سوالات تشریحی گفتار اول فصل هشتم زیست‌شناسی دوازدهم ـ ویژه آزمون‌های نهایی

گفتار 1: اساس رفتار

رفتار غریزی

1- چگونه مشخص شد رفتار مراقبت مادری در موش اساس ژنی دارد؟ (دی 1397)

با ایجاد جهش در ژن B آن را غیرفعال کردند، موش‌های ماده‌ای که ژن‌های جهش یافته داشتند، ابتدا بچه موش‌های تازه متولد شده را وارسی کردند ولی بعد آنها را نادیده گرفتند و رفتار مراقبت نشان ندادند. (0/5)

2- در مورد رفتارهاي جانوران به پرسش­ زیر پاسخ دهید. (خرداد 1399)

چرا اساس رفتار غریزي در همه افراد یک گونه یکسان است؟

زیرا ژنی و ارثی است. (0/5)

3- در مورد رفتارهای جانوران به پرسش‌ زیر پاسخ دهید. (دی 1399)

رفتار مکیدن در شیرخواران نمونه‌ای از چه رفتاری است؟

غریزی (0/25)

یادگیری و رفتار

4- درستی یا نادرستی عبارت‌ زیر را بدون ذکر دلیل مشخص کنید. (دی 1398)

رفتار نوک زدن جوجه کاکایی به منقار والد یک رفتار غریزی است که به طور کامل هنگام تولد در جانور ایجاد شده است.

نادرست (0/25)

خوگیری (عادی شدن)

5- هر مورد زیر مربوط به کدام نوع یادگیری است؟ (خرداد 1398)

جانور با چشم پوشی از محرک‌های بی‌­اهمیت، انرژی خود را برای انجام فعالیت‌­های حیاتی حفظ می‌کند.

خوگیری (عادی شدن) (0/25)

6- در ستون “الف” جدول زیر مثالی از انواع یادگیری زده شده است. مورد ستون “الف” با یکی از موارد ستون “ب” ارتباط منطقی دارد. آن را پیدا کنید. (در ستون “ب” یک مورد اضافه است). (دی 1401)

1- ب (خوگیری) (0/25)

7- دربارۀ رفتارهای جانوران به پرسش زیر پاسخ دهید. (شهریور 1401)

دو ویژگی محرک‌هایی که می‌توانند باعث ایجاد یادگیری خوگیری در جانور شوند را بنویسید.

محرک تکراری که سود یا زیانی برای آن ندارد (به محرک‌های بی­‌اهمیت نیز نمره تعلق می‌گیرد) (0/5)

8- در مورد زیر، نوع یادگیری را مشخص کنید. (دی 1400)

پاسخ جانور به یک محرک تکراری که سود یا زیانی برای آن ندارد، کاهش پیدا می‌کند و جانور می‌آموزد به برخی محرک‌ها پاسخ ندهد.

خوگیری (0/25)

9- در رابطه با رفتارهای جانوران به پرسش­ زیر پاسخ دهید: (شهریور 1400)

اهمیت یادگیری خوگیری (عادی شدن) در چیست؟

خوگیری موجب می­‌شود جانور با چشم پوشی از محرک‌­های بی‌­اهمیت، انرژی خود را برای انجام فعالیت­‌های حیاتی حفظ کند. (0/5)

10- به سؤال زیر دربارۀ رفتارهای جانوران پاسخ دهید. (دی 1398)

رفتار خوگیری (عادی شدن) در جانوران چه فایده‌ای برای آنها دارد؟

جانور با چشم پوشی از محرک‌های بی­‌اهمیت، انرژی خود را برای انجام فعالیت‌های حیاتی حفظ کند. (0/5)

11- علت مورد زیر را بنویسید. (دی 1399)

کلاغ‌ها، با وجود مترسک درون مزرعه، به آن حمله می‌کنند.

پاسخ جانور به یک محرک تکراری که سود یا زیانی برای آن ندارد، کاهش پیدا می­‌کند و جانور می‌­آموزد به برخی محرک­‌ها پاسخ ندهد که به این نوع یادگیری، خوگیری می­‌گویند. (0/5)

فعالیت 1:

الف) شکل روب­رو یادگیری خوگیری را نشان می­‌دهد. آن را توضیح دهید.

 

پاسخ جانور به یک محرک تکراری که سود یا زیانی برای آن ندارد، کاهش پیدا می‌­کند و جانور می­‌آموزد به برخی محرک­‌ها پاسخ ندهد که به این نوع یادگیری، خوگیری می­‌گویند.

ب) در برخی کشتزارها قوطی­های فلزی را به مترسک آویزان می‌­کنند، این کار چه فایده‌­ای دارد؟

 برای این که مترسک یک محرک تکراری بدون زیان تلقی نشود و جانوران حمله کننده به مزرعه، رفتار خوگیری نداشته باشند. به عبارت دیگر قوطی‌های فلزی آویزان شده به مترسک با وزش باد تکان می‌خورند و صدا ایجاد می‌کنند بنابراین کلاغ­‌ها، مترسک را برای بقای خود خطرناک تشخیص می­‌دهند و حمله به مزرعه را تکرار نمی‌کنند.

12- نوع یادگیري در مثال­ زیر را بنویسید. (خرداد 1400)

پرندگان به حضور مداوم مترسک در مزرعه پاسخ نمی‌دهند.

عادي شدن (خوگیري) (0/25)

شرطی شدن کلاسیک

13- در مورد زیر، نوع یادگیری را مشخص کنید. (دی 1398)

در آزمایش پاولوف، بزاق سگ با شنیدن صدای زنگ ترشح می‌شد.

شرطی شدن کلاسیک (0/25)

14- در مورد رفتارهاي جانوران به پرسش­ زیر پاسخ دهید. (خرداد 1399)

محرك شرطی و محرك طبیعی در آزمایش پاولوف را بنویسید.

محرك شرطی: صداي زنگ (0/25) و محرك طبیعی: غذا (0/25)

یادگیری و رفتار: شرطی شدن فعال

15- مورد زیر مربوط به کدام نوع یادگیری است؟ (خرداد 1398)

جانور می‌آموزد بین رفتار خود با پاداش یا تنبیهی که دریافت می‌کند، ارتباط برقرار کرده و در آینده رفتاری را تکرار یا از انجام آن خودداری می‌کند.

شرطی شدن فعال یا یادگیری با آزمون و خطا (0/25)

16- در جدول زیر، مورد ستون «الف» با یکی از موارد ستون «ب» ارتباط منطقی دارد. آن‌ را پیدا کنید. (در ستون «ب» یک مورد اضافه است) (شهریور 1398)

1- شرطی شدن فعال (آزمون و خطا) (0/25)

17- در رابطه با رفتارهای جانوران به پرسش­ زیر پاسخ دهید: (شهریور 1400)

پرنده‌ای که پروانه مونارک را بلعیده و دچار تهوع شده است بعد از چندین بار تجربه این حشره را نمی­‌خورد. بر اساس یادگیری شرطی این رفتار را توضیح دهید.

براساس یادگیری شرطی شدن فعال، احساس مزه نامطلوب که به تهوع پرنده منجر می‌شود، تنبیهی است که با تکرار آن، پرنده می‌آموزد از خوردن این پروانه‌ها اجتناب کند. (0/5)

18- در ستون “الف” جدول زیر مثالی از انواع یادگیری زده شده است. مورد ستون “الف” با یکی از موارد ستون “ب” ارتباط منطقی دارد. آن را پیدا کنید. (در ستون “ب” یک مورد اضافه است). (دی 1401)

1- ب) شرطی شدن فعال (0/25)

19- در مورد زیر، نوع یادگیری را مشخص کنید. (دی 1400)

پرنده‌ای که پروانه مونارک را بلعیده و دچار تهوع شده است، پس از چنین تجربه‌هایی می‌آموزد که، این حشره را نباید بخورد.

شرطی شدن فعال (0/25)

20- دربارۀ رفتارهای جانوران به پرسش زیر پاسخ دهید. (شهریور 1401)

در پرنده‌ای که یک­بار با بلعیدن پروانه مونارک دچار تهوع شده است و دفعات بعد از خوردن آن پرهیز می‌کند،  چه نوع یادگیری ایجاد شده است؟

یادگیری شرطی شدن فعال (یادگیری با آزمون و خطا) (0/25)

حل مسئله

21- مورد زیر مربوط به کدام نوع یادگیری است؟ (خرداد 1398، شهریور 1399 و دی 1400)

جانور بین تجربه‌های گذشته و موقعیت جدید ارتباط برقرار می‌کند و آگاهانه برنامه­‌ریزی می‌کند.

حل مسئله (0/25)

22- نوع یادگیري در مثال­ زیر را بنویسید. (خرداد 1400)

شامپانزه‌ها از تکه­‌هاي چوب یا سنگ به شکل سندان یا چکش استفاده می‌کنند تا پوستۀ سخت میوه­‌ها را بشکنند.

حل مسئله (0/25)

23- با توجه به توضیحات داده شده، نوع یادگیری مورد نظر را بنویسید. (دی 1397)

الف) حل مسئله (0/25)

24- در جدول زیر، مورد ستون «الف» با یکی از موارد ستون «ب» ارتباط منطقی دارد. آن‌ را پیدا کنید. (در ستون «ب» یک مورد اضافه است) (شهریور 1398)

1- حل مسئله (0/25)

25- در ستون “الف” جدول زیر مثالی از انواع یادگیری زده شده است. مورد ستون “الف” با یکی از موارد ستون “ب” ارتباط منطقی دارد. آن را پیدا کنید. (در ستون “ب” یک مورد اضافه است). (دی 1401)

1- الف) حل مسئله (0/25)

26- در مورد زیر، نوع یادگیری را مشخص کنید. (دی 1398)

کلاغ با جمع کردن نخ، تکه گوشتی که به انتهای آن آویزان است را به دست می‌آورد.

حل مسئله (0/25)

27- رفتار جانوري زير به كدام نوع از انواع يادگيري مربوط است؟ (خرداد 1401)

کلاغ هر بار بخشی از نخ را با منقار خود بالا می‌کشد و پنجه‌ی پای خود را روی آن قرار داده و سرانجام به گوشت دست ییدا می‌کند.

حل مسئله (0/25)

28- در عبارت زیر جای خالی را با کلمه مناسب کامل کنید. (شهریور 1401)

بالا کشیدن تکه گوشت آویزان به نخ، توسط کلاغ، مثالی از رفتار ……………………. است.

حل مسئله (0/25)

نقش‌­پذیری

29- در مورد زیر، نوع یادگیری را مشخص کنید. (دی 1400)

جوجه غازها پس از بیرون آمدن از تخم، نخستین جسم متحرکی را که می‌بینند، دنبال می‌کنند.

نقش‌­پذیری (0/25)

30- برای کامل کردن عبارت زیر، از بین کلمات داخل پرانتز، کلمۀ مناسب را انتخاب کنید. (شهریور 1401)

نقش، ­پذیری جوجه غازها طی چند (ساعت – روز) پس از خروج از تخم رخ می‌دهد.

ساعت (0/25)

31- در جدول زیر، مورد ستون «الف» با یکی از موارد ستون «ب» ارتباط منطقی دارد. آن‌ را پیدا کنید. (در ستون «ب» یک مورد اضافه است) (شهریور 1398)

1- نقش­‌پذیری (0/25)

32- با توجه به توضیحات داده شده، نوع یادگیری موردنظر را بنویسید. (دی 1397)

الف) نقش‌­پذیری (0/25)

33- در مورد رفتارهاي جانوران به پرسش­ زیر پاسخ دهید. (خرداد 1400)

در رفتار نقش‌­پذیري جوجه غازها، عامل شناخت جسم، به عنوان مادر چیست؟ 

جسم متحرك (0/25)

34- مورد زیر مربوط به کدام نوع یادگیری است؟ (خرداد 1398 و دی 1399)

در دوره مشخصی از زندگی جانور انجام می‌شود.

نقش­‌پذیری (0/25)

35- رفتار جانوري زير به كدام نوع از انواع يادگيري مربوط است؟ (خرداد 1401)

بره‌هایی كه مادر خود را از دست داده‌اند به دنبال پرورش دهنده‌ی خود به راه افتاده و تمایلی برای ارتباط با گوسفند‌های دیگر نشان نمی‌دهند.

نقش‌پذيري (0/25)

برهم کنش غریزه و یادگیری

36- در جدول زیر، مورد ستون «الف» با یکی از موارد ستون «ب» ارتباط منطقی دارد. آن‌ را پیدا کنید. (در ستون «ب» یک مورد اضافه است) (شهریور 1398)

1- خوگیری (عادی شدن) (0/25)

37- با توجه به توضیحات داده شده، نوع یادگیری موردنظر را بنویسید. (دی 1397)

الف) خوگیری (عادی شدن) (0/25)

38- در مورد رفتارهاي جانوران به پرسش زیر پاسخ دهید. (شهریور 1398)

عدم انقباض بازوهاي شقایق دریایی در پاسخ به حرکت مداوم آب، مثالی از کدام یادگیري است؟  

خوگیري (عادي شدن) (0/25)

39- رفتار جانوري زير به كدام نوع از انواع يادگيري مربوط است؟ (خرداد 1401)

شقایق دریایی به حرکت مداوم آب، بازوهای خود را منقبض نمی‌کند.

عادي شدن يا خوگيري (0/25)

40- در مورد زیر، نوع یادگیری را مشخص کنید. (دی 1398)

رام­‌کنندگان جانوران، انجام حرکات نمایشی در سیرک را به آنها می‌آموزند.

شرطی شدن فعال (آزمون و خطا) (0/25)

مجموعه پرسش‌های نهایی زیست