پاسخ فعالیت های فصل سوم کتاب زیست شناسی یازدهم

پاسخ فعالیت‌های کتاب زیست‌شناسی 2

– یازدهم –

جواب فعالیت‌های فصل سوم زیست یازدهم تجربی

پاسخ و حل سوال های فعالیت های گفتار 1 و 2 فصل سوم کتاب زیست شناسی 2 پایه یازدهم تجربی

جواب فعالیت های فصل ۳ زیست یازدهم تجربی؛ در این مطلب به پاسخ و جواب سوالات فعالیت های صفحه ۴۰، ۴۲، ۴۴، ۵۱ و ۵۲ گفتار ۱ و ۲ فصل 3 سوم «دستگاه حرکتی» کتاب زیست شناسی 2 پایه یازدهم رشته تجربی پرداخته ایم.

فصل دستگاه حرکتی

فعالیت ۱ صفحه ۴۰ فصل سوم زیست یازدهم

فعالیت ۱ سال گذشته با ساختار بافت پیوندی و اجزای آن آشنا شدید.

الف) با توجه به اطلاعات قبلی هر بافت پیوندی از چه بخش‌هایی تشکیل شده است؟

هر بافت پیوندی از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

• یاخته‌ها (بخش سلولی)
• رشته‌های پروتئینی
• مادهٔ زمینه‌ای

ب) ماده زمینه‌ای استخوان توسط چه بخشی ساخته می‌شود؟

مادهٔ زمینه‌ای استخوان توسط بخش سلولی بافت پیوندی، یعنی یاخته‌های استخوان‌ساز (استئوبلاست‌ها) ساخته و ترشح می‌شود.

⭐ نکتهٔ طلایی کنکوری:

بافت پیوندی = یاخته‌ها + رشته‌ها + مادهٔ زمینه‌ای

مادهٔ زمینه‌ای استخوان را بخش سلولی (استئوبلاست‌ها) می‌سازد.

فعالیت ۲ صفحه ۴۲ فصل سوم زیست یازدهم

فعالیت ۲

به طور کلی تراکم توده استخوانی در زنان و مردان با هم تفاوت دارد. جدول زیر تراکم استخوانی زنان و مردان را در سنین مختلف نشان می‌دهد.

میانگین تراکم استخوان

طرح پرسش از اعداد جدول در همه آزمون‌ها از جمله کنکور سراسری ممنوع است.

۱- منحنی تغییر تراکم توده استخوانی را در دو جنس رسم کنید.

با رسم داده‌های جدول، مشاهده می‌شود که منحنی هر دو جنس روندی نزولی دارد؛ یعنی با افزایش سن، تراکم تودهٔ استخوانی در زنان و مردان کاهش می‌یابد. شیب کاهش در زنان بیشتر از مردان است.

۲- در کدام جنس تراکم استخوان بالاتر است؟

در تمام سنین جدول، تراکم تودهٔ استخوانی مردان از زنان بیشتر است.

۳- بین سنین ۲۰ تا ۵۰ سالگی شدت تغییرات تراکم استخوان در مردان بیشتر است یا زنان؟

شدت کاهش تراکم استخوان در زنان بیشتر از مردان است؛ بنابراین زنان در این بازهٔ سنی کاهش بیشتری را تجربه می‌کنند.

فعالیت ۳ صفحه ۴۴ فصل سوم زیست یازدهم

فعالیت ۳

با استفاده از مولاژهای موجود و نمونه‌های آماده میکروسکوپی آزمایشگاه مدرسه، انواع استخوان و بافت‌های استخوانی را مشاهده و با هم مقایسه کنید.

• استخوان متراکم: فشرده، سخت و دارای استئون‌های منظم است و بیشتر در بخش خارجی استخوان قرار دارد.
• استخوان اسفنجی: دارای تیغه‌های استخوانی و حفره‌های فراوان است، سبک‌تر بوده و بیشتر در انتهای استخوان‌های بلند و داخل استخوان‌های پهن دیده می‌شود. مغز استخوان در فضاهای آن قرار دارد.

⭐ نکتهٔ طلایی کنکوری:

• با افزایش سن، تراکم استخوان در هر دو جنس کاهش می‌یابد.
• تراکم استخوان در مردان همواره بیشتر از زنان است.
• سرعت کاهش تراکم استخوان در زنان بیشتر است، به‌ویژه پس از یائسگی.
• استخوان متراکم = استحکام بیشتر | استخوان اسفنجی = سبک‌تر و محل استقرار مغز استخوان.

