موفقیت

مروری بر یک حاشیه هنری پس از درگذشت «مریم میرزاخانی»

 

در روزهای گذشته، در جوی که پس از درگذشت مریم میرزاخانی شکل گرفت، لوگوی سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان (سمپاد) همراه نقدهایی در فضای دست به دست می‌شود. در این میان، افرادی معتقدند که این لوگو با توجه به سازمانی که برای آن طراحی شده، بیشتر «فرارمغزها» را نشان می‌دهد.

«لوگو»ها یک تصویر نیستند، هر کدام از آن‌ها نشانه‌ای هستند که نه‌تنها روی دیوار و کاغذ و در وب‌سایت‌ها، بلکه در ذهن ما نقش می‌بندند و تداعی‌گر موضوعی خاص هستند.

ابراهیم حقیقی – گرافیست – درباره طراحی لوگو معتقد است که نشان تصویری در حقیقت، شناسه یا شناسنامه تصویری یک موسسه، محصول یا حتی یک شخص است. کلمه موسسه در اینجا بخش گسترده‌ای از موسسات، کارخانه‌ها، شرکت‌ها، وزارتخانه‌ها و… را دربرمی‌گیرد. نشان باید ظرفیت تصویری روایت شخص و عملکرد یا کاربرد آن چیزی را که مسوولیت آن را برعهده گرفته، مشخص کند. هر نشانی که درست طراحی شده باشد، در این زمینه موفق خواهد بود.

حتماً بخوانید: آموزش مجازی میدان نبردی که فاتح ندارد

تاریخچه «سمپاد» و حاشیه‌های لوگوی آن

سمپاد

در سال ۱۳۵۵ مرکز دخترانه و پسرانه «تیزهوشان» پایه‌گذاری شد. پس از انقلاب اسلامی، در بازه زمانی سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۶ این مدارس زیر نظر دفتر کودکان استثنایی فعالیت می‌کردند؛ اما در سال ۱۳۶۶ اساسنامه «سمپاد» تصویب شد و مدارس زیرمجموعه آن به‌تدریج در استان‌های کشور گسترش یافتند.

چندی پس از درگذشت مریم میرزاخانی – نابغه ریاضی ساکن آمریکا و از دانش‌آموزان سمپاد – لوگوی این سازمان به شکل گسترده‌ای در فضای مجازی دست به دست شد.

جست‌وجوهای ما برای پیدا کردن نام و نشانی از طراح این لوگو یا تاریخچه‌ای درباره مفهوم آن، نتیجه نداد. به همین دلیل با طرح این پرسش که «آیا این لوگو مناسب سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان یا همان تیزهوشان است؟» به سراغ فرزاد ادیبی – گرافیست – رفت و نظر او را در این‌باره جویا شد.

این نشانه از نظر هنری، کهنه و نخ نماست

فرزاد ادیبی – گرافیست – در این‌باره با اشاره به این‌که من طراح این نشانه را نمی‌شناسم، جست‌وجو نیز کردم، اما نام طراح را پیدا نکردم، گفت: این نشانه از نظر هنری، بسیار کهنه و نخ‌نماست، در حالی که برای چنین موضوعی، باید نو اندیشید و نو کار کرد. امروزه «هنر-فن-رسانه»‌ گرافیک به عرصه‌های جدیدتری وارد شده است که بر این اساس، این نوع طراحی را نه برای این موضوع که برای موضوعات دیگر نیز مناسب نمی‌دانم.

این طراح گرافیک ادامه داد: تناسب نداشتن و ناهماهنگی بین اصل نشانه و آرم جمهوری اسلامی، که انتقادهایی به لحاظ هنری به این آرم نیز وارد است، کاملا مشهود است. تنها نقطه قوت این اثر، محیط بودن آن در ستاره هشت‌پر است که از جهت معنایی و نشانه‌شناسی قابل توجه و تقدیر است. گرچه اقبال به این ستاره، که ستاره پیامبر اسلام (ص) نیز نام یافته، پس از انقلاب، بسیار زیاد و تکراری شده است، اما برای ایران عدد هشت و خود این ستاره، خالی از مفهوم نیست.

ادیبی اظهار کرد: طراحی نشانه، یکی از انتزاعی‌ترین بیان‌ها را در گرافیک دارد. بیان انتزاعی، بیانی وسیع است و در گستره نقد هرمنوتیک می‌توان مفاهیم و برداشت‌های زیادی از آن داشت. این نشانه نیز چنین است. اگر آن را تک‌رنگ (سیاه و سفید) ببینیم، می‌توان تعابیری مانند انفجار سیاهی‌ها، هجوم سیاهی‌ها، صادرات جهانی، رفتن سیاهی‌ها به فراتر از گستره‌ ستاره و ورود روشنی‌ها (فلش‌های نیزه‌گونه‎ نگاتیو) را در آن دید.

این گرافیست تاکید کرد: این اثر برای چنین موضوعی اصلا مناسب نیست. نداشتن رنگ سازمانی و ثابت نیز یکی دیگر از ضعف‌های این لوگو است.

حتماً بخوانید: آموزش مجازی؛ بستری برای ایجاد جوامع یادگیری

سمپادی‌ها درباره این لوگو چه می‌گویند؟

جست‌وجوها درباره این لوگو، شما را به یک تالار گفت‌وگوی اینترنتی دانش‌آموزان «سمپاد» می‌رساند و لوگوی سمپاد یکی از موضوع‌هایی است که در آنجا به بحث گذاشته شده است. در ادامه به نظرهای برخی کاربران سمپاد که در این سایت مطرح کرده‌اند، اشاره شده است:

۱- «می‌تونه منظورش این باشه که همه‌چیز از خدا سرچشمه می‌گیره و مبدأ و منشأ همه‌چیز و همه‌کس فقط خداست.»

۲- «معناش تراوش مغزه، یعنی‌ به جای این‌که هی‌ مطلب و درس هل بدیم تو کله‌مون، باید بذاریم اون، چیز جدیدی بده بیرون.»

۳- «به‌جز اون هشت تا فلش که به جهت‌های مختلف هستند، هشت تا فلش کوچک هم به سمت داخل هست (با دقت نگاه کنین!) این یعنی این‌که ما مغزهای کوچیک رو از همه‌جا می‌گیریم، اونا رو پرورش و مغزهای بزرگ تحویل می‌دهیم! البته در این حین رنگ‌شون هم عوض می‌شه!»

۴- «تا اونجایی که من شنیدم و فهمیدم، این فلش‌ها به معنی اینه که نخبگان ایرانی افکارشونو به بیرون انتقال بدن. این علامت‌ها دقیقا رو به سمت بیرونه. حتی قضیه انتخاب علامه حلی برای مدارس هم قضیش همینه که علامه حلی عراقی بود و اومد ایران، تفکرات شیعه رو توی ایران گسترش داد. البته بعضی‌ها می‌گن منظورش اینه که تفکرات صحیح اسلامی‌ رو انتقال بدن.»

۵- «یعنی تیزهوش‌ها هر کدوم تو یه کاری می‌رن، یکی معتاد می‌شه، یکی فیلسوف، یکی معلم، یکی هکر و…»

۶- «من از یکی شنیده بودم (از یکی از معلم‌ها) که این لوگو، یعنی استعدادهای ما در هر جهتی شکوفا می‌شن!!!»

۷- «الله وسط نماد حکومت اسلامی و جمهوری اسلامیه و فلش‌ها هم نماد جهت‌دهی در همه زمینه‌ها!»

۸- «معنای این آرم، هوش هشت‌گانه انسان است. تا موقعی که هوش به معنی همین آی‌کیویی بود که از تست‌های سنتی به دست می‌آمد بله، باهوش‌ترین‌ها همان آقا مهندس‌ها و خانم دکترها بودند، اما نظریه‌های جدیدتر، به تعریف اصلی هوش برگشته‌اند یعنی “توان سازگاری و پیشرفت در شرایط مختلف” و به این نتیجه رسیده‌اند که یک مکانیک ماهر با تحصیلات سیکل، یک نوازنده دوتار بی‌سواد، یک فوتبالیست لیگ برتر یا یک کشاورز که از زمینش محصول بیشتری برداشت می‌کند هم باهوش هستند. در واقع هوش‌ها انواع و اقسام دارند. باید هر کسی در وجود خودش به دنبال هوش خود بگردد و تحصیلات و شغلش را بر پایه آن قرار دهد.»

۹- «یک دفعه یکی از معلم‌هامون گفت، قبل انقلاب سمپاد واسه سازمان استثنایی‌ها بود. هشت تا پیکانش هم کم‌بینایان، نابینایان، کم‌شنوانایان، ناشنوایان، معلولان جسمی، معلولان ذهنی، و…. بودن که آخریش تیزهوشان بوده که بعد انقلاب فقط به تیزهوشان تبدیلش کردن.»

۱۰- «بهترین برداشت اینه که شاید ما مثل هشت‌ تا فلش‌اش، هر کدوم‌مون به یه طرف بریم، ولی دل‌مون تو اون دایره وسط گیره.»

