرار دهید. حدود یک دقیقه صبر کنید، چه اتفاقی می افتد؟ چرا؟

• دوباره شمع را روشن کنید. در حالی که تیغه فلزی دستگاه درون لوله شیشه‌ای قرار دارد، لوله را روی شمع روشن قرار دهید.

• مدتی صبر کنید. چه اتفاقی برای شمع می افتد؟ چرا؟

• در حالی که شمع روشن و تیغه فلزی در استوانه شیشه‌ای قرار داده شده است، یک عود برافروخته را نزدیک دهانه استوانه شیشه‌ای بگیرید. چه اتفاقی می افتد؟ چرا؟

پرسش

اگر کیسه کاغذی خالی چای (Tea bag) را به صورت قوطی در آوریم و مانند شکل بالای آن را آتش بزنیم پس از سوختن، باقیمانده‌های آن به طرف بالا می‌رود. چه عامل مشترکی میان این پدیده و جریان همرفتی در گازها وجود دارد؟ توضیح دهید.

۲۷ از گرما تا حرکت

• درون مخزن ماشین بخار، مقداری آب و چند قطره روغن ماشین بریزید. ماده سوختنی را درون آتشدان بریزید و در جای خود بگذارید. مطمئن شوید که مخزن بخار، سوپاپ اطمینان داشته باشد.)

• ماده سوختنی را آتش بزنید و مدتی صبر کنید تا آب داخل مخزن به جوش آید. چه اتفاقی می افتد؟ چرا؟

• ساختار و سازوکار این نوع ماشین بخار را به دقت بررسی و با ماشین‌های گرمایی مقایسه کنید.

• قسمت‌های مختلف برش مدل موتور چهار زمانه را بررسی کنید.

• به کمک دستگیره مدل، محور موتور را بچرخانید. به چگونگی باز و بسته شدن سوپاپ‌ها و حرکت پیستون دقت کنید. در کدام مرحله، ماده کاری (سوخت و اکسیژن) کار انجام می‌دهد؟

پرسش

این نوع ماشین‌ها (موتور چهارزمانه) در چه وسایلی کاربرد دارند؟

۲۸ قایق بخار

• یک قوطی آلومینیمی نوشابه تهیه کنید. آن را مانند شکل نصف کنید و دو سوراخ در انتهای آن ایجاد کنید. سپس یک لوله آلومینیمی به طول cm ۵۰ و قطر تقریباً mm ۶ را مانند شکل خم کنید (مواظب باشید هنگام خم کردن لوله، مسیر آن بسته نشود).

• دو انتهای لوله آلومینیمی را از دو سوراخ انتهای قوطی به گونه‌ای عبور دهید و با استفاده از چسب حرارتی درزهای اطراف آن را بگیرید.

• یک طرف لوله را زیر شیر آب بگیرید تا لوله از آب پر و آب از طرف دیگر آن خارج گردد. اینک دو انتهای لوله را با انگشت بگیرید و مجموعه را داخل یک تشت پر از آب بگذارید.

• یک شمع کوتاه را زیر قسمت حلقه‌ای لوله قرار دهید و مدتی صبر کنید تا آب داخل لوله به جوش آید. چه اتفاقی می افتد؟ توضیح دهید.

پرسش

آیا قایقی که به این شیوه راه¬اندازی شده است، یک ماشین گرمایی است؟ این قایق تا چه زمانی به حرکت خود ادامه خواهد داد؟

منبع
chap.sch.ir

داریوش طاهری

✍ اولین نیستیم ولی امید است بهترین باشیم. خوب زیستن یاد گرفتنی است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا