سوالات تشریحی گفتار سوم فصل چهارم زیست‌شناسی دوازدهم ـ ویژه آزمون‌های نهایی

گفتار 3: تغییر در گونه­‌ها

شواهد تغییر گونه‌­ها

سنگواره‌­ها

تشریح مقایسه‌­ای

72- در مورد تغییر در جمعیت‌ها و گونه‌ها به پرسش‌ زیر پاسخ دهید. (دی 1397)

اندام‌هایی که طرح ساختاری آنها یکسان است، و کار متفاوتی دارند، چه نامیده می‌شوند؟

پاسخ: اندام‌ها یا ساختارهای همتا (0/25)

73- اصطلاح زیر را تعریف کنید. (شهریور 1398)

اندام یا ساختارهای همتا      

پاسخ: اندام‌هایی را که طرح ساختاری آنها یکسان است حتی اگر کار متفاوتی انجام دهند. (0/5)

74- در جدول زیر مورد ستون «الف» با یکی از عبارت‌های ستون «ب» ارتباط منطقی دارد. ارتباط بین هر یک را پیدا کنید. (یکی از عبارت‌های ستون «ب» اضافه است) (شهریور 1401)

الف) 2 ساختار همتا (0/25)

75- در عبارت­ زیر، جواب صحیح را از بین کلمات داخل پرانتز انتخاب کنید. (شهریور 1399)

دلفین با (شیر کوهی – کوسه) خویشاوندي نزدیک­‌تري دارد، بنابراین در یک گروه قرار می‌گیرند.

شیر کوهی (0/25)

76- به سؤال زیر دربارۀ تغییر در جمعیت‌ها و گونه‌ها پاسخ دهید. (دی 1398 و شهریور 1399)

به ساختارهایی که نشان می‌دهند، برای پاسخ به یک نیاز، جانداران به روش‌های مختلفی سازش پیدا کرده‌اند، چه می­‌گویند؟

ساختارهای آنالوگ (0/25)

77- اصطلاح زیر را تعریف کنید. (خرداد 1398)

ساختار آنالوگ

ساختارهایی را که کار یکسان اما طرح متفاوت دارند، ساختارهای آنالوگ می‌نامند. (0/5)

78- در جدول زیر، هر یک از عبارت‌های ستون «الف» با یکی از موارد ستون «ب» ارتباط دارند. آنها را پیدا کنید. (دی 1399)

الف) 3 (0/25)             ب) ۲  (0/25)           ج) ۱   (0/25)

79- در جدول زیر مورد ستون «الف» با یکی از عبارت‌های ستون «ب» ارتباط منطقی دارد. ارتباط بین هر یک را پیدا کنید. (یکی از عبارت‌های ستون «ب» اضافه است) (شهریور 1401)

الف) 2 ساختار آنالوگ (0/25)

80- در مورد تغییر در جمعیت‌ها و گونه‌ها به پرسش‌ زیر پاسخ دهید. (دی 1397)

بقایای پا در لگن مار پیتون نشان دهندۀ چه نوع ساختارهایی است؟

ساختارهای وستیجيال (0/25)

81- در مورد تغییر در اطلاعات وراثتی به پرسش­ زیر پاسخ دهید. (خرداد 1399)

یک مثال براي ساختارهاي وستیجیال بنویسید. 

بقایاي پا در لگن مار پیتون (0/25)

شواهد تغییر گونه­‌ها: مطالعات مولکولی

گونه‌­زایی

82- به سؤال زیر دربارۀ تغییر در اطلاعات وراثتی پاسخ دهید. (شهریور 1401)

تعریف ارنست مایر از گونه برای چه جاندارانی کاربرد دارد؟

برای جاندارانی کاربرد دارد که تولیدمثل جنسی دارند. (0/25)

83- در عبارت­ زیر جاي خالی را با کلمه مناسب کامل کنید. 

الف) منظور از آمیزش موفقیت­‌آمیز آمیزشی است که به تولید زاده­‌هاي زیستا و ……………….. منجر می‌شود. (خرداد 1400)

زایا (0/25)

ب) آمیزش موفقیت‌آمیز، آمیزشی است که به تولید زاده‌های ………………. و زایا منجر می‌شود. (خرداد 1401)

زيستا (0/25)

84- در مورد تغییر در اطلاعات وراثتی به پرسش زیر پاسخ دهید. (شهریور 1399)

انواع گونه­‌زایی را نام ببرید.

گونه­زایی هم­، میهنی (0/25) و گونه­‌زایی دگرمیهنی (0/25).

85- درستی یا نادرستی عبارت‌ زیر را بدون ذکر دلیل مشخص کنید. (شهریور 1400)

در گونه‌­زایی دگرمیهنی، جدایی جغرافیایی رخ می‌دهد.

درست (0/25)

86- در عبارت زیر، جواب صحیح را از بین کلمات داخل پرانتز انتخاب کنید. (خرداد 1398)

در گونه­‌زایی (دگرمیهنی – هم­میهنی) جدایی جغرافیایی رخ می‌دهد.

دگرمیهنی (0/25)

87- به سؤال زیر دربارۀ تغییر در جمعیت‌ها و گونه‌ها پاسخ دهید. (شهریور 1398 و دی 1398)

در کدام گونه‌­زایی جدایی جغرافیایی رخ می‌دهد؟

گونه‌­زایی دگرمیهنی (0/25)

گونه‌­زایی دگرمیهنی

88- به سؤال زیر دربارۀ تغییر در اطلاعات وراثتی پاسخ دهید. (دی 1401)

در گونه­زایی دگرمیهنی، وقوع چه پدیده‌هایی باعث ایجاد و افزایش تفاوت بین دو جمعیت می‌شوند؟ (یک مورد)

جهش، توترکیبی، انتخاب طبیعی و رانش ژن (در جمعیت جدا شده کوچک) (ذکر یک مورد) (0/25)

گونه­‌زایی هم‌­میهنی

89- گونه­‌زایی هم‌­میهنی و دگرمیهنی را از نظر جدایی جغرافیایی با یکدیگر مقایسه کنید. (خرداد 1400)

در گونه‌­زایی دگرمیهنی، جدایی جغرافیایی رخ می­‌دهد اما در گونه­زایی هم­‌میهنی، جدایی جغرافیایی رخ نمی­دهد. (0/5)

90- در عبارت‌ زیر جای خالی را با کلمه مناسب پر کنید. (دی 1397)

پیدایش گیاهان چندلادی (پلی­‌پلوییدی)، مثال خوبی از گونه‌­زایی ………………… است.

هم‌­میهنی (0/25)

91- از بین کلمات داخل پرانتز، گزینۀ مناسب را انتخاب کنید.  (خرداد 1400)

پیدایش گیاهان چندلادي (پلی­‌پلوئیدي)، مثال خوبی از گونه­‌زایی (هم­‌میهنی – دگرمیهنی) است. 

هم­میهنی (0/25)

92- به سؤال زیر دربارۀ تغییر در جمعیت‌ها و گونه‌ها پاسخ دهید. (دی 1400)

چه عاملی باعث ایجاد گیاهان چندلادی (پلی­‌پلوییدی) می‌شود؟

خطای میوزی (کاستمانی) (0/25)

93- در عبارت‌ زیر جای خالی را با کلمۀ مناسب کامل کنید. (شهریور 1400)

گیاهان چندلادی بر اثر خطای ………………………… ایجاد می‌شوند.

میوزی (0/25)

94- برای کامل کردن عبارت زیر، از بین کلمات داخل پرانتز، کلمه مناسب را انتخاب کنید. (دی 1401)

جدا نشدن فام‌­تن‌ها در (تقسیم اول – تقسیم دوم) کاستمان، می‌تواند به تشکیل گامت‌­هایی با عدد فام­تنی طبیعی منجر شود.

تقسیم دوم (0/25)

95- درستی یا نادرستی عبارت زیر را بدون ذکر دلیل مشخص کنید. (خرداد 1399)

گیاه گل مغربی سه­‌لاد (تریپلوئید) (3n) یک گیاه زیستا و زایا است.

 نادرست (0/25)

96- به پرسش­ زیر پاسخ دهید. (شهریور 1399 روزانه)

چرا از خودلقاحی گل مغربی چارلاد (تتراپلوئید) (4n)، گیاهی زایا ایجاد می‌شود؟ 

یاختۀ تخم 4n خواهد بود و گیاهی که از آن ایجاد می‌شود، قادر به میوز بوده، بنابراین زایاست. (0/5)

1397- چرا گیاه گل مغربی 4n، یک گونۀ جدید محسوب می‌شود؟ (شهریور 1400)

زیرا این گیاه، با جمعیت نیایی خود (که 2n بودند) نمی‌تواند آمیزش کند. (0/25)

1398- برای کامل کردن عبارت زیر، از بین کلمات داخل پرانتز، کلمۀ مناسب را انتخاب کنید. (شهریور 1401)

اگر گیاه گل مغربی چارلاد (4n) بتواند خود لقاحی انجام دهد، گیاهی که از آن ایجاد می‌شود، (زایا – نازا) است.

زایا (0/25)

مجموعه پرسش‌های نهایی زیست