حتماً بخوانید: آموزش مجازی چگونه آینده صنعت آموزش را متحول خواهد کرد

معاونت پرورش استعدادهای درخشان

معاونت پرورش استعدادهای درخشان یا (سمپاد)، یکی از معاونت‌های مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش‌پژوهان جوان است. پیش از این، سازمان جداگانه سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان نام داشت که به اختصار سمپاد گفته می‌شد. این معاونت نهادی است که بر امور تحصیلی دانش‌آموزان مستعد و با بهره هوشی بالا نظارت می‌کند. اما در زبان عمومی و بین دانش آموزان به مؤسسه تیزهوشان معروف است. این سازمان دارای مدرسه‌های راهنمائی، دبیرستان و پیش دانشگاهی دخترانه و پسرانه در شهرهای پرجمعیت‌تر است. سمپاد دانش‌آموزان خود را در دو مقطع راهنمائی و دبیرستان از طریق آزمون‌های سراسری که عمدتاً مبتنی بر ارزیابی هوش، دانش ریاضیات و علوم است انتخاب می‌کند. گزینش در مدارس سمپاد بر اساس آزمون و در دو مقطع متوسطهٔ اول و دوم برگزار می‌شود.

تاریخچه

در سال ۱۳۵۵ سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان توسط ایرج برومند و با همکاری کارشناسان آموزشی آمریکایی پایه‌گذاری شد. از انقلاب ۱۳۵۷ تا سال ۱۳۶۶ دو مرکز دخترانه (فرزانگان) و پسرانه (علامه حلّی) به همراه دفتر کودکان استثنایی فعّال بودند، امّا هر لحظه امکان تعطیل شدن این مراکز وجود داشت. آموزگاران این دو مرکز اغلب دانش‌آموزان همین مراکز در دوران قبل از انقلاب ۱۳۵۷ بودند.در سال ۱۳۶۶ اساسنامه سمپاد توسط میر حسین موسوی نخست‌وزیر وقت تصویب شد و این سازمان تحت نام سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان (سمپاد) با ۲ مرکز و ۸۰۲ دانش آموز به آموزش و پرورش پیوست؛ و جایگاهی مستحکم‌تر یافت. مدرسه پسرانهٔ تهران به نام علّامه حلّی و مدرسه دخترانهٔ تهران به نام فرزانگان نامیده شد.در سال ۱۳۶۷، جواد اژه‌ای ریاست هیئت امنای سازمان را برعهده گرفت. در طول ۲۱ سال، این سازمان مدارس زیر مجموعهٔ خود را در استان‌های مختلف گسترش داد.دانش‌آموختگان سمپاد عمدتاً در دانشگاه‌ها قبول می‌شوند. بخش مهمی از این دانش آموزان در دانشگاه‌های واقع در تهران و در رشته‌های مهندسی پذیرفته می‌شوند. سمپاد تا چند سال پیش صرفاً در رشته‌های ریاضی-فیزیک و تجربی آموزش می‌داد اما اخیراً رشته‌های دیگر را هم در حجمی محدود دایر کرده‌است.

در اسفندماه ۱۳۷۹، با تصویب «قانون تجمیع» از سوی شورای عالی اداری، اختیار مدارس تحت پوشش سازمان تا حد زیادی خصوصاً در شهرستان‌ها به سازمان آموزش و پرورش استان واگذار شد اکنون، رئیس سازمان، براساس اجازه‌نامه‌ای از سوی وزیر آموزش و پرورش تنها بر مدارس تهران اعمال مدیریت می‌کند.

حتماً بخوانید: روانشناسان و آموزش به روش مجازی

در سال تحصیلی ‎۱۳۸۳–۸۴، تعداد ۹۹ مرکز راهنمایی و ۹۸ دبیرستان تحت پوشش سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان بودند.

در سال ۱۳۸۷ جواد اژه‌ای برکنار شد. در جریان آزمون مشکوک سال ۱۳۸۷ که سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان پس از اعلام نتایج، دو سؤال غلط گزارش شده را حذف کرد و این باعث رد شدن بعضی از قبول شدگان شد که اعتراضات زیادی را در پی داشت. در نهایت ر. گ، طراح آزمون استعفاء می‌دهد و هجمه عجیبی در سایت‌ها و رسانه‌ها علیه مسئولین سازمان و به‌خصوص جواد اژه‌ای شد. به عقیده عده‌ای این فضای رسانه‌ای، سناریویی از پیش برنامه‌ریزی شده بود تا باعث استعفای اجباری جواد اژه‌ای شود و این سناریو در جهت تضعیف مراکز استعدادهای درخشان چیده شده بود.