فعالیت ۴ صفحه ۵۱ فصل سوم زیست یازدهم

فعالیت ۴

الف) به نظر شما چه تفاوت‌هایی بین دوندگان دوی صدمتر و ماراتن از نظر تعداد و درصد تارهای ماهیچه‌ای تند و کند وجود دارد؟

دوندگان دوی صدمتر به سرعت و قدرت انفجاری زیادی نیاز دارند؛ بنابراین درصد تارهای ماهیچه‌ای تند در ماهیچه‌های آن‌ها بیشتر است. این تارها سریع‌تر منقبض می‌شوند و نیروی زیادی تولید می‌کنند.

در مقابل، دوندگان ماراتن به فعالیت طولانی‌مدت و استقامتی نیاز دارند؛ بنابراین درصد تارهای ماهیچه‌ای کند در آن‌ها بیشتر است. این تارها دیرتر خسته می‌شوند و برای فعالیت طولانی مناسب‌ترند.

ب) کدام گروه هنگام فعالیت ورزشی حرفه‌ای خود به اکسیژن نیاز بیشتری دارند؟

دوندگان ماراتن به اکسیژن بیشتری نیاز دارند؛ زیرا فعالیت آن‌ها طولانی‌مدت است و بیشتر به تنفس یاخته‌ای هوازی برای تولید ATP وابسته است.

پ) مقدار میوگلوبین ماهیچه‌های مؤثر در ورزش حرفه‌ای این ورزشکاران چه تفاوتی دارد؟

مقدار میوگلوبین در ماهیچه‌های دوندگان ماراتن بیشتر است؛ زیرا تارهای کند دارای میتوکندری و مویرگ‌های بیشتری هستند و برای مصرف مداوم اکسیژن و تولید انرژی هوازی به ذخیره و انتقال بیشتر اکسیژن نیاز دارند.

⭐ نکتهٔ طلایی کنکوری:

• دوی سرعت ← تار تند بیشتر ← انقباض سریع و قدرت زیاد ← خستگی زودتر
• ماراتن ← تار کند بیشتر ← میوگلوبین و میتوکندری بیشتر ← مصرف اکسیژن بیشتر ← مقاومت در برابر خستگی.

فعالیت ۵ صفحه ۵۲ فصل سوم زیست یازدهم

فعالیت ۵

با استفاده از منابع علمی تحقیق کنید هریک از انواع اسکلت درونی یا بیرونی چه مزایا و محدودیت‌هایی دارند. نتایج تحقیق خود را به صورت گزارش در کلاس ارائه کنید.

مزایا و محدودیت‌های اسکلت درونی و اسکلت بیرونی

اسکلت بیرونی:

• مزایا: محافظت بسیار خوب از اندام‌های داخلی، کاهش تبخیر آب و ایجاد تکیه‌گاه مناسب برای ماهیچه‌ها.

• محدودیت‌ها: با رشد جانور باید پوست‌اندازی انجام شود و با افزایش اندازهٔ بدن، اسکلت بیرونی سنگین‌تر می‌شود؛ بنابراین اندازه و رشد جانور را محدود می‌کند.

اسکلت درونی:

• مزایا: همراه با بدن رشد می‌کند، امکان افزایش اندازهٔ بدن و حرکت‌های متنوع‌تر را فراهم می‌کند و محل اتصال ماهیچه‌های قوی است.

• محدودیت‌ها: نسبت به اسکلت بیرونی، محافظت کمتری از سطح خارجی بدن دارد و برای حفاظت از اندام‌ها به بافت‌های دیگری مانند پوست و ماهیچه‌ها نیز نیاز است.

نتیجه‌گیری:
اسکلت بیرونی برای حفاظت و کاهش اتلاف آب مناسب‌تر است، اما رشد و افزایش اندازهٔ بدن را محدود می‌کند. در مقابل، اسکلت درونی امکان رشد، جثهٔ بزرگ‌تر و حرکات پیچیده‌تر را فراهم می‌سازد.

⭐ نکتهٔ طلایی کنکوری:
اسکلت بیرونی ← حفاظت بیشتر، ولی محدودیت رشد و نیاز به پوست‌اندازی
اسکلت درونی ← رشد همراه بدن، جثهٔ بزرگ‌تر و تحرک بیشتر.