بعد از آن محمد اعتمادی، عضو سابق هیئت امناء و رئیس اسبق دانشگاه صنعتی شریف، ریاست سمپاد را عهده‌دار شد. اما بعد از یک سال استعفاء داد و سازمان مدتی را بدون مدیر سپری کرد. سرانجام در ۲۱ دی ماه سال ۱۳۸۸، با حکم حمیدرضا حاجی بابایی، وزیر آموزش پرورش، محمدعلی غفاری به ریاست سمپاد انتخاب شد.

در جلسه ۲۳ دی ۱۳۸۹ هیئت امنای سمپاد که به ریاست وقت، حاجی بابایی، برگزار شد مصوبه‌ای دارای ۱۲ بند به تصویب رسید؛ که مهمترین آن، شماره ۴ و ۵ آن جلسه بود. یعنی «واگذاری مسؤولیت برگزاری آزمون‌های ورودی مدارس استعدادهای درخشان به استان‌ها». یک هفته بعد، در تاریخ ۲۷/۱۰/۸۹، هیئت امنای سمپاد توسط شورای عالی اداری به ریاست رئیس‌جمهور وقت، احمدی‌نژاد، ملغی گردید و شورای مشترک سیاستگذاری با دانش پژوهان جوان جایگزین شد.

در فروردین ۱۳۹۰ مهری سویزی به ریاست مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش‌پژوهان جوان منصوب شد. در دوره ریاست او گسترش مدارس سمپاد رشد فزاینده‌ای یافت به طوری که تعداد این مدارس که در مهرماه ۸۹، ۳۵۸ مدرسه و در مهرماه ۹۰، ۴۳۹ مدرسه بود، در مهرماه ۹۱ به ۵۳۸ و در مهرماه ۹۲ تعداد مدارس استعدادهای درخشان به ۶۶۰ مدرسه افزایش یافت. آمار دانش آموزان سمپاد که در مهرماه ۸۸، ۶۰ هزار و ۲۰۰ نفر بوده که تا مهرماه ۹۱، به ۱۰۶ هزار و ۳۴۵ نفرو در مهرماه ۹۲ به ۱۵۰ هزار نفر رسید.

آزمون ورودی سال ۱۳۹۰ سمپاد و آزمون ورودی مدارس نمونه دولتی ادغام شد و به این ترتیب، سوالات هوش از این سنجش دانش‌آموزان استعدادهای درخشان حذف شد. همچنین از آن سال ظرفیت کلاس‌های این مدارس به ۳۰ نفر افزایش یافت و به همین دلیل در سال ۱۳۹۱ آزمون تکمیل ظرفیت برای پایه دوم متوسطه برگزار شد.

در سال ۱۳۹۲ طبق نظام جدید اداره آموزش و پرورش ایران (۶ سال ابتدایی و ۶ سال دبیرستان) نام مدارس راهنمایی علامه حلّی به دبیرستان دوره اول علامه حلی تغییر کرد. همچنین، دبیرستان علامه حلی به دبیرستان دوره دوم علامه حلی تغییر نام داد.

اختلاف نظر

از سال ۱۳۵۷ تا سال ۱۳۶۶ ابقا یا انحلال این سازمان در نهادهای حاکم مورد بحث بود. زیرا وجود این سازمان به نوعی تبعیض و مخالف عدالت اجتماعی و موجب فرار مغزها تلقی می‌شد. در یکی از سالهای قبل از انقلاب آزمایشگاه این مرکز به نفع یک مرکز دانشگاهی مصادره شد. در سال ۱۳۶۶ این سازمان زیر نظر آموزش و پرورش ابقا شد. در اسفندماه سال ۱۳۷۹ ادارهٔ مراکز خارج از تهران از این سازمان به آموزش پرورش هر استان واگذار شد. هر یک از این تغییرات در ساختار سازمان انتقادات فراوانی را برانگیخته‌است.

حتماً بخوانید: بحران توجه در آموزش‌های مجازی

تغییرات مدارس سمپاد در ۱۶ بهمن ۹۶

در ۱۶ بهمن سال ۱۳۹۶، اعلام شد که آزمون دوره اول (ورود دانش آموزان دوره دبستان به متوسطه دوره اول) حذف شده و مدارس سمپاد دیگر دانش آموزان سال هفتم را پذیرش نخواهند کرد. این اقدام به گفته وزیر وقت آموزش و پرورش، سید محمد بطحایی به دلیل کاهش اضطراب دانش‌آموزان دوره ابتدایی و همزمان با انجام اقدامی مشابه برای مدارس نمونه دولتی انجام شد‌. یک روز بعد و در ۱۷ بهمن، اعلام شد که این اقدام فقط برای دوره متوسطه اول بوده و آزمون ورود دانش آموزان پایه نهم به دهم (متوسطه اول به متوسطه دوم) همچنان برقرار است.پس از انجام این اقدامات، انتقاداتی به وزارت آموزش و پرورش به این جهت وارد شد. یکی از دلایل منتقدان به حذف این مدارس، بخشی از سخنرانی سید علی خامنه‌ای در خصوص مدارس سمپاد بود. از دیگر دلایل منتقدان، حذف عدالت آموزشی و برتری یافتن مدارس غیرانتفاعی بر مدارس دولتی که به دلیل شهریه‌های بالای این مدارس انجام می‌شد، افزایش استرس دانش‌آموزان با آزمون‌های متعدد مدارس غیردولتی، حذف تنها فرصت آموزش مناسب برای دانش‌آموزان کم‌بضاعت، حذف تنها رقیب مدارس غیردولتی و کاهش جذابیت آموزش و پرورش دولتی است. همچنین با حذف این مدارس، محیط آموزشی متناسب با استعدادهای درخشان بدون توجه به توانایی مالی‌شان، از بین می‌رفت. از سوی دیگر، موافقان این اقدام دلایل خود را در حمایت از حذف مدارس سمپاد، از بین بردن فشار درسی روی دانش آموزان اعلام کردند که ادعا می‌شود در برخی از مدارس سمپاد وجود دارد. از طرف دیگر، موافقان این طرح معتقدند که انجام آن باعث برقراری عدالت آموزشی در سیستم آموزشی ایران می‌شود.

ورود شورای عالی انقلاب فرهنگی به موضوع مدارس سمپاد

پس از گذشت حدود یک ماه از اعلام شدن خبر حذف مدارس سمپاد و دیگر مدارس خاص، در ۱۶ اسفند ۱۳۹۶ محمدرضا مخبر، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، اعلام کرد که به دلیل دغدغه خانواده‌های دانش‌آموزان سمپاد، این شورا در خصوص مدارس مذکور تصمیم‌گیری خواهد کرد و تا زمان اتمام تصمیم‌گیری، هیچ اقدامی در خصوص این مجموعه انجام نخواهد شد. همچنین مقرر شد هر تصمیم گرفته شده در شورا در خصوص این مدارس، اجرا شود.

بازگشت آزمون

در یکم خرداد ۱۳۹۷، پس از مدت‌ها بحث بر سر مدارس سمپاد، قرار شد این مدارس باقی بمانند، اما آزمون ورودی آن‌ها تغییر کرده و به «سنجش هوش» تبدیل شود. به گفته بطحایی، بر اساس این سنجش «افرادی که از حد قابل قبولی از استعداد برخوردارند برای پایه هفتم مدارس سمپاد دعوت می‌شوند.» وی همچنین گفت که در این شیوه، سنجش متکی به هوش و استعداد دانش‌آموزان خواهد بود، که شیوه‌های این نوع سنجش در دست طراحی است. دلیل گذاشته شدن این آزمون به گفته بطحایی، نگرانی‌هایی بود که در مورد ضایع شدن حق دیگر دانش‌آموزان باهوش وجود داشت.

نحوه پذیرش دانش آموز در مدارس سمپاد

پذیرش دانش آموزان در مدارس سمپاد صرفاً از طریق آزمون ورودی بوده و دانش آموزانی که قصد ورود به این مدارس را داشته باشند اگر حد نصاب علمی کافی در آزمون را کسب کنند مجوز ورود به این مدارس را خواهند داشت.

برگزاری آزمون ورودی مدارس سمپاد در دو مقطع ششم به هفتم و نهم به دهم، یک بار در سال حدوداً در اردیبهشت ماه صورت می‌گیرد، ثبت نام در این آزمون از طریق وبسایت سازمان به نشانی azmoon.medu.ir انجام می‌گیرد، لازم است ذکر شود دانش آموزان جهت ثبت نام در آزمون ورودی مدارس تیزهوشان می‌بایست سوابق تحصیلی خوبی برخوردار باشند.

مدرسه‌های سرشناس

  • دبیرستان علامه حلی تهران
  • دبیرستان فرزانگان تهران
  • دبیرستان شهید اژه‌ای اصفهان

امتیاز کابران

امتیاز کاربران: ۴.۴۵ ( ۱ رای)
منبع
ایسناویکی‌پدیا
مشاهده بیشتر
آزمون آنلان زیست

داریوش طاهری

✍ اولین نیستیم ولی امید است بهترین باشیم

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا